📜 آداب تسلیت و پاداش عزاداری 🔸بنا بر گزارش مرحوم کلینی، رسول‌خدا(ص) در روایتی فرموده‌اند: هرکس به عزاداری تسلیت بگوید، به اندازه اجر آن عزادار بدون این که از اجر او کاسته شود به تسلیت گوینده اجر داده می شود. 🏷عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَهْبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‌ مَنْ عَزَّى مُصَاباً كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْتَقِصَ مِنْ أَجْرِ الْمُصَابِ شَيْئاً. 📚الکافی: ۳، ۲۰۵. 🔹شیخ طوسی، روایتی از امام باقر(ع) گزارش می‌کند که فرمود برای عرض تسلیت به یکدیگر در روز عاشورا، چنین عباراتی بیان شود: 🏷اَعْظَمَ اللهُ اُجُورَنا وَاُجورَکُمْ بِمُصابِنا بِالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ‌السَّلامُ وَجَعَلَنا وَاِیّاکُمْ مِنَ الطّالِبینَ بِثارِهِ مَعَ وَلِیِّهِ الاِْمامِ الْمَهْدِىِّ مِنْ ال محمّد علیهمُ‌السّلام 📚مصباح المتهجد: ۷۷۲. @chsiqs

📜 عاشورا و آیه هلاکت 🔹️مرحوم طبرسی، در تفسیر مجمع البیان، به مناسبت قسمتی از آیه 195 سوره بقره "لا تلقوا بأیدیکم الی التهلکة" که انسان را از افکندن خود در هلاکت، نهی می کند، از مقاتله بی یار و یاور امام حسین با دشمنان یاد می کند و این پرسش را مطرح می کند که چگونه امام حسین با وجود این آیه، در روز عاشورا به مقاتله اقدام کرده است، در حالی که به باور طبرسی پیامبر با استناد به این آیه با مشرکان در حدیبیه، امام علی (ع)و امام حسن(ع) با معاویه مصالحه کرده و از جنگ خودداری کردند. 🔺️وی دو احتمال را مطرح می کند که هریک از این دو، می تواند پاسخی برای پرسش یادشده باشد: یک- امام حسین گمان نمی کرد یزیدیان او را به شهادت برسانند، بنابر این، جنگ را برگزید. دو- امام حسین(ع) احتمال قوی می داد، اگر جنگ هم نکند، ابن زیاد او را به قتل خواهد رساند. از این رو نبرد با عزت را ترجیح داد. 🏷و في هذه الآية دلالة على تحريم الإقدام على ما يخاف منه على النفس و على جواز ترك الأمر بالمعروف عند الخوف لأن في ذلك إلقاء النفس إلى التهلكة و فيها دلالة على جواز الصلح مع الكفار و البغاة إذا خاف الإمام على نفسه أو على المسلمين كما فعله رسول الله عام الحديبية و فعله أمير المؤمنين بصفين و فعله الحسن مع معاوية من المصالحة لما تشتت أمره و خاف على نفسه و شيعته فإن عورضنا بأن الحسين قاتل وحده فالجواب أن فعله يحتمل وجهين أحدهما أنه ظن أنهم لا يقتلونه لمكانه من رسول الله و الآخر أنه غلب على ظنه أنه لو ترك قتالهم قتله الملعون ابن زياد صبرا كما فعل بابن عمه مسلم فكان القتل مع عز النفس و الجهاد أهون عليه. 📚مجمع البیان:2، 516. 🔸️شایسته اشاره است، مرحوم طبرسی، شاهدی تاریخی ارائه نمی‌دهد که ثابت کند صلح پیامبر با مشرکان و امام علی(ع)و امام حسن(ع) با معاویه بر اساس این آیه صورت پذیرفته است. افزون براین، وی، مفهومی که از این آیه می فهمد را دال بر جواز صلح و توجیه کننده صلح توسط پیامبر(ص) در حدیبیه و امام علی(ع) در صفین می داند، بی آنکه اشاره کند صلح یا جنگ پدیده ای چند بعدی است که بر اساس سنجش مصالح کلان، اهداف راهبردی و پیامدهای قابل پیش بینی صورت می گیرد، نه صرفا با استناد به یک معیار محدود. @chsiqs

فرازی از سوگواره‌ی عاشورا در کتاب «روز حسین علیه‌السلام» - مهدی مستقیمی @chsiqs

🔺نگاره " برگشت ذوالجناح بدون امام حسین(ع) " 🔺نگاره " لحظه شهادت امام حسین(ع) " 📚حدیقه السعداء . اوایل قرن ۱۷م 🔺به گفته کارشناسان، این اثر براساس متن موجود، در برخی منابع با عنوان نگاره " نماز امام حسین(ع) معروف است، اما بنابر مولفه‌های بصری موجود در آن، نظیر نزدیک شدن شمر به حضرت، عنوان صحیحش «لحظه شهادت امام حسین(ع)» است. @chsiqs

