هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
📜روایت زنانه از ولایت علی(ع)
🔹به گزارش ابن عساکر، عالم شافعی قرن ششم، امّ البراء دختر صفوان بن هلال از زنان فصیح قرن اول هجری است.
📚 تاریخ مدینه دمشق: ۷۰، ۲۰۳.
🔸ابن بکار، عالم قرن سوم، گزارش میکند که به گواه یکی از افراد حاضر در مجلس معاویه، امّ البراء دختر صفوان بعد از شهادت امام علی(ع) شعری را به این مناسبت سرود.
🏷الشمس كاسفة لفقد إمامنا
خير الخلائف والإمام العادل
يا خير من ركب المطيّ ومن مشى
فوق التراب لمحتف أو ناعل
📚اخبار الوافدات من النساء على معاویه بن ابى سفيان: ۴۵.
🔹ابن عساکر، عنوان«خیرالخلائف» را با واژه «خير البرية» گزارش کرده است.
📚تاریخ مدینه دمشق: ۵۹، ۴۲۸.
🔸در گزارش ابن بکار آمده، معاویه در واکنش به شعر ام البراء، شعر او را آنقدر قوی دانست که حتی حسان بن ثابت، هم توان رقابت با آن را نداشته است.
🏷فقال معاوية قاتلك الله يا بنت صفوان ما كان حسان بن ثابت يحسن مثل هذا وما تركت لقائل مقالا اذكري حاجتک...
📚اخبار الوافدات من النساء على معاویه بن ابى سفيان: ۴۶.
@chsiqs
📜یادآوری غدیر در جنگ صفین
🔸بنا بر گزارش ابن اعثم کوفی، تاریخ نگار قرن سوم، عمار یاسر، در ایام جنگ صفین، در گفتگویی با عمرو بن عاص به حدیث غدیر که از پیامبر(ص) روایت شده، احتجاج کرده است.
🏷ألست تعلم أن النبي صلّى الله عليه وسلّم قال: من كنت مولاه فعلي مولاه، اللهم! وال من والاه وعاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله؟ فأنا مولى لله ولرسوله وعليّ مولاي من بعده وأنت فلا مولى لك.
📚الفتوح:۳، ۷۷.
@chsiqs
📜معرفی کتاب
🔸هیئت علمیِ پروژهٔ دانشنامهٔ تفسیر بلاغی قرآن کریم، با بیان ارتباط مناسب میان سوره و آیات آن، و نیز مناسبت میان هر آیه با آیات پیش و پس از آن، به تحلیل متن قرآنی پرداخته و معنای کلی آیهٔ قرآنی را تبیین کرده است.
🔸کار بر روی مرحلهٔ نخست این دانشنامه یک سال کامل به طول انجامید و ۳۳ پژوهشگر متخصص در تفسیر، زبان و بلاغت در آن مشارکت داشتند.
📚 موسوعة التفسيرالبلاغي/ مَجمع القرآنالكريم بالشارقة
@chsiqs
📜نص بر امامت امام هادی(ع)
🔹مرحوم کلینی، سه روایت مفصل در مورد نص بر امامت امام هادی گزارش نموده است که یکی از موارد روایت اسماعیل بن مهران از یاران امام جواد(ع) است که در آن به رجوع به امام هادی پس از ایشان اشاره نمودهاند.
🏷لَمَّا خَرَجَ أَبُو جَعْفَرٍ ع مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى بَغْدَادَ فِي الدَّفْعَةِ الْأُولَى مِنْ خَرْجَتَيْهِ قُلْتُ لَهُ عِنْدَ خُرُوجِهِ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكَ فِي هَذَا الْوَجْهِ فَإِلَى مَنِ الْأَمْرُ بَعْدَكَ فَكَرَّ بِوَجْهِهِ إِلَيَّ ضَاحِكاً وَ قَالَ لَيْسَ الْغَيْبَةُ حَيْثُ ظَنَنْتَ فِي هَذِهِ السَّنَةِ فَلَمَّا أُخْرِجَ بِهِ الثَّانِيَةَ إِلَى الْمُعْتَصِمِ صِرْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَنْتَ خَارِجٌ فَإِلَى مَنْ هَذَا الْأَمْرُ مِنْ بَعْدِكَ فَبَكَى حَتَّى اخْضَلَّتْ لِحْيَتُهُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عِنْدَ هَذِهِ يُخَافُ عَلَيَّ الْأَمْرُ مِنْ بَعْدِي إِلَى ابْنِي عَلِيٍّ.
📚الکافی: ۱، ۳۲۳ـ۳۲۵.
🔹 شیخ مفید، اتفاقنظر شیعیان بر امامت امام هادی(ع) و عدم ادعای امامت از سوی کسی جز وی را دلیل محکمی بر اثبات امامت وی دانستهاند.
