🔻وقتی دشمن، شناخت می‌سازد: جنگ در زمین ذهن آزاده محمودیان ۱. اینکه تنگه چطور باز شد، یا واقعاً مذاکره‌ای پشت‌پرده در حال انجام است یا نه، یا پول‌های بلوکه‌شده آزاد شدند یا نشدند و... فی‌نفسه اهمیت محوری ندارد. موضوع، جدی‌تر و عمیق‌تر از آن است که به‌نظر می‌رسد. اکنون، تمرکز دشمن بر روی جنگ روانی است. جنگ روانی امروز دشمن، مکمل جنگ نظامی اوست؛ او می‌رود که کاستی‌های جنگ نظامی را با جنگ روانی بزداید. ۲. یکی از بزرگترین موانع دشمن در اجرای نقشه‌های نظامی‌اش، حضور چشمگیر و پیگیر آحاد ملت ایران بود. اوج موانع وقتی بود که دشمن، ایران را به نابودی تمدّن و از بین‌بردن زیرساخت‌ها تهدید کرد. در آن لحظه، این زنجیرۀ انسانی معجزه‌گون ایرانیان بر روی زیرساخت‌ها بود، که هزینۀ این اقدام را برای آمریکا چنان بالا برد که در عمل امکان اجرا را از او ستاند. در آن ماجرا برای آمریکا ثابت شد که صِرف داشتن بمب اتم، دست برتر این جنگ را به او نخواهد داد، مادامی‌که حمایت عجیب و پرحجم مردم ایران روایت‌گر اصلی این جنگ است. پس با آغاز آتش‌بس، دشمن علاوه بر اهداف نظامی، به ‌دنبال برداشتن این مانع بزرگ بر سر پیروزهای نظامی خویش است. ۳. خوب به عبارات تیلور در کتاب «مهمّات ذهنی» دقت کنید: «هدف اصلی جنگ روانی، نه نابودی فیزیکی دشمن، بلکه شکستن ارادهٔ مقاومت، نابودی روحیه، ایجاد سردرگمی و بی‌اعتمادی در صفوف دشمن، و در نهایت، ساده کردن پیروزی نظامی یا دستیابی به اهداف سیاسی، بدون درگیری مستقیم است». و این، دقیقاً همان عملیاتی است که آمریکا و شخص ترامپ از آغاز آتش‌بس در حال پیاده کردن آن بر روی اعصاب و روان ملّت ماست؛ عملیاتی که به‌واسطۀ کاستی‌های داخلی و با خبرهای ناگهانیِ پی‌درپی، چه‌بسا ممکن و محتمل گردد. وقایعی که اکنون مشاهده می‌کنیم، یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌ در حوزۀ جنگ روانی است؛ وضعیتی که در ادبیات علوم سیاسی و ارتباطات به‌آن «خودتخریبی استراتژیک» می‌گویند. وقتی در یک جبهه، ترکیبی از پنهان‌کاری اطلاعاتی(با دلایل و توجیهات مختلف)و انفعال در برابر درخواست‌ها و کنش‌های دشمن رخ می‌دهد، ناخواسته بستری مهیا می‌شود که دشمن برای جنگ روانی خود به آن نیاز دارد، یعنی ایجاد خلأ اطلاعاتی که با حدس و گمان‌های جامعه پر می‌شود. ۴. لاینبرگر، خالق اثر جنگ روانی، این وضعیت عجیب را با چند ویژگی کلیدی تحلیل کرده: اولین ویژگی این شرایط «شکست مقاومت ذهنی» است؛ یعنی اگر مردم از قبل با اطلاعات هدایت‌شده از سوی دشمن روبرو شوند یا حقایق را دیرهنگام بشنوند، مقاومت ذهنی‌شان در برابر روایت‌های دشمن فرو می‌ریزد. این پنهان‌کاری جبهۀ خودی حتی اگر خیرخواهانه باشد، عملاً ایمن‌سازی جامعه در برابر پروپاگاندا را غیرممکن می‌کند. «بحرانِ اعتبار منبع» دیگر ویژگی فاجعه‌بار این اوضاع است؛ یعنی اگر مخاطب از نظر روانی حس کند منبع رسمی (حاکمیت یا