🕊 تفسیر آیه ۴۰ و ۴۱ سوره ابراهیم 🕊 🍃 رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاَةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاء (۴۰)🍃 🍃 رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ (۴۰) 🍃 ترجمه : 🍃 پروردگارا! مرا برپا دارنده نماز قرار ده و از نسل و ذريّه ام نيز. پروردگارا! دعاى مرا (نماز و عبادتم را) بپذير. 🍃 🍃 پروردگارا مرا وپدر ومادرم را ومؤمنان را، روزى كه حساب بر پا مى شود ببخشاى. 🍃 در آياتى كه تاكنون درباره ى حضرت ابراهيم(علیه السلام) در اين سوره خوانده ايم، او از خداوند هفت درخواست دارد: امنيّت مكّه، دور ماندن از بت پرستى، توجّه قلوب و افكار مؤمنان نسبت به فرزندان و مكتب او، بهره مند شدن ذريّه ى او از ثمرات، توفيق اقامه ى نماز، قبول شدن دعاها و آمرزش براى خود و والدين و همه ى مؤمنان. «والد» تنها به پدر واقعى گفته مى شود، ولى «أب» به غير پدر از جمله به عمو و پدرزن نيز گفته مى شود. چون والدين ابراهيم مؤمن بودند، لذا در اين آيه حضرت ابراهيم(علیه السلام) به والدين خود دعا مى كند، ولى در آيات ديگر كه «أب» بكار رفته و مراد عموى ابراهيم است، به دليل مشرك بودن او، حضرت از او بيزارى مى جويد. در آيه ى ۱۳۳ بقره نيز خوانديم كه فرزندان يعقوب در پاسخ پدر كه پرسيده بود: «ما تعبدون من بعدى» پس از من چه چيز را مى پرستيد؟ گفتند: «نعبد الهك و اله آبائك ابراهيم و اسماعيل» ما پروردگار تو و پروردگار پدرانت ابراهيم و اسماعيل را مى پرستيم. با آنكه اسماعيل عموى يعقوب است، ولى به عمو «أب» گفته شده است. 📌 پیام ها 🌿 تكرار «ربّ» در آغاز دعاهاى حضرت ابراهيم، نشانه تأثير آن دراستجابت دعا و يا يكى از آداب آن است. «ربّ اجعلنى» 🌿 براى اقامه ى نماز خود و فرزندانتان، از خداوند استمداد كنيد. «ربّ اجعلنى» 🌿 نماز، محور دعاهاى حضرت ابراهيم است. «ربّنا ليقيموا الصّلاة»، « ربّ اجعلنى مقيم الصّلاة» 🌿 با آنكه رسالت انبيا اقامه ى دين است اما دعا براى اقامه ى نماز به جاى آن، نشانه آن است كه نماز چهره و سيماى تمام نماى دين است. «مقيم الصّلاة» 🌿 اقامه ى نماز، عِدل و همتاى رهبرى است. حضرت ابراهيم در دو مورد عبارت «و من ذريّتى» را بكار برد: يكى درباره ى نماز نسل خود «مقيم الصّلاة و من ذريّتى» و يكى در مورد رهبرى نسل خود هنگامى كه خداوند به ابراهيم فرمود: «انى جاعلك للنّاس اماما قال و من ذريّتى» من تو را امام مردم قرار دادم ابراهيم گفت: پروردگارا ذريّه مرا نيز به اين مقام برسان. 🌿 در دعا هم به خود توجّه كنيد، «واجنبنى - واجعلنى - واغفرلى» و هم به ديگران. «وبنّى - ومن ذريّتى - و لوالدىّ وللمؤمنين» 🌿 انسان، هم بايد به فكر نسل قبل باشد، «ولوالدىّ وللمؤمنين » و هم به فكر نسل بعد. «و من ذريّتى» 🌿 در دعا، به فكر قيامت خود، فرزندان و جامعه باشيد. «يوم يقوم الحساب» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

