🔸تأملات فلسفی در روش علوم اجتماعی، پیششرط تحول اندیشه علمی است، نه کاربرد بیچونوچرای تکنیکهای تحقیق!
🖋 یادداشتی از سعید کریم داداشی
دبیر انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع»
🔹در فلسفه علوم اجتماعی، بحث تفصیلی از فلسفه روشها ضروری است، زیرا علوم اجتماعی نه فقط با «موضوع» خود، بلکه با «شیوه شناخت» آن موضوع تشریح میشود. پدیدههای اجتماعی اموری پیچیده، تاریخی، معنادار و وابسته به کنش انسانها هستند؛ از این رو نمیتوان بدون تأمل در مبانی روششناختی، درباره اعتبار شناخت اجتماعی داوری کرد. فلسفه علوم اجتماعی میکوشد روشن کند که هر روش پژوهش چگونه واقعیت اجتماعی را صورتبندی میکند، چه نوع پرسشهایی را ممکن میسازد و چه حدود و ثغوری برای شناخت ما پدید میآورد.
🔹در این میان، فلسفه روش کمی اهمیت ویژهای دارد، زیرا روشهای کمی معمولاً بر اندازهگیری، سنجشپذیری، تعمیمپذیری و کشف الگوهای منظم در رفتار اجتماعی تکیه میکنند. این روشها اغلب با پیشفرضهایی چون امکان عینیت، قابلیت مقایسه پدیدهها، و استفاده از دادههای عددی برای تبیین روابط میان متغیرها همراهاند. از نظر فلسفی، بحث بر سر روش کمی تنها بحثی فنی نیست، بلکه به این پرسش بازمیگردد که آیا واقعیت اجتماعی را میتوان همانند واقعیت طبیعی به صورت متغیرهای قابل سنجش درآورد یا نه. بنابراین، فلسفه روش کمی به ما کمک میکند تا حدود توانایی و نیز محدودیتهای سنجش و تعمیم در علوم اجتماعی را بهتر بشناسیم.
🔹 فلسفه آمار نیز بخش مهم از این حوزه است، زیرا بخش بزرگی از تحقیقات علوم اجتماعی به استنتاج آماری، احتمال، نمونهگیری و تحلیل دادهها متکی است. آمار فقط یک ابزار محاسباتی نیست، بلکه متضمن مفروضاتی درباره احتمال، خطا، عدم قطعیت، نمایندگی دادهها و رابطه میان جزء و کل است. به همین دلیل، فلسفه آمار میپرسد که چگونه از دادههای محدود میتوان به نتایجی درباره جمعیتهای بزرگتر رسید، چه نوع یقین یا عدم یقینی در این فرایند وجود دارد، و مرز میان همبستگی و علیت چگونه باید فهمیده شود. این بحثها برای جلوگیری از تفسیر سادهانگارانه دادههای اجتماعی ضروریاند.
🔹در سالهای اخیر، گسترش علوم محاسباتی و کامپیوتری نیز دامنه این مباحث را وسیعتر کرده است. روشهایی مانند تحلیل کلاندادهها، مدلسازی عاملمبنا، شبیهسازی اجتماعی و یادگیری ماشین در حال تبدیل شدن به ابزارهای مهم پژوهش در علوم اجتماعیاند. با این حال، این روشها نیز بدون تأمل فلسفی قابل فهم نیستند، زیرا این پرسش را پیش میکشند که آیا کشف الگوهای محاسباتی و الگوریتمی به معنای فهم اجتماعی است یا فقط نوعی پیشبینی آماری فراهم میکند. فلسفه علوم اجتماعی در اینجا نقش مهمی در نقد مبانی معرفتی این ابزارها و تعیین نسبت آنها با تبیین، فهم و تفسیر اجتماعی ایفا میکند.
🔹در برابر آن، فلسفه روش کیفی بر این نکته تاکید میکند که واقعیت اجتماعی صرفاً مجموعهای از دادههای قابل اندازهگیری نیست، بلکه جهانی از معنا، تجربه زیسته، تفسیر و کنش متقابل انسانی است. روشهای کیفی، مانند مصاحبه عمیق، مشاهده مشارکتی، قومنگاری و تحلیل گفتمان، بیشتر در پی فهم معانیای هستند که کنشگران به رفتارها و نهادهای اجتماعی میدهند. مبنای فلسفی این روشها معمولاً با سنتهای تفسیری، هرمنوتیکی و پدیدارشناختی پیوند دارد. از این رو، بحث فلسفی درباره روش کیفی نشان میدهد که فهم جامعه در بسیاری از موارد بدون توجه به زمینه، معنا و افق تفسیری کنشگران ممکن نیست.
