🧿 درس غرب شناسی (تاریخ تمدن و مکاتب فکری) 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری #صوت جلسه اول: ضرورت عناوین درس و سرفصل ها 🚦@Westernstudies

🔹 #گزارش درس غرب شناسی 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری 🔹جلسه اول 🔹 سرفصل مباحث دوره ✍ تنظیم از: محمدرضا زارع ▫️یکی از مهمترین موضوعات در مباحث حوزوی؛ مسائل غرب و غرب شناسی است که متاسفانه تا سطوح عالی حوزه‌ها تدریسی وجود ندارد در حالی که این مباحث یکی از مهمترین مسائل روز است. ▫️خوشبختانه برخی از اساتید در این زمینه کار و تلاش بسیاری کردند و متون درسی برای این درس مدون کردند ولی این تدریس تحت یک کتاب مشترک نیست بلکه از منابع مختلف است و شامل چند سرفصل می‌باشد که آن را بیان می‌کنیم: ♦️عنوان کلی بحث : کلام جدید‍‌، مواجه تمدن اسلامی با غرب این عنوان کلی شامل ۱۱ سرفصل می‌باشد: ۱) ضرورت غرب شناسی ۲) تقابل تمدن اسلام و تمدن غرب ۳) تاریخ تمدن غرب - شامل ۴ قسمت است👇 👈تاریخ تمدن غرب (۱) «۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح شروع می‌شود» حکمای یونان، مکاتب سقراط ارسطو وافلاطون که در مقابل آنها سوفسطاییان می‌باشند، مرحله اول شک گرایی. 👈تاریخ تمدن غرب(۲) فلسفه اسکولاستیک «بعد از قبول مسیحیت اروپا و تفتیش عقاید» 👈تاریخ تمدن غرب (۳) عصر جدید تا مدرنیته، سکولاریسم، انقلاب صنعتی، عقل خود بنیان دکارتی، هیوم و کانت، فلسفه هگل، جهان بینی ایده آلیسم و ماتریالیسم 👈تاریخ تمدن غرب (۴) عصر مدرنیته، استعمار نو، جنگ جهانی اول و دوم، بلوک شرق و غرب، جنگ سرد، لیبرالیسم، کاپیتالیسم، کمونیسم، شک گرایی دوم، هالیوود، فمنیسم، انقلاب جنسی، ((این چهار تاریخ از سر فصل‌های ۳ تا ۶ قرار می‌گیرند)) ۷)جریان روشنفکری در ایران: کلید واژه رهبری «روشنفکری در ایران بیمار متولد شد» موضوعات این فصل شامل: مشروطیت، مکتب فقهی نجف، ساختار دولت و ملت، حمله شوروی و انگلیس به ایران، پهلوی دوم، مصدق و جبهه ملی، کودتای ۲۸ مرداد، چپ و راست اسلامی، حزب توده. ۸) جریان روشنفکری دینی: مواقعه مسلمانان با جریان حاکمیت که غیر اسلامی و غیر دینی بود. سه شخصیت اصلی روشنفکری دینی: ۱.سروش ۲.شریعتی ۳.بازرگان این سه فرد معتقد بودند که دین را باید جوری معرفی کرد که با آموزه‌های مدرنیته در تعارض نباشند‌. بعد از این سه شخصیت فردی به نام ملکیان معتقد بود که بشر در این زمانه نباید دین داشته باشد. ۹) بررسی اجمالی نظرهای اسلامی در سده اخیر: جنبش تنباکو، سید جمال الدین اسدآبادی، اندیشه‌های اصلاحی اعراب، اقبال لاهوری، مسئله فلسطین، تشکیل اسرائیل. ۱۰) انقلاب اسلامی ایران:که شامل موضوعات: توحید و رئالیسم، حکومت اسلامی و نظریه مطلقه ولایت فقیه و اجتهاد جواهری، گسترده دامنه فقه شیعه، نقد ماتریالیسم توسط علامه طباطبایی و شهید مطهری، انقلاب امام خمینی، نسبت جمهوری با اسلام، اسلام جامع، مکتب قم و مقایسه با مکتب نجف، مفاهیم بنیادین انقلاب اسلامی مثل آزادی، مردم سالاری، استقلال، الگوی پیشرفت، دفاع مقدس، الگوی معنوی شهادت و جهاد، رسالت حوزه و روحانیت. نظر امام خمینی برای شیوه بیان انقلاب اسلامی با دیگر انقلاب‌های جهان متفاوت بود و امام رحمت الله علیه معتقد بود که تنها راه بیان انقلاب سخنرانی است مانند سخنرانی مقام معظم رهبری در سال ۱۳۷۶ تحت عنوان طرح کلی اندیشه اسلامی. ۱۱) جمهوری اسلامی ایران: قانون اساسی، نهادسازی در جمهوری اسلامی، علوم انسانی، تهاجم فرهنگی، ایده پروتستان قبض و بست شریعت، مسئله نئولیبرالیسم،و ایده رهبری در مورد تحول جهان «این جمهوری یک نوع ساختار حکومتی است که انقلاب اسلامی زاییده جمهوری اسلامی است. مثل نسبت ولایت فقیه به نهاد مقام معظم رهبری.» «تمام منابع این عناوین در کتب شهید مطهری موجود می‌باشد» 🚦@Westernstudies

🔻آیت الله اعرافی: ❇️ غرب‌شناسی برای مبلغین ضروری است اگر مبلغان به طور مستقیم و با راهبران تبلیغ با سرچشمه‌ها آشنا نباشند و نگاهی به تمدن غرب نداشته باشند نمی توانند توفیق چشمگیری داشته باشند. https://hawzahnews.com/xcvf4 ___________________ :::::🇮🇷 کانال رسمی 🇮🇷::::: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه https://eitaa.com/ismcir/8589 _______________ #اسناد جلسه اول 🚦@Westernstudies

🧿 درس غرب شناسی (تاریخ تمدن و مکاتب فکری) 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری #صوت جلسه دوم: قدرت و اندیشه در نظریه میشل فوکو 🚦@Westernstudies

🔹 #گزارش درس غرب شناسی 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری 🔹جلسه دوم 🔹قدرت و اندیشه در نظریه میشل فوکو ✍ تنظیم از: محمدرضا زارع 🔴دانش و فعلیت (قدرت): در این قسم، اول فعلیت یا همان قدرت (برای شخصی مثل مثلاً حاکم) ایجاد می‌شود و این زمینه‌سازی تولید دانش را فراهم می‌کند و این دانش مشروعیت را تولید می‌کند که نتیجه این تولید مشروعیت قدرت است مثلاً اگر بخواهیم مثالی بزنیم به این مورد توجه کنید: خلیفه اول زمانی که حکومت را به دست گرفت و جانشین بعد از پیامبر شد و به قدرت رسید در اینجا احتیاج به حفظ قدرت داشت و باید حکومت را حفظ می‌کرد پس برای اینکه حکومتش پابرجا باشد باید مردم را راضی و خوشنود نگه می‌داشت آنها را به نقطه‌ای برساند که حرکتی بر علیه حکومت انجام ندهند در مرحله اول نیاز به متفکرانی بود که آنها را از طریق حکومت به مردم بشناسانند آنها به رسمیت برسند که بهترین افراد برای خلیفه جبرگرایان بودند زیرا آنها معتقد بودند که خلیفه جانشین پیامبر است و این قضا و قدر الهی است و اگر خداوند راضی به این خلافت نبود خلیفه به خلافت نمی‌رسید پس امر دست خداوند است بنابراین قیام مردم علیه اراده الهی است. یا یک مثال دیگری بزنیم؛ افرادی می‌گویند: روحانیت حکومت خودش را بنیانگذاری کرد و بعد از سالیانی علوم انسانی را جمع آوری و تبدیل به علوم اسلامی کرد تا این حکومت در زمان غیبت قدرتمند شود قدرت خودش را حفظ کند. ▫️حالا که