💢عبدالعزیز ساچادینا؛ اندیشمندی میان سنت و مدرنیته و میراث پنجاهسالهاش در مطالعات اسلامی
◻️دکتر عبدالعزیز ساچادینا، اسلامپژوه و استاد مطرح مطالعات اسلامی در دانشگاههای آمریکا، که چند سالی با بیماری دستوپنجه نرم میکرد، پس از پنج دهه تلاش علمی، روز گذشته در ۸۳ سالگی چشم از جهان فروبست.
◻️ساچدینا از معدود اندیشمندانی بود که مسیر علمی طولانی و کمنظیری را پیمود: سالها تلمذ در هند، دانشگاه فردوسی و حوزههای مشهد، قم و نجف، سپس ادامه تحصیل در دانشگاه تورنتو و دریافت مدرک دکتری و در نهایت بیش از پنج دهه تدریس و پژوهش درباره اسلام در دانشگاههای معتبر ایالات متحده. این ترکیب ارزشمندِ سنت حوزوی و آموزش دانشگاهی غرب، جایگاه علمی او را برجسته ساخته بود.
◻️او که از شاگردان مرحوم علی شریعتی بشمار میرفت، سنت کلاسیک اسلامی را با مسائل مهم دنیای امروز در گفتوگویی جدی قرار داد. او در جهان اسلام و غرب به عنوان پژوهشگری شناخته میشد که شیعه را وارد گفتوگوی علمی جهانی کرد، اخلاق زیستی اسلامی را بنیان و کوشید رابطهٔ اسلام با حقوق بشر و دموکراسی را بازخوانی کند.
👈 بخوانید: زیست علمی عبدالعزیز ساچادینا: http://ijtihadnet.ir/?p=80389
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
http://eitaa.com/Rahevasat
💢بازخوانی روششناسی مطالعات اسلامی در غرب؛ نگاهی به اثر عبدالعزیز ساچادینا
◻️کتاب «روششناسی مطالعات اسلامی در غرب» حاصل کوششهای علمی و فکری دکتر عبدالعزیز ساچادینا، اسلامپژوه و استاد دانشگاه ویرجینیا است؛ اثری که از حیث روششناختی شایان توجه ویژه میباشد. این کتاب از شش فصل تشکیل شده است: نویسنده در پنج فصل نخست به تبیین و تحلیل دورههای گوناگون اسلامشناسی در غرب میپردازد و در فصل ششم، روش پیشنهادی خود را برای مطالعه اسلام معرفی میکند.
◻️این اثر در حقیقت برگرفته از درسگفتارهای ساچادینا در گروه مطالعات تمدنیِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است که با کوشش و تدوین یاسر عسگری و رسول نوروزیفیروز، در سال ۱۳۹۴ و در قالب ۴۳۰ صفحه منتشر شده است.
◻️بهبهانه درگذشت این استاد فقید، بازشناسی و معرفی این اثر برای محققان و پژوهشگران میتواند در فهم روندهای اسلامپژوهی در غرب و شناخت رویکردهای روششناختی معاصر، اهمیتی پژوهشی و تحلیلی داشته باشد.
🔗 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=80398
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
http://eitaa.com/Rahevasat
♦️بازخوانی جامعهشناختیِ مناقشات اخیر پیرامون حوادث پس از رحلت پیامبر(ص)
✍🏻فریباکاظمی
♦️مناقشاتی که این روزها پیرامون «شکسته شدن پهلوی حضرت فاطمه زهرا(س)» و جزئیات حادثۀ درِ خانه مطرح میشود، یک بار دیگر ضرورت بازبینی روششناسی تاریخی و جامعهشناختی در تحلیل وقایع مذهبی را آشکار میکند.
اصرار بر اینکه درب چوبی بوده یا نبوده، حضرت علی(ع) فرصت دفاع داشته یا نداشته، یا دنبال کردن جزئیات لحظهبهلحظه یک رخداد چهارده قرن پیش، در عمل ما را از «بطن پیام» دور و در «حواشی احساسی» غرق میکند.
برخی چنان سخن میگویند که گویی دوربین مستندسازی در آن لحظه حضور داشته و تصاویر ضبطشدهای در اختیار دارند.