🔹پرداختن به فلسفه روش کمی و کیفی، فلسفه آمار و نیز روشهای محاسباتی سبب میشود علوم اجتماعی نسبت به بنیانهای خود آگاه و نقاد باقی بماند. این تأملات مانع از آن میشود که روشها صرفاً به ابزارهایی تکنیکی و بیتأمل تقلیل یابند. در نتیجه، پژوهشگر علوم اجتماعی بهتر میتواند نسبت میان روش، نظریه، داده و واقعیت اجتماعی را درک کند و با دیدی انتقادیتر به تولید دانش اجتماعی بپردازد. از این رو، بحث از فلسفه روشها نه حاشیهای، بلکه بخشی بنیادی از خود فلسفه علوم اجتماعی است. علاوه بر این، فلسفه روش در علوم اجتماعی امکان مقایسه و حتی تلفیق روشهای مختلف را فراهم میسازد.
•
•
•
•
انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم
🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS
📌 "انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم با همکاری مدرسه علوم انسانی سها برگزار میکند"
📻 #منتشر_شد
🎧 "ما و جنگ"
🪧 تاملی فلسفی پیرامون نزاع تمدنی ایران اسلامی و صهیونیسم جهانی
💻 لینک جلسات
🗒برخی از سرفصل های مهم:
- مفهوم وطن در فلسفه اسلامی و نسبت آن با هویت ایرانی
_ مفهوم مردم سالاری دینی و تفاوت آن با دموکراسی
📒 مشخصات دوره آفلاین
- مجموع جلسات: 19 جلسه تا کنون
- مدرس: حجت الاسلام #علی_اسدی
- سطح دوره: تخصصی
- زمان : 1405
▫️پ.ن؛ شرکت در دوره رایگان بوده و برای دسترسی صرفا نیاز به ثبت نام در دوره مد نظر میباشد.
______________
#درس_گفتار #سخنرانی
#ما_وجنگ
#مفهوم_مکان #مفهوم_زمان #جنگ_وجودی
ــــــــــــــــــــــــ
✦ مدرسه علوم انسانی اسلامی سها 👇🏻
📮 کانال ایتا | وب سایت
انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم
🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS
❖ انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع» با همکاری مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند!
🔹افـــــــــــــقهای پســـــــــــاجنگ؛
گفــــتوگــوهایی برای آیندهای نو
🔸دولت سازندگی؛ تاثیرات آن
در ایـــــــــده توسعه در ایــــــــــران
➕ ویژه مبلغان و مروجان ایده انقلاب اسلامی
▫️با ارائه ی استاد دکتر محمدجواد معصومی نیا
⏳ سه شنبه؛ ۲۲اردیبهشت؛ ساعت ۱۶/۳۰
🔹 لینک حضور برخط (آنلاین)
•
•
•
•
انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم
🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS
🔘دومین جلسه مشترک انجمن مطالعات تاریخی آیه و فلسفه علوم اجتماعی تحت عنوان میز #فلسفه_تاریخ و #علوم_اجتماعی
▪️ارائه دهنده: دکتر مهدی سلطانی
(عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام)
