#عقوق_والدین
#احسان_به_والدین
💠الإمامُ الباقرُ علیه السلام: «إِنَّ الْعَبْدَ لَيَكُونُ بَارّاً بِوَالِدَيْهِ فِي حَيَاتِهِمَا ثُمَّ يَمُوتَانِ فَلَا يَقْضِي عَنْهُمَا دُيُونَهُمَا وَ لَا يَسْتَغْفِرُ لَهُمَا فَيَكْتُبُهُ اللَّهُ عَاقّاً وَ إِنَّهُ لَيَكُونُ عَاقّاً لَهُمَا فِي حَيَاتِهِمَا غَيْرَ بَارٍّ بِهِمَا فَإِذَا مَاتَا قَضَى دَيْنَهُمَا وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمَا فَيَكْتُبُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بَارّا»؛ (1)
✅امام باقر علیه السلام فرمودند: یک وقت هست که بنده در زمان حیات پدر و مادر خود نسبت به آنان نیکوکار است ، امّا وقتی میمیرند ، نه بدهی آنان را میپردازد و نه برایشان طلب آمرزش میکند، در این صورت خداوند او را نافرمان قلمداد میکند و یک وقت هم هست که بنده در زمان حیات پدر و مادرِ خود ، ناخلف و نافرمان است و به آنان نیکی نمیکند ، امّا وقتی مُردند بدهیهای آنها را میپردازد و برای ایشان آمرزش میطلبد در نتیجه، خداوند عز و جل او را نیکوکار مینویسد.
⚠️ توضیح: بنابراین ممکن است پدر و مادر انسان در دنیا از انسان راضی باشند ولی پس از مرگ آنها بر اثر بی توجهی فرزندان به آنها و از آنها یاد نکردن از فرزندان خود ناراضی شوند و آنها را عاق کنند و بر عکس فرزندانی که در زمان زنده بودن والدین به دلیل کوتاهی در حق آنها مورد عاق آنها واقع شده اند، پس از مرگ والدین در حق آنها خوبی کنند و برای آنها خیرات و مبرات دهند و یا واجباتی را که بر ذمه آنها است ادا کنند و والدین از آنها راضی و خشنود شوند.
📗1.الکافی، ج 2، ص 163.
طريقه نسخه شناختی (موسوم به "طريقه فهرستی") بخشی است از طريقه رجالی
✍حسن انصاری
يکی از مهمترين دلائل بر عدم وجود طریقه فهرستی به عنوان شیوه ای مستقل از طریقه رجالی در میان قدمای امامیه این است که در هیچ کجا در ادبیات حدیثی و رجالی ما اشاره ای به وجود این تمایز نشده. در حقيقت آن چيزی که طبق اين نظريه، طريقه فهرستی ناميده می شود بخشی از همان شيوه رجالی قدماست.
اين نظريه ابراز می دارد که بر خلاف اهل سنت محدثان اماميه طریقه فهرستی را به کار می گرفته اند. دلیل آن را هم اين می داند که در ميان قدمای ما حديث به شکل شفاهی نقل نمی شد بلکه اعتماد اصحاب به دفاتر حدیثی و نقل دست به دست و اعتماد به نسخه های شناخته شده بود. اگر کسی نگاهی گذرا به کتاب های رجالی و حدیثی و علل الحدیث بزرگان اهل سنت بیاندازد به روشنی برایش معلوم می شود که توجه به دفاتر و نسخه ها و طرق نقل و توجه به تمایز نسخه ها و روایات و تفاوت نقل ها در سماع و قرائت و مناوله همواره مورد توجه محدثان اهل سنت بوده و توجه به این موارد در کتاب های یاد شده به مراتب بیشتر از مواردی است که به شکل محدود ما در کتاب های خودمان می بینیم. روشن است که نقل شفاهی منافاتی با توجه و عنایت به دفاتر و نسخه ها ندارد. در جای خودش ثابت شده که نقل شفاهی محدثان اهل سنت متکی بر نقل های مکتوب بوده است.
