📜خليج فارس در آثار متقدم 🔸بنا بر گزارش طبری، در سواحل دريای فارس پادشاهي بود به نام ابتنبود، و او واژه بحر فارس را استفاده کرده است. 🏷وکان في سواحل بحر فارس ملک يقال له أبتنبود 📚 تاريخ الطبري: ۲، ۳۹. 🔹 عبدالرزاق صنعاني، مفسر قرن سوم، گزارش می‌کند که معمر بن راشد از قتاده و حسن بصري در مورد آيه 19 سوره الرحمن نقل می‌کند که گفتند: منظور درياي فارس... است. 🏷عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ قَتَادَةَ، وَالْحَسَنِ ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ} [الرحمن: 19] قَالَ: بَحْرُ فَارِسَ... 📚 تفسير عبدالرزاق: ۳، ۲۶۶. 🔸ابو یعلی، عالم قرن چهارم، با سند صحيح روایتی از پيامبر(ص) گزارش می‌کند که از عبارت فارس برای خليج فارس استفاده شده است: 🏷ثُمَّ قَالَ: فِي بَحْرِ فَارِسَ.. 📚مسند ابي يعلي: ۴، ۱۱۹. @chsiqs

📜خلیج همیشه‌فارس به استناد تاریخ 🔹ابن حَوقل‌، جغرافی‌دان‌ قرن چهارم، درباره اينکه چرا بايد خليج‌فارس را خليج فارس خواند و نه چيز ديگر، چنين می نويسد: "دريای‌ فارس‌ خليجی‌ از بحر محيط در حدّ چين‌ و شهر واق‌ است‌ و اين‌ دريا از حدود بلاد سند و كرمان‌ تا فارس‌ امتداد دارد و از ميان‌ همۀ سرزمين‌های‌ مجاور آن‌ به‌ نام‌ فارس‌ ناميده‌ شده‌ است‌، زيرا فارس‌ از همۀ اين‌ كشورها آبادتر است‌ و پادشاهان‌ آنجا در روزگاران‌ قديم‌ سلطۀ بيشتر داشتند و هم‌ اكنون‌ به‌ همۀ كرانه‌های‌ دور و نزديك‌ اين‌ دريا مسلط هستند" 🏷وقد تكرّر القول بأنّ بحر فارس خليج من البحر المحيط فى حدّ الصين وبلد الواق وهو بحر يجرى على حدود بلدان السند وكرمان الى فارس فينسب من بين سائر الممالك التى عليه الى فارس لأنّه ليس عليه مملكة أعمر منها ولأنّ ملوك فارس كانوا على قديم الأيّام أقوى سلطانا وهم المستولون الى يومنا هذا على ما بعُد وقرب من شطوط هذا البحر ولأنّا لا نعلم فى جميع بلد فارس وغيرها سفنا تجرى فى بحر فارس فتخرج عن حدّ مملكتها وترجع بجلالتها وصيانتها إلّا لفارس". 📚صورةالارض: ۲۴۴. @chsiqs

📜خلیج فارس در نسخ خطی 🔺«المسالک ‌و الممالک» از نفیس‌ترین نُسخ خطی اثر ابواسحق ابراهیم بن محمد فارسی اصطخری است. 🔺 از مهم‌ترین نقشه‌های آن می‌توان به موقعیت و نام #خلیج_فارس با عنوان «بحر صورة فارس» اشاره کرد. 🔺این نسخه‌ خطی اکنون در موزه دوران اسلامی، موزه ملی ایران نگهداری می‌شود. @chsiqs

📜دعا کردن برای امام‌زمان(عج) 🔸سید بن طاووس، عالم قرن هفتم، روایتی از یونس بن عبدالرحمن گزارش می‌کند که امام رضا(ع) دائما ما را امر می‌فرمود به دعا کردن برای "حجت بن الحسن " صاحب الزمان و دعایی سفارش نمودند. 🏷عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ عَنْ مَوْلاَنَا أَبِي اَلْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَاع: أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِالدُّعَاءِ لِلْحُجَّةِ صَاحِبِ اَلزَّمَانِ عَ بهذا الدعاء: اللهم ادفع عن وليّك... إلى آخره. 📚جمال الاسبوع بکمال‌العمل‌المشروع: ۱، ۵۱۳. @chsiqs

📜فضیلت و برتری عالم 🔹مرحوم کلینی، روایتی از امام صادق(ع) گزارش می‌کند که ایشان حدیث مفصلی از رسول خدا(ص) درباره فضیلت عالم و متعلم نقل می‌کند که فرموده‌اند: 🔺هر که در راهی برای طلب علم گام نهد، خداوند مسیر به سوی بهشت را ​​برای او آسان می‌کند و فرشتگان از روی خشنودی از طالب علم، بال‌های خود را برای او می‌گشایند. هر آنچه در آسمان‌ها و زمین است، حتی ماهیان دریا، برای طالب علم طلب آمرزش می‌کنند. 🔺 برتری عالم بر عابد مانند برتری ماه بر سایر ستارگان است. شب ماه کامل است و همانا عالمان وارثان پیامبران هستند. همانا پیامبران دینار و درهمی به ارث نگذاشتند، بلکه علم را به ارث گذاشتند. پس هر که از آن بهره برد، بهره فراوانی می‌برد. 🏷 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‌ مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطْلُبُ فِيهِ عِلْماً سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى الْجَنَّةِ وَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ رِضًا بِهِ‌ وَ إِنَّهُ يَسْتَغْفِرُ لِطَالِبِ الْعِلْمِ مَنْ فِي السَّمَاءِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ وَ فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ النُّجُومِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَ إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لَا دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ مِنْهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ. 📚 الکافی: ۱، ۳۴. @chsiqs

