eitaa logo
پژوهش‌های تاریخ اسلام
3.7هزار دنبال‌کننده
353 عکس
33 ویدیو
12 فایل
مرکز پژوهش های تاریخ اسلام لینک دعوت به کانال: @chsiqs قم، خیابان دورشهر، روبروی کوچه ۲۱ تلگرام: https://t.me/chsiqs جهت ارتباط با ادمین: @Chsi_qs نکات تاریخی که توسط ادمین در کانال گذاشته می‌شود، به معنای موافقت و تایید مرکز با مضمون آن نکات نیست.
مشاهده در ایتا
دانلود
📜خطبه‌ای که دشمن را به هدفش نزدیک کرد 🔹بنا بر گزارش نصر بن مزاحم منقری، تاریخ‌نگار قرن سوم، اشعث بن قیس در میانه جنگ صفین، در میان نیروهایش سخنرانی‌ و تاکید کرد این پیام را به همه برسانید که اگر فردا رودررو شدیم و باز جنگیدیم، کارمان به از بین رفتن عرب و هتک حرمت ناموس‌مان خواهد کشید. من بر زن و بچه‌های‌مان می‌ترسم که بعد از کشته شدن‌مان چه خواهند کرد‌. 🏷أَلاَ فَلْيُبَلِّغِ اَلشَّاهِدُ اَلْغَائِبَ أَنَّا إِنْ نَحْنُ تَوَاقَفْنَا غَداً إِنَّهُ لِفَنَاءِ اَلْعَرَبِ وَ ضَيْعَةِ اَلْحُرُمَاتِ ...أَخَافُ عَلَی‌ اَلنِّسَاءِ وَ اَلذَّرَارِيِّ غَداً إِذَا فَنِينَا 🔺راوی گزارش می‌کند که در پی این خطبه‌ و ترساندن اشعث، جاسوس‌های معاویه، خطبه‌ اشعث را به‌گوش او رساندند و معاویه گفت: به خدای کعبه اشعث به هدف زد. ما اگر فردا رودرروی هم قرار گرفتیم و جنگیدیم، رومی‌ها سراغ زن و بچه‌ ما خواهند آمد. و ایرانی‌ها به سراغ زن و کودک عراقی‌ها! این را آدم‌های خردمند و پرمغز می‌فهمند. بروید قرآن‌ها را به نیزه کنید. 🏷فَقَالَ: أَصَابَ وَ رَبِّ اَلْكَعْبَةِ لَئِنْ نَحْنُ اِلْتَقَيْنَا غَداً لَتَمِيلَنَّ اَلرُّومُ عَلَی‌ ذَرَارِيِّنَا وَ نِسَائِنَا وَ لَتَمِيلَنَّ أَهْلُ فَارِسَ عَلَی‌ نِسَاءِ أَهْلِ اَلْعِرَاقِ وَ ذَرَارِيِّهِمْ وَ إِنَّمَا يُبْصِرُ هَذَا ذَوُو اَلْأَحْلاَمِ وَ اَلنُّهَی‌ اِرْبِطُوا اَلْمَصَاحِفَ عَلَی‌ أَطْرَافِ اَلْقَنَا. 📚وقعة صفين: ١، ۴۸۰-۴۸۲. @chsiqs
📜اگر شهید نشوی، می میری 🔹️بنابر نقل نصر بن مزاحم، یکی از تاریخ نگارانِ شیعه که در اوایل قرن سوم وفات کرده، عمار یاسر در جنگ صفین فرد مشهوری را که در سپاه دشمن(معاویه) بود، نصیحت کرد و درضمن آن به او گوشزد کرد که اگر امروز کشته نشوی به هرحال فردا خواهی مرد. 🏷انّک ان لم تُقتَل الیوم فستموت غداً 📚وقعة صفین: 320. @chsiqs
📜 امام علی(ع) پس از تهاجم دشمن: با دشمن بجنگيد پيش از اينكه با شما بجنگند 🔹️بنابر گزارش ثقفی، عالم قرن سوم(285ق)، پس از یک سری از تعرض‌هایی که لشکر معاویه به سرزمین تحت تصرف امام علی(ع) انجام داد، امام که از شنیدن تهاجم های دشمن اندوهگین بود، پیامی خطاب به مسلمانان نوشت و به مسجد کوفه رفت و از سعید بن قیس، یکی از فرماندهان سپاه امام، خواست پیامش را برای مردم بخواند؛ زیرا در آن روزها امام بیمار بود و نمی‌توانست بایستد و آن‌گونه که می خواهد خطبه بخواند. 🔸️پیام امام با این شروع می‌شود: از بنده خدا، علی، به مسلمانانی که این پیام برایشان خوانده می شود. در ابتدای یادداشت یادشده، امام علی(ع) به مخاطبانش گوشزد می کند که وقتی محتوای پیام به گوششان رسید، آن را عملی کنند البته خود ایشان ابراز می کند که بعید است مردم با محتوای پیام همدلی کنند و آن را نشنیده خواهند گرفت. 