عبيد پسر زراره گفته است كه حضور امام صادق عليه السّلام بودم.يكی از شيعيان از فقر و تنگدستی به آن حضرت شكايت آورد.او گفت:در طلب روزی شهرها را زير پا میگذارد،ولی جز بر فقرش افزوده نمیشود.حضرت فرمود:هنگامی كه نماز عشا را بجا آوردی اين دعا را با تأنّی بخوان.
( اَللَّهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لِي عِلْمٌ بِمَوْضِعِ رِزْقِي وَ إِنَّمَا أَطْلُبُهُ بِخَطَرَاتٍ تَخْطُرُ عَلَی قَلْبِي فَأَجُولُ فِي طَلَبِهِ اَلْبُلْدَانَ فَأَنَا فِيمَا أَطْلُبُ كَالْحَيْرَانِ لاَ أَدْرِي أَ فِي سَهْلٍ هُوَ أَمْ فِي جَبَلٍ أَمْ فِي أَرْضٍ أَمْ فِي سَمَاءٍ أَمْ فِي بَرٍّ أَمْ فِي بَحْرٍ وَ عَلَی يَدَيْ مَنْ وَ مِنْ قِبَلِ مَنْ وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ عِلْمَهُ عِنْدَكَ وَ أَسْبَابَهُ بِيَدِكَ وَ أَنْتَ اَلَّذِي تَقْسِمُهُ بِلُطْفِكَ وَ تُسَبِّبُهُ بِرَحْمَتِكَ اَللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اِجْعَلْ يَا رَبِّ رِزْقَكَ لِي وَاسِعاً وَ مَطْلَبَهُ سَهْلاً وَ مَأْخَذَهُ قَرِيباً وَ لاَ تُعَنِّنِي بِطَلَبِ مَا لَمْ تُقَدِّرْ لِي فِيهِ رِزْقاً فَإِنَّكَ غَنِيٌّ عَنْ عَذَابِي وَ أَنَا فَقِيرٌ إِلَی رَحْمَتِكَ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ جُدْ عَلَی عَبْدِكَ بِفَضْلِكَ إِنَّكَ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ )
( الهی،من از جای رزق خود اطلاعی ندارم.تنها با احتمالاتی كه از قلبم خطور میكند،به دنبال آن میگردم.در جستجوی روزی،شهرها را میگردم،ولی خودم حيرانم و نمیدانم در جستجوی چه هستم،نمیدانم در دشت است يا كوه،در زمين است يا آسمان،در خشكی است يا دريا و نمیدانم در دست كيست و از جانب كيست،ولی میدانم كه تو میدانی و اسباب آن در دست توست و تو همانی كه آن را با لطف خود تقسيم میكنی و به رحمتت آن را فراهم میكنی. الهی،پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست و پروردگارا،رزقت را بر من گشاده، جستجويش را آسان و راه كسبش را نزديك كن و مرا در جستجوی چيزی كه روزيم نكردهای،به زحمت نينداز كه تو از عذاب من بینيازی و من به رحمت تو محتاج،پس بر محمّد و آلش درود فرست و به فضل خود بر بندهات كرم كن كه تو صاحب فضل عظيمی )
عبيد بن زراره میگويد:هنوز مدت كوتاهی بيشتر نگذشته بود كه آن مرد ثروتمند شد و حالش به خوبی گرائيد.
