▪️رسالتهای دانشگاه در دوران جنگ
✍مجید کافی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
در دوران جنگ، دانشگاهها نهتنها در حوزههای پزشکی و فنی، بلکه بهطور حیاتی در علوم انسانی نیز وظیفهای استراتژیک بر عهده میگیرند. این وظایف، هرچند متفاوت از یکدیگر هستند، اما در مجموع به حفظ پایداری اجتماعی، تقویت توانمندیهای ملی و هدایت تصمیمگیریهای هوشمندانه میانجامند.
در حوزه پزشکی، دانشگاهها در شرایط بحرانی باید سرعت و کاربردی بودن را در اولویت قرار دهند. در جنگ ایران و عراق، دانشگاههای علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی، با همکاری نظام پزشکی، سیستمهای انتقال خون متحرک و کارگاههای آموزشی برای پزشکان و پیراپزشکان را در مناطق جبههای راهاندازی کردند؛ این امر نهتنها توان عملیاتی سیستم بهداشت و درمان را افزایش داد، بلکه جلوی افت سطح آموزش پزشکی را نیز گرفت.
در حوزه فنی و مهندسی، دانشگاهها با تبدیل زیرساخت خود به ابزارهای بقا، نقشی کلیدی ایفا میکنند. مهندسان عمران در بازسازی ساختمانهای تخریبشده در مناطق جنگزده، مهندسان برق در ترمیم شبکههای برقرسانی و مهندسان مخابرات در بازگرداندن ارتباطات ارتباطات میان مناطق از جمله فعالیتهایی بودند که در دانشگاههای تهران، شریف و امیرکبیر بهصورت هماهنگ و سیستماتیک انجام شد. این مدلها نهتنها برای تصمیمگیری در سطح کشور، بلکه برای هماهنگی منطقهای نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
اما در #علوم_انسانی، وظایف دانشگاهها از نظر ظاهری کمتر قابلمشاهده است، اما از نظر اثرگذاری، بسیار عمیقتر و پایدارتر است. در جنگ ایران و عراق، روانشناسان اجتماعی دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران، برنامههای حمایت روانی از خانوادههای شهدا و معلولان را طراحی کردند؛ این برنامهها نه تنها به کاهش اضطراب و افسردگی جمعی کمک کردند، بلکه از شکلگیری پدیدههایی مانند ترس جمعی، سوءبرداشتهای اجتماعی و تخریب اعتماد به نهادها جلوگیری نمودند. بهطور مشابه، جامعهشناسان دانشگاه علامه طباطبایی در دوران جنگ، مطالعاتی انجام دادند که به درک بهتر از تغییرات در ساختار خانواده، الگوهای مهاجرت اجباری و تغییر در روابط اجتماعی در مناطق جبههای کمک کرد.
#تاریخنگاران و متخصصان ادبیات نیز در این شرایط، وظیفهای فرهنگی و هویتی بر عهده میگیرند. در جنگ، بسیاری از متون تاریخی، اسناد رسمی و وصیتنامهها در معرض تخریب قرار گرفتند. دانشگاهها، از طریق مراکز میراث فرهنگی و پژوهشگاههای علوم انسانی، اقدام به مستندسازی رویدادهای جنگ از طریق گزارشهای زنده، جمعآوری خاطرات و دست و دلنوشته، نامههای جبهه و ثبت داستانهای شهیدان کردند. این کار، نه تنها یادگاری برای نسل آینده است، بلکه ابزاری برای مقابله با تلاشهای سیاسی برای تحریف #تاریخ و #هویت بود.
همچنین، متخصصان حقوق انسانی و علوم سیاسی در دوران بحران، وظیفه دارند از اخلاق قانونی و احترام به حقوق شهروندی در شرایط اضطراری اطمینان حاصل کنند. در جنگ، بسیاری از قوانین معمول با قوانین اداره اضطراری جایگزین میشوند؛ اما دانشگاهها باید با تحلیلهای حقوقی دقیق، جلوی سوءاستفاده از این قوانین برای سرکوب آزادیهای اساسی را بگیرند.
در مجموع، دانشگاه در دوران جنگ، نه تنها به عنوان مؤسسه آموزشی، بلکه به عنوان یک «سازمان تفکر اجتماعی یا اندیشکده» عمل میکند که وظیفه دارد دانش را به ابزاری برای ایجاد امید، توانمندی و هماهنگی اجتماعی تبدیل کند، چه در آزمایشگاه پزشکی، چه در کارگاه مهندسی، چه در کلاس روانشناسی، یا در آرشیو تاریخی. این وظیفه، تنها زمانی محقق میشود که دانشگاه بتواند استقلال فکری خود را حفظ کند و در عین سرعت، به اصول علمی و اخلاقی پایبند بماند.
