ecometr
🛑 ایرانیها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند
💬 روزنامه فرهیختگان در تاریخ ۱۹ تیر ۱۴۰۴در یک گزارش با تیتر «چرا حسابهای بانکی ایران ۵ برابر کشورهای منطقه است؟» این ادعا را مطرح کرده است که ایرانیها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند.
🔎 طبق دادههای بانک جهانی، تعداد حسابهای بانکی بهازای هر ۱۰۰۰ بزرگسال در ترکیه در سال ۲۰۲۰، حدود ۱۸۷۳ بوده است. برای عربستان، این تعداد در سال ۲۰۲۱، ۲۷۳,۲۵۴ حساب بهازای هر ۱۰۰۰ بزرگسال گزارش شده است. اما برای ایران و آمریکا، هیچ اطلاعات مشخصی از تعداد حسابهای بانکی در این منبع وجود ندارد.
🔹 محمدرضا فرزین، رئیسکل بانک مرکزی ایران، در اردیبهشتماه ۱۴۰۴ در یک همایش سالانه اعلام کرد که در ایران حدود ۶۵۰ میلیون حساب بانکی وجود دارد. باتوجهبه جمعیت حدود ۶۵ میلیون نفر بالای ۱۵ سال، به این معناست که هر فرد بزرگسال در ایران به طور متوسط ۱۰ حساب بانکی دارد.
🔹 طبق دادههای مجله Consumeraffairs در سال ۲۰۲۴، بر اساس نظرسنجی منتشرشده در سال ۲۰۱۹، هر مصرفکننده در ایالات متحده به طور متوسط ۵.۳ حساب در مؤسسات مالی دارد
🔹 تعداد حسابهای بانکی در ایران، با میانگین ۱۰ حساب بهازای هر فرد بزرگسال، بهمراتب بالاتر از سایر کشورهاست. از جمله دلایل این آمار بالا میتوان به افتتاح حسابهای متعدد برای بهرهمندی از یارانهها، تسهیلات بانکی یا بهرهگیری از حسابهای اجارهای در فعالیتهای غیرشفاف اقتصادی اشاره کرد.
📌 نتیجهگیری: ادعای روزنامه فرهیختگان مبنی بر اینکه ایرانیها ۵ برابر مردم عربستان، ترکیه و آمریکا حساب بانکی دارند، نیمهدرست است؛ زیرا نسبت تعداد حسابهای بانکی بهازای هر فرد بزرگسال برای عربستان و ترکیه، نزدیک به ۵ برابر (۵.۸۸ و ۵.۳۵ برابر) را نشان میدهد؛ اما برای آمریکا حدود ۱.۸۹ برابر است.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#برسی_خبر_نیمه_درست
🛑 مکانیسم ماشه؛ کلیدی برای فشار بیشتر یا نمادی سیاسی؟
💬 العربیه در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴ مدعی شد سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه، آلمان) اعلام کردهاند در صورت نیاز آمادهاند مکانیسم ماشه را برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران فعال کنند. این خبر توجه زیادی در فضای سیاسی و رسانهای به خود جلب کرده است.
🔎 مکانیسم ماشه (Snap‑Back) چیست؟
بر اساس بند ۳۷ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت به اعضای برجام اجازه میدهد در صورت «نقض اساسی» از سوی ایران، تحریمهای سازمان ملل را بهصورت خودکار بازگردانند (Snapback).
🔹 تحریمهای بازگشتی در صورت فعالشدن
برخی از تحریمهایی که با فعال شدن مکانیزم ماشه بازمیگردند عبرتند از: تحریم کامل تسلیحاتی ایران (بر اساس قطعنامه 1929)، برنامه موشکی، ممنوعیت فناوری هستهای، تحریم نهادهای ایرانی، محدودیتهای علمی، حملونقل، و تحریمهای بانکی و مالی.
🔹 اثرگذاری اقتصادی محدود
تحریمهای شورای امنیت در مقایسه با تحریمهای یکجانبه آمریکا (بهویژه پس از ۲۰۱۸) اثرگذاری اقتصادی کمتری دارند و تغییر قابلتوجهی در فشار اقتصادی کنونی ایجاد نمیکنند.
📌 نتیجهگیری: مکانیزم ماشه بیشتر جنبه روانی و نمادین دارد. هرچند ممکن است در کوتاه مدت بر بازارهای مالی تأثیر موقت بگذارد، اما با توجه به برخی حمایتهای بینالمللی، تغییر چشمگیری در وضعیت اقتصادی یا سیاسی ایران ایجاد نخواهد شد.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#گزارش
🛑 سهم صادرات ایران از جهان کمتر از یکچهارم یک درصد
💬 فرشاد مؤمنی کارشناس اقتصادی، ۲۰ تیرماه ۱۴۰۳ در نشستی با عنوان «ساز و کارهای دفاع از تولید ملی» بیان کرد: «سهم اقتصاد ایران از صادرات جهانی که تا پایان جنگ همیشه بیش از سهم جمعیتی ایران بود، در سال ۲۰۲۴ به ۰.۲۳ درصد رسید. یعنی کمتر از یک چهارم یک درصد».
🔎 طبق آمار گمرک، مجموع صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۳، حدود ۵۷.۸ میلیارد دلار بوده است. اما بهطورکلی اطلاعات دقیقی از صادرات نفتی ایران وجود ندارد. اما بنابر اعلام رئیس بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳ مجموع صادرات نفتی کشور به ۶۷ میلیارد دلار رسیده است. بنابراین مجموع صادرات نفتی و غیر نفتی در این سال، رقم ۱۲۵ میلیارد دلار برآورد می شود.
🔹 بر اساس آمارهای بانک جهانی میزان ارزش کل کالاهای صادراتی جهان در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۲.۲۸ هزار میلیارد دلار بوده است. همچنین این مرجع ارزش صادرات ایران را ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام کرده است.
🔹 بنابراین، اگر آمار بانک جهانی را مبنای محاسبه قرار دهیم، سهم اقتصاد ایران از صادرات جهانی در سال ۲۰۲۴ حدود ۰.۳۰ دصد و بر اساس آمارهای داخلی، ۰.۳۸ درصد بوده است.
📌 نتیجهگیری: سهم صادرات ایران از صادرات جهانی حدود ۰.۳۰ درصد است و ادعای فوق نیمه درست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر
ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نیمه_درست
🛑 اگر برجام نبود، دلار امروز چند بود؟ نقدی بر یک ادعای جنجالی
💬 عبدالرضا داوری، فعال سیاسی، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس ادعا کرد: «اگر برجام نبود و نرخ دلار از سال ۱۳۹۲ با رشد سالانه ۴۸ درصد افزایش مییافت، امروز قیمت دلار به ۳۳۰ هزار تومان و سکه به ۱۸۶ میلیون تومان میرسید.»
🔎 بررسی تاریخی نشان میدهد در دولت احمدینژاد (۱۳۸۴-۱۳۹۲)، نرخ دلار از ۹۰۲ تومان به ۳۱۸۰ تومان رسید، یعنی رشد حدود ۲۵۰ درصدی. اما بخش عمده این افزایش در سالهای ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ با رشدهای ۸۸ و ۵۵ درصدی رخ داد.
🔹 داوری با فرض ادامه رشد ۴۸ درصدی از سال ۱۳۹۲، نرخ دلار را در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵۱ هزار تومان پیشبینی کرده است. اما اگر میانگین رشد کل دوره احمدینژاد (حدود ۲۰ درصد سالانه) را در نظر بگیریم، نرخ دلار امروز حدود ۲۸ هزار تومان میبود.
🔹 در دوران برجام (۱۳۹۴-۱۳۹۷)، نرخ دلار از ۳۱۸۰ تومان به ۶۴۰۰ تومان رسید، یعنی دو برابر شد. این نشان میدهد حتی در دوره اجرای برجام، نرخ ارز روند صعودی داشته، هرچند با شیبی ملایمتر.
🔹 عوامل متعددی مثل تحریمها، قیمت جهانی نفت، سیاستهای بانک مرکزی، فضای روانی بازار و روابط بینالمللی بر نرخ ارز اثر دارند. تحلیلهای تکبعدی مانند ادعای داوری نمیتوانند این پیچیدگیها را پوشش دهند.
📌 نتیجهگیری: ادعای داوری از نظر ریاضی درست اما از منظر اقتصادی سادهانگارانه و گمراهکننده است. نرخ ارز تحت تأثیر عوامل متعدد و پیچیدهای است که نمیتوان آن را صرفاً با یک روند خطی پیشبینی کرد.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#گزارش
🛑 میزان وامهای خودروسازان با مجموع تسهیلات خانگی و خرد برابر است
💬 حجت بینآبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی، ۲۳ تیر ۱۴۰۴ ادعا کرد که میزان وام دریافتی توسط شرکتهای ایرانخودرو و سایپا در سال ۱۴۰۳ برابر با مجموع وامهای فرزندآوری، ودیعه مسکن، جعاله تعمیر مسکن و قرضالحسنه بهزیستی، یعنی ۹۸ همت است.
🔎 بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط بانک مرکزی، مبالغ تسهیلات قرضالحسنه در سال ۱۴۰۳ حدود ۹۵ همت بوده است.
🔹 بر اساس گزارشهای مالی کدال، تسهیلات دریافتی دو خودروسازان بزرگ کشور نیز در سال ۱۴۰۳ برابر با ۱۰۰ همت بوده است.
🔹 باید توجه داشت، وامهای خودروسازان تسهیلات کلان بانکی با مبالغ بالا و بازپرداخت بلندمدت هستند، درحالیکه وامهای فرزندآوری، ودیعه مسکن، جعاله تعمیر مسکن و قرضالحسنه بهزیستی مبالغ کمتری دارند و برای مصارف خانگی طراحی شدهاند
🔹 بنابراین، باتوجهبه تفاوت در اهداف، مبالغ و ساختار وامهای دریافتی خودروسازان و تسهیلات تکلیفی، به طور کلی مقایسه مستقیم آنها منطقی به نظر نمیرسد.
📌 نتیجهگیری: بنابراین باوجود منطقی نبودن مقایسه انجام شد، اما اعداد و ارقام ادعا شده درست است.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_درست
🛑 واگذاری اختیارات ویژه به استانداران؛ راهکار یا بحران جدی؟/ بررسی چالشهای اقتصادی یک مصوبه
💬 هیئت وزیران اردیبهشت ۱۴۰۴ مصوبهای برای تفویض اختیارات ویژه به استانداران و نمایندگان ویژه رئیسجمهور تصویب کرد. این تصمیم با تأیید سران قوا و در واکنش به شرایط خاص کشور (از جمله جنگ ۱۲روزه اخیر) اتخاذ شد. هدف اصلی آن، تسریع تصمیمگیری، تمرکززدایی و افزایش پاسخگویی مدیریت استانی به بحرانها بود.
🔎 در پی ابلاغ مصوبه، نماینده ویژه رئیسجمهور در استان سیستان و بلوچستان تصمیماتی فوری اتخاذ کرد؛ از جمله واردات خودروهای سنگین، کالای اساسی بدون ثبت سفارش، و مجوز ترخیص کالا بدون منشأ ارز. این تصمیمات باهدف رفع نیازهای فوری و تنظیم بازار صورت گرفت و اجرای آن به نهادهای محلی واگذار شد.
🔹 اما مصوبه ابلاغ شده از سوی استاندار سیستان و بلوچستان، با برخی از قوانین دیگر در تناقض است و چالشهای سیاسی و اقتصادی مهمی به همراه خواهد داشت.
🔹 تناقض با قوانین بالادستی
• اصل ۱۲۷ و اصل ۱۳۰قانون اساسی: واگذاری اختیارات رئیسجمهور بدون سازوکار نظارتی
• ماده ۱۷ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز: معافیت از الزام به ثبت سفارش و اعلام منشأ ارز
📌 نتیجهگیری: درحالیکه هدف مصوبه، مدیریت سریع بحرانهاست، اما فقدان نظارت مؤثر، شفافیت مالی و توجه به عدالت منطقهای، این طرح را با پیامدهایی مانند فساد سازمانیافته، کاهش بودجه عمومی، تهدید امنیت غذایی و تعمیق شکافهای توسعهای همراه کرده است.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#گزارش
🛑 کاهش رشد اقتصادی در دولت چهاردهم
💬 روزنامه چارسوق، در گزارش روز شنبه ۲۸ تیرماه خود مدعی شد: از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ با روی کار آمدن دولت پزشکیان، رشد اقتصادی کشور نزولی شده است و در دو فصل پاییز و زمستان ۱۴۰۳ متوسط رشد اقتصادی ایران ۳.۵ درصد بوده که از متوسط دولت سیزدهم بسیار پایینتر است.
🔎 مطابق با آخرین گزارش بانک مرکزی از تحولات بخش واقعی اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۳ که طی روزهای اخیر منتشر شده، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۳ برابر با ۳.۱ درصد است. همچنین تولید ناخالص داخلی در دولت چهاردهم، اندکی بیش از ۳.۵ درصد است.
🔹 عبارت «نزولی شدن رشد اقتصادی» شبهبرانگیز است، چرا که نرخ افزایش تولید ناخالص داخلی در یک دوره نسبت به دوره قبل کمتر شده است، نه لزوماً اینکه حجم تولید مطلقاً کاهش یافته باشد. به عبارت دیگر، اقتصاد رشد کرده اما با شتاب کمتر.
🔹 مقایسه نیمسال اول و دوم یک دولت با میانگین چندین سال دولت قبل، از لحاظ آماری معنایی ندارد. چراکه اثر سیاستهای اقتصادی معمولاً با تأخیر زمانی خود را نشان میدهد؛ بنابراین اندازهگیری رشد فقط در دو فصل نمیتواند تصویر درستی ارائه کند.
📌 نتیجهگیری: باتوجهبه دادههای رسمی بانک مرکزی، در دو فصل ابتدایی دولت چهاردهم نرخ رشد اقتصادی مثبت بوده، ضمن اینکه مقایسه مستقیم میانگین سالانه با ارقام فصلی از نظر روششناسی اشتباه است و همچنین شاهد تغییر سال پایه محاسباتی هستیم؛ ازاینرو ادعای روزنامه چارسوق درباره کاهش رشد اقتصادی در دولت جدید گمراهکننده است.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_گمراهکننده
ecometr
🛑 ایران ۳ تا ۵ درصد بیت کوین جهان را استخراج میکند
💬 روز شنبه مورخ ۲۸ تیرماه ۱۴۰۴، صفحه مجله خبری «نقطهزن» در اینستاگرام، با انتشار یک استوری نوشت: «ایران ۳ الی ۵ درصد بیتکوین دنیا رو استخراج میکنه که برای این میزان ۲۰۰۰ هزار مگاوات برق تلف میشه، این برابر ۲ نیروگاه هستهای بوشهر است»
🔎 بر اساس گزارش مرکز مطالعات مالی کمبریج (Cambridge Centre for Alternative Finance)، در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ سهم ایران از قدرت پردازشی شبکه بیتکوین (hashrate) بین ۴.۵ تا ۷ درصد برآورد شده بود. اما طبق دادههای منتشرشده در وبسایت AINVEST، سهم ایران در سال ۲۰۲۳ به حدود ۳.۱٪ رسیده است.
🔹 در سال ۲۰۲۰، مقامات وزارت نیرو اعلام کردند که ماینرهای دارای مجوز حدود ۶۰۰ مگاوات برق مصرف میکنند بااینحال، مزارع غیرمجاز نیز فعال بودهاند و در برخی برآوردها، مجموع مصرف برق استخراج رمزارزها در کشور به بیش از ۲۰۰۰ مگاوات نیز رسیده است.
🔹 اگر فرض کنیم اکثر مزارع ایران از مدلهای قدرتمند مانند S۱۹ استفاده میکنند، رسیدن به مصرف ۲۰۰۰ مگاوات به حدود ