📝 ادامه سرمقاله
چهارمین اثر نماز، امید است. امید نیروی حرکت است. بدون امید، دل و اراده و ایمان نیز میمیرند. امیدِ زنده انسان را در مسیر اصلاح و تلاش پایدار نگه میدارد. امید به رحمت و وعدهی الهی انسان را از یأس و پوچی میرهاند و افق آخرت را روشن میکند. امیرالمؤمنین علیهالسلام سخنی را از پیامبر علیهالسلام نقل میکنند که ایشان همیشه میفرمودند: «امیدبخشترین آیه در قرآن آیهای است که انسان را به نمازهای پنجگانه دستور میدهد.» (تفسیر صافی، ج ۲، ص ۴۷۶) این روایت بیانگر این حقیقت است که انسان، در طول روز، علاوه بر مشکلات زندگی دچار گناهانی میشود که او را از آینده ناامید میکند، امّا نماز این بشارت را به انسان میدهد که گناهان او با خواندن نمازهای پنجگانه قابل بخشش است؛ به همین دلیل، پیامبر امیدبخشترین آیهی قرآن را آیهی نماز میدانند.
🔹وابستگی سرنوشت اخروی به نماز
نباید گمان کرد وابستگی سرنوشت انسان به نماز تنها مربوط به سرنوشت دنیوی است، چرا که سرنوشت انسان در آخرت نیز وابسته به نماز است. در حقیقت، نمازی که دل را آرام، اراده را مستحکم، ایمان را ژرف و امید را زنده میکند، سرنوشت انسان در آخرت را نیز تغییر میدهد. پیامبر اسلام علیهالسلام سرنوشت انسان در آخرت را با چنین تأثیراتی به نماز وابسته میداند و افراد را به چهار گروه تقسیم میفرمایند. (المواعظ العددیه، ص ۱۲۲) گروه اوّل نمازگزاران سهلانگار هستند که سرنوشت آنان عذاب در «وَیل» است؛ آیهی «فَوَیلٌ لِلمُصَلّین»(ماعون/۴) دربارهی اینان است. گروه دوّم گاهی نماز میخوانند و سرنوشت آنان عذاب در «غَىّ» است؛ آیهی «اَضاعُوا الصَّلوٰةَ ... یَلقَونَ غَیًّا» (مریم/ ۵۹) دربارهی اینان است. گروه سوّم هیچگاه نماز نمىخوانند و سرنوشت آنان عذاب در «سَقَر» است؛ آیات «ما سَلَکَکُم فى سَقَرَ * قالوا لَم نَکُ مِنَ المُصَلّین» (مدّثّر/۴۲و۴۳) دربارهی اینان است. هر کدام از این سه، نام طبقهای از طبقات جهنّم است. گروه چهارم همیشه نماز مىخوانند و در نمازشان خشوع دارند که سرنوشت آنان رستگاری و پیروزی است؛ آیات «قَد اَفلَحَ المُؤمِنونَ * الَّذینَ هُم فى صَلاتِهِم خاشِعون» (مؤمنون/۱و۲) دربارهی اینان است.
بر اساس آیات قرآن کریم، سرنوشت اخروی انسان وابسته به دلی است که در این دنیا آرام شده است. نفْس مطمئنّه (فجر/۲۷) در آخرت وابسته به همان دلی است که در دنیا با ذکر خدا آرام شده است. (عد/۲۸) از طرفی دیگر، کسی که نمیداند در روز قیامت اعمال او را چگونه محاسبه میکنند، دل ناآرامی دارد؛ زیرا مطمئن نیست کارهای نیک او چه تأثیری در سرنوشت اخروی او دارد. لذا امام صادق علیهالسلام با بیان این نکته که «نخستین چیزى که از بنده حسابرسى مىشود نماز است؛ پس اگر نماز پذیرفته شد، اعمال دیگرش نیز پذیرفته مىشود و چنانچه نمازش رد شود، بقیّهی اعمال او هم قبول نخواهد شد» (وسائلالشّیعه، ج ۳، ص ۲۲) دل نمازگزار حقیقی را آرام میکند و این اطمینان را میدهد که اهمّیّت دادن به نماز، همهی کارهای او را ارزشمند میکند. همچنین، نمازی که ایمان را عمق میبخشد نیز در سرنوشت اخروی انسان مؤثّر است. امیرالمؤمنین علیهالسلام بر اساس آیاتی از قرآن کریم میفرمایند: «خداوند نماز را ایمان نامیده است.» و در ادامهی همین روایت، از قول پیامبر گرامی اسلام علیهالسلام میفرمایند: «کسی که خدا را با ایمان کامل ملاقات کند، اهل بهشت است و کسی که نسبت به نمازش کوتاهی میکند، خدا را با ایمان ناقص ملاقات میکند.»(بحارالانوار، ج ۶۶، ص ۷۳) این روایت، بهروشنی، نماز کامل را مساوی با ایمان کامل میداند و کوتاهی در نماز را مساوی با ایمان ناقص میداند و سرنوشت انسان را وابسته به آن میداند. تأثیر نماز در زنده نگه داشتن امید نیز منحصر به امور دنیا نیست؛ بلکه نماز، انسان را به آخرت نیز امیدوار میکند. پیامبر اسلام دراینباره میفرمایند: «کسى که بر نمازهاى پنجگانه محافظت و مراقبت نماید، این نمازها براى او در قیامت نور و وسیلهی نجات او خواهد بود.» (کنزالعمّال، حدیث ۱۸۸۶۲)
درک این تأثیرات به انسان انگیزه میدهد تا اهمّیّت بیشتری به نماز بدهد و دائم مراقب نماز خود باشد و به این دستور الهی عمل کند که خداوند فرمود: «حافِظوا عَلَى الصَّلَوات» (بقره/ ۲۳۸) بر همهی نمازها محافظت کنید.
🔖 منتشرشده در شماره جدید نشریه خط حزبالله
🌹 فرازی از وصیتنامه شهید نامجو
📜 #منشور_معنوی_انقلاب | farsi.khamenei.ir/weekly
✏️ فکر و نگاه انقلابی خود را تقویت کنید
📜 #از_شما_میخواهم | farsi.khamenei.ir/weekly
✏️ مردم سالاری؛ نفی استبداد و وابستگی
📜 #تاریخ_بخوانید | farsi.khamenei.ir/weekly
✏️ خانواده سالم، جامعه سالم
📜 #خانواده_مهمترین_نهاد_اجتماعی | farsi.khamenei.ir/weekly
✏️ پیام رهبر انقلاب به نشست اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان در اروپا
📜 #آخرین_خبر | farsi.khamenei.ir/weekly
✏️ رحمان و رحیم دو معنای متفاوت از رحمت است
📜 #تفسیر | farsi.khamenei.ir/weekly