#سائل_رستگار : ص³⁴⁰
از امام باقر (ع) منقول است که فرمود:
( هر چیزی بهاری دارد و بهار قرآن،
ماه رمضان است )
#الکافي : ج² : حدیث¹⁰
( ذیل بَابُ اَلنَّوَادِرِ )
علامه مجلسی ذیل حدیث فوق گفته است :
( و بهار قرآن بودن آن : یعنی همانطور که درختان در بهار رشد میکنند و آثار و میوههایشان آشکار میشود، قرآن نیز در ماه رمضان پاداشش افزون و آثارش بیش از سایر زمانها نمایان میگردد؛ پس در این نکته بیندیش )
#مرآة_العقول : ج¹² ص⁵¹⁹
این حدیث در کتب زیر هم منقول است :
#ثواب_الأعمال_و_عقاب_الاعمال : رقم³⁷⁰
( ذیل ثواب ربيع القرآن )
#معانی_الاخبار : ( ذیل باب معنى ربيع القرآن )
#الامالی_شیخ_الصدوق : مجلس¹⁴ حدیث⁵
امام صادق علیه السلام فرمود:
( هرکس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به ماه رمضان وصل کند، خداوند برایش روزه دو ماه پی در پی را مینویسد )
#من_لا_يحضره_الفقيه : ج² رقم¹⁸²⁹
علامه مجلسی ذیل متن فوق گفته است : 👇
امام صادق علیه السلام فرمود: شیخ صدوق (ره) به سند قوی از عباس بن هلال روایت کرده که گفت: از امام موسی کاظم (علیه السلام) شنیدم که میفرمود: هرکس یک روز از ماه شعبان را به قصد پاداش الهی روزه بگیرد، وارد بهشت میشود. و هرکس در هر روز از ماه شعبان هفتاد بار استغفار کند، در روز قیامت در زمره رسول خدا صلی الله علیه و آله محشور میشود و کرامت الهی برای او واجب میگردد. و هرکس در ماه شعبان صدقهای بدهد، هرچند به اندازه نصف دانه خرمایی باشد، خداوند بدنش را بر آتش حرام میکند. و هرکس سه روز از ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند، خداوند عزوجل برای او پاداش روزه دو ماه پیاپی را مینویسد.
#روضة_المتقین : ج³ ص²⁶⁷
( #الامالی_شیخ_الصدوق : مجلس⁹⁵ حدیث⁸ )
معاوية بن عمار (از حضرت صادق عليه السلام و احتمالا از حضرت موسی بن جعفر عليه السّلام) حديث كند كه فرمود:
هر كه سه بار دنبال نماز واجب بگويد:
( يَا مَنْ يَفْعَلُ مٰا يَشٰاءُ وَ لاَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ أَحَدٌ غَيْرُهُ) ثَلاَثاً ثُمَّ سَأَلَ أُعْطِيَ مَا سَأَلَ . سپس درخواستی كند باو داده شود هر چه درخواست كرده #الکافي : ج² حدیث⁹ ( ذیل بَابُ اَلدُّعَاءِ فِي أَدْبَارِ اَلصَّلَوَاتِ )
امیرالمؤمنین فرمود :
دعا را در چهار زمان غنیمت شمارید:
۱. هنگام تلاوت قرآن
۲. هنگام اذان
۳. هنگام نزول باران
۴. هنگام روبرو شدن دو صف (جنگ) برای شهادت.»
#الکافي : ج² حدیث³
( ذیل بَابُ اَلْأَوْقَاتِ وَ اَلْحَالاَت التِي تُرْجَى فيهَا اَلْاجَابَةُ )
علامه مجلسی ذیل حدیث فوق گفته است :
در مورد «هنگام تلاوت قرآن» احتمال دارد که منظور بعد از آن باشد تا با وجوب یا رجحان گوش دادن وقتی دیگری میخواند منافات نداشته باشد و اگر خودش میخواند، با قرائت منافات ندارد. یا اینکه منظور درخواست رحمت پس از تلاوت آیات رحمت و پناه بردن از عذابها پس از قرائت آیات عذاب است. و برای هر یک از این دو معنا شواهدی از روایات وجود دارد، هرچند ممکن است که درخواست با قلب باشد نه با زبان.
و همچنین در مورد «هنگام اذان» ممکن است منظور دعا کردن بعد از آن باشد، به دلیل آنچه که در مورد استجابت دعا بین اذان و اقامه وارد شده است هرچند ممکن است منظور هنگام شنیدن اذان مؤذن باشد، به دلیل روایاتی که در دعا کردن هنگام آن وارد شده است. و این با مستحب بودن حکایت کردن [اذان] منافات ندارد زیرا امکان جمع بین هر دو وجود دارد.