📜خطبه‌ای که نقشه دشمن را کامل کرد 🔸نصر بن مزاحم، مورخ شیعی قرن دوم، گزارش می‌کند که اشعث بن قیس در «لیلة الهریر»؛ سرنوشت‌سازترین شب جنگ صفین، در میان سپاه عراق از تلفات جنگ و آینده زنان و کودکان پس از کشته‌شدن رزمندگان سخن گفت و نسبت به ادامه نبرد هشدار داد. 🏷...إِنْ نَحْنُ تَوَاقَفْنَا غَداً إِنَّهُ لِفَنَاءِ الْعَرَبِ وَ ضَيْعَةِ الْحُرُمَاتِ... 🔹صعصعة بن صوحان می‌گوید: گزارش این سخنان او که بر مبنای منطق عافیت‌طلبی بود، به معاویه رسید. او پس از شنیدن خطبه اشعث گفت: «به خدای کعبه، درست گفت!» و سپس دستور داد قرآن‌ها را بر سر نیزه‌ها ببندند. 🏷...فَقَالَ: أَصَابَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ... اِرْبِطُوا الْمَصَاحِفَ عَلَى أَطْرَافِ الْقَنَا. 🔺بر اساس این گزارش، خطبه اشعث فضای روانی لازم برای اجرای یکی از مشهورترین حیله‌های سیاسی جنگ صفین را فراهم کرد. 📚وقعة صفین: ۱، ۴۸۰. @chsiqs

📜اذان اول از نظر امام سجاد(ع) 🔹بنا بر گزارش ابن ابی شبیه، عالم قرن‌سوم، امام سجاد (ع) در اذان خود حی علی خیر العمل را بیان می‌نموده و پس از آن می‌فرمود که این اذان همان اذان اول است. 🏷أَنَّ عَلِيَّ بْنَ حُسَيْنٍ، كَانَ يُؤَذِّنُ، فَإِذَا بَلَغَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ، قَالَ: «حَيَّ عَلَى خَيْرِ الْعَمَلِ»، وَيَقُولُ: «هُوَ الْأَذَانُ الْأَوَّلُ» 📚 المصنف: ۱، ۱۹۵. 🔹زید بن علی، نقل کرده که پدرش امام سجاد(ع) در اذان خود حی علی خیر العمل می‌گفتند. 🏷زید بن علی عن أبيه علي بن الحسين عليهم السلام انه كان يقول في اذانه حي على خير العمل حي على خير العمل . 📚مسند زید بن علی: ۹۳. @chsiqs

📜 میراث علمی امام سجاد(ع) 🔸به گزارش شیخ مفید، علمای اهل سنت علوم بسیاری را از امام سجاد(ع) نقل کرده‌اند و پندها، دعاها، احادیثی در فضل قرآن، حلال و حرام، جنگ‌ها و روزها (تاریخ) از وی بجا مانده است که نزد علما مشهور است. 🏷وقد روى عنه فقهاءُ العامّةِ منَ العلومِ ما لا يُحصى كثرةً ، وحُفِظَ عنه منَ المواعظِ والأدعيةِ وفضائلِ القرآنِ والحلالِ والحرام والمغازي والأيّامِ ما هو مشهورٌ بينَ العلماءِ ، ولو قَصَدْنا إِلى شرحِ ذلكَ لَطَالَ به الخطابُ وتقضّى به الزّمانُ. 📚الارشاد: ۲، ۱۵۳. 🔺قرآن با دست خط منسوب به امام سجاد (ع) که در موزه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. @chsiqs

