برای ما نگاهت آفتاب است
چراغان کردن دنیا ثواب است
دعا کردم بیایی زیر باران
دعا در زیر باران مستجاب است
📝 #سیدحمیدرضا_برقعی
✅ @ShereHeyat
#شعر_اخلاقی
#حدیث | #رباعی
💠 #امام_رضا (علیهالسلام)
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللهَ فِي نِعَمِ اللهِ عَلَيْكُمْ فَلَا تُنَفِّرُوهَا عَنْكُمْ بِمَعَاصِيهِ»
ای مردم به پاس نعمتهای الهی، تقوا پیشه کنید و نعمتها را با گناه و معصیت از خود مرانید.
📗عیون أخبار الرضا(علیهالسلام)، ج۲، ص۱۶۹
🔹حفظ نعمتها🔹
ای آن که به لب نشانده لبخندی را
بشنو ز امام مهربان، پندی را
با معصیت و جرم و نمکنشناسی
از خویش مران لطف خداوندی را
📝 #حسین_ابراهیمی
✅ @ShereHeyat
💠 شعر ولایی، شعر انسانساز
🔹روزگاری بر جامعۀ اسلامی گذشت که مردم فرسنگها از فرهنگ اسلام اصیل فاصله داشتند. عصر حکمرانی سقیفه، بنیامیه و بنیعباس نمونۀ بارزی از این دوره است. حاکمان جور واقف بودند که به ناحق بر منصب حکومت تکیه زدهاند و این جایگاه تنها حق الهی امیرالمؤمنین علی و اولاد او(علیهمالسلام) است. حقیقتی که افشای آن بزرگترین خطر برای حکمرانی آنها محسوب میشد. برای همین تلاش کردند با ایجاد انحراف، جایگاه امامت را در نگاه مردم تضعیف کرده و بین مردم و ائمه(علیهمالسلام) فاصله بیندازند. در این برهه دغدغۀ اندیشمندان شیعه، از جمله شعرا این بود که مردم را از تجمع به دور باتلاقهای متعفّن و سرابهای واهی برحذر داشته و مسیر رسیدن به اقیانوس بیکران حقایق را به آنها نشان دهند. شاعران شیعی پرداختن به این امر را تکلیف شرعی خود میدانستند و سرمایۀ هنری خود را در راه تبیین جایگاه امامت و برگرداندن مردم به مسیر صحیح، صرف کردند.
🔸به عنوان مثال کُمیت بن زید اسدی شاعری بود که برای اثبات حقانیت علیبنابیطالب(علیهماالسلام) مجاب شد تا پای استدلالهای عقلی و منطقی را به قصیدۀ بائیۀ خود باز کند. آنجا که میگوید:
فَإِنْ هِيَ لَم تَصلُحْ لِحَيٍّ سِوَاهُمُ
فَإِنَّ ذَوِی القُربَى أَحَقُّ وَ أَوْجَبُ
جانشین پیامبر(صلواتاللهعلیهوآله) جز آل او نمیتواند باشد، زیرا آن کس که به پیامبر(صلواتاللهعلیهوآله) نزدیک است میتواند راه او را ادامه دهد، نه دیگران.
يَقُولُونَ لَمْ يُورَثْ وَ لَولَا تُرَاثُهُ
لَقَدْ شَرِكَتْ فِيهِ «بکيلٌ» وَ «أَرْحَبُ»
میگویند پیامبر(صلواتاللهعلیهوآله) جانشین تعیین نکرده است. اگر اینگونه باشد که باید قبیلههای «بکیل» و «ارحب» و... نیز در خلافت شریک باشند.
جاحظ -ادیب نامآشنای عرب- در مورد این ابیات گفته است: «کسی جز کمیت دَرِ استدلال را به روی شیعه نگشود.»(۱) البته بر شخص محقق آشکار است که تفکر شیعی از همان ابتدا بر دلیل و برهان استوار بوده و به قول شیخ مفید(رحمهالله) کمیت حرفی از خود نزده، فقط سخنان امیرالمؤمنین(علیهالسلام) به معاویه را به نظم کشیده است.(۲)
🔸یا شاعری مانند سید حِمیَری که عمر خود را صرف سرودن اشعار ولایی کرد. او که در خانوادهای ناصبیمسلک متولد شده بود شیرینی محبت به آلالله(علیهمالسلام) را بهتر از دیگران درک میکرد و در محفلی که سخنی از فضائل ایشان به میان نمیآمد، نمینشست.(۳) روزی شاعر همعصرش بشّار به او گفت: «اگر خدا تو را به سرودن شعر برای اهلبیت نبی(علیهمالسلام) مشغول نمیکرد -و به جای ایشان حاکمان را مدح میکردی، دیگر شعر ما نزدشان خریدار نداشت و- ما به فقر و بیچارگی میافتادیم».(۴)
🔹در آن برهه هدف اصلی شعر ولایی تعریف جایگاه امامت و دفاع از آن بود. در چنین فضای مسمومی پرداختن به مسائل مهمی مانند سبک زندگی معصومین(علیهمالسلام) چندان ضروری به نظر نمیرسید، چرا که جامعه هنوز به درک این جایگاه نرسیده بود و لزومی برای تبعیت از سیرۀ ایشان نمیدید. ابتدا مردم باید بدانند از چه کسانی تبعیت کنند و بعد بدانند در چه چیزی باید تابع باشند.