📜ثواب عالم و متعلم 🔸بنا بر گزارش مرحوم کلینی، امام باقر(ع) در حدیثی فرموده‌اند: کسی که از شما دانش را آموزش می‌دهد، پاداشی مانند پاداش یادگیرنده دارد و بر او برتری دارد. 🔺پس دانش را از حاملان دانش بیاموزید و آن را به برادرانتان بیاموزید، همانطور که دانشمندان آن را به شما آموختند. 🏷 عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ الَّذِي يُعَلِّمُ الْعِلْمَ مِنْكُمْ لَهُ أَجْرٌ مِثْلُ أَجْرِ الْمُتَعَلِّمِ وَ لَهُ الْفَضْلُ عَلَيْهِ فَتَعَلَّمُوا الْعِلْمَ مِنْ حَمَلَةِ الْعِلْمِ وَ عَلِّمُوهُ إِخْوَانَكُمْ كَمَا عَلَّمَكُمُوهُ الْعُلَمَاءُ. 📚 الکافی: ۱، ۳۵. @chsiqs

📜نگاره مکتب‌خانه 🔺نگاره با عنوان" لیلی ومجنون در مکتب‌خانه " |خمسه نظامی، قرن ۱۵م @chsiqs

📜فروتنی نسبت به معلم 🔸مرحوم کلینی، روایتی از امام صادق(ع) گزارش کرده که فرموده‌اند: نسبت به کسى که از او دانش می‌آموزید، فروتن باشید. 🏷تَواضَعُوا لِمَن طَلَبتُم مِنهُ العِلمَ. 📚الکافی: ۱، ۳۶. @chsiqs

📜تصویر معلمان و محصلان 🔺 مدرسه‌ابتدایی مقدسه شریعت|شیراز. 🔺 این مدرسه به همت شیخ محمدحسین حیات و به اشاره آیت‌الله میرزا ابراهیم مجتهد محلاتی در سال 1325ق/ 1286ش تأسیس گردید. 🔺 در سال 1297ش، اعانه‌ای برای مدرسه شریعت در نظر گرفته شد. 🔺این مکان، در سال 1300ش در زمره مدارس‌دولتی درآمد‌. 📚 شماره آرشیو: 744-1ع @chsiqs

📜اهمیت سماع و قرائت در کتب راویان متقدم 🔹بنا بر گزارش نجاشی، در ترجمه علی بن حسن بن علی بن فضال، انتساب تمامی کتب مذکور او را پذیرفته است و تنها انتساب یک کتاب را به دلیل عدم سماع و قرائت، تردید دارد و نمی‌پذیرد. 🏷ورأيت جماعة من شيوخنا يذكرون الكتاب المنسوب إلى علي بن الحسن بن فضال المعروف ب‌ « أصفياء أمير المؤمنين عليه‌السلام » ، ويقولون إنه موضوع عليه ، لا أصل له ، والله أعلم. قالوا : وهذا الكتاب ألصق روايته إلى أبي العباس بن عقدة وابن الزبير ، ولم نر أحدا ممن روى عن هذين الرجلين يقول قرأته على الشيخ ، غير أنه يضاف إلى كل رجل منهما بالاجازة حسب. 📚رجال النجاشی: ۲۵۷ـ۲۵۹. 🔸به گزارش شیخ طوسی، کشی عالم رجالی قرن چهارم، نیز نقل کرده است دلیل اتهام برخی از راویان نظیر محمد بن سنان را همین مسأله عدم سماع می‌داند. 🏷انّ أيّوب دفع دفترا فيه أحاديث محمّد بن سنان، و لكن لا اروى انا عنه، فانّه قال له محمّد، قال صفوان ان محمّد بن سنان كان من الطياره فقصصناه، قال فضل انّى لا استحلّ ان اروى أحاديثه، و انّه من الكذّابين- قال الفضل لا احبّ لكم ان ترووا أحاديث محمّد بن سنان... 📚اختیار معرفه الرجال: ۲، ۲۵۲. @chsiqs

📜راویِ شطرنج باز 🔹️بنا به گزارش نجاشی، حَفص بن بُختری فردی مورد اعتبار و راستگو بوده و از اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) است. 🏷حفص بن البختري: ثقة، روى عن أبي عبدالله وأبي‌الحسن عليهما‌السلام ... 📚رجال النجاشی: ١٣٤. 🔸 شیخ طوسی، گزارش می‌کند وی با وجود انتساب به بغداد، اصالتا کوفی بوده است. 🏷حفص بن البختري البغدادي اصله كوفى. 📚 رجال: ۱۷۷ و ۳۴۷. 🔹شیخ طوسی، در الفهرست از او اثری به نام «اصل» گزارش می‌کند که محمد بن ابی عمیر(از اصحاب اجماع) آن را روایت کرده است. 🏷له أصل، أخبرنا به عدة من أصحابنا، ... عن ابن أبي عمير، عن حفص بن البختري. 📚الفهرست: ۱۱۶. 🔺 با وجود موارد یاد شده، نجاشی گزارش می‌کند که حفص بن البختری با خانواده شیعی و مشهور أعین (خانواده زرارة و برادرانش) منازعه و درگیری داشته است و ایشان بر او به دلیل بازی کردن با شطرنج عیب گرفته‌اند. 🏷 وإنّما كان بينه وبين آل أعين نبوة فغمزوا عليه بلعب الشطرنج. 📚رجال النجاشی: ١٣٤. @chsiqs

نمایشگاه کتاب «خلیج تا ابد فارس» با ارائه مجموعه‌ای از منابع مکتوب مرتبط با خلیج فارس، از ۹ تا ۱۸ اردیبهشت‌ماه در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود. برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید: https://sokhanetarikh.com/?p=28058 @chsiqs