🔺️به هرترتیب، امام على(ع) پیام خود را با بیان فضیلت جهاد شروع می‌کند و از این می‌گوید که جهاد دروازه‌ای ویژه است برای اولیای الهی که خداوند آن را برای بهشت رفتن آنان گشوده است. کسی که از جهاد رویگردان باشد، لباس ذلت بر او پوشانده می شود و محکوم به سرگردانی می‌شود. 🔺️در بخشی از پیام ایشان آمده است: به شما گفتم كه با دشمن بجنگيد پيش از اينكه با شما بجنگند. به خدا قسم هيچ ملّتى در خانه‌اش مورد حمله قرار نگرفت مگر اينكه ذليل شد. اما شما مسئوليت جهاد را به يكديگر حواله كرديد و به يارى يكديگر بر نخاستيد تا دشمن از هر سو بر شما تاخت‌. 🔺️ در ادامه ایشان، از همراهی نکردن مسلمانان برای جنگیدن با دشمن گلایه می‌کند و آنان را پیش از پیش به جهاد تشویق می‌کند و در آخر از آنان انتقاد می‌کند و می‌گوید: اى نامردان مرد نما، دارندگان رؤياهاى كودكانه، اى كاش شما را نديده بودم و نمى‌شناختم. به خدا قسم حاصل شناختن شما پشيمانى و غم و غصه است. خدا شما را بكشد، كه دلم را پر از خون كرديد و سينه‌ام را مالامال خشم نموديد و پى در پى جرعه اندوه به كامم ريختيد تا جايى كه قريش گفت: پسر ابو طالب شجاع است ولى دانش جنگيدن ندارد. خدا پدران‌شان را جزا دهد، آيا هيچ كدام آنان كوشش و تجربه مرا در جنگ داشته؟ و پيش قدمی‌اش از من بيشتر بوده؟ هنوز به سن بيست سالگى نرسيده بودم كه آماده جنگ شدم، اكنون عمرم از شصت گذشته، ولى کسی که فرمانش را اطاعت نکنند، نمی‌تواند فرمان دهد. 🏷فلبث عليّ ترى فيه الكآبة و الحزن حتّى قدم عليه سعيد بن قيس فكتب كتابا و كان‌ في‌ تلك‌ الأيّام‌ عليلا فلم يُطق على القيام‌ في النّاس بكلّ ما أراد من القول.. من عبد اللَّه عليّ الى من قرئ عليه كتابي من المسلمين‌.. انّ الجهاد باب من أبواب الجنّة فتحه اللَّه لخاصّة اوليائه..فمن‌ ترك الجهاد في اللَّه ألبسه اللَّه ثوب‌ ذلة..وقلت لكم: اغزوهم قبل أن يغزوكم، فو اللَّه ما غزي قوم قطّ في عقر دارهم الّا ذلّوا فتواكلتم و تخاذلتم‌.. 📚الغارات (دارالکتاب): 2، 325-326. 🔺️گفتنی است؛ این گزارش، بدون بیان شأن نزول، توسط مرحوم کلینی نیز نقل شده است. 📚الکافی: 5، 5-7. @chsiqs
📜 جنود الهی 🔹بَلَىٰ ۚ إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ. آل عمران، ۱۲۵. 🔸آری، اگر شکیبایی ورزید و پرهیزکاری کنید و دشمنان در همین لحظه، جوشان و خروشان بر شما بتازند، پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشان دار یاری می‌دهد. @chsiqs
📜 با دشمن بجنگید همان‌گونه که پیامبر(ص) جنگید 🔹️ بنابر نقل طبری از ابن اسحاق، در جنگ اُحد، وقتی شایعه شهادت پیامبر(ص) جدی شد و بسیاری از اصحاب این شایعه را باور کردند، انس بن نضر عموی انس بن مالک به ناامیدشدگان و نشستگان از معرکه، نهیب زد که چرا نشسته‌اید؟ با زنده ماندن پس از پیامبر(ص) چه می‌خواهید بکنید؟ اگر پیامبر(ص) از دنیا رفته، شما هم مانند او بجنگید تا بمیرید. أنس بن نضر هم جنگید تا به شهادت رسید. 🏷انتهى أنس بن النضر عم أنس بن مالك إلى عمر بن الخطاب وطلحة بن عبيد الله في رجال من المهاجرين والانصار وقد ألقوا بأيديهم فقال ما يجلسكم قالوا قتل محمد رسول الله قال فما تصنعون بالحياة بعده قوموا فموتوا على ما مات عليه رسول الله. 📚تاریخ الأمم والملوك: 2، 199. @chsiqs