مسئله دانش و فعلیت برای ما آشکار شد باید بررسی کنیم که تمدن‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟ آیا اول قدرت شکل می‌گیرد بعد علوم تولید می‌شوند و قدرت را حفظ می‌کنند یا اول علم تولید می‌شود بعد قدرت به مشروعیت می‌رسد. ▫️ این نظر را اولین بار فردی به نام میشل فوکو بیان کرد و میتوان با این نظریه تاریخ کل جهان را مطالعه کرد در حالی که علمای معاصر ما امثال امام خمینی و علامه طباطبایی این روش را روش نادرستی می‌دانند و قائل به روش دیگری هستند. بعد از اینکه ایده درست شد و انسان تربیت شد قدرت تشکیل می‌شود و قدرت که شکل گرفت ایده اولیه بسط داده می‌شود و دانش ایجاد می‌شود پس از آن نظام‌ها شکل می‌گیرند. مثلاً در زمان انقلاب آیا تربیت اسلامی وجود داشت که مردم پای وطن خود ایستادند نه اینطوری نبود بلکه یک ایده‌ای وجود داشت به نام ولایت مطلقه فقیه که امام آن را ترویج داد و این ایده افراد و اشخاص را بیدار کرد بنابراین با جان و دل به جنگ با دشمن خود رفتند و پیروز شدند و سعادت در عصر غیبت همین گونه است و تابع تبعیت است و از اینجا ایده‌های دیگری سرچشمه می‌گیرد مثل ایده فلسفه و اقتصاد علوم اسلامی و از دل این علوم و ایده‌ها اجراییات تشکیل می‌شود و سیستم اقتصادی رخ می‌دهد. 🔴بحث دوم ما در مورد جهان بینی و ایدئولوژی است: نظر غربی‌ها در مورد دین: یک ایدئولوژی تحمیل شده است برای همین شخصی که آزاد است به تنهایی به سمت دین نمی‌رود چون از خارج چیزهایی به او تحمیل می‌شود. و از آنجایی که انسان تحمل سختی‌ها را ندارد پس به سمت دین نمی‌رود، ولی اهل دین می‌گویند انسان فطرتاً به ایمان آگاه است و علم به خداوند دارد و انسانی که آزاد است در تنگناها امید به خداوند دارد. 🔹در کتاب انسان و ایمان شهید مطهری اینگونه آمده است: ایمان آن فهم مازادی است که انسان نسبت به حیوان دارد یعنی انسان تمام قوای ادراکی حیوان را دارد به علاوه فهم‌های اضافه که ایمان به حساب می‌آید اما در مسیحیت علم و ایمان در مقابل هم قرار می‌گیرند که منشأ آن به داستان حضرت آدم برمی‌گردد، در کتاب مقدس مسیحیت اینطور آمده که آدم از دو درخت ممنوع شده بود که یکی درخت جاودانگی بود و دیگری درخت معرفت نیک و بد بود، آدم به وسوسه شیطان میوه درخت دوم را خورد و عالم شد و خدا از ترس اینکه آدم درخت جاودانگی را بخورد او را از بهشت بیرون کرد یعنی دین نقطه مقابل علم است و خدا می‌خواست که آدم عالم نشود و از دید آنها آن شیطان وسوسه گر همان عقل است. این می‌تواند نقطه شروع شیطان پرستی باشد اما طبق نظر اسلام علم و ایمان توأم با هم هستند اصلاً خدا می‌خواست آدم جانشین خدا باشد و خدا انسان را عالم کرد مانند؛ نظیر آیه و علم آدم الاسماء لذا انسان از موجودی که فقط شهوت و غضب داشت« من یفسد فیها و یسفک الدما» تبدیل شد به سجود ملائکه و کسی که این تجلی خدا در آدم را ندید و مخالف خلیفه شدن آدم بود شیطان بود. 🚦@Westernstudies

