در شگفت شدم و با خود گفتم خداوند بمن دلائلى عطا كرد كه به ديگران قبل از من نداده است عرضكردم آقا يك علامت ديگر برايم بياور لبخندى زده نشسته بود از جاى حركت كرد دست راستش را بطرف آسمان بلند كرد بخدا قسم مانند ستونى از آتش آسمان را شكافت بطورى كه از چشمم پنهان شد در همان حال كه ايستاده بود اعتنائى باين مطلب نداشت و نه بر زمين نشست من بزمين افتادم و بيهوش شدم
وقتى بهوش آمدم ديدم برگى از درخت آس در دست دارد و بدماغم ميزند. با خود گفتم بعد از اين دليل ديگر چه بگويم. از جا حركت كردم بخدا قسم تا همين ساعت بوى آن برك آس را استشمام ميكنم و آن برك را نگه داشتهام نه خشك شده و نه پژمرده و نه از بوى آن كاسته گرديده بخانوادهام وصيت كردهام آن را داخل كفنم بگذارند عرضكردم آيا وصى شما كيست؟
فرمود: هر كس كار مرا انجام دهد گفت تا زمان علي بن الحسين عليهما السّلام زندگى كردم. (1) زرّ بن حبيش تنها گفت و گروهى از تابعين اين سخن را جز قسمت آخر حديث او شنيده از جمله مينا غلام عبد الرحمن بن عوف و سعيد بن جبير هم پيمان بنى اسد شنيدهاند كه چنين گفته است.
ام سليم گفت: خدمت علي بن الحسين عليهما السّلام رفتم او در منزل خود مشغول نماز بود نماز طولانى ميخواند و سرگرم آن بود هزار ركعت در شبانه روز ميخواند مدتى نشستم نمازش را رها نكرد تصميم بحركت گرفتم تا خواستم حركت كنم چشمم افتاد بانگشترش كه در انگشت داشت بر روى آن نگين نوشته بود ام سليم بايست تا آنچه مايلى برايت انجام دهم.
گفت نمازش را زود تمام كرد پس از سلام نماز بمن گفت ام سليم چند دانه ريگ بياور بىآنكه بگويم براى چه آمدهام چند دانه ريگ از زمين برداشتم در دست فشرد مانند آرد شد بعد مخلوط كرد و ياقوتى قرمز شد سپس آن را با انگشتر خود نقش بست نقش انگشتر روى آن باقى ماند نگاه كردم تا آن اسمها را كه در زمان امام حسين عليه السّلام ديده بودم مشاهده كردم عرضكردم آقا وصى شما كيست فدايت شوم؟ گفت: كسى كه كار مرا انجام دهد ديگر مانند مرا نخواهى ديد.
ام سليم گفت: فراموش كردم تقاضا كنم آن كارى كه پيامبر اكرم و حضرت علي و امام حسن و امام حسين عليه السّلام كرده بودند انجام دهد همين كه خارج شدم و چند گامى برداشتم صدا زد ام سليم عرضكردم آرى فرمود برگرد برگشتم ديدم در صحن حياط ايستاده رفت و داخل خانه شد لبخند ميزد فرمود:
بنشين. نشستم دست راستش را دراز كرد خانهها و ديوارها و بازارها را شكافت از نظرم پنهان شد فرمود: بگير ام سليم!.
بخدا سوگند بمن كيسهاى داد كه در آن دينارهائى بود و گوشوارهاى از طلا و چند انگشتر مال خودم بود از عقيق داخل يك جعبه عرضكردم آقا جعبه را ميشناسم اما نميدانم داخل آن چيست ولى سنگين است فرمود: بردار و برو.
ام سليم گفت: از خدمت آن جناب مرخص شدم و داخل منزل گرديدم بسراغ جعبه رفتم جعبه در جايش نبود و اين همان جعبه خودم بود عرفان واقعى بمقام آنها پيدا كردم با بصيرت و هدايت از آن روز الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.
امام حسین علیه السلام مورد سبز در دست ام سلیم رو با مورد عطری بهوش اوردن
زیبایی مورد
گل سرخ، سید ریاحین بهشت است بعد از آس (مورد)
صحيفة الرضا عليه السلام 74 متن الصحيفة
147 وَ بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ أَبِي ع حَبَانِي رَسُولُ اللَّهِ بِالْوَرْدِ بِكِلْتَا يَدَيْهِ فَلَمَّا أَدْنَيْتُهُ إِلَى أَنْفِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَمَا إِنَّهُ سَيِّدُ رَيْحَانِ الْجَنَّةِ بَعْدَ الْآس
با اسناد نقل شده امام رضا (ع) فرمود كه على (ع) فرموده:
پيامبر خدا (ص) با دو دست خود گل سرخى را به من هديه فرمود، هنگامى كه آن را به بينى خود نزديك كردم، پيامبر اكرم (ص) فرمود: اين بعد از آس (میوه) بهترين گلهاى بهشت است.
