🟢 تاریخ اندیشه در ایران با نگاهی به تجربه های مذهبی در قرن سیزدهم🌹
✍ رسول جعفریان
تجربه های مذهبی حد فاصل 1220 تا 1285 ق، یعنی بخش اعظم قرن سیزدهم هجری، برای جامعه شیعه بسیار مهم بودند. انفجار افکاری نو و البته با خروج از ریل مسیر تفکر شیعه، راه را برای خلق مذاهبی فراهم کرد که جامعه ایران را سخت تحت تأثیر قرار داد. ظهور میرزا محمد اخباری، نیز برآمدن ظهور شیخ احمد احسایی، و بعد در ادامه، فعایت سید کاظم رشتی به عنوان جانشین شیخ احمد، آن هم در شهر مقدس کربلا، حکایت بلکه حکایات بسیار شگفتی است. صدها رساله و کتاب، با ادبیاتی نوین، پشتوانه این جریان بود، جریانی که از یک سو، سر در اخباری گری، و غلو گرایی با ادبیات تازه و خلق شده داشت و از سوی دیگر ، به نوعی سودای سیاست و قدرت و رکنیت را در سر داشت. مفاهیمی چون مهدی، نایب، باب، واسطه، دهها مفهوم دیگر، که هر روز خلق می شد، از آنها مفاهیم تازه در می آمد؛ مفاهیمی که رشد آن در دستگاه بابیت و بهائیت بیش از حد شد، و نوید پیدایش زبان جدیدی را می داد که دیگر ارتباطی با گذشته تفکر تشیع سنتی و فقاهتی نداشت. این درست زمانی بود که غرب، سخت مشغول اندیشه های اصلاح دینی، تأسیس جامعه نوین خود، برآمدن فلسفه های تازه، و مهم تر از همه، اختراعات و اکتشافات علمی، و حرکت برای تسخیر آسیا و افریقا بود. اولین بار مرحوم محمد باقر نجفی، در کتاب بهائیان تحلیل روشنی از ارتباط شیخیه و بابیه داد و آن را مستند کرد. حیف که مجلد بعدی آن انتشار نیافت. بعدها، این تلاشها در بازشناسی اندیشه های شیخی ادامه یافت. و اکنون این اثر، گام تازه ای در این مسیر است. روی جلد به جز جویندگان قریه ظاهره، ریز عنوان «تحلیلی بر ظهور بابیت از خاستگاه شیخیه» آمده که ارتباط این دو را تأکید می کند. آقای لواسانی، از دوران دانشجویی ارشد خود تاکنون، در پی کنکاش در این زمینه است. برای این کار رسائل بیشماری از احسایی و رشتی و سید علی محمد باب و دیگران را مطالعه کرده و در بستری که وجود داشته، افزوده های زیادی را ارائه کرده است. بیش از همه تتبع او ارزشمند است، علاوه بر آن که روش استدلالی او هم پسندیده است و این درست برخلاف کسانی است که به ظن و گمان، و غالبا با شواهد اندک، در همین حوزه ها قلم می زنند و اغلب به این و آن اتهام می زنند. دردهایی که در قرن سیزدهم در جامعه ایرانی بود، با وجود گسترش تجدد و مدرنیته، همچنان در حال حاضر هم هست و کسانی با ادعای آن که مرهمی برای آن دردها دارند، موجودیت خود را برای در دست گرفتن رهبری برخی از جریانها، تثبیت می کنند. حزب گرایی مهم ترین ویژگی آنهاست. اینها اغلب، مثل همان احسایی و رشتی، از مفاهیم کهن، و با عدول از محتوای پذیرفته شده آن ها، زبان جدیدی را خلق می کنند، استدلالهای نوی عرضه می کنند و می کوشند خود را چاره گر دردهای جامعه معرفی می کنند. وعده گرایی برای ظهور یکی از مهم ترین ابزارهای انهاست. تنها در یک مورد، در دو سه دهه گذشته، موارد زیادی از جریانهای مدعی مهدویت در جامعه ایران بوده است که اگر با آنها مخالفت نمی شد، هر کدام می توانست باب تازه ای در معرفی باب جدید باز کند. البته که شکست جریان بابیت و شیخیت، به خاطر قدرت بستر علمای سنتی و فقیهان بزرگ بود و الا معلوم نبود، چه بر سر جامعه ایرانی می آمد. مسلما در این مسیر، راهی بهتر از پیروی از عقل، همراه با احترام به سنت های دینی درست و مقبول، وجود ندارد. ما نیازمند کارهای تاریخی از این دست هستیم، و صد البته در این کارها، باید ضمن رعایت روش علمی، و رعایت اعتدال و اخلاق که خوشبختانه در این اثر رعایت شده، از جانبداری های بی مورد و گروهی و حزبی پرهیز شود. به آقای لواسانی برای نگارش این اثر تبریک می گویم و خواندن این کتاب را به علاقه مندان تاریخ اندیشه در ایران پیشنهاد می نمایم.