مسئولان) اطلاعات را کتمان می‌کند، اعتبار منابع رسمی فرومی‌پاشد. وقتی اعتبار منبعِ خودی از بین برود، هرگونه روایت بعدی، حتی اگر درست باشد توسط مردم دروغ یا مانور تلقی می‌شود. این یعنی پذیرش منابع غیرخودی و سپردن اختیار ذهن‌ها و قلب‌ها به دست دشمن. اما ویژگی‌ای که بیشترین تشابه را به وضعیت فعلی ما دارد «تنافض سکوت و انفعال» است؛ و آن وقتی است که مسئولان سکوت می‌کنند اما در عمل منفعلانه با رفتارهای دشمن پیش می‌روند. در این حال مخاطب دچار «ناهماهنگی یا ناجوری شناختی» می‌شود. یعنی مغز مخاطب نمی‌تواند بین ادعای اقتدار مسئولان و واقعیتِ انفعال آن‌ها، ارتباط منطقی برقرار کند و نتیجه‌اش سردرگمی و تحیّر عمومی است که خواستۀ اصلی دشمن است. ۵. چطور از این گرداب خارج شویم؟ قدم ابتدایی، چرخش به سمت شفافیتِ کنترل‌شده است. اینکه به جای پنهان‌کاری مطلق، باید مدیریت روایت داشت. یعنی اطلاعات به صورت بخش‌بندی شده و صادقانه در کوتاه‌ترین زمان ممکن منتشر شود. اگر اطلاعاتی محرمانه است، باید دلایل آن شفاف و منطقی بیان شود، نه اینکه صرفاً از واژۀ کلی محرمانه استفاده کرد. همچنین خروج از سکوت و تبدیل شدن به منبع اولیه بسیار مهم است. اگر مسئولان قبل از مسموم‌سازی روایت دشمن، حقیقت را هرچند تلخ، سریع‌تر روایت کنند، کنترل چارچوب ذهنی مخاطب به‌دست بیگانه نمی‌افتد. وقتی اعتماد آسیب دیده، باید از طریق روایت‌گریِ چندلایه اقدام به ترمیم کرد؛ نباید صرفاً به بیانیه‌های رسمی تکیه کرد. استفاده از مرجع‌های ثالث (چهره‌های مورد اعتماد مردم) برای تبیین شرایط، بسیار مؤثر است. بزرگترین عامل سردرگمی، دوگانگی در رفتار است. اگر در اطلاع‌رسانی، قاطعانه سخن گفته شود اما در مواجهه با اقدامات دشمن شاهد کنشِ مقتدرانه نباشیم، فاصلۀ بین کلام و عمل سرخوردگی می‌آورد. راه حل در هم‌سوییِ پیام با اقدام است؛ یعنی پیامی منتشر شود که با کنش قابل مشاهده در میدان همخوانی داشته باشد. #جنگ‌روانی @AzadeMahmoudian

📌لحن و ادبیات(فارغ از محتوا)، بخشی از پیام است؛ می‌تواند مولّد جنگ روانی باشد. یک محتوای واحد با دو چینش متفاوت، می‌تواند منادی پیروزی یا شکست باشد‌. روزهای باقی‌مانده از آتش‌بس را بسیار مراقب جنگ روانی باید بود. @AzadeMahmoudian

▫️با توجه به درخواست دوستان بزرگوارم در آموزش و پرورش، این متن ساده‌تر و متناسب با زبان مخاطب نوجوان و دانش‌آموز بازنویسی شده است:

جنگ در ذهن‌ها؛ رسانه به‌جای بمب! ۱. چرا دشمن سراغ جنگ روانی آمده؟ در این چهل‌وچند روز بزرگترین مانع دشمن در آسیب زدن به ایران، اتحاد و ایستادگی و خصوصاً حضور به‌موقع مردم بوده. وقتی آمریکا زیرساخت‌های کشور را تهدید کرد، مردم روی زیرساخت‌ها زنجیره انسانی ساختند و با حضور خودشان، هزینۀ حمله را برای دشمن آنقدر بالا بردند که آن‌ها نتوانستند به تهدید خود عمل کنند. آمریکا فهمید که فقط با بمب و قدرت نظامی نمی‌توان پیروز شد؛ چون تا وقتی مردم در میدان باشند، قدرت نظامی به تنهایی کافی نیست. پس حالا دشمن می‌خواهد از راه دیگری وارد شود: «جنگ روانی»! ۲. موضوع اصلی چیست؟ شاید فکر کنید بحث اصلی، باز شدن یک تنگه یا آزاد شدن پول‌های بلوکه شده است؛ اما موضوع بسیار جدی‌تر از این‌هاست. دشمن می‌خواهد با استفاده از اخبار و رسانه‌هایش، کمبودهای جنگ نظامی‌اش را جبران کند. الان، هدف او این نیست که مردم را فیزیکی نابود کند، بلکه می‌خواهد ذهن مردم را بمباران کند، اراده و روحیه مردم را بشکند، در میان‌شان بی‌اعتمادی ایجاد کند و آنها را گیج و سردرگم کند تا از حضور در میدان ناامید بشوند. اینطوری پیروزی در جنگ نظامی برایش ممکن می‌شود. ۳. وقتی خودمان به دشمن کمک می‌کنیم! وقتی مسئولان یک کشور به جای شفافیت، اطلاعات را پنهان می‌کنند و در مقابل اقدامات دشمن هم واکنش محکمی نشان نمی‌دهند، اتفاقی به نام «خودتخریبی» رخ می‌دهد. یعنی ناخواسته فضایی را برای دشمن آماده می‌شود. وقتی اطلاعات درست و سریع به مردم نرسد، جای خالی آن با شایعات و حدس و گمان‌های دشمن پر می‌شود. ۴. مردم چطور سردرگم می‌شوند؟ - ازبین بردن مقاومت ذهنی: وقتی ما حقیقت را دیرهنگام بدانیم، مغز ما زودتر باورهای دشمن را می‌پذیرد. پنهان‌کاری باعث می‌شود ما در برابر دروغ‌های دشمن، بی‌دفاع شویم. متأسفانه مسئولین ما زمینۀ این اتفاق را فراهم می‌کنند. - از بین بردن اعتماد: وقتی مردم حس کنند مسئولان حقیقت را از آن‌ها پنهان می‌کنند، دیگر به حرف‌های رسمی اعتماد نمی‌کنند. در این حالت، حتی اگر یک حرف درست هم زده شود، مردم آن را «دروغ» یا «بازی سیاسی» می‌پندارند و به جای منابع خودی، به منابع دشمن گوش می‌دهند. - تضاد بین حرف و عمل: وقتی مسئولان در اخبار خیلی قاطع حرف می‌زنند، اما در عمل مقابل دشمن ضعف نشان می‌دهند، مغز مردم دچار گیجی می‌شود. این ناهماهنگی باعث می‌شود مردم بین حرف‌ها و واقعیت‌ها شک کنند و در نهایت دچار ناامیدی شوند. ۵. راه نجات از این وضعیت چیست؟ برای اینکه دشمن نتواند ذهن ما را تسخیر کند، اول از همه ما مردم باید از اتفاقاتی که در بالا توضیح داده شد، باخبر باشیم. به رسانه‌های دشمن اعتماد نکنیم و خصوصاً بدانیم هدف دشمن از چنین اقداماتی ناامید کردن ماست. بی‌خبری ما موجب از بین رفتن حضور میدانی ما، به‌عنوان سد دفاعی میهن است. در گام دوم باید سه کار از سوی مسئولین انجام شود: - شفافیت: به جای پنهان‌کاری، باید حقیقت را (حتی اگر تلخ باشد) سریع و با دلیل منطقی به مردم گفت. - اولین بودن در خبر: مسئولان باید قبل از اینکه دشمن شایعه بسازد، خودشان روایت اصلی و درست را منتشر کنند، نه اینکه ما از رسانه‌های غربی بشنویم چه اتفاقی افتاده. - هماهنگی حرف و عمل: اگر قرار است قاطعانه حرف زده شود، باید در عمل هم قاطعیت نشان داده شود. وقتی «حرف» و «عمل» با هم یکی باشند، اعتماد دوباره ساخته می‌شود و دشمن راهی برای ورود به ذهن ما نخواهد داشت. 📌دشمن از حضور میدانی مردم کلافه و عصبانی است. می‌خواهد با جنگ روانی هر طور شده آن را کم‌رنگ کند. در این روزها باید بیشتر مراقب جنگ روانی دشمن باشیم؛ و آن را برای یکدیگر توضیح بدهیم. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/553