گل سید ریاحین بهشت است بعد از آس
عيون أخبار الرضا عليه السلام ج2 41 31 باب فيما جاء عن الرضا ع من الأخبار المجموعة ..... ص : 24
ص بِالْوَرْدِ بِكِلْتَا يَدَيْهِ فَلَمَّا أَدْنَيْتُهُ إِلَى أَنْفِي قَالَ إِنَّهُ سَيِّدُ رَيْحَانِ الْجَنَّةِ بَعْدَ الْآس
(5) 1- عيون: تا على (ع) كه رسول خدا با دو دستش بمن گلى بخشيد و چونش به بينى نزديك كردم فرمود: آگاه باش كه آن سيد گلهاى بهشت است پس از گل آس.
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج73، ص: 148
ثواب الأعمال و عقاب الأعمال 36 ثواب من صلى الصلاة المفروضات في أول أوقاتها ..... ص : 36
أَبِي ره عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي خَلَفٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى ع قَالَ الصَّلَوَاتُ الْمَفْرُوضَاتُ فِي أَوَّلِ وَقْتِهَا إِذَا أُقِيمَ حُدُودُهَا أَطْيَبُ رِيحاً مِنْ قَضِيبِ الْآسِ حِينَ يُؤْخَذُ مِنْ شَجَرِهِ فِي طِيبِهِ وَ رِيحِهِ وَ طَرَاوَتِهِ فَعَلَيْكُمْ بِالْوَقْتِ الْأَوَّل) (345) 39- امام كاظم عليه السّلام فرمود: نمازهاى واجب كه در اول وقتش با آداب و حدود آن خوانده شود خوشبوتر از شاخه آس (مورد) است كه از درخت هنگام سبزى و طراوت و خوشبوئيش چيده شود، پس نماز را اول وقت بخوانيد. (3) (6
خاکستر برگ
ورماده ينقي الكلف والنمش. يسكن الاورام الملتهبة والبثور والقروح وحرق النار.
در خوشبویی بدن ورماده بدل التوتيا وينقّي الكلف والنمش ويجلو البهق.
لکه های پوست ورم ها و زخم های چرکین و دملها
عصاره میوه
اعضاء النفض: عصارة ثمرته مدرة وهو نفسه يمنع حرقة البول وحرقة المثانة وهو جيد في منع مرور الحيض.
میوه گیاه دارای تانن اسانس ( میتول ) مواد رزینی ، قند ههای مختلف و اسید مالیک و اسید سیتریک می باشد .
ميوه مورد سرشار از ويتامين ث و گلوكوزيدها است.
اسهال و نفخ شکم و گازهای معده
خواص مورد:
اين گياه را از قديم الايام به خاطر ارزش غذايی آن و نيز به سبب اينكه ماده اوليهای برای رنگ پارچهها بوده است جمع آوری میكردند. مورد علاوه بر آنكه هميشه سبز و معطر است ،
مصرف درمانى داشته در طب گذشته مورد را تحت عنوان «آس» یا «عمار» به معنی نیکوی و خوشبو نامیده بودند طبیعت:سردوخشک حرارت لطیف و سردی غالب است و خشکی بیشتر از سردی است و به عنوان يكى از داروهاى ضد عفونى كننده از قديم به كار رفته است برگ و ميوه مورد كه ((آس دانه )) نام دارد و همچنين برجستگيهاى روى ساقه مورد كه به ((بنك آلاس )) معروف است اثر ضد عفونى كننده مورد بيشتر مربوط به اسانسى است كه در اعضاى مختلف مورد ، مخصوصا در برگ مورد وجود دارد. اسانس مورد داراى اثر ضد عفونى كننده و ضد كرم است . ضد نفخ ، خلط آور در برونشيت (پس از طي مراحل حاد بيماري)، كمك به قطع اسهالهاي غير عفوني ، رفع كننده ترشحات نا بجاي رحمي ،درمان پسوريازيس (درمصرف موضعي)، درمان آفت و تبخال (درمصرف موضعي) . گياه مورد برای التيام زخمهای داخلی بسيار مفيد است. ويحتوي ورق الآس طعم المرارة وصمغاً وزيت طيار مثل الميرتول.
