☘️ جایگاه اصل تناقض در نیل به 1.تصدیق و 2.یقین (#یادداشت 2 از 3)
✍️ #احمد_ملکی
📮به مناسبت جلسه استاد #محمد_لگنهاوزن و استاد #حمید_پارسانیا با موضوع جایگاه اصل تناقض در معرفتشناسی: https://eitaa.com/Dr_Ahmad_Maleki/1750
...................................
اصل تناقض مبنای تمام تصدیقات است؛ زیرا در تمام آنها عنصر حکم حضور دارد. این یک کارکرد ارتکازی است؛ معمولاً ذهن بدون آنکه به این اصل توجه داشته باشد از آن استفاده میکند.
توضیح آنکه به عنوان مثال وقتی گفته میشود «علی ایستاده است»، در این قضیه حکم به ارتباط میان دو جزء آن (یعنی «علی» و «ایستادن») میشود. زمانی میتوان میان این دو جزء حکم کرد که اصل تناقض مورد پذیرش باشد. حکم در مثال «علی ایستاده است»، مبتنی بر این قاعده است که فرض «علی ایستاده نیست» را مردود میدانیم. اما اگر در همان جهتی که حکم به ایستادنِ علی میشود، حکم به نایستادنِ او شود (اجتماع دو طرف نقیض)، یا نه حکم به ایستادن او شود و نه حکم به نایستادن او (ارتفاع دو طرف نقیض)، در حقیقت حکمی صورت نگرفته و مقصودی از ورای آن وجود ندارد.
به عبارت دیگر، میان «ایستادنِ علی» و «نایستادنِ علی» تناقض برقرار است. ازاینرو به حسب واقع و نفسالامر، اجتماع و ارتفاع این دو محال است.
بنابراین اگر قرار باشد حکمی صورت پذیرد، لزوماً یکی از این دو متعیّن و منحصر است. اگر «علی ایستاده است»، این یعنی طبق استحالۀ اجتماع دو طرف نقیض، فرض «علی ایستاده نیست» مردود است و طبق استحالۀ ارتفاع دو طرف نقیض، فرض «نه علی ایستاده است و نه علی ایستاده نیست» مردود است. و اگر «علی ایستاده نیست»، این یعنی طبق استحالۀ اجتماع دو طرف نقیض، فرض «علی ایستاده است» مردود است و طبق استحالۀ ارتفاع دو طرف نقیض، فرض «نه علی ایستاده است و نه علی ایستاده نیست» مردود است.
ازاینرو نمیشود کسی از همان جهت که به ایستادنِ علی حکم میکند، به «نایستادنِ او» نیز حکم کند، یا «نه به ایستادنِ او و نه به نایستادنِ او» حکم کند. و این طبق استحالۀ اجتماع دو طرف نقیض و استحالۀ ارتفاع آن دو است.
بنابراین اصل تناقض مبنای تمام حکمها و تصدیقهاست و اگر اصل تناقض نباشد، هیچ تصدیقی وجود نخواهد داشت، حتی تصدیق به این که: «تصدیقی وجود نخواهد داشت».
همانطور که گذشت، این نیاز به اصل تناقض مربوط به خصوص یقین نیست و در مورد هرگونه حکم و تصدیقی ـ حتی تصدیق ظنّی و حتی تصدیق وهمی (اگر مورد پذیرش قرار گیرد) ـ نیز صادق است.
لازم به ذکر است شیخ الرئیس ابنسینا نیاز به اصل تناقض را با تبیین مذکور، ناظر به خصوص حصول یقین در کبرای برهان دانسته است و علامه طباطبایی نیز همین کارکرد را برای حصول یقین به صورت مطلق (چه در کبرا و چه در هر جایگاه دیگری) بیان کرده است. در حالی که این نیازمندی منحصر در خصوص یقین نیست و شامل هر گونه حکمی میشود. در این زمینه باید توجه داشت که شیخالرئیس تصدیق را منحصر در یقین نمیداند.
[🖊 برای مشاهده دیگر یادداشتها در کانال بر این هشتگ کلیک کنید: #یادداشت]
✍🏻 احمد ملکی|🔻🔻
https://eitaa.com/joinchat/726794984C83fbe99d16
💬 نظرات
کانال احمد ملکی
☘️ جایگاه اصل تناقض در نیل به 1.تصدیق و 2.یقین (#یادداشت 2 از 3) ✍️ #احمد_ملکی 📮به مناسبت جلسه استاد
💢 انتشار #یادداشت سوم ناظر به #نشست_پژوهشی: جایگاه اصل تناقض در معرفت شناسی 🔻🔻🔻
☘️ جایگاه اصل تناقض در اثبات صدق دیگر تصدیقات (#یادداشت 3 از 3)
✍️ #احمد_ملکی
📮به مناسبت جلسه استاد #محمد_لگنهاوزن و استاد #حمید_پارسانیا با موضوع جایگاه اصل تناقض در معرفتشناسی: https://eitaa.com/Dr_Ahmad_Maleki/1750
...................................
