eitaa logo
پژوهش‌های تاریخ اسلام
3.7هزار دنبال‌کننده
354 عکس
33 ویدیو
12 فایل
مرکز پژوهش های تاریخ اسلام لینک دعوت به کانال: @chsiqs قم، خیابان دورشهر، روبروی کوچه ۲۱ تلگرام: https://t.me/chsiqs جهت ارتباط با ادمین: @Chsi_qs نکات تاریخی که توسط ادمین در کانال گذاشته می‌شود، به معنای موافقت و تایید مرکز با مضمون آن نکات نیست.
مشاهده در ایتا
دانلود
📜رمز پیروزی مؤمنان 🔹فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَکُمْ وَ لَنْ یَتِرَکُمْ أَعْمالَکُمْ. محمد، ۳۵ 🔸مبادا در مبارزه کوتاهی کنید و به دشمن پیشنهاد سازش دهید. شما بالاترید چون خدا با شماست و مطمئن باشید نتیجه را بی‌کم و کاست به شما می‌دهد. 🔸و لا تَهِنوا وَلا تَحزَنوا وَأَنتُمُ الأَعلَونَ إِن كُنتُم مُؤمِنينَ. آل عمران، ۱۳۹. 🔹و سست نشوید! و غمگین نگردید! و شما برترید اگر ایمان داشته باشید! @chsiqs
📜در پذيرش پيشنهاد صلح، بر خدا توكّل كنيد 🔸وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ، انفال، ۶۱. 🔹و اگر دشمنان به گرایند، تو هم به صلح گرای، و بر خدا توکل کن، که یقیناً او شنوا و داناست. @chsiqs
📜 قتل مرحب در خیبر 🔹بنا به گزارش ابن سعد، تاریخ‌نگار قرن سوم، عامر بن سنان در جنگ خیبر در مقابل «مرحب»، فرمانده یهودیان به میدان رفت. مرحب رجز می‌خواند و کسی پاسخ نداد تا عامر مقابلش ایستاد و شهید شد. پیامبر(ص) عمل او را مایه روحیه لشکر اسلام و سزاوار دو‌ پاداش دانستند. 📚الطبقات الکبیر: ۲، ۱۱۰-۱۱۲. 🔸صالحی شامی، عالم قرن دهم، بر این باور است که اولین کسی که از قلعه قموص برای مبارزه بیرون آمد، حارث برادر مرحب بود که امام علی(ع) او را کشت. 📚سبل الهدی و الرشاد: ۵، ۱۲۵. 🔹بنا بر گزارش شیخ طوسی، سپس عامر و بعد «مرحب»، فرمانده قلعه‌های منطقه نطات، بودند که به دست امام علی(ع) کشته شدند 📚 الأمالی: ۴-۳. 🔸ابن حجر عسقلانی، عالم قرن نهم، گزارش می‌کند که برخی قاتل مرحب، محمد بن مَسلَمه بوده و برخی دیگر معتقدند او پاهای مرحب را قطع کرد و امام علی(ع) او را کشت، همچنین روایت شده که قاتل مرحب، حارث برادر مرحب بوده است. 📚فتح الباری: ۷، ۴۷۸. 🔺اما ابن حنبل و ابن سعد، علمای قرن سوم، تأکید دارند که امام علی(ع) «مرحب» را در مبارزه تن به تن کشت. 📚فضائل الصحابة: ۲، ۶۰۵؛ الطبقات الکبیر: ۲، ۱۱۰. @chsiqs
📜 توطئه‌‌های‌منصور برایبه‌شهادت‌رساندنِ‌امام‌صادق(ع) 🔹مرحوم کلینی، بنا بر گزارش مفضل بن عمر می‌نویسد که هنگامی که حسن بن زید والی مکه و مدینه بود، به دستور منصور عباسی، خانه امام صادق(ع) را آتش زد. 🔺طبق گزارش یاد شده، در این آتش‌سوزی در و دهلیز خانه امام(ع) در آتش سوخت. امام(ع) در حالی که از میان آتش عبور می‌کرد، از خانه خارج شد و فرمود: «من فرزند اَعراق الثَّرَی[لقب حضرت اسماعیل] هستم. من فرزند ابراهیم خلیل‌الله هستم.» 