📜امداد الهی 🔹 إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ. حج، ۳۸ 🔸مسلماً خدا از مؤمنان دفاع می کند، قطعاً خدا هیچ خیانت کار ناسپاسی را دوست ندارد. @chsiqs
📜قصاص ابن ملجم ◇بنا بر گزارش شیخ مفید بعد از آنکه امام حسن(ع) پیکرامیرالمؤمنین(ع)را [مخفیانه] در سرزمین غَریّ به خاک سپردند و به کوفه بازگشتند، برای مردم در روز بیست و یکم ماه رمضان خطبه‌ای ایراد نمودند. پس از آن، ابتدا ابن ملجم را توبیخ کردند و سپس بر طبق وصیّت پدر با یک ضربۀ شمشیر او را قصاص کردند.   🔺وی در ادامه گزارش می‌کند که امّ هیثم دختر اسود نخعی تقاضاکرد تا جسد آن خبیث را به او واگذار کنند. پس امام حسن علیه السلام جسد را به او واگذار کرد، او نیز آتشی بر افروخت و جسد را در آن سوزاند.* 🏷واستَوْهَبتْ اُمّ الهَيْثم بنت الأسود النَخَعيّة جيفَتَه، منه لتَتَولّى إحراقَها ، فوَهَبَهَا لها فاحْرَقَتْها بالنار. 📚 الارشاد:۱، ۲۲-۲۵. ◇ ابن‌بطوطه، عالم قرن، گزارش می‌کند در طرف مغرب قبرستان کوفه جایی را دیده که در آن چیزی به رنگ سیاه تند در میان زمینه سفیدی جلب نظر می‌کرده است. گفتند قبر ابن ملجم شقی است که مردم کوفه همه ساله هیزم فراوان بدان جا می‌برند و هفت روز آتش بر گور او می‌افروزند. 🏷والفرات من الكوفة على مسافة نصف فرسخ في الجانب الشرقي منها وهو منتظم بحدائق النخل الملتفة المتصل بعضها ببعض ورأيت بغربي جبانة للكوفة موضعاً مسوداً شديد السواد في بسيط أبيض فأخبرت أنه قبر الشقي ابن ملجم وأن أهل الكوفة يأتون في كل سنة بالحطب الكثير فيوقدون النار على موضع قبره سبعة أيام وعلى قرب منه قبة أخبرت على أنها المختار بن أبي عبيد. 📚رحله ابن بطوطة:۱، ۱۶۷. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜عدم سازش با دشمن 🔸وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ ۖ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ، بقره/۱۹۳. 🔹و با آنان بجنگید تا فتنه‌ای [چون شرک، بت پرستی و حاکمیّت کفّار] بر جای نماند و دین فقط ویژه خدا باشد. پس اگر بازایستند [به جنگ با آنان پایان دهید و از آن پس] تجاوزی جز بر ضد ستمکاران جایز نیست. @chsiqs
📜 شهادت فرماندهان 🔹بنا بر نقل بخاری، در گزارشی از انس بن مالک، در جنگ موته، پیامبر(ص) زید و جعفر و ابن رواحه را فرمانده مردم اعلام کرد. ابتدا پرچم را زید گرفت و شهید شد، سپس جعفر گرفت و شهید شد، سپس ابن رواحه گرفت و شهیدشد...[تا اینکه خالد بن ولید پرچم را گرفت و به سمت مدینه عقب‌نشینی کردند.] 🏷عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ نَعَى زَيْدًا، وَجَعْفَرًا، وَابْنَ رَوَاحَةَ لِلنَّاسِ، قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَهُمْ خَبَرُهُمْ، فَقَالَ اخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ، فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَ جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَ ابْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ، وَعَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ حَتَّى أَخَذَ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ. 