@jafarian1964
http://eitaa.Com/Rahevasat
این ☝️ هم ارجاع دهی بسیار متبحرانه و پیشرفته 😅😅😁😁
http://eitaa.Com/Rahevasat
🌹زینب (ص)، بانوی خِرد و حیا🌹
✍علی غلامی دهقی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🟢 باز نشر
پنجم جمادی الاولی، در ایران، جشن میلاد قهرمان کربلا بانو زینب کبری (س) است. به سبب پرستاری آن بانوی گرانقدر از امام سجّاد(ع) در دوران بیماری، روز ولادتش را به نام روز پرستار نامیده اند.
در منابع کهن تاریخ اسلام صفات زیبا و پسندیده فراوانی را بر آن نواده پیامبر اعظم (ص) برشمرده اند. در میان این صفات، دو ویژگی چشم نواز است:
1. خردمندی و صواب اندیشی
منابع سیره نگاری از زینب (س) با صفت «عقیله بنی هاشم» یا " عقیله الطالبیین "یاد کرده اند. ابن اثیر جزری (م630ق) در این باره می نویسد: انّ زینب وُلِدت فی حیاة النّبی (ص) و کانت عاقلةً لبیبةً جزلةً و کلامها لیزید بن معاویه ... یدلُّ علی عقل و قوّة جنان. ( اسد الغابه، ج 5، ص 465) یعنی زینب در زمان زندگانی پیامبر (ص) زاده شد. او زنی خردمند، متفکّری نیک اندیش و سخنوری فصیح بود. سخنانش در برابر یزید پسر معاویه... نشانگر عقلانیت و دل و روح نیرومند اوست.
برخی منابع نوشته اند زینب زمان خلافت پدرش در کوفه، جلسه تفسیر قرآن برای زنان داشت.
2. بانوی باشرم و حیا
خزیم بن بشر اسدی که سخنرانی زینب (س) را در کوفه گزارش کرده، می نویسد: لَم اَرَ و اللهِ خَفِرةً قطُّ انطق منها کانّها تنطق من لسان امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (ع). (ابن ابی طیفور، بلاغات النساء، ص ۲۷) یعنی من سخنوری با حیاتر و رساتر از ایشان ندیدم؛ گویا از زبان امیرمؤمنان علی (ع) سخن می گفت.
۲۸ آبان ۱۴۰۲
۵ جمادی الاولی ۱۴۴۵
http://eitaa.com/Rahevasat
13.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🌹حضور فعّال زنان در رویدادهای صدر اسلام ، دوران پیامبر اعظم (ص) و امیرمؤمنان علی(ع).
http://eitaa.com/Rahevasat
🟦 یادداشت تحلیلی
«شبهات؛ تهدید یا فرصت؟ نگاهی به نقش حوزه علمیه در مواجهه با پرسشهای نو»
✍عبدالکریم مازندرانی
در مباحث سال های اخیر، بهویژه در فضای فکری و رسانهای، گسترش شبهات دینی موجب نگرانیهایی شده است که در بسیاری از موارد بجاست و باید برای آن چارهای علمی اندیشید.