🏷عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: وَجَّهَ أَبُو جَعْفَرٍ الْمَنْصُورُ إِلَى الْحَسَنِ بْنِ زَيْدٍ وَ هُوَ وَالِيهِ عَلَى الْحَرَمَيْنِ أَنْ أَحْرِقْ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ دَارَهُ فَأَلْقَى النَّارَ فِي دَارِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فَأَخَذَتِ النَّارُ فِي الْبَابِ وَ الدِّهْلِيزِ فَخَرَجَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَتَخَطَّى النَّارَ وَ يَمْشِي فِيهَا وَ يَقُولُ أَنَا ابْنُ أَعْرَاقِ الثَّرَى أَنَا ابْنُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ ع. 📚الکافی: ۱، ۴۷۳. 🔸بنا بر گزارش ابن عنبه، عالم قرن نهم، منصور عباسی، بارها تصمیم به قتل آن حضرت گرفت، ولی خدا او را حفظ کرد. 🏷وقصده المنصور الدوانيقي بالقتل مرارا فعصمه الله منه. 📚عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب: ۱۹۵. 🔹شیخ صدوق، تصریح می‌کند که امام‌صادق(ع) به دستور منصور دوانیقی و بر اثر مسمومیت به شهادت رسیده است. 🏷الصَّادِقُ- عَلَيْهِ السَّلَامُ- سَمَّهُ الْمَنْصُورُ فَقَتَلَهُ‌. 📚 الاعتقادات: ۹۸. 🔸مرحوم کلینی، شهادت امام را ماه شوال سال ۱۴۸ هجری گزارش کرده است اما به روز آن اشاره‌ای ندارد. 🏷وُلِدَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع سَنَةَ ثَلَاثٍ وَ ثَمَانِينَ وَ مَضَى فِي شَوَّالٍ مِنْ سَنَةِ ثَمَانٍ وَ أَرْبَعِينَ وَ مِائَةٍ وَ لَهُ خَمْسٌ وَ سِتُّونَ سَنَةً وَ دُفِنَ بِالْبَقِيعِ ... 📚الکافی: ۱، ۴۷۲. 🔺مرحوم کلینی، در گزارش دیگری سال شهادت امام صادق(ع) را ذکر و مدت امامت ایشان را سی و چهار سال می‌نویسد. 🏷قُبِضَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ع وَ هُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَ سِتِّينَ سَنَةً فِي عَامِ ثَمَانٍ وَ أَرْبَعِينَ وَ مِائَةٍ وَ عَاشَ بَعْدَ أَبِي جَعْفَرٍ ع أَرْبَعاً وَ ثَلَاثِينَ سَنَةً. 📚 الکافی: ۱، ۴۷۵. @chsiqs
📜 امامت و علم امام صادق(ع) 🔹بنا بر گزارش نجاشی، ابان بن تغلب از یاران امام در تعریف شیعه به یکی از شیعیان می‌گوید، شیعیان هرگاه در سخن پیامبر(ص) اختلاف‌نظر پیدا می‌کردند، به سخن حضرت علی(ع) تمسک می‌کردند و آن‌گاه که در سخن علی(ع) اختلاف‌نظر داشتند، به سخن امام صادق(ع) رجوع می‌کردند. 🏷فقال أبان له : يا أبا البلاد أتدري من الشيعة، الشيعة الذين إذا اختلف الناس عن رسول الله صلى‌الله‌عليه‌وآله اخذوا بقول علي عليه‌السلام ، وإذا اختلف الناس عن علي أخذوا بقول جعفر بن محمد عليه‌السلام. 📚رجال: ۱۲. 🔸مرحوم کلینی، هشت روایت را به منظور اثبات امامت امام صادق(ع) نقل کرده است. 📚الکافی: ۱، ۳۰۶، ۳۰۷. 🔸احمد بن علی طبرسی در کتاب الاحتجاج حدود شش مناظره از مناظرات امام صادق(ع) را گزارش کرده است. 📚 احتجاج: ۲، ۳۳۱–۳۶۴. @chsiqs
نگاره " مجلس درس امام صادق(ع) " . رضا مهدوی . معاصر @chsiqs
📜 امام‌صادق(ع) و زیارت قبر مخفیِ امام‌علی(ع) 🔸بنا بر گزارش کلینی، امام صادق(ع) قبر امام علی(ع) را که تا پیش از آن پنهان بود، به یارانش نشان داد. به گفته کلینی، امام روزی یزید بن عمرو بن طلحه را به مکانی میان حیره و نجف برد و قبر جدش حضرت امام علی(ع) را به او نشان داد. 