🏷 وفي إجماعِ العصابةِ على إمامةِ أَبي الحسن ، وعَدَمِ مَنْ يَدَّعيها سواه في وقته مِمَّنْ يَلْتَبِسُ الأمْرُ فيه غنىً عن إيراد الأخْبارِ بالنصوصِ على التفصيلِ.
📚الارشاد: ۲، ۳۰۰.
@chsiqs
📜فرقههای انحرافیشیعه در زمان امامهادی(ع)
🔹به گزارش شیخ طوسی، کشی عالم رجالی قرن چهارم، نقل کرده است، امام دهم شیعیان، در پاسخ به نامه سهل بن زیاد، از غُلُوِّ علی بن حسکه خبر داده بودند، وابستگی علی بن حَسَکه به اهلبیت را رد کرد، سخنان او را باطل شمرد و از شیعیان خواست از او دوری کنند و حکم قتلش را نیز صادر کرد. بر اساس این نامه، علی بن حسکه به الوهیت امام هادی معتقد بود و خود را باب و پیامبر از جانب او معرفی میکرد.
🏷كَتَبَ إِلَيَّ أَبُو الْحَسَنِ الْعَسْكَرِيُّ ابْتِدَاءً مِنْهُ: لَعَنَ اللَّهُ الْقَاسِمَ الْيَقْطِينِيِّ وَ لَعَنَ اللَّهُ عَلِيَّ بْنَ حَسَكَةَ الْقُمِّيَّ، إِنَّ شَيْطَاناً تَرَاءَى لِلْقَاسِمِ فَيُوحِي إِلَيْهِ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً.
🔺 کشی، از نَصْر بن الصَّبَّاح گزارش کرده است که امام هادی غالیانی همچون محمد بن نُصیر نمیری بنیانگذار فرقه نصیریه، حسن بن محمد معروف به ابنبابا و فارس بن حاتم قزوینی را نیز لعن کرده است.
🏷قَالَ نَصْرُ بْنُ الصَّبَّاحِ: الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَعْرُوفُ بِابْنِ بَابَا وَ مُحَمَّدُ بْنُ نُصَيْرٍ النُّمَيْرِيُّ وَ فَارِسُ بْنُ حَاتِمٍ الْقَزْوِينِيُّ لَعَنَ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ (ع).
📚اختیار معرفه الرجال: ۱، ۵۱۸-۵۲۱.
🔸نجاشی، عالم رجالی قرن پنجم، حسن بن محمد بن سماعه، را از بزرگان واقفه در زمان امام هادی(ع)، دانسته و کتاب «مزار ابی عبدالله(ع)» را از وی گزارش نموده است.
📚رجال: ۴۲.
@chsiqs
📜 پایان یک اتهام با نامه امام هادی(ع)
🔸به گزارش نجاشی، هنگامی که قمیها محمد بن اورمه قمی را به اتهام غُلو از قم اخراج کردند، حتی نقشه قتل او را کشیده بودند اما امام هادی(ع) نامهای خطاب به اهل قم نوشت و او را از اتهام غلو تبرئه کرد.
🏷أبو جعفر القمي ذكره القميون وغمزوا عليه ورموه بالغلو حتى دس عليه من يفتك به ، فوجده يصلي من أول الليل إلى آخره فتوقفوا عنه. وحكى جماعة من شيوخ القميين عن ابن الوليد أنه قال : محمد بن اورمة طعن عليه بالغلو ، وكل ( فكل ) ما كان في كتبه مما وجد في كتب الحسين بن سعيد وغيره فقل به ، وما تفرد به فلا تعتمده ، وقال بعض أصحابنا : إنه رأى توقيعا من أبي الحسن الثالث عليهالسلام إلى أهل قم في معنى محمد بن اورمة وبراءته مما قذف به.
📚رجال: ۳۲۹.
@chsiqs
📜امیرالمؤمنین لقب اختصاصی امامعلی(ع)
🔸بنا بر گزارش مرحوم کلینی، مردی به امام صادق(ع) عرض کرد: آیا به قائم(عج) با عبارت امیرالمؤمنین سلام کنیم یا نه؟
امام در پاسخ فرمود: خیر، این نامی است که خداوند آن را فقط به امیرالمومنین[امام علی](ع) داده است، هیچ کس قبل و بعد از او جز کافران به این نام نامیده نشده است، آن مرد گفت: چگونه بر او سلام کنیم؟ فرمود بگو: السلام علیک یا بقیه الله... سپس این آیه را خواندند «بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ.»