با این همه، باید منصفانه اذعان کرد که حوزه های علمیه بخصوص حوزه علمیه قم و سازمان های مرتبط در این زمینه بد عمل نکرده اند.. در سالهای اخیر، دهها و شاید صدها مؤسسه علمی تازه با رویکردهای تخصصی و گاه سختگیرانه در عرصههای کلام، فلسفه، تفسیر، فقه و اصول فعال شدهاند و ثمرات ارزشمندی پدید آوردهاند.
بسیاری از شبهات کلیدی پاسخ داده شده است و امروز اگر دستاوردهای فکری حوزه را با گذشته مقایسه کنیم، فاصلهای معنادار دیده میشود. روزگاری پاسخ به پرسشهای اعتقادی با کتابهایی ساده و پر از لغزش انجام میگرفت، اما اکنون شاهد تولید متونی عمیق، نظاممند و منطبق بر روشهای علمی هستیم. این تحول نشان میدهد که حوزه در مسیر پاسخگویی عقلانی و مستدل به پرسشهای جدید گامهای بلندی برداشته است.
با این حال، باید به یک نکتهی مهم توجه کرد: شبهات، شمشیری دولبهاند. همانگونه که میتوانند ایمان را سست کنند، میتوانند در پرتو پاسخهای عاقلانه، سرچشمهی رشد فکری و تولید نیروهای کیفی در اندیشهی دینی شوند. تجربه نشان داده است که بسیاری از اندیشمندان بزرگ، از دلِ همین مواجههی صبورانه و مستدل با پرسشها برخاستهاند.
منشأ شبهات متعدد الاطراف است؛ یعنی از جهات گوناگون برمیخیزند. هر شبههای کارکردی دشمنانه یا تضعیفکننده ندارد.
بسیاری از آنها زاییدهی گسترش علم، افزایش دسترسی به اطلاعات و هوشمندتر شدن نسلهای جدیدند.
در برابر چنین شبهاتی باید دینامیک و فعال برخورد کرد؛ نه باید از آنها هراسید و نه میدان را واگذاشت.
راه صواب، اجتهاد پویا و اصیل است؛ اجتهادی که بر اصول متقن دین استوار باشد و در عین حال با زبان زمانه سخن بگوید.
پاسخگویی به شبهات تنها زمانی ثمربخش است که از درون سنت فکری و معرفتی اسلام بجوشد، ولی در قالب و منطق روزگار امروز عرضه شود؛ نه تکرار گذشته باشد و نه بریدن از ریشهها.
چنین رویکردی است که میتواند از خطر شبهه، فرصت تفکر و بالندگی بسازد و حوزه علمیه را به جایگاه واقعی خود در هدایت فکری جامعه برساند.
http://eitaa.com/Rahevasat
🟢 مبانی علمی و فلسفی هوش مصنوعی
✍ دکتر رضا داوری اردکانی
به گزارش شفقنا، همایش «مبانی علمی و فلسفی هوش مصنوعی» چهارشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۴ با پیام استاد داوری اردکانی به میزبانی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی آغاز به کار کرد.
در پیام عضو پیوسته فرهنگستان و استاد ممتاز دانشگاه تهران اینچنین آمده است:
«به نام خدایی که هرچه هست از اوست و علم را هم او به ما آموخته و بخشیده است. از استادان عزیز آقایان دکتر علیاکبرصالحی و دکتر جواد صالحی ممنونم که سالخورده گوشه گرفتهای را برای ایراد سخن در این مجلس شریف دعوت فرمودهاند. من افتاده و ناتوانم و سخنی که لایق چنین مجلسی باشد ندارم اما چون خود را موظف به اجابت دعوت و اطاعت امر میدانم چیزی که به نظرم رسیده است نوشتهام و تقدیم میکنم. خلاصه نظرم اینست که هوش مصنوعی، چیزی بیش از یک ماشین عظیم پر از اطلاعات و اطلاعاتپرداز است. هوش مصنوعی میتواند منشاء آثار مفید و مضر باشد. اما به احتمال قوی در جهانی که نشان مهر و دوستی در آن کمتر پیدا و میل به قهر و دشمنی غالب است، قدرت ویرانگری بیشتری دارد.