در واقع در نقل های شفاهی مبنا بر وجود نسخه های اصل بوده گرچه طبق سنت، صرف نقل از اصول و دفاتر را به دلیل احتمال تدلیس و تحریف و اضافه و کم کافی نمی دانسته اند و ضروری می دیدند که هر اصلی در سنت شفاهی در نسل های متوالی منتقل و مستند سازی شود. اگر نسخه های حدیثی موجود در کتابخانه ظاهریه و مجامیع عمریه را ملاحظه کنید با صدها و بل هزارها گواهی های "طباق" آشنا می شوید که در طی آن نقل های شفاهی مستند به اصول مکتوب و بالعکس است. اصلا این معنای واقعی طریقه فهرستی است. بدین معنا که نقل حدیث بر اساس دفاتر و نسخه ها و توجه به تمایز روایات نسخه هاست و همواره "اصلی" در ميان است که بايد طبق آن سنت شفاهی پيش رود. حتی در سده دوم قمری هم امروزه روشن شده که کتاب هایی مانند مصنف عبد الرزاق و موطأ مالک بر اساس اصولی مکتوب بوده که به دست عبدالرزاق و مالک رسیده بوده و آنها البته آنها را در سنتی شفاهی فرا می گرفتند و نسخه های "اصل" خود را بر آن اساس تنظيم می کردند.
بنابراين چنانکه در يادداشت ديگری خواهم گفت معنای اصلی "اصل" يعنی همين: متنی که مبنای اصلی سنت شفاهی است. یعنی دفتری در حدیث که در طی سنت شفاهی فراهم می آمد و بعد در سنتی شفاهی نشر پيدا می کرد و منتقل می شد و سنت شفاهی را مستند سازی می کرد. يعنی در هر نسل محدثان آن مجموعه حديث را با اتکای بر آن اصل اوليه در سنت شفاهی سماع و قرائت می کردند و بعد اصالت نسخه های جدید فراهم آمده از مجالس شفاهی را با تکيه بر آن اصل مکتوب گواهی می کردند و آن گواهی ها را در نسخه "اصل" با توجه به طبقات جديد می افزودند و يا نسخه هایی از روی آن اصل اوليه فراهم می کردند و بعد با سنت مقابله و عرض و بلاغ و انهاء نسخه های تازه ای از آن "اصل" اوليه و با تکيه بر مجالس و سنت شفاهی فراهم می کردند. روی اين "اصل" ها سندهای دفاتر و روايات می آمد که به آن "طباق" گفته می شود. تفصيلش را در جای ديگری بحث کرده ام.
بدین ترتیب برخلاف نظریه فهرستی، اهل سنت به دلیل نقل شفاهی نبود که سراغ علم رجال رفتند. بلکه ماهیت نقل دوگانه شفاهی/ مکتوب و يا "اصل" / سماع به گونه ای است که نیاز به علم رجال را در کنار توجه به اصالت دفاتر و روایات و نسخه ها ضروری می کند. سببش این است که همواره کسانی بودند که روایاتی از مشایخ طبقه قبلی را ادعا می کردند که اصول بازمانده از آنها در نزد برخی ديگر حاوی آن روايات نبود. بنابراين می بايست در ضمن بررسی های نسخه ای به وثاقت و ضبط و منزلت رجالی روات توجه می شد. محدثان گاهی در اصل ها دست می بردند و این به دلیل ماهیت و وضعیت کاغذ و نشر کتاب و امکانات نسخه های خطی بود. بنابراین صرف اعتماد به نسخه ها کافی نبود. با گذشت نسل ها اعتماد صرف به اصالت نسخه ها و گواهی خط ها کافی نبود و باید منزلت رجالی روات مورد بررسی قرار می گرفت. محدثی حدیثی از عبدالرزاق (و او به نقل از معمر بن راشد) نقل می کرد که شاگرد ديگر او در اصل هایش از عبدالرزاق از معمر نقل نکرده بود. بنابراين وضعيت رجالی آن محدث همکار ضروری بود. يا اينکه در مورد حديث نقل شده می گفت: ليس له "اصل". يعنی در اصل من از عبد الرزاق اين حديث نيست. و این معنای "اصل" است. می بينيد که بررسی منزلت رجالی چيزی جدا و بيگانه از بررسی های نسخه ای (يعنی آن چيزی که نظريه فهرستی آن را طريقه فهرستی می نامد) نيست.
