eitaa logo
رسانه‌ی مکتب آزادگی
243 دنبال‌کننده
5.9هزار عکس
4.5هزار ویدیو
10 فایل
┈┅ ❁ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ ❁ ┅┈ 📣 رسانه‌ی مکتب آزادگی روایتِ فکر، ایمان و واقعیت‌های جامعه بی‌هیاهو، با دغدغه، برای فهم عمیق‌تر 🆔 @Maktabe_Azadegi
مشاهده در ایتا
دانلود
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۹ رئیس‌جمهور محترم در این بخش بر تمرکززدایی، استفاده از ظرفیت‌های محلی و واگذاری اختیار به مدیران و نیروهای حاضر در میدان تأکید می‌کنند؛ اصلی که در صورت اجرای دقیق و در چارچوب قانون، می‌تواند به افزایش کارآمدی و سرعت تصمیم‌گیری کمک کند. اما محل تأمل، تصویری است که از ساختار اداره کشور ارائه شده است؛ گویی در ایران «یک نفر رئیس‌جمهور و یک نفر هم وزیر و بقیه هیچ». واقعیت این است که ساختار جمهوری اسلامی، از پایین‌ترین سطوح تقسیمات کشوری تا عالی‌ترین سطوح، بر پایه مشارکت عمومی، شوراها، انتخابات و تقسیم قانونی مسئولیت‌ها شکل گرفته است: 🔹 در روستاها، شورای اسلامی روستا وجود دارد. 🔹 در شهرها، شورای اسلامی شهر و شهرداری دارای وظایف و مسئولیت‌های مشخص هستند. 🔹 در سطح شهرستان و استان نیز ساختارهای مدیریتی و شورایی پیش‌بینی شده است. 🔹 نمایندگان مردم از حوزه‌های انتخابیه سراسر کشور به مجلس شورای اسلامی راه می‌یابند. 🔹 اقلیت‌های دینی شناخته‌شده نیز مطابق قانون اساسی، نمایندگان خود را در مجلس دارند. 🔹 رئیس‌جمهور با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شود و وزرای پیشنهادی او نیز باید از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد بگیرند. رئیس‌جمهور، وزیر، استاندار، فرماندار، شهردار و سایر مسئولان، هرکدام حدود مشخصی از اختیار و مسئولیت دارند و یکی از الزامات حکمرانی کارآمد نیز همین تفکیک مسئولیت، اختیار و پاسخگویی است. هر فردی که تخصص، تعهد و توانایی لازم را داشته باشد، می‌تواند در چارچوب سازوکارهای قانونی، از سطوح مدیریت محلی تا سطوح عالی مدیریتی، عهده‌دار مسئولیت شود؛ اما هیچ مقام و مدیری نیز فراتر از اختیارات و مسئولیت‌های قانونی خود نیست. از این رو، مسئله شاید نه «یک نفر رئیس‌جمهور و یک نفر هم وزیر و بقیه هیچ»، بلکه میزان اختیار، کیفیت تقسیم وظایف و نحوه استفاده از ظرفیت‌های موجود در همین ساختار باشد. 🔹 اگر دولت محترم معتقد است تمرکز بخشی از اختیارات در سطوح ملی و استانی، مانع تصمیم‌گیری سریع و استفاده از ظرفیت‌های محلی شده است، می‌تواند با ارائه لایحه به مجلس شورای اسلامی، پیشنهادهای مشخص خود را برای اصلاح قوانین و واگذاری بخشی از اختیارات استانداری‌ها، فرمانداری‌ها و مدیریت‌های شهری و شهرستانی به مدیران و نهادهای محلی ارائه کند. مجلس نیز می‌تواند پس از بررسی، در چارچوب قانون، حدود اختیارات، مسئولیت‌ها و سازوکارهای نظارت را تعیین کند. پس اگر اختیار بیشتری لازم است، راه افزایش آن نیز از مسیر قانون می‌گذرد؛ مطالبه اختیارات بیشتر باید هم‌زمان با پذیرش مسئولیت و پاسخگویی بیشتر دنبال شود. اگر منظور رئیس‌جمهور محترم از این سخنان، کاهش تمرکز، تفویض اختیار و استفاده بیشتر از ظرفیت مدیران محلی و نیروهای متخصص است، این هدف قابل دفاع و شایسته بررسی است؛ اما بهتر است این موضوع بدون ارائه تصویری ساده‌سازی‌شده از ساختار جمهوری اسلامی تبیین شود. مسئله اصلی شاید این نباشد که «بقیه هیچ‌اند»؛ مسئله این است که آیا به همان اختیاراتی که قانون برای آنان پیش‌بینی کرده، امکان و اجازه تصمیم‌گیری مؤثر داده می‌شود یا خیر. این، بحثی جدی و قابل پیگیری است؛ اما طرح یک مطالبه درست، نباید به قیمت نادیده گرفتن ساختارهای قانونی، جمهوریت نظام و سازوکارهای مشارکت مردم که در طول نزدیک به نیم قرن شاهد آن بودیم، تمام شود. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۰ در این بخش از سخنان رئیس‌جمهور محترم، سه موضوع قابل تأمل مطرح شده است که بهتر است از یکدیگر تفکیک شوند: ۱. گزینش و شایسته‌سالاری تأکید بر شایسته‌سالاری و استفاده از ظرفیت نیروهای توانمند، سخنی کاملاً قابل دفاع است؛ اما این مسئله لزوماً در تعارض با نظام گزینش نیست. هسته‌های گزینش برای حذف سلیقه‌ای افراد ایجاد نشده‌اند، بلکه فلسفه وجودی آن‌ها، احراز شرایط عمومی و اختصاصی افراد در چارچوب قانون و ضوابط مشخص است. اگر اصل گزینش کنار گذاشته شود، بخش قابل توجهی از اختیار انتخاب، عملاً به یک فرد یا مدیر سپرده می‌شود و این خطر وجود دارد که تصمیم‌گیری، بیش از آن‌که ضابطه‌مند باشد، سلیقه‌ای و شخصی و رانتی شود. طبیعتاً ممکن است عملکرد برخی هسته‌های گزینش نیازمند نقد، اصلاح یا بازنگری باشد؛ اما نقد عملکرد یک سازوکار، با نفی اصل آن متفاوت است. ۲. عملکرد در برابر گفتار رئیس‌جمهور محترم بر این نکته تأکید می‌کنند که افراد باید بر اساس عملکردشان ارزیابی شوند، نه گفته‌های‌شان. اصل توجه به عملکرد، کاملاً منطقی است؛ اما عملکرد و گفتار را نمی‌توان در برابر یکدیگر قرار داد. گفتار، رفتار، اخلاق، قانون‌مداری، تخصص، تعهد، توانایی مدیریتی و کارآمدی، هرکدام می‌توانند بخشی از شخصیت و صلاحیت یک فرد را نشان دهند و هیچ‌کدام لزوماً نافی دیگری نیست. همان‌گونه که نمی‌توان صرفاً با ادعا و شعار، شایستگی مدیریتی فردی را اثبات کرد، نمی‌توان گفت سخنان، باورها، اخلاق و نحوه مواجهه فرد با قانون و جامعه هیچ نقشی در ارزیابی او ندارد. ملاک، مجموعه‌ای از شاخص‌هاست؛ نه حذف یک شاخص به نفع شاخص دیگر. ۳. درباره نماز و داوری اخروی رئیس‌جمهور محترم در ادامه، با استناد به آیات قرآن، درباره نماز خواندن یا نخواندن و آن‌چه خداوند در روز قیامت از انسان خواهد پرسید، سخن می‌گویند. اصل استناد به قرآن کریم، ارزشمند است؛ اما تبیین احکام دینی، نسبت میان عبادات و سایر مسئولیت‌های انسان و چگونگی داوری الهی، حوزه‌ای تخصصی است که شایسته است با دقت و از مجرای مباحث تفسیری و فقهی علما و حوزه‌های علمیه بیان شود. به‌ویژه آن‌که نمی‌توان از یک آیه یا بخشی از یک آیه، بدون توجه به سیاق، تفسیر و مجموعه معارف دینی، یک قاعده کلی درباره اهمیت یا عدم اهمیت یک فریضه دینی استخراج کرد. نکته مهم این است که توانمندی، کارآمدی، تخصص، تعهد، اخلاق و التزام به قانون، در یک نظام شایسته‌سالار قابل جمع‌اند؛ همان‌گونه که دینداری نیز نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن تخصص و کارآمدی باشد. در نتیجه، می‌توان همزمان بر اصلاح کاستی‌های نظام گزینش، شایسته‌سالاری، ارزیابی عملکرد و استفاده از نیروهای توانمند تأکید کرد، بدون آن‌که برای اثبات یک گزاره درست، سایر معیارهای لازم برای ارزیابی انسان‌ها را کنار بگذاریم یا درباره مسائل تخصصی دینی، فراتر از جایگاه و حوزه مسئولیت خود داوری کنیم. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۱ رئیس‌جمهور در این بخش، انسان را ارزشمندترین سرمایه کشور دانسته و بر نقش آموزش‌وپرورش در تربیت، توانمندسازی و شکوفایی استعدادهای نسل آینده تأکید می‌کنند؛ همچنین کمبود فضاهای آموزشی، تجهیزات، روش‌های تدریس و مهارت‌های نیروی انسانی را از مشکلات موجود برمی‌شمارند. اصل این نگاه، یعنی توجه جدی به سرمایه انسانی و اهمیت آموزش‌وپرورش، کاملاً قابل دفاع است؛ اما در این میان، یک نکته نیازمند تأمل است. این‌که مشکلات امروز جامعه را عمدتاً به این نسبت دهیم که «نتوانسته‌ایم در آموزش‌وپرورش درست آموزش دهیم»، تصویری بیش از حد ساده‌شده از عوامل مؤثر بر رفتار و مسائل اجتماعی ارائه می‌کند. تربیت انسان تنها در مدرسه اتفاق نمی‌افتد؛ خانواده، رسانه، دانشگاه، محیط اجتماعی، فضای مجازی، فرهنگ عمومی و حتی الگوهای رفتاری مدیران و مسئولان نیز در شکل‌گیری شخصیت و رفتار اجتماعی افراد نقش دارند. از سوی دیگر، نباید در بیان کاستی‌های آموزش‌وپرورش، تلاش چندین‌ساله معلمان و دبیران کشور نیز نادیده گرفته شود. معلمی یک حرفه تخصصی است و در کشور ما سال‌هاست نظام تربیت معلم برای ورود نیروهای متخصص به آموزش‌وپرورش وجود دارد؛ امروز نیز دانشگاه فرهنگیان مأموریت تربیت بخش مهمی از نیروی انسانی این دستگاه را برعهده دارد. بنابراین، اگر در نظام آموزشی کاستی‌هایی وجود دارد، سخن دقیق‌تر آن است که از اصلاح و ارتقای نظام آموزشی و توانمندسازی مستمر معلمان سخن بگوییم، نه این‌که گویی مسئله صرفاً ناشی از ناتوانی یا آموزش‌ندیدن نیروی انسانی موجود است. بی‌تردید آموزش‌وپرورش از مهم‌ترین سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت کشور است؛ اما اصلاح آن، هم‌زمان نیازمند توجه به زیرساخت، محتوای آموزشی، تربیت معلم، مدیریت، خانواده و محیط فرهنگی و اجتماعی است. نقد آموزش‌وپرورش ضروری است؛ اما این نقد نباید به قیمت نادیده گرفتن زحمات معلمان و ساده‌سازی عوامل پیچیده تربیت انسان تمام شود. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۲ رئیس‌جمهور در بخشی از این گفت‌وگو می‌گویند: «اگر در خیابان مشکلی وجود دارد، مقصر ما هستیم، نه آن‌ها؛ چون نتوانسته‌ایم این افراد را درست آموزش دهیم و توانمند کنیم.» اصل توجه به نقش آموزش و تربیت در شکل‌گیری رفتار اجتماعی قابل دفاع است؛ اما نسبت دادن مشکلات و رفتارهای نادرست اجتماعی به‌طور عمده به عملکرد آموزش‌وپرورش، نیازمند تأمل بیشتری است. آیا هر فردی که مرتکب جرم، خشونت، تخریب یا رفتار نادرست اجتماعی می‌شود، صرفاً محصول مدرسه است؟ اگر چنین باشد، نقش خانواده، محیط اجتماعی، رسانه، فضای مجازی، دوستان و گروه همسالان، شرایط اقتصادی و فرهنگی و در نهایت انتخاب و مسئولیت خود فرد چه می‌شود؟ آموزش‌وپرورش وظیفه مهمی در تربیت و توانمندسازی نسل آینده دارد؛ اما نمی‌توان همه رفتارهای اجتماعی را به عملکرد مدرسه تقلیل داد. از سوی دیگر، اگر منظور رئیس‌جمهور از «مشکل در خیابان» رفتارهای مجرمانه و آسیب‌های اجتماعی است، باید میان نقص نظام تربیتی و مسئولیت فرد در قبال رفتار خود نیز تفکیک قائل شد. تربیت مناسب می‌تواند زمینه رفتار صحیح را تقویت کند، اما انسان در برابر انتخاب‌ها و اعمال خود نیز مسئول است. حتی در نظام حقوقی، نمی‌توان صرفاً با استناد به این‌که فرد در محیط مناسبی تربیت نشده است، مسئولیت اعمال او را به‌طور کامل از خودش سلب کرد. بنابراین، سخن دقیق‌تر شاید این باشد: آموزش‌وپرورش باید برای تربیت انسان‌های توانمند، مسئولیت‌پذیر و اخلاق‌مدار تلاش کند؛ اما اصلاح مسائل اجتماعی، مسئولیتی فراتر از مدرسه و بر عهده مجموعه‌ای از نهادها و البته خود افراد است. نقد عملکرد آموزش‌وپرورش ضروری است؛ اما برای اصلاح جامعه، نباید همه راه‌ها را به مدرسه ختم و همه تقصیرها را متوجه آن کنیم. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۳ رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود درباره آموزش‌وپرورش، بر این نکته تأکید می‌کنند که ساختن مدرسه به‌تنهایی کافی نیست و فضای آموزشی باید به تجهیزات مناسب مجهز شود و معلمان نیز مهارت لازم برای آموزش مؤثر را داشته باشند. همچنین بر استفاده از روش‌های جدید آموزشی و تغییر نگرش نیروی انسانی تأکید دارند. اصل توجه به فضای آموزشی، تجهیزات و روش‌های نوین یاددهی قابل دفاع است؛ اما در این بخش نیز چند نکته شایسته تأمل است. 