📜 واکنش عبدالله‌بن‌جعفر به شهادت‌ِفرزندانش 🔸 بنا بر گزارش شیخ مفید، واکنش عبدالله بن جعفر نسبت به خبر شهادت دو فرزندش در کربلا، نشان می‌دهد که چگونه او با شنیدن خبر شهادت فرزندانش، آن را نه یک داغِ فردی، که افتخاری در رکابِ برادر و پسرعمویش می‌بیند و با صبر، به جای سوگواریِ معمول، زبان به حمد الهی می‌گشاید. 🔺‌شیخ مفید چنین گزارش می‌کند که برخی از دوستان عبدالله بن جعفر بر او وارد شدند و خبر شهادت دو پسرش را به او دادند، او [با یاد خدا] عبارت استرجاع (إنّا لِلّه و إنّا إلیهِ راجِعُون) را بر زبان جاری کرد. در این هنگام، ابوالسلاسل (غلام عبدالله) گفت: «این همان رنج و گرفتاری‌ای است که از جانب حسین بن علی (ع) به ما رسیده است!» 🔺عبدالله بن جعفر با نعلین خود به او زد و دشنامی داد و گفت: آیا درباره حسین(ع) چنین می‌گویی؟ به خدا سوگند، اگر در کنار او بودم، دوست داشتم هرگز از او جدا نشوم تا آن‌که همراه او کشته شوم. به خدا سوگند، تنها چیزی که قلب مرا برای آنان آرام می‌کند و در این مصیبت تسلای خاطر می‌سازد، این است که آن دو در کنار برادر و پسرعموی خود جان دادند، در حالی که با تمام وجود او را یاری کرده و در برابر سختی‌ها، با او شکیبایی ورزیدند.» سپس رو به همنشینان خود کرد و گفت: «سپاس خدایی را که با شهادت حسین(ع)، مرا تسلی داد؛ [چرا که] اگرچه من با دستان خود یاری‌گر او نبودم، اما دو پسرم در یاری او بودند و او را تسلی دادند.» 🏷«وَ دَخَلَ بَعْضُ مَوَالِی عَبْدِ اللهِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ، فَنَعَی إِلَیْهِ ابْنَیْهِ فَاسْتَرْجَعَ، فَقَالَ أَبُو السَّلَاسِلِ مَوْلَی عَبْدِ اللهِ: هَذَا مَا لَقِینَا مِنَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَلَیْهِمَا السَّلَامُ؟ فَحَذَفَهُ عَبْدُ اللهِ بْنُ جَعْفَرٍ بِنَعْلِهِ، ثُمَّ قَالَ: یَا ابْنَ اللَّخْنَاءِ، اَلِلْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلَامُ تَقُولُ هَذَا؟ وَاللهِ لَوْ شَهِدْتُهُ لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أُفَارِقَهُ حَتَّى أُقْتَلَ مَعَهُ، وَاللهِ إِنَّهُ لَمِمَّا یَسْخِی نَفْسِی عَنْهُمَا وَ یُعَزِّی عَنِ الْمُصَابِ بِهِمَا أَنَّهُمَا أُصِيبَ مَعَ أَخِی وَ ابْنِ عَمِّی مُوَاسِیَیْنِ لَهُ، صَابِرَیْنِ مَعَهُ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَی جُلَسَائِهِ فَقَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی عَزَّ عَلَیَّ بِمَصْرَعِ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلَامُ، أَنْ لَا أَکُنَ آسِیت حُسَیْناً بِيَدَیَّ، فَقَدْ آسَاهُ وَلَدَیِ.» 📚 الارشاد: ۲، ۱۲۸. @chsiqs

📜فعالیت مستمر امام‌سجاد(ع) در آموزش مطالب‌دینی 🔸بنابر گزارش شیخ صدوق، روایتی از سعید بن مسیب ذکر شده که امام سجاد(ع) هر جمعه در مسجدالنبی، مجلس وعظ برگزار می‌کردند و آن‌ها را نسبت به دنیا بی‌رغبت و به کارهای آخرت ترغیب می‌نمودند. 🏷أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ غَالِبٍ الْأَسَدِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ: كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ (ع) يَعِظُ النَّاسَ، وَيُزَهِّدُهُمْ فِي الدُّنْيَا، وَيُرَغِّبُهُمْ فِي أَعْمَالِ الْآخِرَةِ بِهَذَا الْكَلَامِ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ فِي مَسْجِدِ الرَّسُولِ (ص) 📚الامالی: ۵۹۳. 🔹شیخ مفید، گزارش می‌کند متن مکتوبی از امام سجاد(ع) درباره زهد در دست است که ابوحمزه ثمالی آن را از روی صحیفه مکتوبی که از امام سجاد(ع) دیده استنساخ نموده، آن‌گاه امام آن را دیده و تصحیح نموده است. 🏷قَالَ أَبُو حَمْزَةَ فَقَرَأْتُ صَحِيفَةً فِيهَا كَلَامُ زُهْدٍ مِنْ كَلَامِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ع فَكَتَبْتُ مَا فِيهَا وَ أَتَيْتُهُ بِهِ فَعَرَضْتُهُ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُ وَ صَحَّحَهُ وَ ... 📚امالی: ۱، ۲۰۰. @chsiqs

📜مفهوم و مصداق ولایت در کلام امام‌سجاد(ع) 🔸حمزه بن یوسف سهمی، مورخ قرن پنجم، گزارشی از امام علی بن الحسین(ع) نقل کرده است که: خداوند فرستادن صلوات بر "محمد(ص)" را بر عالم واجب گردانده و ما را هم در کنار آن حضرت قرار داده است. کسی که بر محمد (ص) صلوات بفرستد اما ما را ترک کند، صلواتش ناقص بوده و دستور خداوند متعال را زمین نهاده است. 🏷 ...حدثني الفضل بن شاذان النيسابوري بإسناد له رفعه عن علي بن الحسين عن أبيه عن جده قال إنَّ الله فَرض على العالم الصّلاة على رسول الله صَلّى الله عليه وسلم و قرّننا به، فَمَن صَلّى عَلى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم ولم يصل علينا لقي الله تعالى وقد بتر الصلاة عليه وترك أوامره. 📚تاریخ جرجان: ۱۸۹. 🔺این اصل توسط امام سجاد(ع) در صحیفه به ما تعلیم داده شده است. @chsiqs