🏷سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْقَائِمِ يُسَلَّمُ عَلَيْهِ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ لَا ذَاكَ اسْمٌ سَمَّى اللَّهُ بِهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع لَمْ يُسَمَّ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ-
وَ لَا يَتَسَمَّى بِهِ بَعْدَهُ إِلَّا كَافِرٌ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَيْفَ يُسَلَّمُ عَلَيْهِ قَالَ يَقُولُونَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ.
📚 الکافی: ۱، ۴۱۱ـ۴۱۲.
@chsiqs
📜عید غدیر، عید امت
🔸بنا بر گزارش شیخ صدوق، از امام صادق(ع) از پدرانش نقل شده که رسول خدا(ص) فرمودهاند: روز غدیر خم برترین عیدهای امت من است. این همان روزی است که خداوند به من فرمان داد برادرم، علی بن ابیطالب (ع)، را به عنوان نشانه و پیشوای امت خود منصوب کنم تا پس از من به وسیله او هدایت شوند. و این همان روزی است که خداوند دین را کامل کرد، نعمت خویش را بر امت من به اتمام رساند، و اسلام را به عنوان دین برای آنان پسندید.
🏷عن الصادق جعفر بن محمد، عن أبيه، عن آبائه (ع)، قال: قال رسول الله (ص): يوم غدير خم أفضل أعياد أمتي، وهو اليوم الذي أمرني الله تعالى ذكره فيه بنصب أخي علي بن أبي طالب علما لامتي يهتدون به من بعدي، وهو اليوم الذي أكمل الله فيه الدين، وأتم على امتي فيه النعمة، ورضي لهم الاسلام دين.
📚الأمالی: ۱۸۸.
@chsiqs
📜عیدغدیر، عظیمترینعید
🔹مرحوم کلینی، از امام صادق روایتی گزارش میکند که از ایشان پرسیدهاند: آیا مسلمانان جز فطر، قربان و جمعه، عید دیگری دارند؟ امام فرمودهاند: بله، بلکه بزرگترین و باحرمتترین عید آنان است، روزی که پیامبر اکرم(ص) در غدیر خم، علی(ع) را به ولایت و رهبری پس از خود منصوب کرد و فرمود: «هر کس من سرپرست و مولای اویم، علی نیز سرپرست و مولای اوست.» سپس امام تصریح کرد که این روز، هجدهم ذیحجه است و شایسته است مؤمنان آن را با روزه، عبادت، یاد خدا و درود بر محمد و آل محمد گرامی بدارند، چرا که این سنتی الهی بوده و پیامبران نیز اوصیای خود را به بزرگداشت چنین روزی سفارش میکردند.
🏷سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع هَلْ لِلْمُسْلِمِينَ عِيدٌ غَيْرَ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَ الْأَضْحَى وَ الْفِطْرِ قَالَ نَعَمْ أَعْظَمُهَا حُرْمَةً قُلْتُ وَ أَيُّ عِيدٍ هُوَ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ الْيَوْمُ الَّذِي نَصَبَ فِيهِ- رَسُولُ اللَّهِ ص أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع وَ قَالَ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ قُلْتُ وَ أَيُّ يَوْمٍ هُوَ قَالَ وَ مَا تَصْنَعُ بِالْيَوْمِ إِنَّ السَّنَةَ تَدُورُ وَ لَكِنَّهُ يَوْمُ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَقُلْتُ وَ مَا يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَفْعَلَ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ تَذْكُرُونَ اللَّهَ عَزَّ ذِكْرُهُ فِيهِ بِالصِّيَامِ وَ الْعِبَادَةِ وَ الذِّكْرِ- لِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَوْصَى أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع أَنْ يَتَّخِذَ ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيداً وَ كَذَلِكَ كَانَتِ الْأَنْبِيَاءُ ع تَفْعَلُ كَانُوا يُوصُونَ أَوْصِيَاءَهُمْ بِذَلِكَ فَيَتَّخِذُونَهُ عِيداً.
📚الکافی: ۴، ۱۴۹.
@chsiqs
📜اهمیت عید غدیر در بین آسمانیان
🔸شیخ طوسی، از امام رضا(ع) روایت مفصلی گزارش کرده که در آن به اهمیت روز غدیر در میان اهل آسمان اشاره میکند و روز غدیر بین آسمانیان مشهورتر است تا میان اهل زمین و در ادامه فرمودهاند، اگر مردم ارزش حقیقی این روز را میدانستند، بیتردید فرشتگان در هر روز، ده بار با آنان مصافحه میکردند.
🏷ان يوم الغدير في السماء اشهر منه في الارض...والله لو عرف الناس فضل هذا اليوم بحقيقته لصافحتهم الملائكة في كل يوم عشر مرات.
📚 تهذیب الاحکام: ۶، ۲۴.
@chsiqs