🔹 نخست آن‌که آموزش‌وپرورش تنها با ساخت مدرسه و تجهیز آن اصلاح نمی‌شود. محتوای آموزشی، برنامه درسی، شیوه مدیریت، وضعیت معیشتی و انگیزشی معلمان، تربیت نیروی انسانی، خانواده و فضای فرهنگی جامعه همگی در کیفیت آموزش نقش دارند. 🔹 دوم آن‌که نباید چنین تصور شود که معلمان کشور صرفاً افرادی هستند که بدون آموزش تخصصی وارد کلاس شده‌اند و اکنون باید تازه «آموزش‌دادن» را یاد بگیرند. معلمی یک حرفه تخصصی است و سال‌هاست نظام تربیت معلم در کشور وجود دارد؛ دانشگاه فرهنگیان نیز با همین مأموریت ایجاد شده است. بدیهی است آموزش ضمن خدمت و ارتقای مستمر مهارت‌های معلمان ضروری است، اما این با نادیده گرفتن تخصص و تجربه جامعه بزرگ معلمان تفاوت دارد. 🔹 نکته دیگر، سخن رئیس‌جمهور درباره ارزیابی و میزان ماندگاری روش‌های آموزشی است. چنین مباحثی، به‌ویژه وقتی با اعداد و درصدهای مشخص بیان می‌شوند، نیازمند استناد علمی و ارائه منبع معتبر هستند؛ زیرا نمی‌توان هر عددی را بدون پشتوانه پژوهشی، مبنای سیاست‌گذاری آموزشی قرار داد. در نهایت، تحول در آموزش‌وپرورش یک ضرورت است؛ اما این تحول باید بر پایه پژوهش، تجربه انباشته نظام تعلیم‌وتربیت، مشارکت معلمان و استفاده از دانش متخصصان این حوزه شکل بگیرد. ساخت مدرسه و خرید تجهیزات، لازم است؛ اما مدرسه را ساختمان و تجهیزات اداره نمی‌کنند؛ انسان‌ها هستند که به مدرسه جان می‌دهند. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۴ رئیس‌جمهور در بخشی از سخنان خود بر حق همگانی آموزش تأکید کرده و می‌گویند نباید خانواده‌ای صرفاً به دلیل برخورداری مالی، امکان رشد بیشتری برای فرزند خود داشته باشد و فرزندان خانواده‌های کم‌برخوردار از فرصت‌های آموزشی محروم بمانند. این اصل، یعنی عدالت آموزشی و فراهم کردن فرصت برابر برای رشد استعدادها، کاملاً قابل دفاع و از مطالبات جدی جامعه است. اما عدالت آموزشی را نباید صرفاً به ساخت مدرسه و فراهم کردن تجهیزات تقلیل داد. 🔹 عدالت آموزشی یعنی دانش‌آموز یک روستای دورافتاده نیز بتواند از معلم توانمند، آموزش باکیفیت، امکانات آموزشی مناسب، مشاوره، فضای فرهنگی و فرصت شکوفایی استعدادهای خود برخوردار باشد. 🔹 در مقابل، خانواده‌هایی که توان مالی بیشتری دارند نیز طبیعتاً ممکن است برای فرزندان خود امکانات بیشتری فراهم کنند؛ آن‌چه دولت باید تضمین کند، این است که امکانات عمومی و کیفیت آموزش دولتی به‌گونه‌ای نباشد که دانش‌آموز کم‌برخوردار از همان ابتدا از رقابت علمی و اجتماعی عقب بماند. از این منظر، مسئله اصلی فقط این نیست که «آموزش برای همه باشد»؛ بلکه باید پرسید: آیا کیفیت آموزش نیز برای همه عادلانه است؟ اگر دانش‌آموزی در مدرسه‌ای با امکانات محدود، کمبود نیروی متخصص و شرایط نامناسب آموزشی تحصیل کند و دانش‌آموز دیگری از بهترین امکانات آموزشی برخوردار باشد، صرفِ رایگان بودن آموزش برای هر دو، به معنای تحقق عدالت آموزشی نیست. بنابراین، اگر دولت محترم عدالت آموزشی را هدف قرار داده است، شایسته است علاوه بر توسعه فضاهای آموزشی، درباره کاهش شکاف کیفیت آموزشی میان مناطق مختلف کشور، تقویت مدارس دولتی، حمایت هدفمند از دانش‌آموزان مستعد کم‌برخوردار و ارتقای جایگاه و توانمندی معلمان نیز برنامه‌ای روشن و قابل ارزیابی ارائه کند. عدالت آموزشی یعنی هیچ استعداد مستعدی، صرفاً به دلیل محل تولد یا وضعیت اقتصادی خانواده، از فرصت شکوفایی محروم نماند. و این هدف، نه با شعار، بلکه با سیاست‌گذاری دقیق، بودجه مناسب، مدیریت کارآمد و ارزیابی مستمر محقق خواهد شد. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۵ رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود درباره آموزش‌وپرورش تأکید می‌کنند که آموزش دادن یک علم است و فردی که بدون آموزش و آمادگی لازم وارد عرصه معلمی شود، با معلمی که برای این کار تربیت شده است، تفاوت بسیاری دارد. اصل این سخن، یعنی ضرورت برخورداری معلم از دانش، مهارت و آموزش حرفه‌ای، کاملاً قابل دفاع است؛ اما در این بخش، یک نکته مهم نباید نادیده گرفته شود. 🔹 آموزش‌وپرورش جمهوری اسلامی از ابتدا نیز مسئله تربیت معلم را بی‌اهمیت تلقی نکرده است. تربیت معلم، سابقه‌ای طولانی در نظام آموزشی کشور دارد و سال‌هاست دانشگاه فرهنگیان با هدف تربیت و تأمین نیروی انسانی متخصص برای آموزش‌وپرورش فعالیت می‌کند. بنابراین، اگر امروز در نظام آموزشی کشور با ضعف‌هایی در کیفیت آموزش یا مهارت‌های حرفه‌ای برخی معلمان مواجه هستیم، شایسته نیست مسئله به‌گونه‌ای مطرح شود که گویی معلمان بدون آموزش و صرفاً به‌صورت اتفاقی وارد کلاس درس شده‌اند. 🔹 معلمان و دبیران، خود بخشی از سرمایه انسانی آموزش‌وپرورش هستند؛ بسیاری از آنان سال‌ها در مسیر آموزش تخصصی، کسب تجربه و خدمت به دانش‌آموزان گام برداشته‌اند. اگر قرار است نگاه و نگرش نیروی انسانی تغییر کند و توانمندی معلمان افزایش یابد، این مسیر بیش از آن‌که با نادیده گرفتن گذشته آغاز شود، به تقویت آموزش‌های ضمن خدمت، ارتقای جایگاه حرفه‌ای معلم، به‌روزرسانی روش‌های تدریس، حمایت از دانشگاه فرهنگیان و استفاده از تجربه معلمان موفق نیاز دارد. از سوی دیگر، اصلاح آموزش‌وپرورش بدون توجه به وضعیت معیشتی و منزلت اجتماعی معلمان نیز دشوار است. نمی‌توان از معلم انتظار داشت با بالاترین کیفیت، خلاقیت و انگیزه کار کند، اما هم‌زمان نسبت به دغدغه‌های حرفه‌ای و اقتصادی او بی‌تفاوت بود. نقد آموزش‌وپرورش ضروری است؛ اما نقد ساختار، نباید به کم‌رنگ شدن شأن معلمانی منجر شود که سال‌هاست بار اصلی تعلیم و تربیت فرزندان این کشور را بر دوش دارند. اگر قرار است آموزش‌وپرورش «مهم‌ترین جایی باشد که آینده مملکت را می‌سازد»، همان‌قدر که به ساخت مدرسه و تجهیزات توجه می‌کنیم، باید برای معلمِ توانمند، باانگیزه و برخوردار از منزلت حرفه‌ای نیز سرمایه‌گذاری کنیم. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۶ رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود، مشارکت مردم در ساخت مدارس را مورد توجه قرار داده و می‌گویند اگر بخواهیم این کار صرفاً با پول دولت انجام شود، امکان‌پذیر نیست و تجربه ۴۸ سال گذشته نیز نشان داده که چنین کاری عملی نشده است. ایشان همچنین از مشارکت مردم و ساخت هزاران مدرسه سخن می‌گویند. اصلِ استفاده از ظرفیت خیرین و مشارکت مردمی در توسعه فضاهای آموزشی، اقدامی ارزشمند و تجربه‌ای ریشه‌دار در کشور است و کسی با اصل آن مخالفتی ندارد. اما محل تأمل، این گزاره است که: «۴۸ سال است که نشده و از این به بعد هم نخواهد شد.» 🔹 اگر منظور این است که دولت به‌تنهایی و بدون مشارکت سایر بخش‌ها نمی‌تواند همه نیازهای آموزش‌وپرورش را تأمین کند، سخن قابل قبولی است؛ اما اگر این جمله به معنای ناتوانی دولت‌ها در تأمین زیرساخت‌های آموزشی طی ۴۸ سال گذشته باشد، نیازمند آمار و مستندات دقیق‌تری است. در طول این سال‌ها، بخش قابل‌توجهی از مدارس کشور با بودجه‌های عمومی و اعتبارات دولتی ساخته، توسعه و تجهیز شده‌اند و در کنار آن، خیرین مدرسه‌ساز نیز نقش بسیار مهمی داشته‌اند. این دو را نباید در برابر یکدیگر قرار داد. 