در کانال پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی منتشر شد: https://eitaa.com/irseri_ir/165 @AzadeMahmoudian

📌 روایت اول هنگامی مخاطب را از سایر روایت‌ها بی‌نیاز می‌کند که دور از شائبه و تناقض باشد. بیانیه شعام: «ایران مصمم است تا زمان پایان قطعی جنگ(!) و تحقق صلح پایدار در منطقه، نظارت و کنترل بر تردد از تنگه هرمز را اعمال نماید»؛ یعنی موقت. موضع رهبری معظم: «حتماً مدیریت تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم نمود»؛ یعنی همیشگی. @AzadeMahmoudian

📌مهره‌های شطرنج جنگ روانی؛ مأموریت بی‌بی‌سی فارسی و اینترنشنال آزاده محمودیان ▫️رسانه‌ها محمل کارآمد جنگ روانی هستند. از آغاز جنگ رمضان، بی‌بی‌سی فارسی و اینترنشنال دو مهرۀ اصلی هستند که مکرر، یا جرقه جنگ روانی را زده‌اند یا بر آتش آن دمیده‌اند. اگرچه در ظاهر امر این دو رسانه تفاوت فراوان دارند. ▫️بی‌بی‌سی فارسی محتوا را منطقی و همراه با گمانه‌های متنوع کارشناسی طرح می‌کند؛ از هر دو سوی منازعه می‌گوید، گاهی به کارشناسان موافق جمهوری اسلامی تریبون می‌دهد و حتی خبرنگارش دژخیمی رژیم صهیونی را در کشتار خبرنگاران گزارش می‌کند. ▫️در مقابل، اینترنشنال در دل مخاطب هیجان می‌زاید و تحریک می‌آفریند؛ پیوسته حس بحران و نارضایتی و فروپاشی القا می‌کند و در این القا از هیچ دروغی پرهیز ندارد. ▫️اما این تنها یک تفاوت ظاهری است. در عمل و در پازل رسانه‌ای، اینها دو قطعۀ مکمل هستند. اولی در پی مشروعیت‌بخشی و اعتبارسازی برای کلیت روایت‌های جنگی خود است و می‌کوشد با روایت‌های چندمنبعی و حرفه‌ای بر روی «لایۀ شناختی» مخاطب اثر بگذارد و همان گزاره‌های بحران‌زا در روان ایرانیان را به شیوه‌ای طبیعی و عقلانی روایت کند. ▫️ دومی، با میدان‌سازی هیجانی «لایۀ احساسی» مخاطب را هدف گرفته و می‌کوشد ترس و ناامیدی را جایگزین هر احساس دیگری در مخاطبانش نماید. ▫️در واقع عملیات رسانه‌های دیگریِ فارسی‌زبان، به‌طور مشخص در پی ساخت یک تصویر واحد، اما با مدلی ترکیبی هستند: تصویر نظامی که دچار بحران و ضعف شدید است و چندگامی بیشتر با فروپاشی فاصله ندارد. ▫️تنها، آگاهی از این پازل چند قطعه‌ای است که روح و روان مخاطب ایرانی را از زخمی شدن در این جنگ روانی در امان می‌دارد؛ و اینجاست که حفظ گوش‌ها، که پنجره قلب‌ها و مغزها هستند، از هجوم حملات رسانه‌های دیگری، این تکمیل‌کنندگان حملات نظامی دشمن، از همیشه پراهمیت‌تر می‌نماید. #جنگ‌روانی @AzadeMahmoudian