🧿 درس غرب شناسی (تاریخ تمدن و مکاتب فکری) 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری #صوت جلسه سوم: قدرت و اندیشه در شناخت تمدن غرب 🚦@Westernstudies

🔹 #گزارش درس غرب شناسی 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری 🔹جلسه سوم 🔹قدرت و اندیشه در شناخت تمدن غرب ✍ تنظیم از: محمد مهدی عابدی ▪️در جلسات قبل نسبت بین دانش و قدرت و بحث جهان‌بینی را مطرح کردیم، که حول محور نظریه میشل فوکو بود. فوکو ایده‌ای نسبت به قدرت داشت که بسیار تاثیرگذار شد. در ادامه گفتیم که می‌توان یک نگاه متفاوت به ایده فوکو داشت، البته از حیث منابعِ عقل و وحی و... ▪️ فیلسوفان به این نتیجه رسیده‌اند که زیست بوم ما، یعنی زندگی ما، در معانی الفاظ تاثیر دارد. مثلاً اگر کسی بخواهد برای یک اروپایی بهشت را توصیف کند، می‌گوید: بهشت، درخت‌ها و رودخانه‌ها و جنگل‌های زیبا دارد، اما شاید آن شخص در جواب بگوید: این‌ها را که در همین جا هم داریم! اما اگر همین عبارات را برای یک صحرانشین عربستانی بیان کنید، حسابی ذوق خواهد کرد و مشتاق آن چیزهایی می‌شود که شما تعریف کرده‌اید. به این می‌گویند مقدمه هرمونوتیک، یعنی شک گرایی در تفسیر متن، یعنی تعدد قرائت‌ها از متن، یعنی از یک چیزی، هر کسی یک فهم مخصوص به خود با توجه به شرایط خودش دارد. ▪️ حالا اگر ما این شک گرایی را متوجه دین کنیم و بگوییم دینی که برای مردمِ ۱۴۰۰ سال پیش آمده، محال است برای من هم کار آمد باشد، چون آن دین، برای همان مردم آمده و برای من حجیت ندارد. ▪️ مقام معظم رهبری و امام خمینی، معتقد هستند تمام انسان‌ها با توجه به شرایطی که در زندگی دارند و محل زندگی خود به ارزش‌هایی باور پیدا می‌کنند، فرهنگی را انتخاب می‌کنند، به گونه‌ای معاشرت می‌کنند، فکر می‌کنند و... اما برخی از انسان‌ها زاییده تاریخ نیستند، بلکه آنها هستند که تاریخ را می‌سازند. یعنی کلامشان و کردارشان، برای شرایط زمانی و مکانی و خصوصیات فردی شان نیست، برای همین کاری که می‌کنند و حرفی که میزنند را میتوان در همه ی اعصار استفاده کرد. و ما ۲۵۰ سال میراث این افراد را در اختیار داریم. ▪️اما افکار فوکو کاملا بر خلاف این حرف است، زیرا او می گوید هر چیز از بستر تاریخ رشد می کند. اما ما میگوییم، نه! ما یک چیز هایی داریم به اسم وحی، عقل، فطرت و... که اینها به انسان ایده می دهد و با آن ایده، انسان سازی میکند. نه به آن صورت که به انسان عادتی دهد، بلکه کنش انسانی بوجود می آورد. مثلاً یک شخص انقلابی در دهه ی پنجاه، با ایده ی انقلابی که امام خمینی داشت روبرو شده و آن را می پذیرد، حالا اگر شما از او درباره ی روانشناسی اسلامی، مدیریت اسلامی و... بپرسید، او چیزی نمی داند، ولی در هر صورت او این ایده را قبول کرده و می‌خواهد آن را انجام بدهد که در نتیجه در آینده هم جزییات آن ایده هم محقق شود. 🚦@Westernstudies

🧿 درس غرب شناسی (تاریخ تمدن و مکاتب فکری) 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری #صوت جلسه چهارم: حکمت یونان (سقراط، افلاطون، ارسطو) موج اول شک گرایی سوفسطائیان 🚦@Westernstudies

🔹 #گزارش درس غرب شناسی 🔹استاد سیدمجتبی امین جواهری 🔹جلسه چهارم 🔹 حکمت یونان (سقراط، افلاطون، ارسطو) موج اول شک گرایی سوفسطائیان ✍ تنظیم از: محمد مهدی عابدی ▪️یونان باستان مهد فلسفه در جهان به شمار می رود. البته خود تمدن یونان تحت تاثیر ایران چنین گرایشی به فلسفه پیدا کرد. ▪️تا شش قرن قبل از میلاد، مکتب غالب فلسفی، فلسفه حکمای یونانی بود. مهم‌ترین متفکرین این دوره، سقراط(اولین کسی که با موج سوفسطایی ها مبارزه کرده و حرکت شک گرایی آنها را زمین گیر کرد.) و بعد از آن شاگردش افلاطون(نویسنده کتاب جمهور و اولین کسی که برای اداره ی جامعه، سیستمی به غیر از پادشاهی تدوین کرد، کتاب های افلاطون معروف به جذابیت و سیر داستانی هستند) و شاگرد افلاطون یعنی ارسطو(کسی که اولین کتاب منطقی جهان، به نام ارغنون را نگاشت. به گفته ی خود ارسطو: هنگامی که منطق به من رسید، گزاره های آن به اندازه ی انگشتان یک دست بود و من کسی بودم که آن را گسترش دادم. ارسطو در ثابت کردن و استدلال آوردن خبره بود، او وجود خدا را با حرکت ثابت کرد، به این نحو که، هر چه که حرکتی دارد، این حرکت را از محرکی گرفته است، حالا اگر همین محرک نیز حرکت میکند به خاطر یک محرک دیگر است که به او حرکت داده، و همین منوال باید تا جایی پیش برویم تا به محرکی برسیم که از چیزی تاثیر نمی‌گیرد و محرک بالذات است، یعنی خدا!) بودند. ▪️ اواخر این دوره به میلاد عیسی مسیح می‌رسد. از قبل دوران سقراط گروهی از وکلا شکل گرفتند که در دادگاه‌ ها حاضر می‌شدند و از مردم دفاع می‌کردند هرچند با مغالطه، مردم به آنها سوفستایی می‌گفتند. سوفستایی، از کلمه‌ای یونانی به نام «سوفیست» گرفته شده به معنای حکیم و دانشور و به کاری که انجام می‌دادند نیز «سفسطه» گفته می‌شد. ▪️ این مغالطه کردن‌ ها تا جایی ادامه پیدا کرد که آنها معتقد شدند واقعیتی وجود ندارد! یعنی وقتی ما میتوانیم هرچیزی که میخواهیم را ثابت کنیم، هرچند که دروغ باشد، پس چگونه واقعیتی وجود دارد؟ بلکه واقعیت هر چیزی است که ما می‌توانیم ثابت کنیم. در نهایت این شک کردن ها به قدری افزایش پیدا کرد که سوفسطایی ها در اصل واقعیت شک کردند، به گونه ای که وقتی رئیس سوفسطایی ها در کوچه ای راه می رفت، شاگردانِ او باید دائما از او مراقبت می کردند، زیرا ممکن بود در چاله ای سقوط کند، چون وقتی چاله ای می دید شک داشت که آیا واقعا چاله ای وجود دارد یا نه!!! ▪️سوفسطایی ها اولین موج شک گرایی را به راه انداختند و معتقد بودند، حق و باطل تابع اندیشه انسان است. اولین کسی که با آنها مبارزه کرد، سقراط بود، که به خود می‌گفت «فیلاسوفوس» یعنی دوستدار علم و حکمت، که در زبان عربی به کلمه فیلسوف تبدیل شد. ▪️عاقبت این ارسطو بود که کتابی به نام «أَرْغَنون» نوشت، در رد سوفسطایی‌ ها. ارغنون، اولین کتاب منطقی بود که نگاشته شد. 🚦@Westernstudies