5) کتاب السهام، نام این کتاب را ابن ندیم به صورت کتاب السهام یعن یسهام الماکولات الملبوسات و المشمومات و الرخص و الغلاء و الحکم علی ذلک آورده است. این اثر درباره بهرههای احکام نجومی اشیاء مادی بحث میکند که انسان از آنها استفاده میکند. از این کتاب نسخهای در دست نیست، ولی بیرونی بخشی از آن را در التفهیم آورده است.
یکی دیگر از مسائل اساسی در اندیشه ابومعشر، تفسیر احکام نجومی بر اساس تاریخ است. این دیدگاه در اصل ریشهای ساسانی (زردشتی) دارد و در آن دورههای تاریخی بر مبنای قرانهای زحل و مشتری و بر مبنای گردش نقطههای موهومی به نام «انتهاء» و «قسمت»بر روی فلک البروج تفسیر میشدند. بر اساس این تفسیر، پس از گذشت هر 240 یا 480 سال قدرت از قومی به قوم دیگر منتقل میشود و در هر یک هزار سال پیغمبری تازه ظهور میکند. او این نظریه را در دو کتاب الالوف و القرانات شرح داده است.
این تفسیر در میان ایرانیان که از خلافت اعراب و بهویژه عباسیان ناراضی بودند، رواجی تام یافت. ابومعشر از طریق کتابهایی که نوشت در میان معاصران خود در مقام دانشمند احکام نجوم شهرت تام یافت. این شهرت به خارج از مرزهای سرزمین اسلامی نیز رسید، به طوری که شاه کایلون برای تعیین زایچه یکی از پسرانش به او رجوع کرد.
بسیاری از کتابهای وی به لاتین ترجمه شد و کتاب المدخل الکبیر او جزء کتب اصلی احکام نجوم در غرب و شرق محسوب میشد.
برخی از پیروان و شاگردان ابومعشر عبارتاند از ابن بازیار (ابن مازیار)، محمد بن عبدالله سمعان، عبدالله بن مسرورنصرانی و ابوسعید شاذان بن بحر.
آثار
قدیمیترین فهرست از آثار ابومعشر در الفهرست ابن ندیم آمده است که در حدود 377ق/987م تألیف شده است. فهرست خلاصهتر آن است که قفطی در تاریخ الحکماء آورده است. در یک تقسیمبندی کلی میتوان آثار ابومعشر را به سه دسته تقسیم کرد: اخترشناسی؛ اختربینی؛ طلسمات.
اخترشناسی
1) زیجالهزارات، این اثر بین سالهای 226 تا 246ق تألیف شده است و مشتمل بر شصت و اندی فصل که تاکنون نسخهای از آن یافت نشده. پینگری سعی کرده است برخی از نظریات نجومی و پارامترهای سیارهای را در این کتاب بازیابی کند.
2) زیج القرانات و الاحتراقات، قفطی نام زیج الصغیر را نیز برای این کتاب ذکر کرده و گفته است که آن شامل طولهای متوسط سیارات در زمانهای قران زحل و مشتری از زمان طوفان نوح است. نسخهای از این کتاب باقی نمانده است.
3) هیئة الفلک و اختلاف طلوعه، این کتاب را قفطی با عنوان هیئة الفلک آورده است. ابن ندیم گفته که این کتاب در پنج فصل بوده است؛ اما اکنون نسخهای از این کتاب در دست نیست.
4) کتاب اختلاف الزیجات، نام این کتاب در فهرست ابن ندیم و قفطی و حاجی خلیفه دیده نشده ولی پینگری از این کتاب نام برده و گفته که قطعاتی از آن را بررسی کرده است.
اختربینی
1) کتاب المدخل الکبیر فی (الی) علم احکام النجوم، این کتاب مهمترین اثر بر جای مانده از ابومعشر است و در حدود سال 235ق نوشته شده است. این اثر شامل هشت قول است: 1. اثبات حقانیت احکام نجوم از لحاظ فلسفی و تاریخی؛ 2. تعداد و خصوصیات ثوابت و صور منطقة البروج؛ 3. تأثیر سیارات هفتگانه مخصوصاً نیرین بر جهان زیر فلک قمر؛ 4. طبایع سیارات؛ 5. خداوندگاری سیارات و مصدر منطقة البروج و اجزای آنها؛ 6. ارتباط صدر منطقة البروج با یکدیگر و با انسان؛ 7. قوای سیارات و روابط و نسبتهای آنها با یکدیگر؛ 8. اسهام (بهرههای) احکام نجومی.
