هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
24 ذیالحجه روز مباهله
جریان مباهله قبل از واقعۀ غدیر بوده است یا بعد از آن؟
استاد یوسفی غروی:
🔸آیات مباهله در سوره آلعمران است و این سوره بر حسب ترتیب نزول، سوره سوم بعد از هجرت به مدینه است. کسی مدعی نیست که مباهله آن وقت انجام شده باشد. همه متفقاند که مباهله بعد از فتح مکه انجام شده است. باز همه متفقاند که مباهله در 24 ذیالحجه بوده است؛ اما اختلاف در سال آن است که آیا سال نهم بوده یا سال دهم. مشهور بر آن است که در 24 ذیالحجه سال دهم بوده است. اما کسانی که سال دهم را تعیین کردهاند به لوازم خبر جزیه ستادن امام علی از نصارای نجران و سپس پیوستنش به پیامبر برای حجه الوداع توجه نکردهاند.
🔹حدود یک سال بعد از فتح مکه (که در رمضان سال هشتم بود)، گروههای متعددی از قبایل مختلف و متعدد به پیامبر اقبال کردند و به مدینه رفتند و اسلام عشائر خود را بر حضرت عرضه و بیعت کردند و لذا آن سال، یعنی سال نهم را «سنه الوفود» نامیدند. یکی از این گروهها، نصارای نجران بودند که به مدینه رفتند و جریان مباهله پیش آمد. جریان مباهله به قراردادی میان آنان و پیامبر ختم شد که مبنی بر آن، نصارای نجران دوبار در سال جزیه پرداخت کنند. پس از مدتی امام علی به دستور پیامبر به یمن رفت تا اولین قسط شش ماهه جزیه نصارای نجران را دریافت کند و سپس برای ماه ذی الحجه از یمن به حج پیامبر اکرم، برای حجه الوداع بپیوندد. خبر اخذ جزیه و سپس پیوستن به حجه الوداع، وقوع مباهله در سال نهم را متعین میکند.پس مباهله قطعا قبل از حجه الوداع و جریان غدیر واقع شده است. لذا طبعا سوال میشود که چطور آیه مربوط به حادثهای در سالهای آخر عمر پیامبر در سوره آل عمران، آمده حال آنکه این سوره در سال سوم هجرت نازل شده؟
🔸پاسخ اینکه نزول آیه مباهله مربوط به سال سوم در ضمن سوره آل عمران نیست؛ بلکه آیه مباهله سال نهم نازل شد، اما ضمن سورهای نبود. لذا هنگام جمع آوری قرآن، صحابه بنا به تشخیص خود، آن را در سوره آل عمران قرار دادند؛ شاید به این مناسبت که این سوره بیشترین آیات مربوط به اهل کتاب را دارد.
🔹البته اصل، در ترتیب آیات قرآن این است که پیامبر جای آیات را مشخص کرده است؛ مگر اینکه در موردی دلیل خاصی در دست داشته باشیم تا بر اساس آن بگوییم که جای این آیه یا آیات را صحابه تعیین کردهاند، بدون اینکه دستوری از پیامبر داشته باشند. در مورد مباهله چنین است؛ یعنی همین که آیه که متضمن دعوت به مباهله در سال نهم هجرت نازل شده ولی آیات سوره آل عمران به تدریج در سال سوم هجرت نازل شده، قرینهای است قوی بر اینکه این آیه بخصوص در اینجا نبوده است؛ بلکه چنانچه گفتیم چون ضمن سوره مشخصی نازل نشده بود و جای آیه نیز توسط پیامبر تعیین نشده بود، صحابه در تألیف قرآن، آن را ضمن آل عمران جای دادند.
@chsiqs
📜استدلال ابن عباس به آیه مباهله
🔹بنا بر گزارش سیوطی، عالم قرن دهم، عبد بن حمید از قیس بن سعد نقل کرده است: میان ابن عباس و شخص دیگری اختلافی پیش آمد. ابن عباس آیه مباهله را تلاوت کرد و سپس دستهای خود را بلند کرد و رو به رکن (کعبه) ایستاد و خواند:"پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم."»
🏷وَأخرج عبد بن حميد عَن قيس بن سعد قَالَ: كَانَ بَين ابْن عَبَّاس وَبَين آخر شَيْء فَقَرَأَ هَذِه الْآيَة {تَعَالَوْا نَدع أبناءنا وأبناءكم وَنِسَاءَنَا ونساءكم وأنفسنا وَأَنْفُسكُمْ ثمَّ نبتهل} فَرفع يَدَيْهِ واستقبل الرُّكْن {فَنَجْعَل لعنة الله على الْكَاذِبين}
📚الدر المنثور في التفسير بالماثور: ۲، ۲۳۳.
@chsiqs
هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
.
📜فضیلت سجده بر تربت امام حسین(ع)
▫️شیخ طوسی، در گزارشی نقل میکند که امام صادق(ع) قطیفهای از جنس دیباج داشتند و در آن مقداری تربت امام حسین(ع) قرار داده بودند و هر گاه میخواستند نماز بخوانند، مقداری از خاک تربت امام حسین(ع) را بر سجدهگاه خود میریختند.
📚 مصباح المتهجد: 2، 733.
▫️شیخ صدوق، ضمن نقل گزارش فوق، میافزاید که امام میفرمودند که سجده بر تربت امام حسین(ع) زمینهای هفتگانه را روشن میکند.
📚کتابُ من لا یحضره الفقیه: 1، 268.
@chsiqs
📜 ایام محرم در تاریخ معاصر
🔺دستهجات عزاداری ماه محرم
🔺عزاداری روز عاشورا در میدان توپخانه
@chsiqs
📜معرفی کتاب
🔹یک گزاره اشتباه:
«به جز حضرت امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، باقی ائمه(ع) تلاش و کنش جدی در مبارزه با طاغوت و تشکیل حکومت نداشتهاند!» هدف اصلی کتاب «همرزمان حسین(ع)» تلاشی برای اصلاح همین گزاره نادرست است.
🔸«همرزمان حسین» مجموعه ۱۰ سخنرانی امام شهید خامنهای در باب عنصر مبارزه در سیره ائمه(ع) ایراد شده است. این سخنرانیها در ماه محرم و ایام عزای حسینی سال ۱۳۵۱ شمسی در هیات انصارالحسین(ع) تهران ایراد شده است.
📚همرزمان حسین(ع)
@chsiqs
📜 رونمایی و معرفی کتاب
🔹غلامحسین زرگرینژاد در رونمایی از مجموعه کتاب «روزشمار سیره نبوی» گفت: من در نوشتن تاریخ و نگاه به تاریخ از دو نفر تاثیر پذیرفتم، ابنخلدون که میگوید تاریخ حکمت است، نه نقل، نه تاریخ شفاهی و دیگری از دکارت فرانسوی که میگوید در تمام سنتهای پیشین شک کن.
🔸نویسنده مجموعه این چهارده جلدی افزود: من با این دو نگاه به سراغ تاریخ رفتم. دیدم که در صحیفه برخلاف آنچه متصور است، اشراف قریش در پشت ماجرا بودند، اشرافیت قریش در مکه زبون شد و شکست خورد و تا پیامبر(ص) در قید حیات بود، کسی جرأت نمیکرد که حضور پیدا کند و فعالیت کند. بعد از مرگ پیامبر(ص)اشرافیت اموی و ابوسفیان به سراغ قریش آمدند.
🔹غلامحسین زرگرینژاد با بیان اینکه سیرهها در دوره اموی شکل گرفت، به شرح بخشی از تاریخ اسلام پرداخت و اظهار داشت: مجموعه «روزشمار سیره نبوی» با علاقه شخصی نویسنده انجام شده و حاصل سی سال تجربه و تحقیق ایشان است.
📚مجموعه چهارده جلدی «روزشمار سیره نبوی» تألیف و تدوین غلامحسین زرگرینژاد
@chsiqs
#دارالعلم
#سیره_و_تاریخ_اهل_بیت
🔰چهارمین اعتکاف علمی طلاب در حرم مطهر رضوی
💠 مدرسه سیره و تاریخ اهلبیت (ع)
🔶 اساتید محترم:
👤 محسن الویری
🔸 سیره اجتماعی پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
🔸 نقش تمدنی تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 نعمتالله صفری فروشانی
🔸 ویژه امام رضا(ع): امام رضا(ع) در مدینه
👤 محمدابراهیم روشنضمیر
🔸 پیامبر(ص) و اهلبیت(ع) در نگاه مستشرقان
👤 علیاکبر ذاکری خمی
🔸 جوانان در تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
🔸 سیره معنوی و عبادی پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 علی بیات
🔸 پیوندها و تمایزات تاریخ و سیره
👤 رمضان محمدی
🔸 مشترکات شیعه و اهل سنت در بررسی تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 محمد غفوری
🔸 حقوق بشردوستانه در تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 سید علیرضا واسعی
🔸 گونهشناسی تحلیلی منابع و مآخذ تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 محمدباغستانی کوزهگر
🔸 سیره علمی و فرهنگی پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 مصطفی صادقی کاشانی
🔸 چگونگی رویارویی با مخالفان در تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 هادی وکیلی
🔸 سیره خانوادگی پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 حمیدرضا مطهری
🔸 سیره سیاسی پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
👤 حامد قرائتی
🔸 زنان در تاریخ و سیره پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)
🔘 ثبتنام: تا ۳۱ خرداد ماه
🌐 پیوند ثبتنام...