❇️اما پرسش علمی اینجاست:
لبّ کلام چیست؟ پیام اصلی ماجرا کدام است؟
میتوان مسئله را در چند محور خلاصه کرد:
1. تعرض و بیاحترامی به حضرت فاطمه زهرا(س)
2. احتمال آسیب بدنی
3. از دست رفتن میراث رسالت و تلاش پیامبر(ص)
4. آزردگی عمیق و رنج روحی حضرت زهرا(س)
از میان این موارد، تنها مورد سوم یعنی تاراج رفتن میراث رسالت به قطع و یقین تاریخی، اجتماعی و رفتاری قابل مشاهده است؛ و پیامد طبیعی آن، مورد چهارم یعنی آزردگی و رنج روحی حضرت زهرا(س) است.
برای فهم این رنج، نیازی به سند تصویری یا اثبات فیزیکی نیست.
آیا همین کافی نیست که بدانیم ایشان شاهد بودند چگونه مفهومی که پدر بزرگوارشان با خوندل ساخت، در حال تغییر مسیر و تهی شدن از محتوا بود؟
این رنج، زخم یک روز و یک دنده نیست؛ زخم فروپاشی یک مسیر ۲۳ ساله است.
زخمی تمدنی، نه صرفاً جسمانی.
- - - -
نقد جامعهشناختیِ «بدنمحوری» در فرهنگ عزاداری
در تحلیل جامعهشناسی دین، به تمرکز بیشازحد بر ابعاد فیزیکی و بدنی وقایع، اصطلاحاً بدنمحوری آیینی گفته میشود.
در بخشهایی از فرهنگ شیعی، این بدنمحوری چنان پررنگ شده که:
تصویر پهلوی شکسته
بدن کبود
درد جسمی و روضههای احساسی
بیش از «پیام رسالت» مورد توجه قرار میگیرد.
گریه بر تصویر جسم رنجدیده آسان است؛ اما گریه بر انحراف مسیر اندیشه، عدالت و امامت نیازمند بصیرت و خودآگاهی است—و ما معمولاً از سختی آن فرار میکنیم.
در نتیجه، تمرکز جامعه از محتوا به سمت احساسات منحرف میشود.
به جای اینکه بپرسیم:
چه شد که میراث نبوی دچار واژگونی شد؟
چرا عدالت به حاشیه رفت؟
چرا اندیشه جای خود را به قدرت داد؟
به این میپردازیم که «درب چطور بسته شد» و «نیزه کجا خورد».
این سادهسازی و تقلیلگرایی، جامعه را از درک ریشههای تاریخی انحراف باز میدارد و آن را در احساسات مقطعی نگه میدارد.
در واقع، ما با چنگ زدن به سوگِ جسمانی، خود را از مسئولیت فهم تاریخی نجات میدهیم.
---
پیامد این سادهانگاری چیست؟
وقتی عزاداری از محتوا تهی میشود، و تنها بر بدن تمرکز میکند:
پیام اخلاقی و اجتماعی حادثه فراموش میشود
مسئولیت جمعی برای تحلیل تاریخ و اصلاح رفتار از بین میرود
تفکر انتقادی در جامعه دینی ضعیف میشود
عزاداری به «هیجان» تقلیل مییابد، نه «آگاهی»
در چنین فضایی، طبیعی است که بحثهای بیپایان درباره جزئیات جسمی حادثه زیاد میشود؛ چون انرژی جامعه بهجای تفکر، صرف احساس میشود.
--
سخن آخر
آسیب بدنی، هرچه بوده باشد یا نبوده باشد، بخشی کوچک از یک تصویر بسیار بزرگتر است.
تصویر بزرگتر این است:
تعرض به میراث رسالت و انحراف مسیر دین
و این، بزرگترین رنج حضرت زهرا(س) بود—رنجی که به یک دنده یا یک در خلاصه نمیشود.
https://t.me/andishemaa
http://eitaa.com/Rahevasat
💎مرور مجموعه مقالات «مرجعیت (اتوریته، قدرت) دینی زنان در اسلام شیعی؛ گذشته و حال» به ویراستاری مشترک میریام کونکلر و دوین استوارت
🔵اطلاعات کتابشناختی
Mirjam Kunkler & Devin J. Stewart. Female Religious Authority in Shi'i Islam. Edinburgh University Press, 2021.
معرفی بهکوشش: مینا صالحی
کتاب حاضر مجموعهٔ مقالات منتخب از همایش بینالمللی «عالمات، محدثات و مجتهدات؛ گذشته و حال مرجعیت دینی زنان در اسلام شیعی» است که ۶ تا ۸ مارس ۲۰۱۴ در دانشگاه پرینستون برگزار شد.