و در مورد «هنگام روبرو شدن دو صف برای شهادت» ظاهراً استجابت دعا از ابتدای روبرو شدن دو صف تا پایان کار است. و این منافاتی با آنچه در خبر اول گذشت ندارد، زیرا احتمال دارد دعا در لحظهی شهادت شهید به اجابت نزدیکتر باشد تا سایر اوقات روبرو شدن دو صف. و آنچه گفته شده که «لام» در «لِلشَّهادَةِ» لام عاقبت است و منظور هنگام ریخته شدن خون مؤمن است، تکلّفی است که از آن بینیازیم.
#مرآة_العقول : ج¹² ص³⁵
و حمزه ثمالی از امام صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود: مردی خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله رسید و عرض کرد: ای رسول خدا! از وسوسههای درونیم به سختی افتادهام، در حالی که مردی عیالوار، بدهکار و نیازمندم. حضرت به او فرمود: «این کلمات را تکرار کن:
تَوَكَّلْتُ «عَلَی اَلْحَيِّ اَلَّذِي لاٰ يَمُوتُ» وَ «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ اَلَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ» صَاحِبَةً وَ لاَ «وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي اَلْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ اَلذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً» » قَالَ فَلَمْ يَلْبَثِ اَلرَّجُلُ أَنْ عَادَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَذْهَبَ اَللَّهُ عَنِّي وَسْوَسَةَ صَدْرِي وَ قَضَی دَيْنِي وَ وَسَّعَ رِزْقِي» .
( توکل کردم بر زندهای که هرگز نمیمیرد، و ستایش خدایی را که همسری نگرفته و فرزندی ندارد و در فرمانروایی شریکی برای او نیست و از روی خواری سرپرستی برنگزیده است، و او را بسیار بزرگ شمار». راوی میگوید: چندان نگذشت که آن مرد نزد پیامبر بازگشت و عرض کرد: ای رسول خدا! خداوند وسوسههای درونیام را از من زدود، دینم را ادا کرد و روزیام را گسترد )
#من_لا_يحضره_الفقيه : ج¹ رقم ⁹⁸⁷
( ذیل بَابُ أَحْكَامِ اَلسَّهْوِ فِي اَلصَّلاَةِ )
از رسول خدا صلی الله علیه و آله منقول است که فرمود:
( این ماه رمضان است، ماهی پربرکت که خداوند روزهاش را واجب کرده است. در این ماه درهای بهشت گشوده میشود و شیاطین در غل و زنجیر میشوند. در این ماه شبی است که از هزار ماه بهتر است. هرکس از (خیر و برکت) آن شب محروم شود، قطعاً از خیر کثیر محروم گشته است)
(راوی میگوید: ایشان این سخن را سه بار تکرار فرمودند).