این کتاب دو بار به لاتین ترجمه شد. اولین ترجمه را یوحنای اشبیلی در 258ق/1133م انجام داد. ترجمه دوم نیز به دست هرمان کارینتیمایی در 535ق/1140م صورت گرفت. ترجمه اخیر در 895ق/1489م و 901ق/1495م به همت ارهارد راتدوست به چاپ رسید. سزگین عکسی از نسخه عربی این کتاب را در 1405ق/1985 به چاپ رساند.
از این کتاب نسخ خطی فراوانی در دست است، از جمله نسخه شماره 6514، محفوظ در مجلس.
2) المدخل الصغیر، که مختصر المدخل نیز نامیده شده است. این کتاب را ابومعشر در هفت فصل نگاشته است و در واقع خلاصهای از المدخل الکبیر است. این هفت فصل عبارتاند از: 1. در طبایع و اوضاع و دلالتهای صور منطقةالبروج؛ 2. در اوضاع هر یک از سیارات و ارتباط آنها با خورشید؛ 3. در احوال و اوضاع بیست و چهارگانه سیارات؛ 4. در قوت و سیر سیارات؛ 5. در طبایع سیارات و دلالتهای آنها؛ 6. در اسهام (بهرهها)؛ 7. در زمان سالاری سیارات. این کتاب را آدلارد باثی دانشمند انگلیسی در اوایل قرن ششم هجری / دوازدهم میلادی به لاتین ترجمه کرد. از این کتاب نسخی در پاریس و بریتانیا محفوظ است.
3) کتاب اثبات علم النجوم، از این کتاب ابن ندیم و قفطی نام بردهاند. اکنون نسخهای از این کتاب در دست نیست، ولی گفته شده که احتمالاً ابومعشر در این کتاب نظریههای حرّانی مندرج در المدخل الکبیر را شرح کرده است.
4) کتاب الطبایع الکبیر، بنا بر گفته ابن ندیم، این کتاب شامل پنج بخش بوده است. متأسفانه نسخهای از این کتاب در دست نیست.
@ALTAFHIM
6) کتاب الالوف، این کتاب در هشت مقاله و یکی از مهمترین آثار ابومعشر است که اصل آن در دست نیست. ابن بازیار، شاگرد ابومعشر خلاصهای از آن را فراهم آورده که آن نیز یافت نشده است. احمد بن محمد بن عبدالجلیل سجزی بخشهایی از آن را با عنوان منتخبات کتاب الالوف در الجامع الشاهی و بخش دیگری از آن را با عنوان فصل من کتاب الالوف فی اجتماع الکواکب السبعة و مبادی التواریخ مستقلاً آورده است. بخشی از این کتاب را که در مورد «نسیء» بوده است، عبدالجبار بن محمد خرقی در منتهی الادراک فی تقاسیم الافلاک آورده است. این بخش را محمود افندی در مجله آسیایی در 1858 به چاپ رسانده است. از منتخب الالوف نسخههای بسیاری در دست است.
7) کتاب القرانات، این کتاب نیز در هشت مقاله نگاشته شده است. این اثر احتمالاً پس از 256ق/869م یا شاید بعد از 269ق/882م تألیف شده است. موضوعات این هشت مقاله عبارتاند از: 1. ظهور پیامبران و شریعتهای آنها؛ 2. طلوع و افول سلسلهها و سلاطین؛ 3. آثار ترکیبات کواکب؛ 4. تأثیر صور منطقةالبروج که طالع است؛5. خداوندگاری سیارات؛ 6. مَمَرها؛ 7. هر صورت منطقة البروج همچون منتهی و طالع تحویل سال؛ 8. تحویل سالها و انتهاءات. ابن ندیم گفته است که ابومعشر این کتاب را به شاگردش، ابن بازیار هدیه کرده است.
یوحنا اشبیلی این کتاب را به لاتینی ترجمه کرد. این ترجمه را ارهارد راندوست در 895ق/1489م به چاپ رساند. از ترجمه فارسی این کتاب چند نسخه خطی در دارالکتب قاهره و کتابخانه ملک و کتابخانه ملی محفوظ است.
8) کتاب تحاویل سنی العالم یا کتاب النکت، این کتاب را در سده 5ق/11م، ابراهیم منجم از عربی به فارسی ترجمه کرد. در این کتاب از کواکب و اقنرانات طوالع و اسهام بحث شده است. نسخهای از آن در کتابخانه ملی محفوظ است. این کتاب را یوحنا اشبیلی، با عنوان فلورس، به لاتینی ترجمه کرده است.