🎞 ایدهٔ اولیهٔ نگارش کتاب از دل تجربهٔ میریام کونکلر برآمده است؛ هنگامی که او بهطور اتفاقی متوجه شد یک تفسیر کامل قرآن وجود دارد که نویسندهاش یک بانوی ایرانی بهنام نصرت امین است اما نامش و کتاب تفسیرش بسیار مهجور و مغفول مانده است... باقی ماجرا را در ویدئوی بالا ببینید.
🔅 کونکلر و استوارت در این کتاب، مجموعهٔ مقالاتی را گردآوری کردهاند که نمونههایی از قدرت، مرجعیت دینی، تأثیرگذاری و نفوذ اجتماعی زنان شیعه را در بازهٔ زمانی صدر اسلام تا عصر مدرن در ایران، عراق و سوریه بازنمایی میکند.
هدف از گردآوری مقالات و نگارش این کتاب بررسی تحولات پژوهشی در زمینهٔ مطالعات زنان در اسلام و پرداختن به فعالیتهای زنانی بوده است که در صفحات تاریخ گم شده و نامشان در روندهای تاریخنویسی مردانه و مردسالارانه از قلم افتاده و مغفول مانده است.
💳 مقالات موجود در این کتاب به مصداقها و نمونههایی از زنان دارای مرجعیت و قدرت در شیعه نظیر زنان خانوادهٔ پیامبر و اهل بیت، کنیزانی که در خانهٔ ائمه رشد یافتند و تربیت شدند و همچنین زنان خانوادهٔ سلطنتی در عصر صفویه پرداختهاند. سعی نویسندگان بر این بوده که نشان دهند علیرغم تصور رایج مبنیبر مردانه بودن قدرت و مرجعیت دینی در اسلام، زنان مسلمان شیعه در دورههای مختلف تاریخی نقشهای برجسته و کلیدی در شکلدهی به سنت علمی اسلامی ایفا کردهاند.
نویسندگان این مقالات با بررسیهای تاریخی و تطبیقی، زندگی و مسیر حرفهای این زنان را بهعنوان محدث، فقیه، متکلم، قاضی، معلم قرآن، رهبر دینی و نماینده یا وکیل فقهای مرد بررسی کردهاند و چگونگی مشارکت اجتماعی و تأثیرگذاری آنان بر جامعه دینی را واکاویدهاند.
این کتاب مرجع ارزشمندی برای پژوهشگران مطالعات اسلامی، جنسیت و تشیع و نیز مطالعات حقوق زنان در اسلام است و امکان تحلیل مقایسهای میان مرجعیت دینی زنان در جوامع اسلامی شیعه و سنی را فراهم میکند.
⭐️ معرفی نویسندگان کتاب
میریام کونکلر پژوهشگر کالج مطالعات پیشرفتهٔ سوئد است. او پیش از این در دانشگاه پرینستون «مطالعات خاور نزدیک» را تدریس میکرد. مقالات او در نشریات معتبری همچون مجلهٔ بریتانیایی «مطالعات خاورمیانه»، «دایرةالمعارف اسلام و زنان آکسفورد» و «مرور مطالعات آسیایی» منتشر شده است. او همچنین کتابهایی نظیر «عصر سکولار فراتر از غرب» (۲۰۱۸) را نوشته است.
دوین استوارت دارای مدرک دکترای مطالعات عربی و اسلامی از دانشگاه پنسیلوانیا است. پژوهشهای گستردهٔ او دربارهٔ اسلام شیعی و قرآن، فقه، تقیه در اسلام، مباحثات میان سنیها و شیعیان و سایر موضوعات در مطالعات عربی و اسلامی متمرکز است. او از سخنرانان 🔵 پنجمین مدرسهٔ تابستانی انعکاس بوده و نویسندهٔ کتابهای «قانون و جامعه در اسلام» (۱۹۹۶)، «راستکیشی فقهی» (۱۹۹۸) و «اختلافات فقها» (۲۰۱۵) است.