هوش مصنوعی، مرحله اخیر رشد تکنولوژی است و خدا کند که مرحله آخر آن نباشد. این تکنولوژی که حضور علم را در آن آشکارا میتوان دید تعلق به عصری دارد که بشر در آن کوشید و تا حدودی توانست طبیعت و هر چه در جهان است را به تصرف خود درآورد و مهار کند. قوام این عصر با تکنیک بود. فهم و درک و تصور غالب این است که تکنیک وسیلهای در اختیار آدمی است و برای رفع نیازهای آدمی پدید آمده است. یعنی تکنیک را با حرفه و صنعت قدیم اشتباه میکنند ولی تکنیک صورت کامل، صنعت قدیم نیست و از حیث ماهیت با آن تفاوت دارد. کسانی که میپندارند تکنیک از جنس صنعت قدیم است ملتفت نیستند که تکنیک با خواست و بر اثر اظهار نیاز آنان پدید نیامده بلکه از لوازم اصلی جهان مدرن برای تسخیر و تصرف طبیعت بوده و مردمان پس از پدید آمدن خود را به آن محتاج دیده و وابستهاش شدهاند.
کسانی هم تا آنجا پیش رفته و گفتهاند که ممکن است روزی بیاید که بشر، برده تکنیک شود. آنچه محرز است اینکه تکنیک راه خود را میرود و به نیازهای مردمان کاری ندارد، بلکه میآید و مردمان را به آنچه آورده است نیازمند میسازد. هوش مصنوعی مرحله اخیر رشد تکنیک است و بیم آن میرود که آخرین مرحله آن باشد. زیرا، دارای قدرتی است که میتواند جهان را به هرصورتی که میخواهد تصویر کند و با دگرگون جلوه دادن وضع جهان و احوال مردمان و حوادث و کارها و چیزها، نظم جهان را بر هم زند و هر آشوبی که بتواند در هر جا پدید آورد.
اکنون وقتی از هوش مصنوعی میگوییم، بیشتر نظر به فایدهاش داریم و بر لزوم برخورداری از آن تأکید میکنیم و کمتر میاندیشیم که این ماشین هوشمند بر سر جهان و مردم جهان چه میتواند بیاورد. اگر اثر وجودیاش چیزی باشد که تاکنون از آن دیدهایم، بیشتر میتوانیم آن را خطرناک بدانیم. هوش مصنوعی با لطیفههای عجیبی که زیر دام و دانه خود دارد، میتواند در یک لحظه جهان را پرآشوب و حتی نابود کند. این گمان که اختیار هوش مصنوعی به دست صاحبان آن است، توهم بدی است.
هوش مصنوعی در جایی وجود دارد که آنجا کانون قدرت باشد و همواره با قدرت است نه در اختیار دانشمندان. هوش مصنوعی، انسان خردمند نیست. طراحان آن نیز در ابتدا نمیخواستند که انسان مصنوعی بسازند. معهذا شاید از جهاتی به انسان مصنوعی شبیه باشد. بعضی از رمانتیکهای اروپا صورتی از بشر مصنوعی را در خیال خود پرورده بودند که یکی از آنها هیولای فرانکّنشتاین بود. موجودی خطرناک که ویرانگر بود و آدم میکشت. اما بالاخره کشته شد.
نمیدانیم اگر هوش مصنوعی هم به کارهای خطرناک دست بزند و حامل طرحی برای کشتار آدمیان باشد، مردمانی باقی میمانند که بتوانند او را از میان بردارند. شاید اگر بخواهد همه چیز را نابود کند وقتی کارش را انجام داد وجودش دیگر وجهی نداشته باشد و خود به خود از میان برود.