🔹با موضوع تاملاتی درباره معنا و مفهوم تاریخ
🔸زمان: شنبه 2 خرداد 1405
⏰ساعت 8:30 الی 10 صبح
🔸مکان: دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
🎓 فراخوان جشنواره: نوآرایی ایران تمدنی
🔹بخش اول: روایت سامان و سازمان
📚 موضوعات قابل ارسال:
۱. تجربهنگاری پایداری ایرانیان
۲. روایتهایی از همبستگی، مقاومت و بازآفرینی
۳. بازخوانی ایران در گذار از متابعت به نوآرایی
۴. وحدت در کثرت؛ روایت ایران امروز
۵. بازشناسی ایران تمدنی در متن زندگی معاصر
۶. از پایداری تا بازآرایی؛ روایت مردم ایران
۷. روایتهای مردمی از سامان اجتماعی ایران
۸. تجربههای زیسته از همدلی و سازمانیافتگی
۹. ایران؛ سرزمین تنوع، پیوستگی و پایداری
۱۰. بازتاب کنش نخبگانی در ایام بحران جنگ
👤 مخاطبان جشنواره: فعالین جهادی و فرهنگی
📑 شرایط شرکت در جشنواره: شرکت در درسگفتار فرم های تجربه نگاری
⏳تاریخ آغاز ثبت نام: ۱ خرداد ماه
⌛️پایان ارسال آثار: ۳۱ تیر ماه
⏱️زمان اعلام نتایج: ۲۰ مرداد ماه
📱 ثبتنام و اطلاعات بیشتر
📂 قالب آثار:
- تجربهنگاری
- موردپژوهی
- گزارش صوتی
- گزارش تصویری
📲 نحوه ارسال آثار
📩 برای اطلاعات بیشتر:
@saeed_karimdadashi
@Mahdiniksefat
➖ ➖ 🔹 💠 🔹➖ ➖
#ایران_اسلامی
#علوم_انسانی_اسلامی
#نوآرایی_ایران_تمدنی
#تجربه_نگاری
#پایداری_ایرانیان
#هویت_ایرانی_اسلامی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📲 https://eitaa.com/Bou_PHSS
هدایت شده از دانشگاه باقرالعلوم(ع)
♦️ پذیرش دانشجو در دانشگاه باقرالعلوم(ع)
🔸 از طریق آزمون اختصاصی ویژه طلاب و دانش آموختگان علوم اسلامی
🔸 کارشناسی، کارشناسی ارشد
⏳ آخرین مهلت ثبتنام: ۱۵ خرداد ۱۴۰۵
🔗 پیوند مستقیم ثبت نام
🔗 اطلاعات بیشتر و ثبتنام
🔗 کانال رسمی دانشگاه
🔗 کانال پذیرش
🔹 دفترچه راهنمای کارشناسی
🔹 دفترچه راهنمای کارشناسی ارشد
🔹 رشتههای دانشگاه در یک نگاه
🔹 معرفی تفصیلی رشتهها
🔹 نمونه سوالات آزمون
🔹 منابع آزمون
🔹 سوالات پرتکرار
🔹 گروه پرسش و پاسخ
🔹 آیدی پشتیبان: @bou_adm
🔹 تلفن تماس: (با کلیک روی شماره، کپی میشود)
02532136427(از ساعت ۹ تا ۱۴)
02532136670(از ساعت ۹ تا ۱۷)
02532136403(از ساعت ۹ تا ۱۷)
09908149746(از ساعت ۹ تا ۱۷) 🏴 حکمت برای زندگی | دانشگاه باقرالعلوم(ع) | دانشگاه پیشران علوم انسانی 🔹 @BouNews 🔹🔸💠🔸🔹
🎓 فراخوان جشنواره: نوآرایی ایران تمدنی
🔹روایت میدان: از گرد آوری داده ها تا نگارش
۱. پرسش از کجا بر میآید؟
۲. چگونه موقعیت و رخداد را توصیف میکنیم؟
۳. ژرفای میدان را چگونه میتوانیم نشان دهیم؟
۴. همکاری چگونه برپا شده و پایدار خواهد ماند؟
👤حضور در این درسگفتار برای شرکت در جشنواره الزامی است.