9. کتاب زالوجات الانتهاءات و الممرات، ابن ندیم از این رساله یاد کرده اما نسخهای از آن یافت نشده است.
10) کتاب اقتران التحسین فی برج السرطان، در این کتاب احتمالاً از نحس دو سیاره زحل و مریخ در برج سرطان بحث شده است. نسخهای از آن به دست نیامده است.
11) کتاب السهمین و اعمار الملوک و الدول، این دو سهم شاید سهم سعادت و سهم شیطان بوده باشد. نسخهای از آن در دست نیست.
12) کتاب فی بیوت العبادات، از این کتاب بیرونی در الآثار الباقیه نام برده است.
13) کتاب الموالید الکبیر، ابن ندیم گفته است ابومعشر تألیف این کتاب را به پایان نرسانید. هیچ نسخهای از این کتاب به دست نیامده است.
14) کتاب الموالید الصغیر، به نوشته ابن ندیم این کتاب دو مقاله و سیزده فصل دارد. این کتاب با کتابی به نام کتاب المحقق المدقق الیونانی الفیلسوف الشهیر بابی معشر الفلکی مطابقت دارد که تاکنون چندین بار در مصر به چاپ رسیده است.
15) کتاب الجمهرة، به نوشته ابن ندیم این کتاب جمعآوری گفتههای پیشینیان درباره موالید است. از این کتاب نسخهای در دست نیست.
16) کتاب اصل الاصول، ابوالعنبس صیمری (275-213ق) این کتاب را به خود نسبت داده است. این اثر بسیار ارزشمند است؛ زیرا نقل قولهایی از کسانی چون آنتیوکوس، تئوکر، دوروتئوس، والنس، دموکرینوس در آن آمده است. نسخههایی از این کتاب در کتابخانه ملی و آستان قدس محفوظ است.
17) کتاب احکام الموالید، از این کتاب دو روایت مانده است؛ یکی به شماره 856 در کتابخانه حمیدیه که مشتمل بر 31 باب است. دومی، نسخهای به شماره 546، در بودلین هنتینگتون، که مشتمل بر هجده باب است. خلاصه کتاب دوم را سجزی در بخش دوم الجامع الشاهی خود آورده است.
@ALTAFHIM
18) کتاب الکدخدا و کتاب الهیلاج، ابن ندیم آنها را دو کتاب جداگانه دانسته ولی قفطی آنها را با هم آورده است. از این کتاب نسخهای در دست نیست. اصطلاحات فارسی کتاب نشاندهنده ان است که مطالب مربوط به آن بازمانده از دوره ساسانی است. احتمال دارد که این کتاب منبع کتاب الزائرجات فی استخراج الهیلاج و الکدخاء بوده باشد که جزء چهارم الجامع الشاهی سجزی است.
19) کتاب القواطع علی الهیلاجات، نسخهای از آن در دست نیست.
20) کتاب المزاجات، به نوشته ابن ندیم این کتاب کمیاب بوده است، ولی شاید همان کتاب المزاجات الکواکب باشد که سجزی در بخش ششم الجامع الشاهی آورده است. در این کتاب از ترکیب دو، سه، چهار، پنج، 6 و هفت سیاره بحث میشود.
21) کتاب قرانات الکواکب فی البروج الاثنی عشرة، حداقل یک نسخه از این کتاب باقی مانده و در آن از آثار ترکیبات سیارات در هر یک از صور منطقة البروج بحث شده است.
22) کتاب احکام تحویل سنی الموالید، نسخههایی از این کتاب در پاریس و کتابخانه اسکوریال محفوظ است. سجزی گزیدهای از آن را در 23 باب با عنوان منتخب کتاب الموالید تهیه کرده، از این اثر نسخههایی در کتابخانه ملی و آستان قدس محفوظ است. سپس خود سجزی این خلاصه را با عنوان برهان الکفایة به فارسی ترجمه کرده است که نسخهای از آن در کتابخانه آستان قدس محفوظ است. این اثر ابومعشر را یوحنا اشبیلی به لاتینی ترجمه کرد که در 1489م و در 1515م در ونیز به چاپ رسید.
23) کتاب المیل فی تحاویل سنی الموالید، نسخهای از آن در دست نیست.
24) کتاب الاختیارات، در نسخه شماره 7490 ملحقات موزه بریتانیا رسالهای با عنوان اختیارات وجود دارد که بعد از المدخل الصغیر ابومعشر آمده است و احتمال دارد از او باشد. همچنین هشتمین رساله از الجامع الشاهی عنوان «اختیارات» دارد ولی انتساب آن به ابومعشر قطعی نیست.