در یادداشت قبلی، نیاز تمامی تصدیقات به اصل تناقض برای انعقاد حکم بیان شد. ولی این نیاز به آن معنا نیست که صدق آنها نیز به صرف تبیین مذکور بهواسطۀ اصل تناقض اثبات شود؛ بلکه تبیین مزبور شامل تمام گزارههای یقینی، حتی گزارههای متخیّلانه و موهومانهای که کودکان و حتی بزرگان استفاده میکنند نیز میشود. ازاینرو برای اثبات صدقِ گزارهها در ساختار مبناگروی ذاتگرایانه، باید فرایند دیگری مورد توجه قرار بگیرد که در این یادداشت بیان میشود.
وقتی گفته میشود «چهار زوج است»، همانطور که بارها بیان شد، میان چهار و زوجیت تلازم ذاتی برقرار است. یعنی چهار ذاتاً اقتضای زوجیت را دارد و اگر چهار، چهار باشد، ضرورتاً زوج است. بنابراین اگر گفته شود چهار هست ولی زوج نیست، این به آن معناست که اساساً چهار نیست؛ یعنی «فرض ثبوت چهار به معنای فرض عدم ثبوت آن است» که تناقض است.
بنابراین تمام ذوات از آن جهت که خودشان خودشان هستند، اقتضائات ذاتی دارند. و اگر فرض شود این ذوات باشند و آن اقتضائات را نداشته باشند، در حقیقت اجتماع دو طرف نقیض رخ داده است که اساساً امکانپذیر نیست.
به این سبک از استدلال، «برهان خلف» گفته میشود. در این مورد به این صورت است که اگر ذاتیات، اقتضائات ذاتی خود را نداشته باشند، این بر خلاف اصل تناقض بوده و مستلزم اجتماع دو طرف نقیض است که اصلاً بیمعناست.
از این راه میتوان از صدق اصل تناقض به صدق دیگر گزارهها پی برد.
لینک یادداشت اول: https://eitaa.com/Dr_Ahmad_Maleki/1757
لینک یادداشت دوم: https://eitaa.com/Dr_Ahmad_Maleki/1759
[🖊 برای مشاهده دیگر یادداشتها در کانال بر این هشتگ کلیک کنید: #یادداشت]
✍🏻 احمد ملکی|🔻🔻
https://eitaa.com/joinchat/726794984C83fbe99d16
💬 نظرات
کانال احمد ملکی
✨ #جلسه #مهم #برخط 💢 به مناسبت سالروز شهادت معلّم فلسفه، استاد شهید مرتضی مطهری کمیته دستگاهی برگ
💢 این نشست رأس ساعت ۱۶ در همین کانال به صورت برخط منتشر می شود.
به دلیل ضعیف بودن اینترنت پخش زنده با کیفیت پایین زده میشود.
در صورت اختلال به ادمین خبر دهید: @Imam111
در صورت اختلال کلی در پخش زنده، خارج شده و دوباره به پخش زنده برگردید.
در صورت اختلال دائمی توجه داشته باشید که طی 48 ساعت آینده فایل آفلاین جلسه منتشر خواهد شد.
ممنون و متشکر🌺
پخش زنده
فعلا قابلیت پخش زنده در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
پخش زنده
فعلا قابلیت پخش زنده در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
📸 #گزارش_تصویری از کرسی علمی-ترویجی از جایگاه اصل تناقض در معرفتشناسی مبناگرایانه
📍 مکان: موسسه آموزش عالی امام رضا علیه السلام
🔻 صاحبنظران:
🔰 استاد #محمد_لگنهاوزن
🔰 استاد #حمید_پارسانیا
🔻 دبیر نشست:
🔰 دکتر #احمد_ملکی
🟩 روابط عمومی مجتمع حوزوی امام رضا علیه السلام
📲 کانال مجتمع حوزوی امام رضا(ع)
🆔 @mhe_ir
📎 جهت مشاهده پیوست های مرتبط با جلسه کلیک کنید:
1️⃣ گزارش تصویری
2️⃣صوت جلسه اول
3️⃣ صوت جلسه دوم
4️⃣ گزارش متنی
✅ فیلم جلسه طی روزهای آینده تدوین و منتشر میشود.
✍🏻 احمد ملکی| عضوشوید🔻🔻
https://eitaa.com/joinchat/726794984C83fbe99d16
💬 نظرات