🆔https://t.me/azbarresihayetarikhi
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
#در_محضر_معصوم
چرا دعایمان مستجاب نمی شود؟
در روز جمعهای حضرت علی (ع) خطبه بلیغی بیان فرمود. در پایان این خطبه فرمود: ای مردم هشت مصیبت بزرگ وجود دارد که از آنها باید به خدا پناه برد. از دانشمند گمراه، از عابد خسته، از مؤمن گمراه، از امانت دار خائن، از ثروتمند ورشکسته، از عزیز خوار شده و از فقیری که مریض گشته است، باید به خداوند پناه برد. در این هنگام مردی برخاست و گفت: راست میگویی. ای امیرالمؤمنین تو قبله ما هستی هنگامی که به بیراهه میرویم و تو نور هستی آن زمان که در تاریکی قرار میگیریم. ولی از تو درباره این سخن خدا میپرسم که فرمود: «مرا بخوانید تا خواسته شما را بر آورده سازم» چه شده است که ما خدا را میخوانیم، ولی جواب داده نمیشود؟! حضرت فرمود: همانا قلبهای شما با هشت خصلت خیانت کرد.
✅ نخست این که شما خدا را شناختید، ولی حقش را همانگونه که واجب کرده است، ادا نکردید. از این رو این شناخت برای شما سودی نداشت.
✅ دوم این که شما به فرستاده خدا ایمان آوردید، ولی به روش و سیره وی عامل نبودید و شریعت وی را از بین بردید. پس فایده ایمان شما چیست؟!
✅ سوم این که شما قران را خواندید، ولی آن را به کار نبستید. گفتید چشم اطاعت می کنیم، ولی مخالفت کردید.
✅ چهارم این که گفتید از آتش جهنم میترسید، ولی هر لحظه با انجام گناهان به آن نزدیک شدید. پس ترس شما کجاست؟!
✅ پنجم این که گفتید مشتاق بهشت هستید و حال آن که هر لحظه کاری میکنید که شما را از آن دور میسازد. پس اشتیاق شما کجاست؟!
✅ ششم این که از نعمت های الاهی بهرهمند میشوید، ولی شکر آنها را به جای نمیآورید.
✅ هفتم این که خداوند به شما فرمان داد با شیطان دشمنی کنید و فرمود: «همانا شیطان دشمن شماست پس او را دشمن خود بدانید» ولی شما بدون مخالفت با او دوستی کردید.
✅ هشتم این که تنها عیوب مردم را میبینید و از عیبهای خویش غافل هستید. شما در حالی که خود به سرزنش کردن سزاوارترید، دیگران را ملامت میکنید.
❓❓با این اوصاف کدام دعای شما مستجاب شود؟!
‼️ شما درها و راههای دعا را به روی خود بستهاید از خدا پروا داشته باشید و کارهایتان را درست کنید و باطن خویش را خالص سازید و امر به معروف و نهی از منکر کنید تا خداوند دعاهای شما را مستجاب کند.