📚الصحیح: ۵، ۱۸۲. 🔹بنا به گزارش طبرسی، عالم قرن ششم، پیامبر(ص) وقتی سپاه مسلمانان را برای جنگ موته روانه کردند، دستور دادند فرمانده سپاه، زید بن حارثه باشد، اگر او شهید شد، جعفر بن ابیطالب و اگر او هم شهید شد، عبدالله بن رواحه و اگر او شهید شد، مسلمانان یکی از خود را به عنوان فرمانده انتخاب کنند. 🏷بعث جيشا عظيما و أمّر عليه السلام على الجيش زيد بن حارثة ثمّ قال: فإن اصيب زيد فجعفر فإن اصيب جعفر فعبد اللّه بن رواحة فإن اصيب فليرتض المسلمون رجلا فليجعلوه عليهم. 🔺طبرسی، در ادامه، از ابان بن عثمان احمر کوفی، از امام صادق(ع) گزارشی نقل می‌کند که، در ترتیب فرماندهان، آن‌چه پیامبر(ص) مشخص کرده، جعفر بر زید و عبدالله بن رواحه مقدم است. 🏷وفي رواية أبان بن عثمان عن الصادق عليه السلام: أنّه استعمل عليهم جعفرا فإن قتل فزيد، فإن قتل فابن رواحة. 📚إعلام الهدى بأعلام الورى: ۱، ۲۱۳. 🔺در جنگ موته هر سه فرماندهی که پیامبر(ص) از آن‌ها اسم آورده بودند، به شهادت رسیدند. @chsiqs
📜فضلیت زیارت پیامبر(ص) در روز عید فطر 🔹️به گزارش مرحوم کلینی، با اسنادی معتبر، امام صادق(ع) در عید فطری وارد مسجد النبی شده و بر پیامبر(ص) سلام داد. 🔺ایشان در ادامه، حضور در مدینه و سلام بر پیامبر(ص) را عامل برتری بر دیگرانی که در شهرهای دیگر هستند و توانایی زیارت پیامبر(ص) از نزدیک را ندارند، دانسته است. 🏷 قال أبوعبدالله ذاك يوم فطر وجاء الى رسول الله فسلّم عليه في المسجد ثمّ قال قد فُضّلنا الناس اليوم بسلامنا على رسول الله. 📚 الكافي:4، 557. @chsiqs
📜عید فطر و اجتماع مسلمانان 🔹به گزارش شیخ صدوق، در روایتی از امام رضا(ع) نقل شده است که در روز فطر از اين رو عيد قرار داده شد تا روز گردهمایی مسلمانان باشد و در اين روز گرد هم آيند و برای خدا به صحرا (فضايي باز) درآيند و خداوند را بر منّتی كه بر آنها نهاده است، ستايش و به بزرگی ياد كنند. آن روز، روز عید و روز اجتماع و روز فطر و روز زکات و روز رغبت و روز تضرع خواهد بود. 🏷إِنَّمَا جُعِلَ يَوْمُ الْفِطْرِ الْعِيدَ لِيَكُونَ لِلْمُسْلِمِينَ مُجْتَمَعاً يَجْتَمِعُونَ فِيهِ وَ يَبْرُزُونَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَيُمَجِّدُونَهُ عَلَى مَا مَنَّ عَلَيْهِمْ فَيَكُونُ يَوْمَ عِيدٍ وَ يَوْمَ اجْتِمَاعٍ وَ يَوْمَ فِطْرٍ وَ يَوْمَ زَكَاةٍ وَ يَوْمَ رَغْبَةٍ وَ يَوْمَ تَضَرُّعٍ 📚کتاب من لايحضره الفقيه: ۱، ۵۲۲. 🔺نگاره "‌رویت هلال ماه شوال "، مکتب نگارگری هند، قرن ۱۹م. @chsiqs
📜نوروز 🔹محدث نوری، روایتی از امام صادق(ع) گزارش کرده است که در بخشی از آن، فرموده‌اند؛ هيچ نوروزى نيست مگر آن كه ما در آن روز منتظر فرج [ظهور قائم آل محمّد صلي الله عليه و آله] هستيم ؛ چرا كه نوروز از روزهاى ما و شيعيان ماست. آن را عجم [ایرانیان] حفظ کرده‌اند و شما آن را از دست داده و ضایع کرده‌اید. 🏷وما من يوم نيروز إلّا ونحن نتوقع [ فيه ] الفرج ، لأنه من أيامنا وأيام شيعتنا، حفظته العجم وضيعتموه أنتم. 📚مستدرک الوسائل: ۶، ۳۵۳. @chsiqs