آنچه اکنون اهمیت دارد این است که از هوش مصنوعی رو نگردانیم اما شیفته آن نباشیم که این شیفتگی با خرد و دانایی نمیسازد. هوش مصنوعی مانند هر تکنولوژی دیگر فایدهها دارد و از عهده کارهای بزرگ برمیآید اما در وضع کنونی بیشتر به کار ویرانگری میآید زیرا قدرت در مسیر ویرانگری است.
هوش مصنوعی هم میلش به سوی قدرت است و کاری به صلح و صلاح و بهبود زندگی انسان ندارد. شاید بتواند با محاسبه، صلاح را تشخیص دهد اما آن را ترجیح نمیدهد زیرا در بند خوب و بد و زشت و زیبا نیست. سرمایهاش هم اطلاعات است بیآنکه از خرد عملی بهره داشته باشد. ( ادامه در فرسته پسین )👇
http://eitaa.com/Rahevasat
(ادامه فرسته پیشین )
ما اکنون نسبتی با تکنیک داریم که نمیتوانیم از آن روبگردانیم. امیدواریم هوش مصنوعی هرچه هست پایان تکنولوژی نباشد. از دانشمندان مجلس استدعا دارم به پرسشها و ابهامهایی که در باب کارکرد هوش مصنوعی وجود دارد پاسخ بدهند.
هوش مصنوعی تنها تکنیکی است که مردم نیز به آن اظهار علاقه میکنند و در انتظار آنند و چه خوب است به آنها گفته شود که چه انتظارهایی با آن برآورده میشود و چه کارهایی از عهده اش بر نمیآید.
مشکل اساسی این است که از این ساخته دست آدمی، میتوان سؤال و درخواست داشت اما نمیتوان برایش تکلیف معین کرد. جهان کنونی را تکنیک راه میبرد و متاسفانه نمیدانیم این راه به کجا میرود. سخن را با درود و احترام به حاضران گرامی پایان میدهم.
http://eitaa.com/Rahevasat
4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎬 بیشتر از آنچه میخوانید فکر کنید
#شهید_صدر: بیشتر از آنچه میخوانید فکر کنید، اگر به صرف خواندن عادت کنید در بین متنها و سطرها محدود میشوید؛ آن وقت نوآور نمیشوید...
#هفته_کتاب
@HawzahNews
http://eitaa.com/Rahevasat
25.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
این هم نوه عزیز من، که به یاد دهمین سالگرد شهادت پدر بزرگش، شهید مدافع حرم محمدرضا ابراهیمی، در پیش دبستانی، مراسم گرفته. 🌹🌹🌹🌺🌺🌺
http://eitaa.com/Rahevasat
8.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
یک معلم، روز اول مدرسه، کتابهای درسی را معرفی کرده و چقدر زیبا قرآن را معرفی کرد.
قرآن کریم بالاتر از هر کتابی است که در دوران تحصیل می خوانیم.
http://eitaa.com/Rahevasat
MP3 RecorderRecording ۰۶۵۷۵۱-۱۱۲۲۲۵.mp3
زمان:
حجم:
38.6M
🟢 پیامبر اعظم(ص) شیعه بود یا سنّی؟
❓پاسخ به پرسشی در باره خاستگاه تشیّع.
🎤 علی غلامی دهقی
🟢 جریان شناسی یاران پیامبر اعظم(ص) در آستانه رحلت آن حضرت.
1⃣ علی (ع) و پیروانش
✅ ویژگی های علی (ع) و طرفدارانش
✅ علی (ع) معجزه پیامبر(ص)
2⃣ مهاجران قریش(مثلث قدرت)
✅ ویژگی های مهاجران قدرت طلب
✅ خلافت از آنِ قریش است.
3⃣ انصار رسول خدا(ص) در مدینه
✅ ویژگی های جریان انصار
✅ انصار و شتاب زدگی در سقیفه
✅ خلع سلاح انصار از سوی مهاجران قريش
4⃣ نومسلمان به رهبری ابوسفیان
✅ فقدان جایگاه اجتماعی
✅ دامن زدن به بحران جانشینی و اختلافات.
۱ آذر ۱۴۰۴
اوّل جمادی الثانی ۱۴۴۷
http://eitaa.com/Rahevasat