مرض قند
يستحلب الآس ويستعمل لمعالجة مرضى السكري ويحبس الاسهال
والعرق والنزيف والسيلان، وينشف الرطوبة تحت الجلد.
خواص درمانی: مورد به صورت موضعی در درمان تبخال (تیپ 1و2)، به عنوان آنتی سپتیک و در درمان التهاب مخاط بینی استفاده میگردد (6). ضد احتقان، قابض، تقویتکننده و ضد عفونیکننده و ضد انگل است. مصرف موضعی آن در بهبود زخم و مصرف خوراکی آن در درمان اختلالات سیستم گوارشی و مجاری ادرار کاربرد دارد. همچنین به صورت خوراکی در ناراحتیهای مجاری تنفسی، سینوزیت و سرفههای خشک بکار میرود. کاربرد موضعی آن در آکنه، بواسیر و عفونت لثه و در پسوریازیس میباشد (7و6).
مصرف فرآوردهای مورد در برونشيتها، آسم نَزلهای، فراخ شدن ناحيهای يا عمومیبرونشها، موجبات تسهيل خروج اخلاط را فراهم میسازد.
اثرات قابض، و تقویتکننده رویش مو قائل بودهاند
چربي شكم وچربي خونرا تحليل مي برد واز داروها ي لاغركننده به حساب مي آيد. وباعرق شويت اثر قويتري دارد. براي تقويت قلب طبايع گرم ، سودمند است.
اسيد معده را كاهش مي دهدودر درمان اسهال عادي وخوني موثر است؛ خصوصا اگر با عرق پونه شفا مصرف شود. مصرف وماساژ پوست با آن، براي تقويت مفيد است.
اثر ضد قارچ آس، به اثبات رسيده است؛ وغرغرةآن، در اين خصوص براي دهان وگلو، به كار
مي رود. و در مصارف خارجي از مورد در رفع بيماري هاي جلدي و مواقعي كه به علت بروز دانه هاي جلدي پوسته هاي كوچك و سفيدرنگ در پوست ظاهر مي شود، مي توان استفاده كرد.
مصارف محلی: نرم کننده پوست، برطرف کننده بوی زیر بغل، تقویت موی سر و برطرف کننده شوره و خارش سر. همچنين مقوي معده، نيرودهنده است
مورد به صورت موضعی در درمان تبخال (تیپ 1و2)
به عنوان آنتی سپتیک و در درمان التهاب مخاط بینی استفاده میگردد
ضد احتقان، قابض، تقویتکننده و ضد عفونیکننده و ضد انگل است.
مصرف موضعی آن در بهبود زخم
و مصرف خوراکی آن در درمان اختلالات سیستم گوارشی و مجاری ادرار کاربرد دارد.
همچنین به صورت خوراکی در ناراحتیهای مجاری تنفسی، سینوزیت و سرفههای خشک بکار میرود. کاربرد موضعی آن در آکنه، بواسیر و عفونت لثه و در پسوریازیس میباشد (7و6).
برای آن اثرات قابض، ضد اسهال و تقویتکننده رویش مو قائل بودهان
خواص مورد:
برگ
آب برگ، جوشانده برگ مورد، محلول یا دمکرده مورد، ضماد برگ، گرد برگ، مورد ، خاکستر برگ، برگ مورد با روغن زيتون، بخور برگ
میوه
جوشانده میوه، عصاره میوه، جوشانده میوه
برجستگيهاى روى ساقه
دانه
بخور دانه، دانه با آب باقلا، عصاره دانه، خاكستر دانه
بوییدن مورد، عصاره مورد، جوشانده ريشه ، برگ و دانه مورد در روغن، روغن مورد، پماد مورد
آب مقطر برگ و گل مورد عرق آس (مورد)"ماء الملائكة"، عطر مورد
اسانس مورد(روغن فرّار ) روغن مورد سبز میرتول ( MYRTOL )، پماد 10% میرتول
برگ مورد با روغن زيتون
و چون دويست گرم آب برگ مورد را با روغن زيتون بنوشند، مسهل خوبى جهت بلغم خواهد بود.