🔹به لطف خدا امروز استقرار حکومت اسلامی نشان از آن دارد که جایگاه امامت برای مردم به درستی تعریف شده و به پذیرش اجتماعی رسیده است. همقدم با رشد عقلانی جامعه، شعر نیز باید به پویایی عقلانی و عاطفی برسد و درجا نزند. در واقع «الگوسازی» نخستین گام این حرکت بود که شعر در آن خوش درخشیده است و اکنون باید در راستای «انسانسازی» حرکت کند که گام دوم این مسیر است. همانگونه که معصومین(علیهمالسلام) در تمام شئون زندگی اسوه هستند، شعر ولایی نیز باید آیینۀ تمامنمای آن شخصیتهای برگزیده باشد و تصویری جامع از ایشان را برای جامعه به تصویر بکشد. پرداختن به زندگی فردی و اجتماعی معصومین(علیهمالسلام) و گره زدن آن به زندگی انسانِ امروز، موضوعی است که بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرد. جامعۀ امروز، تشنۀ شنیدن است و نباید آنها را از این دریای بیکران محروم کرد. نپرداختن به این امور اجحاف است در حق امام، مردم و خود.
🔸البته پرداختن به این مضامین تبحّر خاص خود را میطلبد تا شاعر در دام شعارزدگی یا نظمسرایی نیفتد. برای نمونه به غزلی موفق در بیان سبک زندگی امام صادق(علیهالسلام) اشاره میشود:
به کودکان و زنان احترام میفرمود
به احترام فقیران قیام میفرمود
سلام نام همه انبیاست؛ او میگفت
سپس اشاره به دارالسّلام میفرمود
کسی که در پی خورشید نیست، از ما نیست
سحر میآمد و این را مدام میفرمود
کجا حرام خدا را حلال میدانست؟
کجا حلال خدا را حرام میفرمود؟
اگر که دست به پهلو گرفتهای میدید
به اشک و آه و دعا التیام میفرمود
«خوشا به حال کسانی که راستگویاناند»
امام صادق علیهالسّلام میفرمود
📝 #مهدی_جهاندار
🔹در واقع صحبت از یک فرهنگسازی گسترده است. فرهنگ مناجات با خدا، فرهنگ معاشرت با خانواده، فرهنگ حضور در جامعه، فرهنگ تعامل با اقشار مختلف، فرهنگ مناظره علمی، فرهنگ کنشگری سیاسی، فرهنگ امر به معروف، فرهنگ شهادت و تمام مسائلی که مردم چه به صورت فردی و چه جمعی با آن سر و کار دارند؛ همه و همه موضوعاتی است که نیاز است نوع رفتار معصوم در این موارد سرلوحه قرار گیرد.
🔹شخصی میگوید از امام رضا(عليهالسلام) شنيدم كه مىفرمايند: «رَحِمَ اللّهُ عَبدًا أحيا أمرَنا. فَقُلتُ لَهُ: و كَيفَ يُحِيي أمرَكُم؟ قالَ: يَتَعَلَّمُ عُلومَنا و يُعَلِّمُهَا النّاسَ، فَإِنَّ النّاس لَو عَلِموا مَحاسِنَ كَلامِنا لاَتَّبَعونا»(۵) رحمت خدا بر بندهاى كه امر ما را زنده گرداند. عرض كردم: چگونه امر شما را زنده كند؟ فرمود: تعاليم ما را فرا مىگيرد و آنها را به مردم مىآموزد؛ زيرا مردم اگر زيبايیهاى سخن ما را بدانند، بىگمان از ما پيروى مىكنند.