🔖 #روایت_جنگ | #یادداشت ▫️جنگ روایت‌ها بر پیکر موشک‌ها 🔹وقتی موشک‌ها زبان می‌گیرند موشک‌‌رسانۀ ایرانی، روایت اقتدار و مقاومت را تثبیت می‌کند و خود را در مقام یک بازیگر فعال، و نه منفعل، به اذهان معرفی می‌کند؛ و به این موازات، روایت رسانه‌های دیگری را خنثی می‌کند. به زبان ارتباطات سیاسی، این اقدام، بخشی از ساختمان روایی راهبردِ جنگ است. ارسال پیام با موشک‌‌رسانه‌ها شیوه‌ای نوین و دور از ذهن است که به عرصۀ راهبردهای نبرد روایت‌ها پانهاده است. اگرچه شاید پیشتر از ایران، در برخی نبردها، دوطرف مخاصمه از این روش برای استیلای روانی در جنگ سخت بهره گرفته باشند، اما این اقدام تنها در این جنگ است که به منازعۀ حق با باطل، پاکان با خبیثان و مظلومان جهان با ظالمان جهان بدل شده است. ✍️ دکتر آزاده محمودیان، پژوهشگر فرهنگ و رسانه 🖇نسخه کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. 🔖 روایت جنگ را در کانال مجله خردورزی بخوانید: @kheradvarzi_com

🔻مثلث هراس‌افکنی در جنگ روانی هنگامۀ خروش نخبگان انقلابی آزاده محمودیان ۱. اینکه ملت ایران بیش از پنجاه روز پیوسته و مستحکم در میدان نبرد حضور فعال داشته است، و بیش از یک‌سوم جمعیت کشور (تا این لحظه) برای برخورد سخت با دشمن، در پویش جانفدا اعلام آمادگی رسمی کرده‌اند، بدان معناست که میان ملّت و حاکمیت اجماع‌نظر بسیار قدرتمند و ‌بی‌مانندی در نوع مواجهه با دشمن وجود دارد. این مؤلفۀ قدرت در کنار توان بازدارندگی نظامی، موجب شده تا طراحان جنگ روانی دشمن، به‌عنوان مکمل جنگ نظامی، در پی ایجاد استحاله در «بینش» و «احساس» جامعه باشند؛ چراکه خدشه در این مؤلفۀ محوری، دیگر مؤلفه‌های قدرت ایران را فلج و غیرعملیاتی می‌کند. ۲. جنگ روانیِ دشمن آمریکایی‌صهیونی به‌طور مشخص به‌دنبال تغییر نگرش، احساس و رفتار ایرانیانِ کف خیابان است. بر خلاف باور عمومی، ابزار جنگ روانی دشمن تنها رسانه‌ها نیستند. اگر رسانه‌ها را کانال انتقال پیام در نظر بگیریم، جنگ روانی مجموعه‌ای از پیام‌ها، هدف‌ها و روش‌هاست که این تغییر رفتار و احساس و نگرش را طراحی و پیاده می‌کنند. بر این اساس، عملیات جنگ روانی علاوه بر اهرم رسانه‌های دشمن، نیازمند دو بازو در داخل ایران نیز هست؛ ترکیبی از روایت‌گری و روایت‌سازی، یعنی رسانه‌های داخلی و بخشی از ساختار قدرت. ۳. اهرم داخلی اول، رسانه‌های طیف اصلاح‌طلبی هستند. رصد رسانه‌‌ای نشان می‌دهد، این طیف سیاسی به شیوه‌ای فزاینده، خط القای ضعف و برجسته‌سازی آسیب‌ها و تردیدافکنی در امکان تداوم جنگ را دنبال می‌کند. روایت‌های این رسانه‌ها بر دو نقطۀ «امکان تاب‌آوری روانی و معیشتی جامعه»، و «تخریب‌های غیرقابل جبران» در دور بعدی جنگ، تمرکز یافته است. سیل کلیدواژه‌هایی چون تخریب زیرساخت، بیکاری، بحران معیشتی، افزایش قیمت‌ها، تحریم‌های‌ فلج‌کننده و... در این رسانه‌ها اعصاب و روان مخاطب را بمباران می‌کند و ترس از ادامه‌دادن و مقاومت را در دل او می‌افکند. این درحالی است که