📚 مستدرک الوسائل، ج 5، ص 268 و 269.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
◾️عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ ص إِذَا ذَكَرَ خَدِيجَةَ أَحْسَنَ الثَّنَاءَ عَلَيْهَا فَقُلْتُ لَهُ يَوْماً مَا تَذْكُرُ مِنْهَا وَ قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ خَيْراً مِنْهَا فَقَالَ مَا أَبْدَلَنِيَ اللَّهُ خَيْراً مِنْهَا صَدَّقَتْنِي إِذْ كَذَّبَنِيَ النَّاسُ وَ وَاسَتْنِي بِمَالِهَا إِذْ حَرَمَنِيَ النَّاسُ وَ رَزَقَنِيَ اللَّهُ الْوَلَدَ مِنْهَا وَ لَمْ يَرْزُقْنِي مِنْ غَيْرِهَا
🏴عایشه: پیامبر هر زمانی که خدیجه را یاد می کرد او را به نیکویی یاد می کرد و ثنا می گفت. پس روزی به پیامبر گفتم چرا از او یاد میکنی در حالی که خدا بهتر از او را به تو داده است!!
حضرت فرمودند: خدا زنی بهتر از #خدیجه به من نداد. هنگامی که مردم تکذیبم میکردند، او مرا تصدیق کرد و هنگامی که مردم مرا تحریم کردند، با ثروتش کمکم کرد. و خدا از او فرزندانی به من داد در حالی که از دیگر زنانم به من فرزندی نداد.
📗الإفصاح في الإمامة، ص۲۱۷.
وفات #حضرت_خدیجه_علیهاالسلام تسلیت باد
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
خديجة امرأة باكرة
...و كانت خديجة #امرأة_باكرة هذا ذات شرف ومال كثير وتجارة تبعث بها إلى الشام فتكون عيرها كعامة عير قريش...
خديجه، زنى باكره، داراى اعتبار و مال بسيارى بود، كاروان تجارىاش را به سوى شام مىفرستاد و كاروان او به اندازه تمام كاروان قريش بود.
دلائل النبوة، ج۱، ص۱۸۷.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
حضرت خدیجه اولین راوی و محدثه
🔸عَبد الأَعلَى التَّيمِيّ: قالَت خَديجَةُ عليها السلام: يا رَسولَ اللّهِ، ما أقولُ و أنَا أطوفُ بِالبَيتِ؟ قالَ: قُولي: اللّهُمَّ اغفِر لي ذُنوبي وخَطايايَ وعَمدي و إسرافي في أمري، إنَّكَ إن لا تَغفِر لي تُهلِكني
🔸عبد الأعلى تَيمى: خديجه عليها السلام گفت: اى پيامبر خدا! در حالى كه خانه خدا را طواف مىكنم، چه بگويم؟ فرمود: بگو: «خدايا! گناهان و خطاهايم را، و عمد و اسرافم را در كارم، ببخشا؛ زيرا اگر تو مرا نيامرزى، هلاكم مىكنى.
📕شُعب الإيمان: ج ۳ص ۴۵۳.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
کارهای الهی تابع عجله ما نیست
🎤آیةالله خامنهای (دامظله)
یک نکته در باب #انتظار_فرج این است که انتظار فرج غیر از بیصبری و مدّت معیّن کردن است که انسان یک زمانی را در نظر بگیرد که در فلان تاریخ مثلاً بایستی این حادثه تمام بشود یا این شدّت به پایان برسد یا حضرت ظهور کنند که انسان بیصبری کند، پا به زمین بکوبد؛ انتظار فرج این نیست. انتظار فرج یعنی آمادهسازی خود؛ بیصبری کردن، عجله کردن، جزو چیزهایی است که ممنوع است. در یک روایتی دارد که «اِنَّ اللهَ لایَعجَلُ لِعَجَلَةِ العِباد»؛(۱) اگر شما عجله میکنی، #شتابزدگی به خرج میدهی، معنایش این نیست که حالا خدا هم تابع عجلهی شما تصمیم بگیرد و عجله کند؛ نه، هر چیزی قراری دارد، وقت معیّنی دارد، حکمتی دارد، بر اساس آن حکمت انجام میگیرد.
سخنرانی تلویزیونی به مناسبت ولادت حضرت امام زمان(عج) ۱۳۹۹/۰۱/۲۱
📗۱)الکافی، ج۲، ص۲۴۵.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
علوم و معارف حدیث
#اختلاف_نسخه #نسخههای_الکافی 🔹منبع و مصدر کتاب الصوم "من لا یحضره الفقیه" شیخ صدوق، کتاب "الکافی" م
اختلاف نسخ کتاب الکافی
✍محمدباقر ملکیان
🔰برخلاف آنچه جناب آقای بهبودی در مصاحبه با کیهان فرهنگی گفته اند، ویرایش اول کتاب کافی در ری انجام گرفته است. نگاهی به سند مرحوم صدوق نشان می دهد که مرحوم صدوق همین #نسخه_رازی کتاب کافی را نقل نموده است.(ر.ک من لایحضره الفقیه ج4 ص534)
از سوی دیگر به نظر می رسد مرحوم کلینی پس از آن که به عراق رفت،کتاب کافی اش را ویرایش نمود. #نسخه_بغدادی کتاب کافی را افراد بیشتری نقل کرده اند. از جمله :ابن قولویه،ابوغالب زراری،تلعکبری،ابوالمفضل شیبانی،صفوانی،نعمانی.(در این باره به ترجمه کلینی در فهرست شیخ طوسی و نیز فهرست نجاشی مراجعه کنید.)
به نظر می رسد نسخه موجود از کافی که به چاپ رسیده به نسخه بغدادی کتاب شباهت بیشتری دارد تا نسخه رازی اش. از این رو گاه بین #منقولات_صدوق از کتاب کافی و نسخه موجود اختلافاتی دیده می شود که باید بر اختلاف نسخه رازی و بغدادی حمل نمود.
سخن در این موضوع نیازمند تفصیل بیشتری است.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
#در_محضر_معصوم
عن الامام الصادق علیهالسلام: نَوْمُ اَلصَّائِمِ عِبَادَةٌ وَ صَمْتُهُ تَسْبِيحٌ وَ عَمَلُهُ مُتَقَبَّلٌ وَ دُعَاؤُهُ مُسْتَجَابٌ.
امام صادق علیهالسلام: خواب #روزه_دار عبادت و سکوتش تسبیح و عملش پذیرفته و دعایش مستجاب است.
📗من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۷۶.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
💠الإمامُ الحسنُ عليهالسلام: صاحِبِ النّاسَ بمِثلَ ما تُحِبُّ أن يُصاحِبوكَ بِهِ تَکُن عَدلاً.
🌸🌸🌸
❇️امام حسن عليه السلام: با مردم آن گونه رفتار كن كه دوست دارى با تو رفتار كنند، تا عادل باشی.
📗کشفالغمة، ج۱، ص۵۷۲.
میلاد با سعادت #امام_حسن_علیهالسلام مبارک باد.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
#صلوات_بر_امام_حسن_علیهالسلام
🔰اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ سَیِّدِ النَّبِیِّینَ وَ وَصِیِّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ أَشْهَدُ أَنَّکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ أَمِینُ اللَّهِ وَ ابْنُ أَمِینِهِ عِشْتَ مَظْلُوما وَ مَضَیْتَ شَهِیدا وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ الْإِمَامُ الزَّکِیُّ الْهَادِی الْمَهْدِیُّ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَیْهِ وَ بَلِّغْ رُوحَهُ وَ جَسَدَهُ عَنِّی فِی هَذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِیَّةِ وَ السَّلامِ.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith
ماه رمضان و آرزوی زیارت خانه خدا.pdf
336.5K
✅ ماه رمضان و آرزوی زیارت خانه خدا
✍️ سید جواد حسینی
حج و زیارت خانه خدا در میان عبادات، جایگاه و موقعیت ویژهای دارد. مروری بر آیات قرآن، احادیث و کتب و منابع دینی این واقعیت را آشکار میسازد. آنچه در این مختصر مورد توجه قرار گرفته، «جایگاه حج و زیارت خانه کعبه در ادعیه و زیارات ماه مبارک رمضان» است.
#کانال_علوم_ومعارف_حدیث
@MaarefHadith