«انسانسازی» آرمانی است که شعر میتواند نقش مهمی در آن ایفا کند. و چه خوب است سخنان زیبای امام در قالب زیبای شعر به گوش مردم برسد.
✍🏻 #عباس_همتی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱. شرح شواهدالمغنی، ص۳۸، رقم۶؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۵۰، ص۲۳۹.
۲. الفصول المختارة، ص۲۸۸.
۳. الاغانی، ج۷، ص۲۶۷.
۴. «لولا ان الله شغلک باهلبیت نبیه صلواتاللهوسلامهعلیهم لافتقرنا» اخبار السید الحمیری، ص۲۱.
۵. عيون أخبارالرضا(عليهالسلام)، ج۱، ص۳۰۷.
🌐 shereheyat.ir
✅ @ShereHeyat
#شعر_توحیدی
فرازی از یک #قصیده
🔹حسن عاقبت🔹
فضل خدای را که تواند شمار کرد؟
یا کیست آنکه شُکر یکی از هزار کرد؟...
ترکیب آسمان و طلوع ستارگان
از بهر عبرت نظر هوشیار کرد
بحر آفرید و بَرّ و درختان و آدمی
خورشید و ماه و انجم و لیل و نهار کرد
الوان نعمتی که نشاید سپاس گفت
اسباب راحتی که نشاید شمار کرد...
چندین هزار منظر زیبا بیافرید
تا کیست کاو نظر ز سر اعتبار کرد
توحیدگویِ او نه بنیآدماند و بس
هر بلبلی که زمزمه بر شاخسار کرد...
لال است در دهان بلاغت زبان وصف
از غایت کرم که نهان وآشکار کرد
سر چیست تا به طاعت او بر زمین نهند؟
جان در رهش دریغ نباشد نثار کرد
بخشندهای که سابقۀ فضل و رحمتش
ما را به حسن عاقبت امیدوار کرد...
📝 #سعدی_شیرازی
🌐 shereheyat.ir/node/2672
✅ @ShereHeyat
#صلوات
#حدیث | #رباعی
💠 #امام_صادق (علیهالسلام)
«مَنْ صَلَّى وَ لَمْ يُصَلِّ عَلَى النَّبِيِّ (صلیاللهعلیهوآله) وَ تَرَكَ ذَلِكَ مُتَعَمِّداً فَلَا صَلَاةَ لَه»
هر کس نماز بخواند و از روی عمد بر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) صلوات نفرستد، نمازش پذیرفته نیست.
📗 تهذيب الأحكام، ج۴، ص۱۰۹
🔹کمال نماز🔹
بی مهر نبی و آل او دل، دل نیست
در سینه به غیر مشتی آب و گل نیست
رنگ صلوات اگر نگیرد، هرگز
معراج نماز عاشقان کامل نیست
📝 #محمدجواد_غفورزاده
✅ @ShereHeyat
#امام_صادق علیهالسلام
#غزل
🔹آفتاب عشق🔹
باز ما را چشمهای از اشک جاری دادهاند
روز و شب خاصیت ابر بهاری دادهاند
سینه شد کانون آه و دیده شد دریای اشک
آب و آتش باز با هم دست یاری دادهاند
در غروب صبح صادق، ماه پنهان کرد روی
شبنشینان فلک را بیقراری دادهاند
بر زمین سیل بلا جاری نشد، یا قدسیان
آسمان را در عزایش بردباری دادهاند؟
کعبه هم، در هجر اسماعیلِ زهرا، ندبه کرد
زین سبب او را ردای سوگواری دادهاند
شد شهید آخر، مسیحایی که از انفاس او
دانش و دین را قوام و استواری دادهاند
پیروان مذهب این آفتاب عشق را
معرفت آموختند و رستگاری دادهاند..
شد پریشان، خاطرِ صدیقۀ زهرا که دید
از نمک مرهم برای زخم کاری دادهاند
دل بدین گلشن چه میبندی پس از تاراج گل؟
این چمن را آب از بیاعتباری دادهاند
سرمه کن خاک بقیعش را که در آن آستان
عرشیان را رتبۀ خدمتگزاری دادهاند
شب که تاریک است آنجا، پرتو مهتاب را
در گذرگاه نسیم آیینهداری دادهاند
گر چراغ لالهای روی مزار او نسوخت
لالهها پایان به این چشمانتظاری دادهاند
آب شد شمع وجودش پشت دیوار بقیع
هر که را پروانۀ شبزندهداری دادهاند
تا محبان را فراخواند به پابوس امام
اشکهای ما به دل، امیدواری دادهاند
📝 #محمدجواد_غفورزاده
🌐 shereheyat.ir/node/5056
✅ @ShereHeyat
#امام_صادق علیهالسلام
#مربع_ترکیب
🔹دارالشفای دل🔹
ای خوشهای ز خرمن فیضت تمام علم!
