فرح بخش
اسانس مورد فرحآور و مقوی قلب است.
بوييدن برگ مورد مقوى قلب و دافع خفقان است .
شربت مورد مقوی قلب است
براي تقويت قلب طبايع گرم ، سودمند است.
اسانس مورد فرح بخش و مقوی قلب میباشد و سردرد، سرگيجه، درد چشم، گوش و دندان را از بين میبرد.
آرام بخش
اسانس مورد آرام بخش دارد
سردرد
اسانس مورد فرح بخش و مقوی قلب میباشد و سردرد، سرگيجه،
اثرات مورد بر بیماریهای روحی روانی
بوییدن
آن سيد گلهاى بهشت است پس از گل آس.
غش
بکار بردن برگ مورد در درمان غش توسط حضرت امام حسین علیه السلام
پاکیزگی هوا
خواب آور
عطر سازی از برگ و گل مورد
صرع
آرام بخش
خون دماغ
سردرد شدید
فرح بخش
آرام بخش
سردرد
اثرات مورد بر بیماریهای روحی روانی
بوییدن
ص بِالْوَرْدِ بِكِلْتَا يَدَيْهِ فَلَمَّا أَدْنَيْتُهُ إِلَى أَنْفِي قَالَ إِنَّهُ سَيِّدُ رَيْحَانِ الْجَنَّةِ بَعْدَ الْآس
(5) 1- عيون: تا على (ع) كه رسول خدا با دو دستش بمن گلى بخشيد و چونش به بينى نزديك كردم فرمود: آگاه باش كه آن سيد گلهاى بهشت است پس از گل آس.
غش
از أُمُّ سُلَيْمٍ از زنان صحابه ضمن حدیث طولانی می گوید: امام حسين عليه السّلام را ديدم عرضكردم آقا يك علامت ديگر برايم بياور لبخندى زده نشسته بود از جاى حركت كرد دست راستش را بطرف آسمان بلند كرد بخدا قسم مانند ستونى از آتش آسمان را شكافت بطورى كه از چشمم پنهان شد در همان حال كه ايستاده بود اعتنائى باين مطلب نداشت و نه بر زمين نشست من بزمين افتادم و بيهوش شدم وقتى بهوش آمدم ديدم امام حسین علیه السلام را برگى از درخت مورد (آس) در دست دارد و بدماغم ميزند. با خود گفتم بعد از اين دليل ديگر چه بگويم. از جا حركت كردم بخدا قسم تا همين ساعت بوى آن برك مورد ( آس) را استشمام ميكنم و آن برك را نگه داشتهام نه خشك شده و نه پژمرده و نه از بوى آن كاسته گرديده بخانوادهام وصيت كردهام آن را داخل كفنم بگذارند
بیماری های خارجی
التيام دهنده زخمهای خارجی
ضدعفونی كننده
مورد، اثر ضدعفوني كننده دارد و از آن در مصارف داخلي و خارجي مي توان استفاده كرد
به عنوان يكى از داروهاى ضد عفونى كننده از قديم به كار رفته است . چوب درخت مورد هم معطر مى باشد.
اثر ضد عفونى كننده مورد بيشتر مربوط به اسانسى است كه در اعضاى مختلف مورد ، مخصوصا در برگ مورد وجود دارد.
ضد عفونی
برای ضد عفونی زخمهای پوست
وشرابه اذا شرب قبل النبيذ منع الخمار.
زخم خارجی
كما يستخدم زيت الآس لتطهير الجروح السطحية
ضد باكتريايی
ميوه مورد دارای خاصيت ضد باكتريايی است و از آن به عنوان يك ماده ضدعفونی كننده استفاده میكنند.
باکتریهای استافیلوکوکوس اورئوس، پسودوموناس آئروجینوزا، اشریشیاکلی
آثار فارماکولوژیکی گیاه مورد: در یک مطالعه که در شرایط in-vitro اثر اسانس، عصاره محلول در آب، عصاره محلول در دیکلرومتان و عصاره محلول در روغن ذرت روی انواع میکروبها مطالعه شد مشخص گردید که اسانس مورد میتواند مانع رشد باکتریهای استافیلوکوکوس اورئوس، پسودوموناس آئروجینوزا، اشریشیاکلی گردد (1).