#الامالی_شیخ_المفید : مجلس¹³ و مجلس³⁶ حدیث¹
ابوحمزه ثمالی حدیث کرد که گفت:
وارد مسجد کوفه شدم. ناگاه مردی را کنار هفتمین ستون [مسجد] دیدم که ایستاده نماز میخواند و رکوع و سجودش را به نیکی به جا میآورد. رفتم تا او را [از نزدیک] بنگرم، اما او در سجده از من پیشی گرفت. در سجدهاش شنیدم که میگفت:
( اَللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ قَدْ عَصَيْتُكَ فَقَدْ أَطَعْتُكَ فِي أَحَبِّ اَلْأَشْيَاءِ إِلَيْكَ وَ هُوَ اَلْإِيمَانُ بِكَ مَنّاً مِنْكَ بِهِ عَلَيَّ لاَ مَنّاً بِهِ مِنِّي عَلَيْكَ وَ لَمْ أَعْصِكَ فِي أَبْغَضِ اَلْأَشْيَاءِ إِلَيْكَ لَمْ أَدْعُ لَكَ وَلَداً وَ لَمْ أَتَّخِذْ لَكَ شَرِيكاً مَنّاً مِنْكَ عَلَيَّ لاَ مَنّاً مِنِّي عَلَيْكَ وَ عَصَيْتُكَ فِي أَشْيَاءَ عَلَی غَيْرِ مُكَاثَرَةٍ مِنِّي وَ لاَ مُكَابَرَةٍ وَ لاَ اِسْتِكْبَارٍ عَنْ عِبَادَتِكَ وَ لاَ جُحُودٍ لِرُبُوبِيَّتِكَ وَ لَكِنِ اِتَّبَعْتُ اَلْهَوَی وَ أَزَلَّنِي اَلشَّيْطَانُ بَعْدَ اَلْحُجَّةِ وَ اَلْبَيَانِ فَإِنْ تُعَذِّبْنِي [فَبِذُنُوبِي] غَيْرَ ظَالِمٍ لِي وَ إِنْ تَرْحَمْنِي فَبِجُودِكَ وَ رَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ اَلرَّاحِمِينَ )
«خدایا! اگر تو را نافرمانی کردهام، [اما] در محبوبترین چیزها نزد تو -که ایمان به توست- از تو اطاعت کردهام؛ [و این] منت تو بر من است، نه منت من بر تو. و در مبغوضترین چیزها نزد تو -که [این است] برای تو فرزندی قائل شوم یا شریکی برگزینم- نافرمانیات نکردهام؛ [و این نیز] منت توست بر من، نه منت من بر تو. و در برخی چیزها نافرمانیات کردم، نه از روی آنکه [با تو] ستیزهای کنم یا [در برابرت] گردنکشی نمایم یا از عبادتت تکبر ورزم یا ربوبیتات را انکار کنم، بلکه [از روی] پیروی هوای نفس بود و شیطان پس از اتمام حجت و بیان [حق]، لغزاندم. پس اگر عذابم کنی، [به خاطر گناهانم] است و بر من ستمی نکردهای، و اگر به من رحم کنی، به بخشش و رحمت توست، ای مهربانترین مهربانان.»
سپس از نماز فارغ شد و از درِ [محلهٔ] کنده بیرون رفت. دنبالش رفتم تا به محل استراحت [قبیلهٔ] کلبیها رسید. در راه به مردی سیاهچرده برخورد و او را به کاری فرمان داد که من متوجه نشدم. [از کسی] پرسیدم: «این کیست؟» گفت: «این علی بن الحسین (علیهماالسلام) است.» [ابوحمزه گوید:] گفتم: «فدایت شوم، چه چیز شما را به این مکان کشانده است؟» فرمود: «همان [دعایی] که دیدی [مرا بدینجا کشانده است].»
#الامالی_شیخ_الصدوق : مجلس⁵¹ حدیث¹²
( #من_لا_يحضره_الفقيه : ج¹ رقم⁹⁷⁷ )
( ذیل بَابُ سَجْدَةِ اَلشُّكْرِ وَ اَلْقَوْلِ فِيهَا )
منظر عامه ( شمس الدین ذهبی ) در مورد شيخ الإسلام صدوق رضي الله عنه : 👇
محمد بن علی بن حسین قمی، معروف به ابن بابویه
پیشوای امامیه، ابوجعفر محمد فرزند علامه علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، نویسنده کتابهای مشهوری در میان شیعیان.
او در حفظ حدیث ضربالمثل بود. گفته میشود که سیصد کتاب تألیف کرده است، از جمله: کتاب «دعائم الاسلام»، کتاب «الخواتیم»، کتاب «الملاهی»، کتاب «غریب حدیث الائمه»، کتاب «التوحید»، کتاب «دین الامامیه» و ...
پدر او نیز از بزرگان و نویسندگان شیعه بود.
از ابوجعفر (ابن بابویه) گروهی روایت کردهاند، از جمله: ابن نعمان مفید، حسین بن عبدالله بن فحام و جعفر بن حسنکیه قمی.
#سیر_اعلام_النبلاء : ج¹⁶ رقم²¹²