با منطق تو اوج گرفته مقام علم
با صد زبان به علم کلامت، سلام علم
هر جا که علم بود، تو بودی امام علم
تو وارث کمال و جلال محمّدی
مصداقِ صدق و صادقِ آل محمّدی
آیینۀ تمامِ کمالات روی توست
یادآور رسول خدا خلق و خوی توست
دارالشفای هر دل بیمار، کوی توست
گلواژههای وحی، پر از رنگ و بوی توست
بیمنطق رسای تو قرآن زبان نداشت
بیهمت تو دین، شرف جاودان نداشت
توحید معتبر شده از اعتبار تو
گلخانۀ وسیعِ امامت، بهار تو
«بحرالعلوم»، قطرهای از جویبار تو
«شیخ مفید»، لالهای از لالهزار تو
«طوسی» و «مجلسی» و «صدوقت» سه آیتاند
با نور دانش تو چراغ ولایتاند...
با آنکه خاک پاکِ مدینه دیار توست
ویرانۀ بقیعِ دلِ ما مزار توست
تا روز حشر، سینۀ ما دغدار توست
هر شیعۀ شکستهدلی اشکبار توست...
ای آفتاب، زائر صحن و سرای تو!
خاموش شد چگونه صدای دعای تو؟...
📝 #غلامرضا_سازگار
🌐 shereheyat.ir/node/3939
✅ @ShereHeyat
#امام_صادق علیهالسلام
#غزل
🔹شوق بقیع🔹
هوای شعرم، بی نامتان معطّر نیست
رواق هیچ دلی بی شما منوّر نیست
بدون نور شما در میان ظلمتها
برای هیچکسی معرفت میسّر نیست
اگر نسیم مسیحاییِ شما نوزد
درخت دانش دیگر شکوفهآور نیست
آهای گمشدهها! در پی چه میگردید؟
مگر کلید معالم به دست جعفر نیست؟..
خدا به سینۀ صادق کلیم شد با ما
تمام قصّه همین است و چیز دیگر نیست
مفصّل از توحید مفضّلت خواندم
خداشناسی از این خوبتر مصوّر نیست
حبابوار پر از هیچ و پوچ خواهد شد
دلی که در یَمِ عرفانتان شناور نیست..
زمان زمانۀ فریاد «اَین عمّار» است
میان اینهمه بدعت کسی ابوذر نیست
درِ نجات شمایید، أنتَ بابُ اللّه
به هر دری بزنم چارهای جز این در نیست
مباد لحظهای از مهرتان جدا باشم
در این زمان که برادر دگر برادر نیست
چقدر شوق بقیع شماست در دل من
کبوترانه بگویم ولی مرا پر نیست
همین سرودۀ ناقابل است تحفۀ من
برای من که از این بیشتر میسّر نیست
📝 #عباس_شاهزیدی
✅ @ShereHeyat
#امام_صادق علیهالسلام
#مربع_ترکیب
🔹عطر شفاعت🔹
حقپرستان را امامی هست، دینش دلبری
نور رویش کوثری، شور کلامش حیدری
هر دو شهد معرفت را ریخته در ساغری:
آیههای احمدی را با حدیث جعفری
حرف او عشق است، فهمش را به عاشق میدهند
صادقان، دلهایشان را دست صادق میدهند
مالکیها، شافعیها، خوشهچینانش همه
سیدِ طاووسها، طاووس بُستانش همه
شیخها، علامهها، طفل دبستانش همه
گردنافرازانِ دانش، گَرد میدانش همه
جامی از «اَلعِلمُ نورٌ» ریخت تا در جان ما
از هَلِ الدّینش به اِلّا الحُب رسید ایمان ما
لب گشود و در دلِ عالم به پا شد شورها
علمها را هر حدیثش، زد گره با نورها
نور، مجرم بود اما، در نظام کورها
ترس میانداخت حقش، در دل منصورها
در هراساند از وجودش، چون که میدانند کیست
حجتاللهی که جوشان در رگش، خون علیست..