انگل واژن
پس از نمونهگيري از ترشحات واژن و تأئيد انگل به روش مستقيم ، انگل در لوله هاي پنج تايي حاوي محيط كشت درسه ، مترونيدازول ، ديمتيل سولفوكسايد (DMSO) ، عصاره هاي 1/0، 01/ ، گياه مورد و اسانس هاي با غلظت 1/0 ،01/0 ، 001/0، 0004/0 ، 0002/0 و 0001/0 گياه مورد در DMSO قرار داده شد تا تأثير آنها در زمانهاي متفاوت (از بدو كشت تا 72 ساعت ) بر توقف رشد و از بين رفتن انگل بررسي شود .
نتايج: انگل تريكومونا تا 72 ساعت در محيط كشت درُسه (تهيه شده از تخممرغ) زنده ماند و در مجاورت داروي مترونيدازول يك ساعت بعد و در محيط DMSO بعــد از 6 ساعت از بين رفت. همچنين نتايج نشان داد زمان تأثير عصاره متانولي برگ مورد در غلظت هاي 1/0و 01/0 بدوكشت و زمان تأثير اسانس در غلظت هاي
1/0 ، 01/0 ، 001/0 ، 0004/0 نيز بدو كشت و در غلظت هاي 0002/0 و 0001/0 به ترتيب دو ساعت و چهار ساعت بعد مي باشد.
نتيجهگيري: با توجه به اثر قابل توجه اسانس و عصاره گياه مورد برتريكو مونا در محيط in-vitro ، تأثير مواد موثره گياه فوق به صورت in-vivo روي انگل مورد بررسي قرار گيرد تا ، در صورت تأثير، به شكل دارو از آن استفاده گردد .
پاکیزگی هوا
ووجوده يطيب الهواء ويقتل ما يحمله من جراثيم ويحرر الاوكسيجين من قيوده.
خواب آور
خواب را عمیق می کند
عطر سازی از برگ و گل مورد
تصنع العطور من ورق عشبة الآس وزهره،
صرع
خوردن آن در علاج صرع بکار برده شده
آرام بخش
اسانس مورد اثر آرام بخش دارد
خون دماغ
اعضاء الراس: يحبس الرعاف ويجلو الحزاز ويجفف قروح الراس وقروح الاذن وقيحها اذا قطر من مائه وينفع شرابه من استرخاء اللثة.
سردرد شدید
وورقه اذا طبخ بالشراب وضمّد به سكن الصداع الشديد.
اسانس مورد فرح بخش و مقوی قلب میباشد و سردرد، سرگيجه، درد چشم، گوش و دندان را از بين میبرد.
اسانس مورد فرحآور و مقوی قلب است اسانس مورد از طریق ایجاد بیحسی موضعی، اثرات ضد درد و ضد سوزش از خود نشان میدهد و در التیام زخمها بسیار مؤثر است
فلجی، فلج، شکستگی استخوان، مفاصل،
چشم ، گوش، زخم گوش،
دهان دندان لثه ، قارچ دهان وگلو، عفونت لثه، آفت، برفك، تبخال، بوي بددهان، قارچ دهان وگلو، درد دندان، بى حسى لثه و زبان، ضماد برگ،
بواسير، بیماریهای پوست، پوست،
زیبایی پوست، مالش در حمام، بوی عرق، قطع عرق، چرک بدن، مو، تقويت مو، سياه شدن مو، نرمی مو، اثرات ضد عفونی كننده (Antiseptic effects ) : ، اثرات ضد التهابی بر مو( Anti inflamation effects): ، اثرات نرم كننده مو ( Softener effects ) : ،
نرمی مو، مو و سیاه کردن مو،
مقوی بدن، زخمهای چركين، بثورات خارش دار، زخمهای سر،
لكه هاى صورت ،عرق كردن بوى بد آن، لكه هاى جلدى، ضد درد و ضد سوزش، التیام زخمها،
بيماري هاي جلدي، التیام زخمها، قرحههاى تر، چرک، ضد درد و ضد سوزش، ورم بیضه،
خارش، اگزما، ورمهاى گرم ، لكه هاى جلدى ، زخمهايى كه در كف دست و پا،
دانه هاي جلدي، آکنه ، زخمهای چركين ، زخمهای سر ، ورمهای مخملك، شوره پوست
سوختگي ، گزيدگى عقرب
بیماریهای قلب
خفقان
اسانس مورد فرحآور و مقوی قلب است.