🕊 تفسیر آیه ۴۲ سوره ابراهیم🕊 🍃 وَلاَ تَحْسَبَنَّ اللّهَ غَافِلاً عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الأَبْصَارُ 🍃 ترجمه : 🍃 خداوند را از آنچه ستمگران انجام مى دهند غافل مپندار، همانا او (كيفر و حساب) آنان را براى روزى به تأخير مى اندازد كه چشم ها (از حيرت و وحشت) آن روز خيره مى ماند. 🍃 ⭕ سؤال: خداوندى كه عادل است و قدرت دارد، چرا جلو ستمگران را نمى گيرد؟ ✅ پاسخ: خداوند هم عادل است و هم قادر و هم به عملكرد ستمگران عالم، لكن تأخير كيفر به خاطر آن است كه دنيا ظرفيت پاداش يا كيفر كامل را ندارد و سنّت خداوند بر اين است كه بندگانش را مهلت دهد، تا اگر قابليّت داشته باشند توبه كنند و اگر قابل نبودند، در قيامت به حسابشان برسد. 📌 پیام ها 🌿 زود قضاوت نكنيد و خداوند را غافل مپنداريد. «لاتحسبنّ» 🌿 مهلت دادن به ستمگران، نشانه ى غفلت خداوند يا رضايت پروردگار از آنان نيست. «و لا تحسبنّ اللَّه غافلا» 🌿 سنّت خداوند بر مهلت دادن است. «انّما يؤخرهم» بنابراين در برابر ظالم، نه ساكت شويد و نه مأيوس، به وظيفه خود عمل كنيد كه خداوند در كمين آنهاست. 🌿 كيفر و پاداش الهى، زمان بندى دارد. «ليومٍ» 🌿 روز قيامت، چنان ترس آور و وحشت زاست كه چشم ها خيره مى شود. «تشخص فيه الابصار» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

🕊 تفسیر آیه ۳۹ سوره ابراهیم 🕊 🍃 الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَي الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاء 🍃 ترجمه : 🍃 ستايش خداوندى را كه در پيرى، اسماعيل و اسحاق را به من عطا فرمود. قطعاً پروردگارم شنونده دعاست (و آن را مستجاب مى كند.) 🍃 اسماعيل و اسحاق، از نعمت هاى ويژه ى خداوند هستند، زيرا: الف: با دعاى پيامبر خدا ابراهيم به وجود آمدند. ب: در زمان پيرىِ پدر به دنيا آمدند. ج: اولاد صالح بودند. د: سرسلسله ى انبياى بعدى شدند. ضمناً آنچه مهم است، اولاد صالح است، چه از كنيز باشد و چه از غير آن. (اسماعيل از كنيز و اسحاق از آزاده بود) 📌 پیام ها 🌿 به هنگام ذكر نعمت هاى الهى از خداوند تشكر كنيم. «الحمدللَّه» 🌿 خدا را به خاطر دعاهاى مستجاب شده، شكر كنيم. «انّ ربّى لسميع الدعاء» 🌿 فرزند، هديه الهى است. «وَهَب لى» 🌿 براى اراده و قدرت الهى، هيچ مانعى وجود ندارد. «على الكبر» پيرى مانع فرزنددار شدن نيست. 🌿 هنگام تشكّر از خداوند، نعمت ها را جداگانه ذكر كنيد. «اسماعيل و اسحاق» 🌿 استجابت دعا سنت خداوند است. «انّ ربّى لسميع الدّعاء» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

🕊 تفسیر آیه ۴۳ سوره ابراهیم 🕊 🍃 مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُءُوسِهِمْ لاَ يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ وَأَفْئِدَتُهُمْ هَوَاء🍃 ترجمه : 🍃 (روزى كه مجرمان از شدّت وحشت) شتاب زده، سرها را بالا گرفته، چشم ها و پلك هاشان به هم نخورد و دل هايشان (از اميد و تدبير) تهى است. 🍃 براى كلمه ى «مهطعين» كه از «اهطاء» است، چند معنا شده است: گردن كشيدن، سرعت گرفتن و نگاه كردن با ذلّت وهمه ى اين معانى مى تواند در اين آيه مورد نظر باشد. 🕊️🍃🕊️🍃

🕊 تفسیر آیه ۴۴ سوره ابراهیم 🕊 🍃 وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَي أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ 🍃 ترجمه : 🍃 و مردم را از روزى كه عذاب به سراغشان خواهد آمد بترسان. پس كسانى كه ظلم كرده اند، خواهند گفت: پروردگارا! ما را تا مدّت كوتاهى مهلت ده، تا دعوت تو را اجابت نماييم و از پيامبران پيروى كنيم (به آنان گفته مى شود) آيا شما نبوديد كه پيش از اين سوگند ياد مى كرديد كه هرگز براى شما زوال و فنايى نيست؟ 🍃 با توجّه به آيه ى قبل، ابتدا به نظر مى رسد كه اين آيه نيز درباره ى قيامت است، ولى جمله ى «اخّرنا الى اجل قريب نُجب دعوتك ...» بيشتر،اين معنا را به ذهن مى آورد كه آيه درباره ى عذاب الهى در دنياست، زيرا تأخير عذاب و اجابت دعوت خداوند و پيروى از پيامبران، مربوط به دنياست نه قيامت. در قيامت نيز تقاضاى بازگشت به دنيا وجود دارد كه آيات آن، مكرّر در قرآن آمده از جمله: الف: «فهل الى خروج من سبيل» آيا براى خارج شدن از هلاكت راهى هست؟ ب: «فارجعنا نعمل صالحا» ما را به دنيا برگردان تا عمل صالحى انجام دهيم. ج: «ربّنا اخرجنا نعمل صالحا» پروردگارا! ما را از دوزخ خارج كن تا كار خوب انجام دهيم. 📌 پیام ها 🌿 هشدار وتهديد، از راهها وشيوه هاى تربيت وهدايت گمراهان است. «وانذر» 🌿 هشدارهاى قرآن، مربوط به همه ى مردم است. «انذر الناس» 🌿 مجرمان روزى پشيمان مى شوند، امّا فرصت هاى از دست رفته باز نمى گردد.«اخرّنا...» 🌿 هنگام نزول عذاب الهى، راه فرار وتوبه بسته مى شود. «اولم تكونوا...» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

🕊 تفسیر آیه ۴۵ سوره ابراهیم 🕊 🍃 وَسَكَنتُمْ فِي مَسَـاكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الأَمْثَالَ🍃 ترجمه : 🍃 و (شما بوديد كه) در خانه هاى كسانى كه (پيش از شما بودند و) به خويشتن ستم كردند، ساكن شديد، و براى شما روشن شد كه با آنان چه كرديم و براى شما مثل ها زديم (پس چرا عبرت نگرفتيد) 🍃 📌 پیام ها 🌿 بسيارى انسان ها از سرنوشت پيشينيان عبرت نمى گيرند و با آنكه در جاى آنان نشسته اند، همه چيز را فراموش مى كنند. «سكنتم فى مساكن الذين ظلموا» 🌿 خداوند اتمام حجّت مى كند. «الذين ظلموا انفسهم، ضربنا لكم الامثال» (هم عذاب امّت هاى قبلى را بيان مى كند وهم با مثال هاى متعدّد، مسايل را روشن مى سازد.) 🌿 سنّت هاى خدا بر تاريخ وجامعه ثابت وحاكم است. «تبين لكم كيف فعلنا بهم» 🕊️🍃🕊️🍃

🕊 تفسیر آیه ۴۶ سوره ابراهیم🕊 🍃 وَقَدْ مَكَرُواْ مَكْرَهُمْ وَعِندَ اللّهِ مَكْرُهُمْ وَإِن كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبَالُ 🍃 ترجمه : 🍃 به يقين آنان تمام مكر خود را به كار گرفتند، ولى مكر و حيله ى آن ها نزد خداست گرچه كوه ها از مكرشان از جا كنده شود. 🍃 خداوند، هم به نيرنگ آن ها آگاه است و بر آن احاطه ى كامل دارد و هم كيفر آن همه توطئه را خواهد داد و هم مى تواند مكر آن ها را دفع و خنثى كند و يا به خودشان برگرداند. ممكن است مراد از «جبال»، دين اسلام و پيامبر باشد كه همچون كوه در برابر مكر و حيله ى دشمنان ثابت و پابرجاست. 📌 پیام ها 🌿 ستمگران هرچند صاحب قدرت و قوت باشند اما سرانجام مخذول خداوند خواهند شد. «عنداللَّه مكرهم» 🕊️🍃🕊