امشب اینجا جلوهای از خیمههای کربلاست
باز آتش، شعلهور در خانۀ آل عباست
حضرت شیخالائمه در میان کوچههاست
گرد، بر پیشانیِ آیینۀ روی خداست
روضهای جانسوز در این واژههای ساده است
شیعیان! فرزند زهرا از نفس افتاده است
خواستم دورت بگردم مثل زائرها، نشد
یاورت باشم به دانش، مثل جابرها، نشد
پر کشم با قالَ صادقها و باقرها، نشد
شاعر خوب تو باشم بین شاعرها، نشد
بر خلاف زندگیِ از خطا آکندهام
صادقانه گفتم این یک بیت را، شرمندهام
دوست دارم مثل تو، زیبا به دنیا بنگرم
صادقانه، عاشقانه این جهان را بنگرم
مثل تو، با یاد فرزندت، به فردا بنگرم
روی مهدی را ببینم، رو به هرجا بنگرم
مثل آن یار تو، یارانش از آتش رد شدند
در تنور غیبت، آن مردان که میباید شدند
مثل یاران تو، یارانش طبیب و مرهماند
هم جوانمردند و هم همدرد درد عالماند
غم ندارند اولیاءالله، غمخوار هماند
با یتیمان مهربان، آنجا که باید محکماند
دولت فردا از آنِ صالحان عاشق است
صبح نزدیک است آری! وعدۀ حق صادق است
📝 #قاسم_صرافان
🌐 shereheyat.ir/node/4682
✅ @ShereHeyat
به منبر میرود دریا، به سویش گام بردارید
هلا! اسلام را از چشمهٔ اسلام بردارید
مبادا از قلمها جا بیفتد واژهای اینک
که بر منبر قدح کج کرده ساقی، جام بردارید
«سَلونی» را هدر کردند روزی مردمان، امروز
بپرسیدش! از اسرار جهان ابهام بردارید
الا ای شاعران! چشمان او آرایهٔ وحی است
برای ما از آن باران کمی الهام بردارید
نسیم صبح صادق میوزد از گیسوی صادق
از آن مضمون پیچیده جناس تام بردارید
به فرزندان، به اهل خانه جز ایشان که میگوید
غلام خستهام خفته، قدم آرام بردارید
اگر فرمان او باشد، نباید پلک بر هم زد
به سوی شعله چون هارون مکّی گام بردارید
«رُویَّ عَن امامِ جعفر الصّادق لَه الرّحمَه...»
به جز احکام او چشم از همه احکام بردارید
به جای حج به سوی کربلا رفتن خداجوییست
کفن باید به جای جامهٔ احرام بردارید
اگر در گوش نوزادی اذان میخواند، میفرمود
که با آب فرات و تربت از او کام بردارید
میان شعلهها آیات ابراهیم میسوزد
میان گریه ختم سورهٔ انعام بردارید
📝 #سیدحمیدرضا_برقعی
🌐 shereheyat.ir/node/1504
✅ @ShereHeyat
#امام_صادق علیهالسلام
#ترکیب_بند
🔹صبح صادق🔹
چه شد که در افق چشم خود شقایق داشت
مدینهای که شب پیش صبح صادق داشت...
به سمت مغرب اگر رفت عمر خورشیدش
هزار قلّهٔ پر نور در مشارق داشت
چه با شُکوه غم خود به دل نهان میکرد
چه شِکوهها که از آن فرقهٔ منافق داشت
به غیر داغ محرم گلی ز باغ نچید
چقدر روضهٔ گودال در دقایق داشت
خلیل بود ولی آتشش سلام نشد
همان که در نفسش عطری از حدائق داشت
هزار طائفه آمد هزار مکتب رفت
و ماند شیعه که «قال الامامُ صادق» داشت
سخن به محضرش این است ای حقیقت علم
ندیده چشم زمانه طلوع این همه حلم
::
کدام بغض گلوگیر در پگاهت بود
که رو به پنجرهٔ آسمان نگاهت بود
هنوز در تب شمشیر علم و حکمت توست
حریم مدرسههایی که رزمگاهت بود
گواه گفتهام این نخلها که همچو علی
شب مدینه پر از بغضِ سر به چاهت بود
نمانده جز گل لاله به باغ ابراهیم
که بین خانه فقط شعلهها پناهت بود
چنان به نیمهشبی میشکست حرمت تو
که قلب دشمن تو نیز عذرخواهت بود
چه خوب میشد اگر دست کم سه شمع و ضریح
به قبر سادهٔ ارواحُنا فداهت بود
برای غصهٔ تو کاش جای صبری بود
و دست کم به مزار تو سنگ قبری بود
📝 #جواد_محمدزمانی
🌐 shereheyat.ir/node/532
✅ @ShereHeyat