بوييدن برگ مورد مقوى قلب و دافع خفقان است .
شربت مورد مقوی قلب است
براي تقويت قلب طبايع گرم ، سودمند است.
ضد ميكروبي كيستهاي زنده
ميزان كشندگي اسانس گياهان در مقايسه با داروي شيميايي مترونيدازول با شمارش كيستهاي رنگ شده ( كيستهاي مرده به خود رنگ قرمز انوزين مي گيرند و كيستهاي زنده بي رنگ و شفاف باقي مي مانند) و تعداد كل كيستها كه از طريق لام هموسيتومر مشخص گرديد كه در جدول شماره 1 و شماره 2 آورده شده است . بر روي هر يك از لوله هاي محتوي كيست 40 آزمايش صورت گرفت و در مجموع براي 30 نمونه 1200 آزمايش انجام گرفت و از آناليز آماري One way ANOVA و آزمون آماري Duncan و با در نظر گرفتن 5./ .p عنوان اختلاف معني دار استفاده شد. با توجه به نتايج بدست آمده ميانگين كشندگي اسانس گياهان مورد مطالعه درمدت 60 دقيقه بيشتر از 30 دقيقه بوده است. همچنين اثر كشندگي اسانس آويشن باريك در هر دو زمان و در غلظتهاي مختلف از ساير گياهان بيشتر مي باشد. و در غلظت تام و 5 :1 اثر كشندگي آن از مترونيدازول بيشتر است . بيشتر اثر كشندگي اسانس اين گياه مربوط به وجود داويزومر فنلي در آن است كه خاصيت ضد ميكروبي به آنها نسبت داده مي شود. پس از آويشن باريك ، آويشن پهن قرار دارد كه غلظت تام و 5 :1 اثر كشندگي بيش از مترونيدازول دارد. اسانس مورد نيز در مقايسه با مترونيدازول در غلظت تام تأثير نسبتاً يكساني بر روي كيستها داشت . خاصيت كشندگي اسانس مورد به علت حضور تركيبات مختلف در اسانس از جمله سينئول مي باشد كه خاصيت ضد ميكروبي آن ثابت شده است . ميانگين كشندگي رزين آنغوزه در مرتبه چهارم قرار دارد و بيشترين فعاليت كشندگي مربوط به رزين تام است و پس از آن اسانس آنغوزه در مرتبه پنجم قرار مي گيرد. علت كشندگي رزين و اسانس آنغوزه وجود پينن در آن مي باشد. اثر اين گياهان در مقايسه با مطالعه اي كه قبلاً بر روي اثر سير روي كيست ژيارديا انجام شده است قابل توجه است (10) كه در آن حداكثرزمان كشندگي عصاره سير در مدت 3 ساعت و در دماي اتاق 33 5/107 بوده است . با توجه به نتايج فوق به نظر مي رسد مطالعه براي تهيه شكل داروئي مناسب از اين گياهان بخصوص اسانس آويشن باريك نتيجه بخش خواهد بود.
ضد باکتری
آثار فارماکولوژیکی گیاه مورد: در یک مطالعه که در شرایط in-vitro اثر اسانس، عصاره محلول در آب، عصاره محلول در دیکلرومتان و عصاره محلول در روغن ذرت روی انواع میکروبها مطالعه شد مشخص گردید که اسانس مورد میتواند مانع رشد باکتریهای استافیلوکوکوس اورئوس، پسودوموناس آئروجینوزا، اشریشیاکلی گردد
مفاصل
يوافق التضميد بثمرته مطبوخة بالشراب من استرخاء المفاصل.
چشم
چكاندن آب برگ مورد در چشم جهت تسكين درد و بر آمدن حدقه و درمان تراخم و آبريزش چشم مفيد است .