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
🇮🇷
◾️در رثای آن زعیم شهید ـ ۲۷
◾️انتشار مصاحبهای با عنوان "امتداد اجتماعی علم؛ رسالت اصلی دانشگاهها در تحقق شعار سال" ـ بخش اول از دو قسمت
خبرگزاری ایکنا ـ شعبه قم امروز ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ مصاحبهای را با عنوان "امتداد اجتماعی علم؛ رسالت اصلی دانشگاهها در تحقق شعار سال" (کد خبر: ۴۳۴۳۲۶۴) به نشانی زیر منتشر کرده است:
https://iqna.ir/00IDse
🔻در این مصاحبه به این دو پرسش، پاسخ داده شده ست:
• نقش مردم در تحقق شعار سال چیست؟
• نقش دانشگاهها در شکلگیری وحدت ملی چیست؟
🔹متن کامل این مصاحبه چنین است:
مقدمه ایکنا
مدیر گروه تاریخ دانشگاه باقر العلوم(ع) گفت: دانشگاهها میتوانند درشرایط امروز جامعه و برای تحقق شعار سال، امتداد اجتماعی علم یعنی کاربست علم در جامعه را در دستور کار خود قرار دهند.
حجتالاسلام والمسلمین محسن الویری، مدیر گروه تاریخ دانشگاه باقر العلوم(ع) اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که در شرایط فشار، تحریم، دشمنیها و خصومتهای شدید میتواند تعیین کننده رشد و شکوفایی کشور باشد و برای تحقق کامل نیازمند ارکانی چون مقاوم بودن، مردمی بودن، حمایت از تولید ملی است. اقتصاد مقاومتی بر مبنای جهاد اقتصادی و نظام انگیزشی اسلامی، رویکردی نو در قالب گفتمان انقلاب اسلامی است که با تدوین یک استراتژی علمی و کارشناسیشده و بازتعریف فلسفه وجودی نهادها و قوانین، به مقاومسازی و ترمیم ساختارهای فرسوده و ناکارآمد موجود اقتصادی میپردازد. در این میان، ارائه مفاهیم جامع و تبیین راهبردها و الزامات اساسی این نگرش اقتصادی میتواند ضمن جلوگیری از برخی برداشتهای سلیقهای و شخصی، الگویی برای عملکرد سازنده آن بوده و مانع سرگردانی مردم و مجریان در تحقق این مهم باشد.
خبرنگار ایکنا در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین محسن الویری، مدیر گروه تاریخ دانشگاه باقر العلوم(ع) و رئیس انجمن مطالعات تمدنی حوزههای علمیه به تبیین مولفههای موثر در تحقق اقتصاد مقاومتی براساس شعار سال پرداخت. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم:
پرسش اول ایکنا - نقش مردم در تحقق شعار سال چیست؟
سه رکن اصلی این شعار، اقتصاد مقاومتی، امنیت ملی و وحدت ملی است که این سه رکن تفاوتهایی با یکدیگر دارند؛ تفاوت اصلی آنها در چگونگی نقشآفرینی مردم است. دو محور اقتصاد مقاومتی و امنیت ملی ارکانی هستند که نیازمند برنامه جامع اعلام شده از سوی مسئولان است اما وحدت ملی این طور نیست و حتی اگر برنامه خاصی از سوی مسئولان مطرح نشود باز هم مردم میتوانند در آن نقش داشته باشند.
نقشآفرینی مردم در اقتصاد مقاومتی و امنیت ملی کنشگری در قالب همراهی است یعنی برنامهای باید اعلام شود و سپس مردم در تحقق آن نقش داشته باشند و برای اجرای آن برنامه مشارکت کنند یعنی نقشآفرینی مردم در تحقق آن، همراهی برای حسن اجراست اما در وحدت ملی اگر برنامه اعلامی وجود داشته باشد بسیار خوب است اما حتی اگر برنامه اعلامی نیز وجود نداشته باشد، باز هم مردم میتوانند خودشان برای تحقق یافتن آن وارد عمل شوند، به عبارت دیگر کنشگری مردم در آنجا به صورت راهبری است و محدود به همراهی نیست بلکه مردم با رویههایی که اتخاذ میکنند، میتوانند مدیریت اجرای آن را در دست بگیرند.
برای مثال آنچه از ابتدای جنگ تحمیلی اخیر با حضور شبانه مردم در خیابانها دیدیم نشاندهنده این امر است. مسئولان تنها از مردم خواستند که در خیابانها حضور یابند و برنامهای مدون و مشخصی برای چگونگی حضور اعلام نشد اما خلاقیت و ابتکار مثال زدنی مردم برای چگونگی حضور در خیابانها نشان داد که مردم در زمینه وحدت ملی منتظر برنامه خاصی نمیمانند و کنشگری خود را در قالب راهبری نشان میدهند.