📑 ارائه دهندگان:
- دکتر محمد سالاری
- دکتر روح الله اسلامی
⏳تاریخ آغاز درسگفتار: ۱۰ خرداد ماه
📖تعداد جلسات: ۴ جلسه
📱 ثبتنام و اطلاعات بیشتر
📂 قالب آثار:
- تجربهنگاری
- موردپژوهی
- گزارش صوتی
- گزارش تصویری
📲 نحوه ارسال آثار
📩 برای اطلاعات بیشتر:
@saeed_karimdadashi
@Mahdiniksefat
➖ ➖ 🔹 💠 🔹➖ ➖
#ایران_اسلامی
#علوم_انسانی_اسلامی
#نوآرایی_ایران_تمدنی
#تجربه_نگاری
#پایداری_ایرانیان
#هویت_ایرانی_اسلامی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📲 https://eitaa.com/Bou_PHSS
🔰 درسگفتار آمريكا دقيقا كجاست؟
درآمدى انتقادى بر كتاب آمريكا اثر ژان بودريار
🔷 مهمان:
حجتالسلام وحيد سهيلى
🔶 سرفصلها:
🔸بودريار؛ چيستى و انديشه
🔸صحرا و امر واقع
🔸كلان شهرهاى فراواقعى
🔸ديزنى لند و وانموده
🔸لاس وگاس؛ بيابان نشانهها
🔸فرجام تاريخ در امريكا
🔸نقد جامعه مصرفى
🔸آمريكا و جهان معاصر
🗓 زمان:
روزهاى شنبه به مدت ٥ هفته از ٩ خرداد تا ۶ تير
ساعت ١٦ تا ١٨
#کاج
#درسگفتار
📌 @canoon_ir
🔘دومین جلسه مشترک انجمن مطالعات تاریخی آیه و فلسفه علوم اجتماعی تحت عنوان میز #فلسفه_تاریخ و #علوم_اجتماعی
▪️ارائه دهنده: دکتر مهدی سلطانی
(عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام)
🔹با موضوع تاملاتی درباره معنا و مفهوم تاریخ
🔸زمان: یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۵
⏰ساعت ۹:۰۰ الی ۱۰:۳۰ صبح
🔸مکان: دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🌱 «آیـــه»؛ انجمن علمی مطالعات تاریخی
🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS
┄┅┅┅┅❀💠❀┅┅┅┅┄
🔻پای قانون جمعیت کجا میلنگد؟
غیبت هویت زنانه در سیاستگذاری جمعیت
✍️هانیه کثیری، طلبه و پژوهشگر
🔸#یادداشت_اختصاصی
وقتی قانون برای «فرزندآوری» فاکتور صادر میکند.
مشکل اصلی قانون جمعیت دقیقاً آنجاست که بهجای فهم لایههای وجودی و هویتی، میکوشد مسئله را با «منطق جبران مافات» و صرفاً در بستر اقتصادی حل کند. گویی اگر وام بدهیم، یارانه اضافه کنیم و زمین در نظر بگیریم، فرزندآوری نیز همانند یک تصمیم مصرفی یا سرمایهگذاری، خودبهخود افزایش مییابد. اما حقیقت این است: فرزندآوری از جنس خرید کالا نیست؛ از جنس تغییر یک جهان زیسته است و هیچ جهان زیستهای را نمیتوان فقط با پول توضیح داد یا برانگیخت.
این سیاست، بهجای آنکه از معنای زنانۀ فرزندآوری آغاز کند، از «منطق مردانهی تأمین معیشت» آغاز میکند. در این منطق، فرزند بیش از آنکه «ثمرهی یک پیوند وجودی» باشد، به «بار اقتصادی» تبدیل میشود که باید سبکتر شود. اما زن، بهویژه در نسبت با مادری، بیش از پول به امنیت معنایی، هویتی و اجتماعی نیاز دارد.
قانون جمعیت اگر بخواهد از درجا زدن بیرون بیاید، باید تصویر مادری را بهبود ببخشد:
۱. زن را از موقعیت «ابژهی جمعیت» به «سوژهی فرزندآوری» ارتقا دهد؛
۲. مادری را نه مانع رشد، بلکه یکی از اصلیترین صورتهای رشد معرفی کند؛
۳. پدر را فقط تأمینکنندۀ مالی نبیند، بلکه شریک در شکوفایی هویت زن و فرزند بداند؛
۴. به جای «خریدن فرزندآوری»، امکان «زیستنِ معنادارِ مادری» را فراهم کند.
فارغ از اشکالات بروکراتیک، برای تحلیل محتوای قانون جمعیت باید رشد ۵۰ درصدی فرزندان سومو چهارم را در کنار کاهش ۱۲ درصدی فرزندان اول و دوم در تعاملِ «بازی قدرت و تضعیف بین گفتمان و ساختار» فهم کرد. تحلیلهایی که تنها با تکیه بر آمارِ «اختصاص زمین» ادعای موفقیت میکنند، ضمن عدم تکریم اراده جهادی خانواده، حامل نوعی کجفهمیاند. قانون باید در خدمت بازتولید معنای فطری فرزندآوری قرار بگیرد، نه اینکه به گونهای آن را مادی کند که دیگر اختصاص زمین در ناکجاآباد که هیچ، حتی تسهیلات کلانتر هم پاسخگو نباشد.
📌برای مطالعهٔ کامل متن _اینجا_ کلیک کنید
📝 مجله اقلیما | #اقلیما_مجازی
مجله تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag