رابطۀ مرحوم آیت‌الله اراکی با مرحوم آیت‌الله خوانساری 🔹آیت الله اراکی گرچه از نظر علمی هم‌سنگ و هم‌طراز آیت‌الله حاج سید محمدتقی خوانساری بود و در حقیقت همیشه هم‌مباحثۀ هم بوده‌اند و حاشیۀ عروه را مشترکاً نوشته‌اند، اما به خاطر سیادت، آقایی، بزرگواری‌ها، معنویت خیلی قوی و خلاصه اهل الله و اهل سیر و سلوک بودنی که آیت الله اراکی در آیت‌الله خوانساری سراغ داشت، مرید ایشان شده بود و در مصاحبت با ایشان مانند مرید و مراد عمل می‌کرد. مثلاً جوری با ایشان حشر و نشر داشت که شاید برخی ناآگاهان ایشان را در حد یکی از اطرافی‌های آیت‌الله خوانساری می‌پنداشتند. 🔹پاسخ بسیاری از استفتائاتی که از آیت‌الله خوانساری می‌شد، آیت‌الله اراکی با خط خود می‌نوشت. در درس ایشان مانند یکی از شاگردان شرکت می‌کرد و فقط آگاهان می‌دانستند که ایشان را نباید در عداد شاگردان آن بزرگوار به حساب آرند. حتی قسمتی از درس ایشان را به عنوان تقریرات در سنوات اخیر عمر مرحوم خوانساری نوشتند که ضمیمۀ کتاب طهارت خودشان چاپ شده است (📗یادنامۀ آیت‌الله اراکی، ص219) 🔹آیت‌الله العظمی اراکی تا زمانی که مرحوم آیت‌الله العظمی خوانساری در قید حیات بود، درس خارج شروع نکرد، بلکه با اینکه از نظر مراتب علمی مانند و هم‌مباحثۀ آن مرحوم بود به خاطر ارادتی که به ایشان داشت در درس ایشان هم شرکت می‌کرد. شاید ناآشنایان به سوابق این دو بزرگوار آنان را استاد و شاگرد می‌دانستند اما چنین نبود و حتی حاشیۀ عروة الوثقی را با هم نوشته بودند تا رسالۀ عملیه هر دو باشد (📗همان، ص 176). 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs

به مناسبت ولادت امام حسن عسکری (ع) ▪️آیا امام حسن عسکری (ع) به گرگان سفر کرده و قدمگاه موجود در گرگان از نظر تاریخی معتبر است؟ استاد حسین حسنیان مقدم: 🔹نخستین بار خبر ورود اعجازگونه امام عسکری(ع) به جرجان (گرگان) در قرن ششم توسط دو منقبت‎­نویس برجسته و معاصر، بدون ذکر سند به حوزه معارف شیعی وارد شد. ابن حمزه طوسی (م560ق) از جعفر بن شریف جرجانی و سپس راوندی (م573) از احمد بن محمد عن جعفر بن شریف جرجانی با اندک تفاوتی در محتوا آن را نقل کردند. ناقلان بعدی به این دو ارجاع داده­اند، از این‎رو، نام بردن منابع بعدی چندان اهمیتی ندارد و با این حال باید از اربلی در اواخر قرن هفتم و فیض کاشانی در قرن یازدهم یاد کرد، که آن را از راوندی نقل کرده‎اند. وحید بهبهانی در قرن دوازدهم آن را از اربلی بازنشر کرده و بر اساس آن خبر بی‎پیشینه و بی‎سند، حکمِ رجالی امامی بودن، حُسن­ حال و امینِ امام بودن(ع) را برای جعفر استظهار کرده است. 🔹عدم نقل خبر پیش‎­گفته تا قرن ششم و نیز سکوت منابع حدیثی، تاریخی و رجالی در باره راوی اول و دوم آن، خبر را با تردید جدی روبه‌رو کرده، به گونه‌ای که رجال‌­شناس برجسته­‎ای مانند خویی، جعفر را مجهول و روایت را به لحاظ سند ضعیف و تستری آن را بی ­اعتبار شمرده است. افزون بر همه، در این خبر اشخاصی مانند ابواسحاق ابراهیم بن اسماعیل جرجانی(خَلَنْحی، خَلَنْجی یا جَلَخْتی) احمد فرزند او، مبارک خادم، صلت نواده جعفر و نصر بن جابر نام برده شده که هیچ ­یک شناخته شده نیستند و در منابع نامی از آنان برده نشده است. در یک خبر چندین معجزه و کرامت نام برده شده که سزاوار بود، در منابع متقدم شیعی نقل می شد. 🔹سهمی در تاریخ جرجان بابی به نام «من دخل جرجان» گشوده ولی از کسانی که به این شهر وارد شده‎اند یاد کرده و در عین حال، نامی از امام عسکری(ع) و کسان یاد شده در خبر بالا نیاورده است، در حالی که وی درگذشته‎ی سال 427 است و به طور طبیعی نباید چنین حادثه مهمی در فاصله یک و نیم قرن از ذهن مردم منطقه دور شده باشد. ناگفته نماند که راویان فراوانی با لقب عسکری در جرجان زیسته‎اند، مانند زیاد عسکری، عبدالله عسکری، سعید عسکری، هیثم عسکری و ابواحمد عسکری. (سهمی، تاریخ جرجان، ص138، 196، 200، 205 و 429) هم‎چنین در جرجان شخص دیگری به نام «حسن عسکری سامری» زندگی می‎­کرده و جدّ سهمی از نواده او به نام علی بن سعید بن عبدالله بن حسن عسکری روایت کرده است (سهمی، تاریخ جرجان، ص303). اگر فاصله پدر و پسر را حدود سی سال فرض کنیم، درخور تأمل خواهد بود، که این حسن عسکری تقریبن معاصر امام حسن عسکری(ع) بوده و می‎­توانسته از رهگذر تشابه اسمی داستانی پدید آید. از این رو، ابن حمزه و راوندی با تعبیر «رُوی» بی­ اعتمادی خود را به این خبر را نشان داده‎اند، ولی براساس شیوه منقبت‎نویسان و از باب ذکر فضیلتی برای امام عسکری(ع) آن را نقل کرده‎اند (برگرفته از «مستند خبر حضور امام عسکری (ع) در گرگان» در پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه). 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs

تصاویری از قدمگاه منسوب به امام حسن عسکری (ع) در گرگان 🎞 گزارش تصویری از قدمگاه منسوب به امام حسن عسکری (ع) در گرگان 🔻در این باره بخوانید: 🔹آیا امام حسن عسکری (ع) به گرگان سفر کرده و قدمگاه موجود در گرگان از نظر تاریخی معتبر است؟ 🔹 بررسی تاریخی ورود امام حسن عسکری (ع) به گرگان و اعتبارسنجی قدمگاه منسوب به ایشان 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs

▪️جعلی بودن تاریخ وفات حضرت معصومه (س) 🔹داستان اعتراف جاعل نزد مرحوم مرعشی (پاورقی ۷) 🔸داستان جعل تاریخ وفات با بیان آیت‌الله شبیری زنجانی 📗بخشی از کتاب «تاریخ‌یار: درآمدی بر پژوهش در تاریخ اسلام» نوشتهٔ دکتر محمدصادق حسین‌زاده 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs

🔸 درس الغدیر علامه امینی (ره) 🔹استاد: سید محمد طباطبائی یزدی ▫️یکشنبه‌ها و سه‌شنبه‌ها، ساعت 7:30 شب ▫️بنیاد محقق طباطبائی، تالار میرزا عبدالله افندی نشان: قم، میدان رسالت، ابتدای خیابان سمیه، جنب پیشخان دولت، پلاک ۱۵. 🔸 https://t.me/mtyazdi 🔸 https://t.me/mtiforg 🔹 https://eitaa.com/mtiforg

▪️بچه‌ای که به زور از خدا بگیری بهتر از این نمی‌شود! داستان تولد آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری 🔹مرحوم آیت‌الله حاج شیخ مرتضی حائری، فرزند آن بزرگوار، می‌نویسد: 🔹 پدرم می‌فرمود برای پدرم از مادرم فرزندی به وجود نمی‌آمد و او برای فرزنددار شدن با زن‌هایی ازدواج می‌کرد. روزی به منزل همسر موقت خود می‌رود تا نماز فریضۀ خود را انجام دهد. آن زن برای اینکه خانه را برای شوهر خود خلوت کند دختر یتیمی را که از شوهر متوفای خود داشته از خانه بیرون می‌فرستد. هوا هم سرد بوده و آن دختر می‌لرزیده و می‌گفته: مادر من! در این هوای سرد به کجا بروم و مادر او را به عناوینی راضی می‌کرده که بیرون برود. 🔹این منظره مرحوم محمدجعفر جد ما را بسیار ناراحت می‌کند و پس از ادای فریضه از خانۀ آن زن بیرون می‌آید و مدت او را می‌بخشد و مهر او را می‌پردازد و با خداوند به این مضمون مناجات می‌کند که خدایا من دیگر برای پیدا کردن فرزند ازدواج نمی‌کنم که احیاناً طفل یتیم به خاطر من آزرده گردد. تو اگر بخواهی قدرت داری که از همان همسر دائم من که تا کنون فرزند نیاورده به من فرزند بدهی و اگر نخواهی خود دانی. خدایا امر موکل به تو است، می‌خواهی از همان همسر اول فرزند بده، می‌خواهی نده. 🔹پس از این جریان مادر مرحوم والد به آن مرحوم، باردار می‌شود و خدای متعال همین یک فرزند را به ایشان عطا می‌کند و از این جهت ما نه عمو داشتیم نه عمه. 🔹آیت‌الله العظمی اراکی در این باره لطیفه‌ای نقل می‌فرمودند که خود حاج آقای شیخ عبدالکریم می‌فرمود وقتی من بچه بودم به مقتضای بچگی بعضی حرکات از من سر می‌زد و مادرم می‌گفت: بچه‌ای که به زور از خدا بگیری بهتر از این نمی‌شود! (📗یادنامه حضرت آیت الله العظمی اراکی، ص49) 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs

▪️درسگفتار منطق پژوهش در تاریخ اسلام جلسۀ اول 🎙دکتر محمدصادق حسین‌زاده 🔹 مقایسۀ دو شیوۀ اشتغال به تاریخ 🔹پیشینۀ منطق پژوهش در علم تاریخ 🔹 پژوهشِ با روش هم نتیجۀ قابل اعتمادتری دارد و هم روند پژوهش را سرعت می‌بخشد (بیان دو خاطره از بحث ایزوتسو با علامه طباطبایی و بحث ویلیام چیتیک با مرحوم آشتیانی در این باره) 🔅دوستان خود را از طریق نشانی زیر به کانال مرکز پژوهش‌های تاریخ اسلام دعوت کنید (بازنشر مطالب کانال فقط با ذکر نشانی کانال مرکز و ذکر منبع جایز است): ⬇️⬇️ @chsiqs