🕊 تفسیر آیه ۴۷ سوره ابراهیم 🕊 🍃 فَلاَ تَحْسَبَنَّ اللّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ 🍃 ترجمه : 🍃 مپنداريد كه خداوند وعده اى را كه به پيامبرانش داده است تخلّف مى كند، قطعاً خداوند شكست ناپذير و صاحب انتقام است.🍃 انتقام گرفتنِ انسان همراه با كينه و تشفّى دل است، ولى انتقام الهى بر اساس عدل و حكمت و تأديب است. 📌 پیام ها 🌿 بايد در لحظه هاى خطر ولغزش، هشدارهاى لازم داده شود. «لاتحسبنّ» 🌿 تأخير در امدادهاى الهى، سبب ترديد شما نشود. «لا تحسبنّ» 🌿 گرچه انسان عقل و فطرت دارد و مشورت هم مى كند، امّا اگر وحى نباشد در فهم و برداشت گرفتار انحراف مى شود. «لاتحسبنّ» 🌿 مهلتى كه خداوند به كفّار و ستمگران مى دهد، بر اساس يك سنّت و حكمت است نه از روى غفلت و تخلّف از وعده ها «فلا تحسبنّ اللَّه مخلف وعده» 🌿 خدايى كه قدرت دارد چرا تخلّف كند؟ «انّ اللَّه عزيز ذو انتقام» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

🕊 تفسیر آیه ۴۸ سوره ابراهیم 🕊 🍃 يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُواْ للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ🍃 ترجمه : 🍃 روزى كه زمين به غير اين زمين وآسمان ها (به آسمان هاى ديگر) تبديل شوند و (همه مردم) در پيشگاه خداوند يگانه قهّار حاضر شوند. 🍃 تغيير و تحوّل زمين در روز قيامت، در آيات متعدّد بيان شده است. در آن روز زمين لرزه ى شديدى ايجاد شود، كوه ها از زمين كنده شود وبه حركت در آيند و مانند پشم و پنبه نرم شوند. روزى كه زمين به صورت قطعه اى صاف و هموار و مسطح درآيد. چنانكه قرآن مى فرمايد: «يسئلونك عن الجبال فقل ينسفها ربّى نسفاً فيذرها قاعا صفصفا» ولى تبديل آسمان ها با خاموش شدن خورشيد و درهم پيچيده شدن آسمان ها انجام مى گيرد. به هر حال، اين نظام موجود پايانى دارد. 📌 پیام ها 🌿 تمام خلايق براى رسيدگى به عملكردشان دوباره زنده خواهند شد. «برزوا» 🌿 در قيامت جايى براى رحم و عطوفت بر ستمگران نيست. «القهار» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

: 🕊 تفسیر آیه ۴۹ و ۵۰ سوره ابراهیم 🕊 🍃 وَتَرَي الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الأَصْفَادِ (۴۹)🍃 🍃 سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ وَتَغْشَي وُجُوهَهُمْ النَّارُ (۵۰) 🍃 ترجمه : 🍃 و در آن روز مجرمان را مى بينى كه در غل و زنجير بهم بسته شده اند.*🍃 🍃 جامه هاى آنان از قِطران (= مادّه ى چسبنده ى بدبوى قابل اشتعال همچون قير) است، و صورت هايشان را آتش مى پوشاند.🍃 كسى كه در حال رنج و عذاب است، اگر فرياد ديگران را نيز بشنود، بيشتر زجر مى بيند، چنان كه شادى كردن لذّت دارد و بودنِ در كنار جمعى كه شادمانند لذّتِ بيشترى دارد. به همين خاطر، قرآن مى فرمايد: ما افراد همفكر و هم خط را در يك جا جمع مى كنيم، مجرمان را در دوزخ و نيكان را در بهشت. «والّذين آمنوا ... الحقنا بهم ذريّتهم» و درباره ى اهل دوزخ مى خوانيم: «احشروا الّذين ظلموا و ازواجهم» ستمگران و همسرانشان كه مانند آنان بودند، با هم به دوزخ مى روند. در جاى ديگر مى خوانيم: «فكبكبوا فيها هم و الغاوون» در آن روز عابد همراه با معبود خيالى خود با هم به دوزخ افكنده مى شوند و شايد آيه ى «و اذا النّفوس زُوّجت» نيز همين قرين بودن را بيان كند. (واللَّه العالم) «اصفاد» جمع «صفود» به «كُنده» گفته مى شود و آن تكّه ى چوب بزرگى است كه به پاى زندانيان مى بندند. «قطران» مادّه اى است كه از برخى درختان مى گيرند و پس از جوشاندن و سفت كردن آن به بدن شتر مى مالند تا در اثر سوزش زياد، امراض پوستى شتر بهبود يابد. اين مادّه، بدبو و اشتعال زاست. يكى از عذاب هاى قيامت، بسته شدن مجرمان با غل و زنجير است و اين معنا در چندين آيه ذكر شده است. از جمله:* «و ترى المجرمين ... فى الاصفاد» و «خذوه فغلّوه» و «اذ الاغلال فى اعناقهم» مجرمان با مجرمان، و يا با شياطين، با هم به زنجير كشيده مى شوند. و يا دست هايشان با غل بسته مى شود و يا دست و پاهايشان و يا دست و پا و گردنشان با هم در قيدوبند قرار مى گيرد.«مقرّنين» 📌 پیام ها 🌿 قرآن، قيامت را طورى ترسيم مى كند كه گويى الآن ما آن را مى بينيم.«ترى» 🌿 تحقير و عذاب مجرمان، در ملأ عام است. «وترى المجرمين» 🌿 اگر با ديد تجسّم اعمال بنگريم، شايد به اين نتيجه برسيم كه لباس هايى كه پوشيدن آن ها با دلربايى و تفاخر و اسراف و شهوت انگيزى همراه باشد، به لباس هاى سياه و بدبو و آتش زاى قيامت تبديل مى شود. «سرابيلهم من قطران» 🕊️🍃🕊️🍃🕊️