رهبر انقلاب در پیام نوروزی خود در یک نهی غلیظ دستور دادند که «رسانه‌های داخلی کشور با همه تفاوت‌های فکری، سیاسی و فرهنگی موظفند از پرداختن به نقاط ضعف بطور جدّی خودداری کنند». رسانه‌های مذکور نه‌فقط در محدودۀ پرداختن به ضعف‌ها، بلکه فراتر از آن، یعنی مشغول برجسته‌سازی ضعف‌ها هستند. این اقدام به تعبیر رهبر انقلاب، موجب تخریب وحدت ملّی و خدشه در امنیت ملّی خواهد شد. ۴. اهرم داخلی دوم، بخشی از ساختار حکمرانی در بدنۀ قدرت است، تا کج‌روایت‌های رسانه‌ها را در ذهن مخاطب مستند کند. اگر رسانه از تنگنای معیشتی می‌گوید، او برای عدم توانی‌اش برای چرخاندن چرخ اقتصاد، آمارهای میدانی ارائه می‌نماید و طبیعی است که پیش از آن، زمینۀ صحت‌سنجی این آمارها را نیز فراهم می‌کند. این روزها، بدنۀ اقتصادی دولت، در نقش مکمل ترس‌افکنیِ رسانه‌های اصلاح‌طلبی، در ارادۀ مردمی مقاومت بر ادامۀ جنگ ظاهر شده‌اند. مقامات بلندپایۀ دولت آشکارا اعلام می‌کند که از رسانه ملی توقّع گزارش دقیق آسیب‌های جنگی را دارند و آن را گزارش واقعیت‌ها می‌نامند. «هندسۀ نمیتوانیم» را مستندسازی میکنند و مدام از هزینۀ تخریب زیرساخت‌ها و عدم توانایی تأمین انرژی در ماه‌های آتی در صورت تداوم جنگ می‌گوید. این مواضع از سوی نهادهای مختلف نظام، در این روزها روبه افزایش است و به وضوح، بازتاب پیام ضعف نهادهای اجرایی است و نسبتی با دستور قاطع رهبر انقلاب ندارد. ۵. این چرخه با همین سه بخش، تکمیل نمی‌شود؛ بلکه نیازمند نوعی اهمال و نادیده انگاشتنِ بمباران ذهنی جامعه از سوی «جماعت مرجفون» است. در حالی‌که در لایه‌های حکمرانی، بخش‌هایی عهده‌دار مقابله و مواجهه با خطا و خاطی است، هیچ واکنشی از سوی این دستگاه‌های نظارتی و امنیتی و قضایی بروز نکرده است. این عدم واکنش در عمل، بازتاب و تأیید مسیر ایجاد هراس و شبهه در جامعه است. ۶. در این میان، نخبگان و حلقه‌های میانی و انسان‌رسانه‌های صاحب‌اندیشه می‌توانند در قامت مصلح این وضعیت بحرانی و شکستن چرخۀ جنگ روانی ظاهر بشوند‌. انسان‌رسانه‌های مستقل، صادق و صبور، مانند «سدهای خاکی کوچک» در برابر سیل عظیم جنگ روانی عمل می‌کنند. آن‌ها با آرامش، و تحلیلِ به‌دور از هیجان و نفی روایت‌های قطبی، تاب‌آوری جامعه را بالا می‌برند. این افراد به‌مثابه «سرمایه اجتماعیِ شبکه‌ای» هستند که در ذهن جامعه، مراجعی راستگو و قابل اعتمادند. این اعتماد، زمینه‌ساز مدیریت اضطراب جمعی‌ای است که «ترکیب مرجفون»، در رسانه‌های اصلاح‌طلب و مدیران نهادی، در دل جامعه ایجاد کرده‌اند. باید نخبگان جبهۀ انقلاب زبان باز کنند و فریاد، بلند کنند و روایت تواناییِ مقابله با دشمن، ساز کنند؛ به‌ویژه اکنون که رأی قاطع رهبر انقلاب درباره مقاومت آشکار شده است. #جنگ‌روانی @AzadeMahmoudian

همه نیروها، همه قدرت‌ها در هرجا هستند، محتاج به توجه خاص حضرت رضا (سلام‌الله علیه) هستند. @AzadeMahmoudian