گوش
چكاندن آب برگ مورد در گوش جهت تسكين درد و از بين بردن چرك آن مفيد مى باشد.
زخم گوش
ويجفف قروح الرأس والاذن وقيحها اذا قطر من مائه.
دهان دندان لثه
مضمضه آب جوشانده مورد مسكن درد دندان بوده و براى بى حسى لثه و زبان و زخم دهان و پيوره نافع است .
قارچ دهان وگلو
اثر ضد قارچ آس، به اثبات رسيده است؛ وغرغرةآن، در اين خصوص براي دهان وگلو، به كار
مي رود.
عفونت لثه
کاربرد موضعی آن در آکنه، بواسیر و عفونت لثه و در پسوریازیس میباشد (7و6).
موارد استعمال در پزشکی گذشته: در طب گذشته مورد را تحت عنوان «آس» یا «عمار» به معنی نیکوی و خوشبو نامیده بودند و برای آن اثرات قابض، ضد اسهال و تقویتکننده رویش مو قائل بودهاند
آفت
درمان پسوريازيس (درمصرف موضعي)، درمان آفت و تبخال (درمصرف موضعي) .
) از دمکردۀ برگهای آن به صورت غرغره و دهانشویه در موارد آفت (Aphthae) استفاده میشده، براي درمان آفت دهان مي توان از محلول مورد به صورت موضعي 5 الي 6 بار در روز استفاده كرد.
برفك
از دم كرده برگها به صورت غرغره و شست و شوی دهان در موارد برفك استفاده میشود.
تبخال
خواص درمانی: مورد به صورت موضعی در درمان تبخال (تیپ 1و2)،
مورد به صورت موضعى در درمان تبخال به عنوان آنتى سپتيك استفاده مى شود.
تحريك مخاط دهان
غرغره جوشانده آن در ضدعفوني كردن و رفع تحريك مخاط دهان موثر است.
بوي بددهان
مورد بوي بددهان را رفع كرده
قارچ دهان وگلو
اسانس مورد داراى اثر ضد عفونى كننده و ضد كرم است .
اسانس گیاه نباید به صورت خوراکی مصرف گردد مگر با تجویز پزشک.اسانس مورد داراى اثر ضد عفونى كننده و ضد كرم است . اثر ضد عفونى كننده مورد بيشتر مربوط به اسانسى است كه در اعضاى مختلف مورد ، مخصوصا در برگ مورد وجود دارد. اسانس مورد داراى اثر ضد عفونى كننده و ضد كرم است .
درد دندان
مضمضه آب جوشانده مورد مسكن درد دندان بوده و براى بى حسى لثه و زبان و زخم دهان و پيوره نافع است .
بى حسى لثه و زبان
مضمضه آب جوشانده مورد مسكن درد دندان بوده و براى بى حسى لثه و زبان و زخم دهان و پيوره نافع است .
ضماد برگ
ضماد برگ آن بواسير و ورم بيضه را معالجه مى كند.
همچنین ضمادش موجب ترمیم شکستگی استخوان می شود
ونطول طبيخه على العظام يسرع جبرها
با کافور در قبر
ولا زال المسلمون يستعملون أغصان الآس في بعض البلدان لتزيين قبور الموتى وبالأخص في الأعياد والمواسم ويضعون أوراقه اليابسة مع الكافور في القبر.
بواسير
بخور دانه هاى ميوه مورد دانه هاى بواسير را ساقط مى كند.
بیماریهای پوست
پوست
در یك مطالعه آماری بر روی 60 بیمار مراجعه كننده به درمانگاه پوست یك بیمارستان نتایجی بدست آمده كه بسیار حایز اهمیت است
زیبایی پوست
مصرف وماساژ پوست با آن، براي تقويت مفيد است.
نرم کننده پوست، ، تقویت موی سر و برطرف کننده شوره و خارش سر.
التیام زخمهای پوستی و یا به صورت داخلی برای درمان اختلالات هاضمه و سیستم ادراری مصرف شود.