🗂 فهرست مقالات کتاب و نام نویسندگان
۱. مقدمه: قدرت دینی زنان در اسلام شیعی؛ گذشته و حال
میریام کونکلر و دوین استوارت
۲. تاریخ فراموششدهٔ قدرت دینی زنان در اسلام
میریام کونکلر
۳. امسلمه؛ نمونهای از مرجعیت و اقتدار یک زن که به قدرت مشروعیت میبخشد
یاسمین امین
۴. وارث پیامبر؛ خطبهٔ فاطمه بهمثابهٔ نمونهٔ نخستین مرجعیت و اقتدار دینی زنان در اسلام
آلیسا گابای
۵. قدرت دینی زنان در زمان ائمهٔ شیعه
لیاقت تکیم
۶. آن زن نباید در میان مردان صدایش را بلند کند؛ مباحث فقه امامیه علیه (و له) قضاوت زنان
رابرت گلیو
۷. مناظرهٔ حسنیه در دستگاه هارونالرشید؛ جدالهای فرقهای و قدرت دینی زنان
دوین استوارت
۸. لیلی، ملکهٔ بهشت، اثر [هنری] محمدی هروی
مایکل باری
۹. دختران پادشاهان، قیمومیت و تولید دانش در عصر صفوی در ایران
یوسف اونال
۱۰. زندگی دو زن مجتهد؛ قدرت دینی زنان در قرن بیستم در ایران
میریام کونکلر و روجا فضائلی
۱۱. نیمهٔ دیگر رسالت؛ آمنه بنتالهدی بهعنوان وکیل و نمایندهٔ محمدباقر صدر
رافائل مائوریللو
۱۲. عالمات [در منطقهٔ] سیده زینب [یا زینبیه در حومهٔ دمشق]؛ قدرت دینی زن شیعه در حوزهٔ علمیهٔ سوریه
ادیث سانتو
۱۳. حوزههای علمیهٔ زنان در ایران؛ سیستمی متنوع علیرغم تلاشهای دولتی برای وحدتبخشی و استانداردسازی
مریم روتنر
⬇️ دریافت فایل کتاب
#انعکاس_کتاب
http://eitaa.com/Rahevasat
♦️عذرخواهی دکتر ریاحی، رئیس وقت دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۴۰ بابت استفاده شخصی از اتومبیل دانشگاه.
https://eitaa.com/joinchat/2573205578C49c80846b5
http://eitaa.com/Rahevasat
3.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
♦️خاطرهٔ زیبای آقای سقاب اصفهانی از شهید رئیسی
🔹️یه مسئول سیاسی، خیلی باید خودساخته و اهل تهذیب نفس باشه که اینجوری با منتقد خودش رفتار کنه.
https://eitaa.com/joinchat/2573205578C49c80846b5
http://eitaa.com/Rahevasat
15.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🟢 خواب عجیب مرحوم آیت الله امامی کاشانی پس از توافق با عالم عربستانی در باره سکوت در مسئله خلافت.
http://eitaa.com/Rahevasat
3.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🟢 بخشش گنهکار و گله از او نزد حضرت موسی(ع) که چرا گناهت را به موسی گفتی!
http://eitaa.com/Rahevasat
41M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
"زندگی عاقلانه و محققانه"
📹آیت الله العظمی جوادی آملی:
"بعضی از بزرگان #رساله_عهد دارند:
«عهد کردم حرف غير علمی نزنم، عهد کردم حرف غير علمی گوش ندهم». آن کسی که بخواهد يک آدم ممتاز عقلی بينالمللی بشود، او يک عهدی با خدا دارد هر حرفی را نزنم، هر حرفی را گوش ندهم. مگر ذهن آدم چقدر ظرفيت دارد؟ وقتی ذهن با حرف غير علمی پر شد جا برای حرف علمی نيست...آن بزرگان رساله عهد دارند با قلم خود نوشتند که «عهد کردم که حرف غير علمی گوش ندهم، عهد کردم که حرف غير علمی نزنم» منبر ميروم عالمانه باشد، اين شخص آنطور گفت و او خواب ديد، اينطور نه حرف بزنم و اين حرفها را هم گوش ندهم..."
1404/08/10
#هفته_پژوهش
🌐سایت دفتر ، بخش ویژه ها 👇
https://esra.ir/fa/web/javadi/w/7374997
👈🏻کانال رسمی دفتر آیت الله العظمی جوادی آملی
http://eitaa.com/Rahevasat
8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
▪️انتقاد مرحوم فلسفی به برخی منبری ها؛
🔹این منبرها چه تاثیری در زندگی مردم دارد؟
▪️شیخ محمدتقی فلسفی در بخشی از خاطراتش رویکرد برخی از وعاظ و منبریها را در ارائه مسائل غیرمرتبط با زندگی مردم با یک مثال جالب نقد میکند.
https://irdc.ir/0002oW
http://eitaa.com/Rahevasat