25) کتاب الاختیارات علی منازل القمر، احتمال دارد جزئی از کتاب الاختیارات باشد. همچنین دو کتاب به زبان لاتینی از ابومعشر ذکر شده که بر اساس منازل قمر تألیف شدهاند.
26) کتاب الاوقات یا کتاب اوقات علی اثنی عشریة الکحواکب، اولین نام را ابن ندیم و دومی را قفطی آورده است. هر چند هر دو باید نام یک کتاب باشند. این کتاب احتمالاً درباره زمانهای مناسب برای آغاز کردن کارهای گوناگون است، آنطور که از روی یک دوازدهم قوس هر صورت منطقةالبروجی معلوم میشود.
27) کتاب المسائل، به نوشته ابن ندیم این اثر نوعی گردآوری بوده است.
28) کتاب الکامل یا کتاب المسائل، به گفته ابن ندیم ابومعشر نتوانست این کتاب را به پایان برساند. احتمال دارد این کتاب همان کتاب المسائل مذکور باشد.
29) کتاب الانوا\، این کتاب مفقود شده است.
30) کتاب الامطار و الریاح و تغییر الاهویة، احتمالاً همان کتاب السر است که متن اصلی آن در دست نیست. ترجمه لاتینی این اثر در 1507م در ونیز همراه با رساله فی علل القوی المنسویة الی الاشخاص العالیة الدالّة علی المطر، تألیف یعقوب بن اسحاق کندی، به چاپ رسید.
31) کتاب طبایع البلدان و تولد الریاح، این کتاب مفقود شده است. موضوع این کتاب احتمالاً این بوده که چرا تأثیر فلکی واحد سبب پدید آمدن نمودهای جوی متفاوت در نواحی گوناگون جهان میشود.
32) کتاب تفسیر المنامات من النجوم، احتمالاً این کتاب درباره تعبیر خوابها برمبنای دلالتهای احکام نجومی بوده است که هیچ نسخهای از آن به دست نیامده است.
@ALTAFHIM
@zekrroozane ذڪرروزانہدعای احتجاب.mp3
زمان:
حجم:
11.5M
#دعایاحتجاب
✅ سـفـارش شـده شـبـهـایِ جـمـعـه به نیابت از مولا امیرالمؤمنینعلی علیهالسّلام
🕰 7:40
🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃
🌾🍃🌾🍃🌾🍃🌾🍃
🔰فراخوان دهمین جشنواره کشوری رویای کهکشانی من با رویکرد رقابت نقاشی منتشر شد.
🌠 اطلاعات تکمیلی در وبسایت آیاز
🔶️طراح پوستر: کیوان لشکری
https://ayazastro.com/10th-royaye-man-mordad-04/
🔰فراخوان دهمین جشنواره کشوری رویای کهکشانی من
انجمن نجوم آیاز تبریز با همکاری سازمان فضایی ایران، دهمین جشنواره کشوری «رویای کهکشانی من» را برگزار میکند. این جشنواره، فرصتی است برای علاقمندان به نقاشی تا استعداد خود را در حوزه «نجوم و فضا» بیازمایند.
🌠بخشهای مختلف دوره دهم
۱. رقابت نقاشی
مهلت پذیرش آثار: ۳۰ مهر ۱۴۰۴
۲. کارگاههای آموزش نقاشی، نجوم و دانش فضایی
🔴 عناوین بخش رقابت
هر شرکت کننده میتواند فقط یک اثر در یکی از موضوعات زیر ارسال کند.
۱. آب، کلید حیات در مریخ
توضیح: آب مایه حیات است. با نقاشیات نشان بده که چگونه میتوان به سیاره سرد و خشک مریخ، آب منتقل کرد؟ آنجا را آباد کرد؟ در آن سیاره کشاورزی و دامپروری کرد؟ یا…؟
۲. زمین را نجات بده!
توضیح: منابع سیاره زمین – آب، هوا، خاک – محدود است. هوا و آبهای زمین توسط انسانها آلوده شدهاند. با نقاشیات نشان بده که چگونه میتوان این سیاره را برای نسلهای آینده حفظ کرد.