میان دو رکن دیگر یعنی امنیت ملی و اقتصاد مقاومتی این تفاوت وجود دارد که در عرصه اقتصاد مقاومتی در پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب از برنامهای سخن به میان آمده که از سوی کارشناسان تدوین شده و به زودی ابلاغ میشود اما این نکته درباره امنیت ملی وجود ندارد و باید دید که برنامه مورد نظر رهبر معظم انقلاب چیست؟ طبعا اگر از جنس سیاست کلی و با توجه به قانون اساسی باشد، ابتدا باید به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام برسد و اگر جنبه اجرایی داشته باشد، علیالقاعده از سوی نهادهای اجرایی اعلام خواهد شد.
(ادامه دارد.)
ـــــــــــــ
۱۰ فروردین ۱۴۰۵
@MohsenAlviri
◾️انتشار مصاحبهای با عنوان "امتداد اجتماعی علم؛ رسالت اصلی دانشگاهها در تحقق شعار سال" ـ بخش دوم از دو قسمت
حال اگر بخواهیم به پرسش شما برگردیم، زمانی که از مردم سخن میگوییم باید توجه داشته باشیم که گاه مردم به مثابه افراد مورد نظرمان هستند و گاه به مثابه سازمانها و گروهها. نقش مردم برای تحقق شعار سال جاری با توجه به این دو تلقی از مردم تفاوت میکند.
درباره وحدت ملی که تحقق آن متوقف بر اعلام یک برنامه از سوی مسؤولان نیست، هر کسی چه افراد و چه گروهها و سازمانها باید در مورد خود این سوال را مطرح کند که من چه میتوانم انجام دهم و پاسخ این پرسش را مبنای عمل خود قرار دهد. البته دایره سازمانها و نهادهای اجتماعی گسترده است و خانواده را نیز میتوان ذیل آن در نظر گرفت.
باید هریک از ما به عنوان یک شهروند معمولی از خودمان بپرسیم که من به عنوان یک شهروند در سال جاری برای تحقق این شعار چه کاری میتوانم انجام دهم. برای مثال میتوانم بگویم که من برای کمک به تحقق وحدت ملی، سطح تحمل خود را بالا میبرم، بر مدارای خود به هنگام مشاهده کژیها میافزایم، بدبینی خود را نسبت به دیگران کاهش میدهم، از تنگنظری سیاسی دوری میجویم، در برنامههای خیریه حضور فعالتری پیدا میکنم و با زبان نرم از آرمانهای انقلاب بیشتر از قبل دفاع میکنم.
پرسش دوم ایکنا - نقش دانشگاهها در شکلگیری وحدت ملی چیست؟
اگر مراد از مردم را به جای آحاد مردم، گروهها و سازمانهای اجتماعی و نهادها در نظر بگیریم، هر سازمان و گروهی متناسب با فلسفه وجودی و مأموریت خود باید به این پرسش پاسخ دهد. اگر به عنوان نمونه روی دانشگاهها تکیه کنیم، باید هر دانشگاهی این سوال را پاسخ دهند که سهم ما در تحقق وحدت ملی به عنوان یک رکن از سه رکن شعار سال جاری چیست؟
تجربه موفقی را برخی از دانشگاهها از جمله دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در خلال این جنگ تحمیلی داشتند که به نظر من شایسته صورتبندی و الگوبرداری است، همانطور که این دانشگاه بلافاصله پس از شروع جنگ، ستادی را تشکیل داد و پس از رایزنی با اعضای هیئت علمی خود برنامهای را در چند محور تدوین کرد و تقریبا همه اعضای دانشگاه برای اجرای آن کمک کردند، برای تحقق شعار سال هم همه دانشگاهها میتوانند به اقدامی مشابه دست بزنند.
در شرایط امروز کشور، لازم است دانشگاهها بیشتر از گذشته، به امتداد اجتماعی نقش خود بیندیشند، کار دانشگاه اگر تاکنون به صورت عمده تولید علم در قالب پژوهش و انتقال علم در قالب آموزش بود، اکنون سزاوار است امتداد اجتماعی علم یعنی کاربست علم در جامعه را هم در دستور کار خود قرار دهند یعنی همان گونه که مشخص است برنامههای آموزشی و پژوهشی چگونه انجام میگیرد، در خصوص کاربست اجتماعی علم نیز که رکن سوم علم است باید برنامه مشخص و مدونی وجود داشته باشد.