🔷 زمان برگزاری: ۲۰ تیر الی ۱ مردادماه
✍🏻 مدرسه تابستانی دارالعلم
ایتا👇
🌐https://eitaa.com/Hamidreza_Motahari
تلگرام👇
🌐https://t.me/Hamidreza_Motahari
@chsiqs
📜معرفی کتاب
🔸افزون بر راویان وقایع رویداد عاشورا نظیر امام سجاد(ع) و امام باقر(ع)و بانوان خاندان اهلبیت و دیگر بانوان، افرادی از سپاه دشمن نیز راوی رویداد عاشورا بودند اما اغلب شفاهی بود و گاه همه رویدادها احصاء نشد.
🔸اولین مقتلی که به عنوان اثر مکتوب در مورد رویداد عاشورا نگاشته شد مقتل ابومخنف(متوفای ۱۵۷ق) بود که سند اصلی باقی نماند و در کتب تاریخی متقدم نکاتی ذکر شده که اشاره به این اثر دارد.
🔹نکته مهم این است که محتوای کتاب منتسب به ابو مخنف با نام مقتل الحسین که اکنون در دسترس عموم است، قابل اعتماد نیست، اما استاد یوسفی غروی، گزارشهای قابل اعتماد ابو مخنف را بر اساس منابع معتبر، به زبان عربی، بازسازی و احیا کردهاند و این اثر با نام "وقعه الطف" منتشر شده و در سالهای اخیر در زمره منابع اصلی واقعه عاشورا قرار گرفته است.
🔸"وقعه الطف" کهنترین گزارش مکتوب از واقعه کربلا ست و استاد، با این کتاب به گزارشی تاریخی از واقعه عاشورا، بدون افزودههای متأخر دست یافته است. در این کتاب، همه نقلهای بازمانده از کتاب ابو مخنف گردآوری شده و میتوانیم بگوییم اکنون ساختار اصلی کتاب مقتل الحسین را در اختیار داریم.
📚کتاب "وقعه الطف" استاد یوسفی غروی توسط محمد صادق روحانی ترجمه شده است.
@chsiqs
📜پوشش و اطعام در سوگ حسینی
🔸برقی، محدث قرن سوم، از عمر بن علی بن الحسین گزارش کرده است که: هنگامی که امام حسین بن علی به شهادت رسید، زنان بنیهاشم لباسهای سیاه و جامههای خشنِ عزا(مُسوح) بر تن کردند. آنان[چنان غرق در سوگ بودند که] از گرما و سرما شکایتی نداشتند، و امام سجاد(ع) برای آنان در مراسم عزاداری غذا تهیه میکرد.
🏷... عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ قَالَ: لَمَّا قُتِلَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ع لَبِسْنَ نِسَاءَ بَنِي هَاشِمٍ السَّوَادَ وَ الْمُسُوحَ وَ كُنَّ لَا يَشْتَكِينَ مِنْ حَرٍّ وَ لَا بَرْدٍ وَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع يَعْمَلُ لَهُنَّ الطَّعَامَ لِلْمَأْتَمِ.
📚المحاسن: ۲، ۴۲۰.
@chsiqs
📜سفیر کربلا در قاب هنر و تاریخ
🔸نقاشی قهوهخانهای " عازم شدن حضرت مسلم بن عقیل به کوفه " . قرن ۲۰ م.
🔹 نگاره " نبرد حضرت مسلم بن عقیل با سپاه ابن زیاد در کوفه. حدیقه السعدا . قرن ۱۶م.
@chsiqs