🔴 داوران
دکتر ابوالفضل عبدالهیفرد و دکتر باقر بهرام شتربانی اعضا هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
🔷️ رده سنی شرکتکنندگان
🔸️۸ تا ۱۱ سال
🔸️۱۲ تا ۱۵ سال
🎁جوایز
برای هر رده سنی سه برنده کشوری و منتخبانی از تبریز اعلام میشود
هدایای نقدی: رتبههای اول ( ۲ میلیون تومان)، رتبههای دوم (۱.۵ میلیون تومان)، رتبههای سوم (۱ میلیون تومان)، منتخبان تبریز (۵۰۰ هزار تومان)
هدایای غیرنقدی: لوح سپاس
از طرف انجمن نجوم ایران نیز لوح تقدیر و عضویت یکساله در این انجمن به برندگان اهدا میشود.
در صورت صلاحدید داوران، آثار شایسته تقدیر نیز معرفی خواهند شد.
🔮برای اطلاع از قوانین و شیوه شرکت در رقابت، به وبسایت مراجعه کنید.👇
https://ayazastro.com/10th-royaye-man-mordad-04/
عدم رعایت قوانین منجر به حذف اثر از رقابت است.
شباهنگ یا شِعرای یَمانی که در پارسی با نام تیر نیز شناخته میشود (به انگلیسی: Sirius) نام یک سامانهٔ ستارهای و درخشانترین ستارهٔ آسمان شب است. شباهنگ کمابیش از همهٔ نقاط مسکونی زمین دیده میشود و در نیمکرهٔ شمالی به عنوان یک رأس مثلّث زمستانی شناخته میشود. شباهنگ با ۸٫۶ سال نوری یکی از نزدیکترین ستارهها به زمین است. جرم شباهنگ ۲٫۴ برابر جرم خورشید، و قدر ظاهری آن منفی ۱٫۴۷ است، یعنی تقریباً دو برابر پر نورتر از دومین ستارهٔ پر نور آسمان، سهیل است. چیزی که با چشم بدون ابزار فقط یک ستاره دیده میشود، یک منظومهٔ دوتایی ستارهای است که شامل یک ستارهٔ سفید رشتهٔ اصلی به نام Sirius A و یک کوتولهٔ سفید به نام Sirius B میشود. فاصلهٔ Sirius A از همدمش بین ۸٫۲ تا ۳۱٫۵ واحد نجومی متغیر است
@ALTAFHIM
شباهنگ هم به دلیل درخشندگی ذاتی آن و هم بهخاطر نزدیکی به زمین، پرنور دیده میشود. این ستاره به آرامی به منظومهٔ خورشیدی نزدیک میشود، بنابراین در ۶۰ هزار سال آینده، کمی درخشانتر دیده خواهد شد. بعد از آن فاصلهاش از منظومهٔ ما بیشتر خواهد شد و بنابراین کمنورتر میشود. با این حال در ۲۱۰ هزار سال آینده، همچنان پرنورترین ستارهٔ آسمان شب زمین خواهد بود.
جرم شباهنگ حدود دو برابر خورشید است و قدر مطلق آن ۱٫۴۲ است. این مقدار، ۲۵ برابر درخشندگی خورشید است اما نسبت به دیگر ستارههای پرنور آسمان، مثل سهیل یا پای شکارچی درخشندگی بسیار کمتری است. سن این سامانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون سال است.این سامانه در اصل از دو ستارهٔ پرنور آبیفام تشکیل شده بود. ستارهٔ سنگینتر، Sirius B، منابع خود را مصرف کرد و به یک غول سرخ تبدیل شد. بعد لایههای بیرونی خود را بیرون افکند و با رُمبش به درون خود در حدود ۱۲۰ میلیون سال پیش، به حالت کنونی یعنی کوتولهٔ سفید تغییر کرد.
این ستاره در پیکر آسمانی (صورت فلکی) سگ بزرگ قرار دارد به همین دلیل در زبان انگلیسی به آن Dog Star هم میگویند. نام آن در سامانهٔ نامگذاری بایر «آلفا سگ بزرگ» (به انگلیسی: Alpha Canis Majoris) است. کنار روزی شباهنگ نشانهای از شروع طغیان رود نیل در مصر باستان و همچنین روزهای سگی در یونان باستان بود. همچنین در منطقهٔ خور و بیابانک (جندق و بیابانک) همزمان با کنار روزی شباهنگ، جشن شلغم برگزار میشود.حال آنکه در نیمکرهٔ جنوبی و برای پولینزیاییها همین ستاره، نشانهٔ زمستان بود و مرجع مهمی برای جهتیابی در اقیانوس آرام به حساب میآمد.
@ALTAFHIM