به عنوان مثال اگر نقش دانشگاهها در عرصه تولید و انتقال علم اغلب یک نقش ملی است، در عرصه امتداد اجتماعی علم لازم نیست که همه دانشگاهها همه فعالیتهای اجتماعی خود را در سطح ملی ببیند، این نقش اجتماعی میتوانند حتی محلی باشد. یک دانشگاه میتواند محوطه اطراف خود و محلهای که در آن واقع شده را به عنوان مخاطب خود در نظر بگیرد و انواع آموزشهای کوتاه مدت برای تببین مفهوم وحدت ملی و راههای تحقق آن و آسیبهای آن را به مردم همان محله آموزش دهد و حتی از فضای سر در و دیوارهای دانشگاه به عنوان فضای تبلیغی استفاده کند.
درباره اقتصاد مقاومتی و امنیت ملی نیز که همانطور که ذکر شد مردم چه به عنوان افراد و چه به عنوان گروهها و سازمانها، میتوانند همراهی داشته باشند نه راهبری و لذا بهتر است صبر کنند که برنامهها از سوی مسؤولان اعلام شود و سپس برای چگونگی کمک به حسن اجرای آن راه حل پیدا کنند.
ــــــــــــــ
۱۰ فروردین ۱۴۰۵
@MohsenAlviri
3.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 آخرین دیدار
طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
#عبرت
#تاریخ
#فواید_تاریخ
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
هدایت شده از یادداشت|نجمه صالحی 💌✍
بزنگاههای تاریخ
✍نجمه صالحی
سی و اندی روز است که کوچهها، خیابانها، حتی نفسهای شب، بوی داغ میدهند. داغ رهبر شهید، داغ دختران میناب، داغ شهیدانی که آسمان این روزها بیحسابتر از همیشه باریدن گرفته است. جنگ، دیگر فقط خبر نیست، صدای قدمهاییست که هر شب جمعیت را به خیابان میکشد تا بایستند، تا ثابت کنند ایستادهاند.
اما در میان همین روزهای سخت، دوازدهم فروردین مثل همان لحظهی حساس تاریخ، خودش را به ما یادآوری میکند. روزی که ملت ایران، سرنوشت یک قوم را رقم زدند و با ۹۸/۲ درصد آری، «جمهوری اسلامی» را برگزیدند و به هر چه غیر آن، نه گفتند.
آن روز هم یک بزنگاه بود، همانطور که امروز هم بزنگاهی دیگر است. آن روز، آیندهی کشور با رأی مردم گره خورد. امروز، همان مردم با قامت استوارشان در شبها، نشان میدهند که آن انتخاب، هنوز زندهترین عهدشان است. عهدی برای تحقق تمدن نوین اسلامی، برای دولت کریمهی الهی، برای ظهور منجی.
#دوازدهم_فروردین
#روز_جمهوری_اسلامی_ایران
@zemzemh60
14.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔻پیام مهم آیتالله جوادی آملی در آستانه روز جمهوری اسلامی:
🔹 شما بزرگ زاده اید
🔹 شما پیغمبرزاده اید
🔹 شما ابراهیم زاده اید
🔹 ملّة ابیکم ابراهیم
🔹 اولین کسی که پرچم درست کرد ، روی آن لااله الاالله نوشت و پرچم بدست گرفت پدر شما ابراهیم بود...
مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمین اند؛ پرچم توحید در دست شما فرزندان ابراهیم خلیل است؛ دفاع از حریم اسلام و میهن در برابر دشمنی که نه انسان است و نه پایبند به هیچ تعهدی ... .
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
هدایت شده از محسن الویری
15M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🇮🇷
◾️در رثای آن زعیم شهید ـ ۲۸
🇮🇷 ۱۲ فروردین سالروز تولد جمهوری اسلامی ایران در این هنگامه نوزایی انقلاب مبارک باد.
◾️ نصرت الهی چگونه و چه زمانی محقق میشود؟
🔸 #نبرد_رمضان | #وعده_صادق۴
🔺 حجتالاسلام دکتر الویری، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)
🏴 حکمت برای زندگی | دانشگاه باقرالعلوم(ع) | دانشگاه پیشران علوم انسانی
🔹@BouNews
🔹🔸💠🔸🔹
ــــــــــــــ
۱۲ فروردین ۱۴۰۵
@MohsenAlviri
33.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 یک دیدار برای امروز و فردا
#بسوی_قله
...بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه ای برای این کشور پیش بیاید خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله با حوادث، #مردم_کار_را_تمام_خواهند_کرد
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
📷 کاشت «نهال امید» به یاد شهدای جنگ رمضان
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/bou_ayeh
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