🔹 از سوی دیگر، مشارکت مردم در ساخت مدرسه نباید به معنای انتقال مسئولیت اصلی دولت در تأمین آموزش عمومی تلقی شود. اصل ۳۰ قانون اساسی، دولت را مکلف کرده است وسایل آموزش‌وپرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سرحد خودکفایی کشور به‌طور رایگان گسترش دهد. بنابراین، مشارکت خیرین و مردم کمک به دولت برای تحقق بهتر این مسئولیت است، نه جایگزینی مسئولیت دولت. 🔹 نکته مهم دیگر این است که عدالت آموزشی فقط با افزایش تعداد مدارس محقق نمی‌شود. اگر مدرسه‌ای ساخته شود اما با کمبود معلم، تجهیزات، امکانات آزمایشگاهی، فضای ورزشی، مشاور و کیفیت آموزشی مناسب مواجه باشد، صرفِ احداث ساختمان به معنای تحقق عدالت آموزشی نیست. پس باید میان دو موضوع تفکیک کرد: ساخت مدرسه یک ضرورت است؛ اما ساختن مدرسه، پایان راه نیست. مشارکت مردم سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور است؛ اما در کنار آن، دولت نیز باید مسئولیت قانونی خود را با برنامه، بودجه و مدیریت کارآمد دنبال کند. اگر قرار است آموزش‌وپرورش مهم‌ترین سرمایه‌گذاری برای آینده کشور باشد، هم دولت باید مسئولیت خود را به‌درستی انجام دهد و هم مردم و خیرین به‌عنوان سرمایه اجتماعی کشور در این مسیر مشارکت کنند. این دو، رقیب یکدیگر نیستند؛ مکمل یکدیگرند. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۷ رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود درباره آموزش‌وپرورش، بر تغییر روش‌های آموزشی، استفاده از ابزارهای سمعی و بصری، آموزش مهارتی و ایجاد محیطی که دانش‌آموز در آن ببیند، بشنود، گفت‌وگو کند، لمس کند و بسازد تأکید می‌کنند. اصل این نگاه که آموزش نباید صرفاً به حفظ کردن مطالب و انتقال یک‌طرفه اطلاعات محدود شود، قابل دفاع است. دانش‌آموز باید فرصت تجربه، پرسش، گفت‌وگو، خلاقیت و حل مسئله داشته باشد. اما در این میان، یک نکته مهم وجود دارد: 🔹 روش آموزشی، هدف آموزش نیست؛ ابزار رسیدن به هدف است. نباید تصور کنیم هرچه آموزش مدرن‌تر، تصویری‌تر یا مبتنی بر فناوری باشد، الزاماً آموزش باکیفیت‌تری خواهیم داشت. تجهیزات هوشمند، محتوای چندرسانه‌ای و روش‌های تعاملی زمانی مؤثرند که در کنار معلم توانمند، محتوای علمی و تربیتی مناسب، برنامه درسی دقیق و نظام ارزیابی کارآمد قرار بگیرند. 🔹 از سوی دیگر، آموزش فقط انتقال مهارت حل مسئله نیست. مدرسه باید در کنار دانش و مهارت، اخلاق، مسئولیت‌پذیری، هویت، قانون‌مداری، کار جمعی و تربیت اجتماعی را نیز تقویت کند. دانش‌آموزی که خوب می‌سازد و خوب حل مسئله می‌کند، اما مسئولیت‌پذیری و اخلاق اجتماعی را نیاموخته است، الزاماً محصول مطلوب نظام تعلیم‌وتربیت نیست. 🔹 نکته دیگر اینکه تحول آموزشی نباید با آزمون‌وخطای گسترده بر روی نسل‌های دانش‌آموزان انجام شود. هر تغییر در روش‌های آموزشی، به‌ویژه در مقیاس ملی، باید بر پایه پژوهش، تجربه معلمان، مطالعات تطبیقی و ارزیابی مستمر باشد. بنابراین، استفاده از فناوری و روش‌های نوین آموزشی، ضروری و قابل استقبال است؛ اما نباید فناوری را جایگزین معلم و روش جدید را جایگزین محتوای درست کنیم. مدرسه موفق، مدرسه‌ای نیست که فقط مدرن‌ترین تجهیزات را داشته باشد؛ مدرسه‌ای است که بتواند دانش‌آموز را دانا، توانمند، اخلاق‌مدار، مسئولیت‌پذیر و آماده زندگی اجتماعی تربیت کند. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۸ رئیس‌جمهور در ادامه سخنان خود درباره آموزش‌وپرورش، از طراحی الگوهای جدید آموزشی و استفاده از «رول‌مدلینگ» سخن می‌گویند؛ یعنی ارائه و نمایش عملی یک نقش و الگوی مناسب برای دانش‌آموزان. اصل توجه به الگو و یادگیری عملی، نکته‌ای مهم و قابل دفاع است. انسان، به‌ویژه در دوران کودکی و نوجوانی، تنها از طریق شنیدن و مطالعه تربیت نمی‌شود؛ آن‌چه می‌بیند و در محیط زندگی تجربه می‌کند نیز در شکل‌گیری شخصیت او اثرگذار است. اما این‌جا یک پرسش جدی مطرح می‌شود: 🔹 الگوی دانش‌آموز فقط معلم او نیست. خانواده، معلم، مدیر مدرسه، دوستان، رسانه، شخصیت‌های فرهنگی و ورزشی، فضای مجازی و حتی رفتار مسئولان کشور، همگی می‌توانند برای نسل نوجوان نقش الگو داشته باشند. اگر می‌خواهیم دانش‌آموز راستگو، صادق، مسئولیت‌پذیر و محترم باشد، صرفاً نمی‌توان این مفاهیم را در کتاب درسی یا کلاس آموزش داد و انتظار داشت در جامعه نیز همان رفتار را مشاهده کند. کودک و نوجوان، بیش از آن‌که از توصیه‌ها اثر بپذیرد، از رفتار واقعی اطرافیان و الگوهای مورد توجه جامعه تأثیر می‌گیرد. 🔹 از این رو، تحول تربیتی فقط با طراحی یک مدل آموزشی جدید اتفاق نمی‌افتد. باید پرسید الگوهایی که در فضای عمومی جامعه به نسل جدید معرفی می‌کنیم، چه کسانی هستند و چه رفتاری از آنان می‌بینند؟ اگر در مدرسه از صداقت، احترام، قانون‌مداری و مسئولیت‌پذیری سخن گفته شود، اما دانش‌آموز در محیط اجتماعی با رفتارهای متناقض مواجه شود، طبیعی است که اثر تربیتی مدرسه کاهش پیدا کند. بنابراین، «رول‌مدلینگ» اگر قرار است بخشی از تحول آموزش‌وپرورش باشد، باید از مدرسه فراتر برود و به یک الگوی عمومی تربیت اجتماعی تبدیل شود. و شاید مهم‌تر از همه این‌که، پیش از طراحی الگو برای دانش‌آموزان، باید ببینیم بزرگسالان جامعه چه الگویی پیش روی آنان قرار داده‌اند. نسل آینده را فقط با آن‌چه به او می‌آموزیم نمی‌سازیم؛ با آن‌چه در برابر چشمانش زندگی می‌کنیم نیز می‌سازیم. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۱۹ رئیس‌جمهور در پایان این بخش از سخنان خود، آموزش‌وپرورش را مهم‌ترین جایی که آینده کشور را می‌سازد و بزرگ‌ترین سرمایه کشور معرفی می‌کنند و تأکید دارند که بسیاری از تنش‌ها و ناملایمات اجتماعی نیز از همان‌جا شکل می‌گیرد. همچنین بر آموزش مفاهیمی مانند راستگویی، صداقت و احترام به دیگران تأکید می‌کنند. اصل این نگاه که آموزش‌وپرورش نقشی اساسی در ساخت آینده کشور دارد، تردیدی در آن نیست؛ اما نسبت دادن بخش قابل‌توجهی از ناملایمات اجتماعی به مدرسه، نیازمند دقت بیشتری است. 🔹 مدرسه یکی از مهم‌ترین محیط‌های تربیتی است، اما تنها محیط تربیت انسان نیست. خانواده، مسجد، رسانه، دانشگاه، فضای مجازی، محیط اجتماعی، گروه دوستان و همسالان و حتی رفتار مسئولان و شخصیت‌های اثرگذار جامعه، همگی در شکل‌گیری نگرش و رفتار نسل جدید نقش دارند. 🔹 از سوی دیگر، اگر آموزش راستگویی، صداقت، احترام و مسئولیت‌پذیری را از اهداف اصلی تعلیم‌وتربیت بدانیم، این مفاهیم نباید صرفاً در قالب درس و توصیه به دانش‌آموز منتقل شوند؛ بلکه باید در رفتار معلم، مدیر، خانواده و جامعه نیز قابل مشاهده باشند. نمی‌توان از دانش‌آموز انتظار داشت قانون‌مداری و احترام را بیاموزد، اما در محیط پیرامون خود رفتارهای متناقض ببیند و انتظار داشت مدرسه به‌تنهایی همه این تناقض‌ها را جبران کند. 🔹 نکته دیگر این‌که اگر واقعاً آموزش‌وپرورش «بزرگ‌ترین سرمایه کشور» است، این اهمیت باید در سیاست‌گذاری، بودجه، جایگاه معلم، کیفیت مدارس، محتوای آموزشی و حمایت از خانواده‌ها نیز دیده شود؛ نه فقط در سخنرانی‌ها. بنابراین، سخن از اهمیت آموزش‌وپرورش کاملاً درست است؛ اما برای اصلاح جامعه، نباید تمام بار تربیت را بر دوش مدرسه گذاشت. مدرسه آینده کشور را می‌سازد؛ اما مدرسه، تنها سازنده آینده نیست. نسلی که قرار است آینده ایران را بسازد، هم در مدرسه آموزش می‌بیند، هم در خانواده تربیت می‌شود و هم از آن‌چه در جامعه می‌بیند، الگو می‌گیرد. پس اگر دغدغه ما ساختن انسانِ راستگو، مسئولیت‌پذیر، اخلاق‌مدار و توانمند است، باید به جای اصلاح یک حلقه، زنجیره تربیت را اصلاح کنیم. 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi
🔻 نقد گفت‌وگوی صریح و تفصیلی رئیس‌جمهور با مردم ـ ۲۰ رئیس‌جمهور در بیان شرایط دو سال گذشته، به مجموعه‌ای از حوادث و مشکلات، از شهادت شهید اسماعیل هنیه و ناترازی‌های انرژی و بحران آب گرفته تا تحولات امنیتی، جنگ ۱۲روزه و حوادث ۱۸ و ۱۹ دی اشاره می‌کنند و سپس می‌فرمایند: «با وجود همه این سختی‌ها و مشکلات، دولت، مدیران، استانداران، فرمانداران، بخشداران، کارمندان، مردم و نیروهای مسلح، کشور را تا این‌جا رساندند؛ به‌گونه‌ای که امروز از ایران به‌عنوان کشوری قدرتمند و با عزت بسیار بالا نام می‌برند.» تردیدی نیست که دو سال گذشته برای کشور، دوره‌ای عادی و کم‌چالش نبوده است و مدیریت کشور در شرایط فشار خارجی، جنگ، تحریم، ناترازی‌های اقتصادی و انرژی و مشکلات متعدد، کار آسانی نیست. همچنین حفظ ثبات کشور در چنین شرایطی، حاصل تلاش مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و مهم‌تر از همه صبر و همراهی مردم است. اما در ارزیابی عملکرد یک دولت، لازم است میان «شرایطی که دولت با آن مواجه بوده» و «عملکرد دولت در مواجهه با آن شرایط» تفکیک قائل شویم. 🔹 خشکسالی، جنگ، تحریم و فشار خارجی، ممکن است بخشی از مشکلات را ایجاد یا تشدید کنند؛ اما این عوامل به‌تنهایی نمی‌توانند توضیح‌دهنده همه مسائل کشور باشند. برای نمونه، ناترازی انرژی، مشکلات نظام بانکی، کسری بودجه، ضعف برخی ساختارهای مدیریتی و بسیاری از مسائل اقتصادی و اجرایی، دارای ریشه‌های انباشته و داخلی نیز هستند و نمی‌توان همه آن‌ها را در چارچوب حوادث دو سال اخیر توضیح داد. 🔹 از سوی دیگر، وقتی رئیس‌جمهور از عملکرد دولت در این شرایط دفاع می‌کنند، انتظار می‌رود در کنار بیان دشواری‌ها، معیارهای قابل سنجش عملکرد دولت نیز ارائه شود؛ این‌که در این دو سال دقیقاً چه میزان از مشکلات کاهش یافته، چه وعده‌هایی محقق شده و در کدام حوزه‌ها هنوز فاصله قابل‌توجهی با اهداف وجود دارد. این‌که کشور «تا امروز اداره شده» و دچار فروپاشی اجتماعی نشده، مهم است؛ اما اداره شدن کشور، حداقل انتظار از ساختار حکمرانی است و نباید با تحقق کامل اهداف دولت یکی گرفته شود. 🔹 نکته دیگر این‌که در این فراز، نقش مردم در عبور کشور از بحران‌ها به‌درستی مورد اشاره قرار گرفته است. شاید شایسته‌تر باشد این سهم مردم با صراحت بیشتری دیده شود؛ مردمی که در کنار تحمل فشارهای اقتصادی و اجتماعی، در بزنگاه‌های امنیتی و ملی نیز از کشور خود دفاع کرده‌اند. بنابراین، قدرت و عزت ایران را نباید صرفاً به عملکرد دولت یا مجموعه مدیران نسبت داد. این اقتدار، محصول مجموعه‌ای از عوامل است: مردم، نیروهای مسلح، دانشمندان، نخبگان، دستگاه‌های مختلف حاکمیتی و البته عملکرد دولت و مدیران اجرایی. نقد دولت به معنای نادیده گرفتن دشواری‌های شرایط نیست؛ همان‌طور که بیان دشواری‌های شرایط نیز نباید جای ارزیابی دقیق عملکرد دولت را بگیرد. کشور از بحران‌ها عبور کرده است؛ حال باید دقیق‌تر پرسید: در این مسیر، چه کارهایی به‌درستی انجام شد، چه کارهایی انجام نشد و برای جبران کاستی‌ها چه برنامه‌ای وجود دارد؟ 👈 مکتب آزادگی | برای دل، برای اندیشه 🆔 @Maktabe_Azadegi