🏷عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُمَرَ بْنِ طَلْحَةَ قَالَ: قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ هُوَ بِالْحِيرَةِ أَ مَا تُرِيدُ مَا وَعَدْتُكَ قُلْتُ بَلَى يَعْنِي الذَّهَابَ إِلَى قَبْرِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ فَرَكِبَ وَ رَكِبَ إِسْمَاعِيلُ وَ رَكِبْتُ مَعَهُمَا حَتَّى إِذَا جَازَ الثُّوَيَّةَ وَ كَانَ بَيْنَ الْحِيرَةِ وَ النَّجَفِ عِنْدَ ذَكَوَاتٍ بِيضٍ‌نَزَلَ وَ نَزَلَ إِسْمَاعِيلُ وَ نَزَلْتُ مَعَهُمَا فَصَلَّى وَ صَلَّى إِسْمَاعِيلُ وَ صَلَّيْتُ فَقَالَ لِإِسْمَاعِيلَ قُمْ فَسَلِّمْ عَلَى جَدِّكَ الْحُسَيْنِ ع فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَ لَيْسَ الْحُسَيْنُ بِكَرْبَلَاءَ فَقَالَ نَعَمْ وَ لَكِنْ لَمَّا حُمِلَ رَأْسُهُ إِلَى الشَّامِ سَرَقَهُ مَوْلًى لَنَا فَدَفَنَهُ بِجَنْبِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع. 📚الکافی: ۴، ۵۷۱. 🔹شیخ طوسی، گزارش‌هایی از زیارت‌های امام‌صادق(ع) از قبر مخفی امام علی(ع) نقل کرده است. ایشان نزد قبر امام می‌رفت، نماز و دعا می‌خواند، در گزارشی اشاره می‌کند امام، مکان قبر را به یونس بن ظَبیان که قبر را نمی‌شناخت، نشان داد و نکاتی در مورد زیارت، بیان کرد. 🏷عن یونس بن ظبیان اتيت ابا عبد الله عليه‌السلام ـ حيث قدم الحيرة وذكر حديثا حدثناه ـ إلا انه يقول أنه سار معه حتى انتهى إلى المكان الذي اراد فقال : يا يونس اقرن دابتك فقرنت بينهما ثم رفع يده فدعا دعاءا خفيا لا افهمه ثم استفتح الصلاة فقرأ فيها سورتين خفيفتين يجهر فيها وفعلت كما فعل ثم دعا عليه‌السلام ففهمته وعلمته، يا يونس اتدري أي مكان هذا؟ فقلت : جعلت فداك لا والله ولكني اعلم اني في الصحراء ، فقال : هذا قبر أمير المؤمنين عليه‌السلام يلتقي هو ورسول الله صلى الله عليهما يوم القيامة. 📚تهذیب الاحکام: ۶، ۳۵-۳۶. @chsiqs
📜 رفتار نیکو بخاطر امام صادق(ع) 🔸شیخ صدوق، روایتی از امام‌صادق(ع) گزارش کرده که فرموده‌اند: با مردم طبق اخلاق خودِ آن‌ها رفتار كنيد و در مساجد آنان نماز بخوانيد و بيماران‌شان را عيادت كنيد و در تشييع جنازه‌هاى آنان شركت كنيد و اگر می‌توانيد، عهده‌دار امامت و اذان‌گويى شويد، كه اگر اين‌گونه انجام دهيد، خواهند گفت: اين‌ها پيروان جعفرند . خداوند، جعفر را رحمت كند! چه قدر يارانش را نيكو تربيت كرده است! و اگر که آن را رها می‌کردید، خواهند گفت که این‌ها جعفری‌ها هستند... جعفر، چه بد یارانش را تأدیب کرده است. 🏷 خالِقُوا النّاسَ بِأَخلاقِهِم، صَلّوا في مَساجِدِهِم ، وعودوا مَرضاهُم ، وَاشهَدوا جَنائِزَهُم ، وإنِ استَطَعتُم أن تَكونُوا الأَئِمَّةَ وَالمُؤَذِّنينَ فَافعَلوا ؛ فَإِنَّكُم إذا فَعَلتُم ذلِكَ قالوا : هؤُلاءِ الجَعفَرِيَّةُ ؛ رَحِمَ اللّهُ جَعفَرا ما كانَ أحسَنَ ما يُؤَدِّبُ أصحابَهُ، وَ إِذَا تَرَكْتُمْ ذَلِكَ قَالُوا هَؤُلَاءِ الْجَعْفَرِيَّةُ فَعَلَ اللَّهُ بِجَعْفَرٍمَا كَانَ أَسْوَأَ مَا يُؤَدِّبُ أَصْحَابَهُ. 📚كتاب من لا يحضره الفقيه: ۱، ۳۸۳. @chsiqs
پژوهش‌های تاریخ اسلام
📜 امام‌صادق(ع) و زیارت قبر مخفیِ امام‌علی(ع) 🔸بنا بر گزارش کلینی، امام صادق(ع) قبر امام علی(ع) را ک