: 🕊 تفسیر آیه ۵۱ سوره ابراهیم 🕊 🍃 لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ🍃 ترجمه : 🍃 (مجرمان كيفر مى شوند) تا خداوند به هر كس سزاى آنچه كسب كرده بدهد، چرا كه خداوند حساب رسى سريع است. 🍃 📌 پیام ها 🌿 هيچ يك از مردم بى جزا نمى مانند. «كل نفس» 🌿 هيچ كارى در دنيا بى پاسخ نيست. «ما كسبت» 🌿 كيفر و پاداش الهى، بر اساس عمل خود ماست. «ما كسبت» 🕊️🍃🕊️🍃

🕊 تفسیر آیه ۵۲ سوره ابراهیم 🕊 🍃 هَـذَا بَلاَغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُواْ بِهِ وَلِيَعْلَمُواْ أَنَّمَا هُوَ إِلَـهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ🍃 ترجمه : 🍃 اين (قرآن) پيام رسا و ابلاغى براى مردم است تا به وسيله ى آن، هشدار يابند و بدانند كه همانا او معبودى يكتاست و تا خردمندان پند گيرند. 🍃 آخرين آيه ى سوره ى ابراهيم و اوّلين آيه ى آن، درباره ى نقش قرآن و رسالت آن در هدايت مردم است. در آيه ى اوّل خوانديم:* «كتاب انزلناه اليك لتخرج الناس من الظلمات الى النور»و در اين آيه مى خوانيم: «هذا بلاغ للناس...» از طرفى همانگونه كه قرآن بلاغ است پيام رسان آن نيز بلاغ است، چنانكه در آيه ى ۵۴ سوره نور آمده، «ما على الرسول الا البلاغ» 📌 پیام ها 🌿 قرآن مايه ى تبليغ است ومبلّغين بايد مايه ى تبليغى خود را از قرآن بگيرند.«هذا بلاغ» 🌿 قرآن، كتاب توحيد است و از قرآن بايد مُوحّد ساخته شود. «هذا بلاغ ... ليعلموا انّما هو اله واحد» 🌿 ابلاغ به تنهايى كافى نيست، انذار نيز لازم است. (آرى هدفِ تبليغ، انذار است.) «ولينذروا» 🌿 دانستن كافى نيست، توجه و تذكّر نيز لازم است. «ليعلموا ليذكّر» 🌿 اُنس با قرآن، هم معرفت و شناخت و ديد به انسان مى دهد. «ليعلموا» و هم با تذكر و پند، آدمى را به اعمال خير تشويق مى كند. «ليذكّر» 🌿 قرآن، براى عموم مردم ابلاغ است، امّا تنها صاحبان عقل متذكّر مى شوند و از آن پند مى گيرند. «وليذكّر اولوا الالباب» آرى اگر به رهنمودهاى قرآن با جان ودل توجّه كنيم، انسان موّحد و متذكّرى مى شويم. انشاء اللَّه 🕊️🍃🕊️🍃🕊️