برگ
خواص مهم دارویی: برگهاى مورد علاوه بر آنكه هميشه سبز و معطر است از قديم مصرف درمانى داشته دارای خاصیت اثر قابض ، تونیک و به عنوان يكى از داروهاى ضد عفونى دارد. بصورت خارجی برای التیام زخمهای پوستی و یا به صورت داخلی برای درمان اختلالات هاضمه و سیستم ادراری مصرف شود. اثر ضد عفونى كننده مورد بيشتر مربوط به اسانسى است كه در اعضاى مختلف مورد ، مخصوصا در برگ مورد وجود دارد. اسانس مورد بنام میرتول حاوی سینوئول -سینالول می باشدوهم اسانس حاوی اسانس دیانتین نیزمی باشد.علاوه براسانس فراردارای مقداری اسیدتانیک،اسیدهای آلی است.داراى اثر ضد عفونى كننده و ضد كرم است .
ترکیبات شیمیایی : برگ مورد دارای تانن، مواد رزينی و تلخ، گامفن و 30 درصد اسانس است.
برگ مورد که دارای تانن-کامنن و مواد رزینی و اسانس است دارای خواص بسیار میباشد
از جمله در بیماری های دستگاه تنفسی و آسم و سرفه و بیماری های مجاری ادرار و ورم بیضه مصرف میشود. مواد متشکله: برگهای این گیاه دارای 2ـ5/1 درصد حجمی اسانس است که قسمت عمده آن را ترپینولن (Terpinolen) 4/30%، سینئول، لینالول، ترپینئول (Terpineol)، لینالیل استات تشکیل میدهد (1). همچنین در برگ گیاه علاوه بر اسانس، تانن، فلاونوئید، ویتامین C (به میزان 82 میلیگرم در صد گرم برگ خشک) وجود داشته و فاقد آلکالوئید و گلیکوزیدهای قلبی بوده است ويجفف قروح الرأس والاذن وقيحها اذا قطر من مائه. وينفع شرابه لاسترخاء اللثة.
{مقدار مصرف و روش تهيه:
{مصرف خوراكي : سه نوبت در روز. در هر نوبت 1 قاشق مرباخوري (5 گرم) از گرد برگ گياه را در يك ليوان آب جوش ريخته، پس از مدت 15 دقيقه آنرا صاف كرده و بعد از غذا ميل مي گردد.
. بخش دارويى اين گياه را برگ ها تشكيل مى دهند برگ هاى اين گياه داراى ۲-۵/۱ درصد حجمى اسانسى است كه قسمت عمده آن را تريپنولن، سينئول و لينالول تشكيل مى دهند.
مورد به صورت موضعى در درمان تبخال به عنوان آنتى سپتيك و در درمان التهاب مخاط بينى استفاده مى شود. در طب براى آن اثرات قابض، ضداسهال و تقويت كننده رويش مو قائل بوده اند.
پراکندگی جغرافیایی:
در جنگلهاي بحر الروم کوههای دربید، معبد نارستانه، عقدا. افغانستان، پاكستان و مناطق مديترانهای و اروپای جنوبی و آسیا بخصوص ایران
در ايران مورد كه اغلب گرما پسند بوده و در مناطق گرمسيری ايران و در نواحی معتدله و معتدله گرم میرويد. پراكندگی جغرافيايی اين گونه در ايران نسبتاً وسيع و اغلب در استانهای گرمسيری جنوب و مركز ايران میرويد و علاوه بر ايران در نيز میرويد. در جنگلهاي شمال در اطراف منجيل ، رودبار، در دامنه زاگرس در مناطق غرب كشور خرم آباد، فراوان است و در بلوچستان شهبازان و بين اصفهان و يزد هرزویل و لاب سفید در بختیاری، دره رودخانه خراسان، شهبازان، شهشوم، سراب، گیلانغرب، کرمان، نودان، کازرون، فارس، شيراز، مهارلو در شیراز، نیریز به طرف شیراز، فسا، ممسنی، نزدیک حاجیآباد و بندرعباس كوه تفتان و... پراکندگی دارد درختچهای است كه اغلب جنبه تقدس داشته و در كنار زيارتگاهها و پرستشگاههای مذهبی نيز كاشته میشود.
و به عنوان درخت زينتي در باغها کاشته مي شود
امروزه اين گياه به صورت يك جنگل چند هكتاري در شرق شهر گيلان غرب در كنار سرابي به همين نام و در دامنه كوه سريران وجود دارد كه متأسفانه به دليل خاك برداري براي ايجاد درياچه اين اكوسيستم نادر و زيبا مورد تهديد جدي واقع شده است.