📜 زیارت قبر مخفیِ امام علی(ع) 🔹بنا بر گزارش ابن جوزی، عالم قرن ششم، زیارت قبر پنهانِ امیرالمومنین(ع) توسط امام باقر و امام صادق(ع) در زمانی که هنوز بر آن بنایی ساخته نشده بود، چنان شهرت یافت که مورخان غیرشیعی آن را گزارش کرده‌اند. 🏷رجلا من الصحابة لا يتبين قبر أحد منهم إلّا قبر علي(ع)، و قال: جاء جعفر بن محمد، و محمد بن علي بن الحسين فزارا الموضع من قبر أمير المؤمنين علي، و لم يكن إذ ذاك القبر، و ما كان إلّا الأرض حتى جاء محمد بن زيد الداعي و أظهر القبر. 📚المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم: ۱۷، ۱۵۱ـ۱۵۲. 🔸حمیری، عالم و محدث امامیه قرن سوم و چهارم، در قرب الاسناد به زیارت یونس بن ظبیان و صفوان بن مهران به حدی در میان شیعیان مشهور بود که اصحاب امامان بعدی نیز به این احادیث استدلال می‌کردند. 🏷وسألته عن قبر أمير المؤمنين.فقال:« ما سمعت من أشياخك؟ ».فقلت له: حدثنا صفوان بن مهران عن جدك، أنه دفن بنجف الكوفة، ورواه بعض اصحابنا عن يونس بن ظبيان بمثل هذا. فقال: «سمعت من يذكرأنه دفن في مسجدكم بالكوفة».‌ فقلت له : جعلت فداك ، ايش لمن صلى فيه من الفضل فقال: « كان جعفر يقول له: من الفضل ثلاث مرار هكذا وهكذا بيديه عن يمينه وعن شماله وتجاهه » 📚قرب‌الاسناد: ۳۶۷. @chsiqs
📜نگاره امام صادق(ع) 🔺در نسخه‌ای از کتاب روضه الصفا که در دوران صفویه نگاشته شده است، نگاره‌ای از امام صادق علیه السلام در دربار منصور دوانیقی نیز ترسیم شده است. 🔺در این نگاره امام صادق علیه السلام در کنار منصور و بر روی تخت حکومت ترسیم شده‌اند، در حالی‌که برخی از اطرافیان منصور نیز در کنار ایشان حضور دارند. @chsiqs
📜«حی علی خیرالعمل» نماد شیعه 🔹بنا بر گزارش ابن کثیر، تاریخ‌نگار قرن هشتم، هنگامی که صلاح‌الدین ایوبی حکومت فاطمیان را برانداخت، در اولین اقدام دستور داد در تمامی مصر به فتوای اهل سنت در مورد اذان عمل شود. 📚البدایه و النهایه: ۱۲، ۲۶۹-۳۳۰. 🔹ذهبی، عالم قرن هشتم، گزارش می‌کند که صالح بن عیسی بن عبدالملک شهر به شهر می‌گشت و دستور می‌داد مظاهر شیعه از جمله حی علی خیر العمل از اذان حذف شود. 🏷لمّا زالت دولة العُبَيْديّين كان يخرج إِلَى البلاد المصريَّة ويخطبُ بها، وينسخ ما كان بها من الأذان. بحيّ على خير العمل، ثمّ ينتقل إِلَى بلدٍ آخر احتسابا 📚تاریخ الاسلام: ۴۲، ۱۲۷. @chsiqs
📜فاطمه‌معصومه(س) 🔹مؤلف کتاب دلائل الامامه، گزارش می‌کند که فاطمه ملقب و مشهور به معصومه، خواهر تنی علی بن موسی الرضا ست. 📚دلائل الامامه: ۳۰۹. 🔸 بنا بر گزارش شیخ مفید، در میان دختران امام کاظم(ع) دو دختر به نام‌های فاطمه کبری و فاطمه صغری وجود دارد. 📚الارشاد: ۲، ۲۴۴. 🔹ابن جوزی، عالم قرن هفتم، از چهار دختر موسی بن جعفر(ع) تحت عنوان «فواطم اربعه» نام می‌برد ولی مشخص نیست کدام یک، فاطمه‌معصومه(س)است. 📚تذکره الخواص: ۳۱۴. 🔹بنا بر گزارش قمی، عالم قرن چهارم، فاطمه معصومه (س) با نام «ستی فاطمه» نیز شناخته می‌شود. 📚تاریخ قم: ۲۱۳-۲۱۴. 🔸حمدالله مستوفی، عالم قرن هشتم، در کنار نام فاطمه‌کبری و صغری، از دختر دیگری به نام «ستی فاطمه» یاد می‌کند که در قم مدفون است. 📚تاریخ گزیده: ۳۱۵. 🔺با توجه به مورد یاد شده، نمی‌توان بدرستی مشخص کرد فاطمه معصومه(س)، در میان فواطم، کدامین و چندمین دختر موسی‌بن جعفر(ع) بوده است. @chsiqs