مالش در حمام
واذا تدلك به في الحمام قوّى البدن ونشّف الرطوبات التي تحت الجلد
بوی عرق
ضمنا شست و شوی زیر بغل با جوشانده برگ مورد باعث از بین رفتن بوی عرق میشود
ماليدن جوشانده دانه هاى مورد در روغن ، به زير بغل و كشاله ران مانع عرق كردن و برطرف کننده بوی بد آن است ، مخصوصا اگر سوزانده و در روغن بجوشانند.
قطع عرق
پاشيدن گرد گل محمدی با «برگ مورد» براي قطع عرق نافع است .
چرک بدن
طب الائمه: تا جابر جعفى كه بامام پنجم (ع) از چرك فراوانى كه جامه امرا چركين كند شكوه كردم فرمود آس (مورد) را بكوب و آبش را بگير و با سركه بسيار خوب بسختى بهم زن تا كف كند و سر و پشت را با همه نيرو با آن بشو و از آن بعد با شيره تازه روغن مالى كن كه چرك را ريشهكن كند باذن الله تعالى.
مو
جوشانده ريشه ، برگ و دانه مو
رد در روغن براى تقويت مو و جلوگيرى از ريزش آن سودمند مى باشد و از سفيد شدن مو جلوگيرى مى كند. چون ميوه
مرا با آب و برگ چغندر بپزند و بر سر بمالند شوره را از بين مى برد و مو خوره را نابود مى كند و چون ميوه مرا با آب و برگ چغندر بپزند و بر سر بمالند شوره
را از بين مى برد و مو خوره را نابود مى كند
مخصوصا اگر سوزانده و در روغن بجوشانند. خاكستر دانه هاى مورد لكه هاى جلدى را از بين مى برد
تقويت مو
و در تقويت موي سروسياه شدن آن، عرق مورد مفيد است.
سياه شدن مو
و در تقويت موي سروسياه شدن آن، عرق مورد مفيد است.
نرمی مو
وتنعيم الشعر وفوائد طبية اخرى اقرأي الموضوع حتى نهايته
اثرات ضد قارچ میرتول
در پژوهشی اثرات میرتول روی برخی قارچهای ساپرفیت و بیماریزا مطالعه و میرتول را با غلظت های خالص ، 2% - 1% - 0.5% با رزورسینول 2% به روش دیسك دیفیوژن در محیط سابرو آگار و شرایط مناسب مقایسه گردید كه در این مطالعه مشاهده شده در مجموع اثر میرتول 2% در مقایسه با رزور سینول 2% اثرات مهاری بیشتری بر انواع قارچهای مورد آزمایش نشان داده است . ( حدود 13 % قویتر بوده ) .
جدول (1 ) در تحقیقی دیگر اثرات میرتول بر قارچهای بیماریزا مطالعه و مشاهده شده كه قارچها ی پاتوژن و ساپروفیت ذیل كه درمحیط كشت آنها 2% میرتول اضافه شده درمدت 40 روز هیچگونه رشدی و تكثیری نداشته اند .نمونه های مورد آزمایش به شرح ذیل می باشد .
تریكوفایتونها : شونلاینی ، ویو لاسئوم ، روبروم ، ورو كوزوم
میكرو سپو رومها : كانیس ، جیپسئوم
مخمر ها : كاندیا آلبیكنس و كریپتوكوكوس
قارچهای احشایی : نوكاردیا
ساپروفیتها : انواع آسپرژیلو سها و پنی سیلیومها
باكتریهای بیماریزا
اثرات ضد باكتری میرتول اثرات آنتی باكتریال میرتول به شرح جدول (2) بررسی گردیده كه با توجه به این مهم كه میرتول اثرات قابل قبولی در مهار باكتریهای بیماریزا داشته ، قطعا روی فلور طبییعی پوست و ساپروفیتها اثر بهتری دارد
ضد درد و ضد سوزش
اسانس مورد از طریق ایجاد بیحسی موضعی اثرات ضد درد و ضد سوزش از خود نشان میدهد
اسانس مورد فرح بخش و مقوی قلب میباشد و سردرد، سرگيجه، درد چشم، گوش و دندان را از بين میبرد.
التیام زخمها
اسانس در التیام زخمها بسیار مؤثر است
بيماري هاي جلدي
و در مصارف خارجي از مورد در رفع بيماري هاي جلدي
شستن با آب جوشانده برگ مورد امراض جلدى باشد از بين مى برد.
التیام زخمها
مصرف موضعی آن در بهبود زخم
اسانس مورد از طریق ایجاد بیحسی موضعی، اثرات ضد درد و ضد سوزش از خود نشان میدهد و در التیام زخمها بسیار مؤثر است مورد(myrtle)
قرحههاى تر
و كوبيده و سائيده برگش كه آب زنند و با اندكى زيت يا عطر گل و مى بياميزند و ضماد كنند بر قرحههاى تر سازگار است،
چرک
و كوبيده و سائيده برگش كه آب زنند و با اندكى زيت يا عطر گل و مى بياميزند و ضماد كنند بر قرحههاى تر سازگار است،
و هم بجاها كه چرک بر آنها روانست
گفتند: آس (مورد) سرد است در درجه 1 و خشك است در درجه 2- و براى گرمى و رطوبت خوبست
و بويش براى بخار گرمتر خوبست
ضد درد و ضد سوزش
اسانس مورد از طریق ایجاد بیحسی موضعی، اثرات ضد درد و ضد سوزش از خود نشان میدهد و در التیام زخمها بسیار مؤثر است مورد(myrtle)
ورم بیضه
برگ مورد که دارای تانن-کامنن و مواد رزینی و اسانس است دارای خواص بسیار میباشد
از جمله در بیماری های دستگاه تنفسی و آسم و سرفه و بیماری های مجاری ادرار و ورم بیضه مصرف میشود.
سوختگي
هدف: بررسي اثر موضعي روغن مورد بر بهبود زخم سوختگي درجه 2 عمقي موش صحرايي.
مواد و روشها: 48 راس موش صحرايي ماده به 4 دسته 12 تايي تقسيم شدند: دسته اول براي دوره 7 روزه، دسته دوم براي دوره 14 روزه، دسته سوم براي دوره 21 روزه و دسته چهارم براي دوره 28 روزه تحقيق در نظر گرفته شدند.
هر دسته به سه گروه شاهد سولفاديازين نقره و روغن مورد (تركيب روغن زيتون و برگ مورد) تقسيم شد. پس از بيهوشي عمومي با كتامين و زيلازين (اينتراپريتونئال) مساحت معيني از پوست موش صحرايي با سكه 50 ريالي داغ به قطر 2.5 سانتي متر سوزانده شد و سوختگيهاي مشابه درجه 2 عمقي ايجاد شد.
گروه شاهد هيچ گونه درماني دريافت نكرد و گروه سولفاديازين نقره روزي يك بار سطح ضايعه با سولفاديازين نقره و گروه روغن مورد روزي يك بار سطح ضايعه با روغن مورد پوشيده شد.
در انتهاي هر دوره موشها با اتر كشته شدند و نمونه برداري از محل سوختگي و پوست سالم مجاور انجام شد نمونه ها پس از مقطع گيري با روش هماتوكسيلين- ائوزين رنگ آميزي شدند وبا روش كيفي بافت شناسي ترميم سوختگي مورد مطالعه قرار گرفت.
يافته ها: نتايج نشان داد كه ميزان بهبود سوختگي در گروه دريافت كننده روغن مورد و سولفايازين نقره در هفته چهارم تقريبا سريعتر و بهتر از گروه شاهد بود و تفاوت معني داري بين گروه روغن مورد و سولفاديازين نقره وجود نداشت ولي اسكار بعد از ترميم در هفته چهارم در گروه تحت درمان با روغن مورد نسبت به ساير گروهها كمتر بود.
نتيجه گيري: كاربرد موضعي روغن مورد به صورت الگوي يك بار در روز به جراحتهاي سوختگي درجه 2 موش صحرايي موجب بهبودي سريعتر از گروه شاهد شد ولي نتايج با گروه سولفاديازين نقره تقريبا يكسان بود.
كليد واژه: ترميم، زخم سوختگي، روغن مورد، سولفاديازين نقره، موش صحرايي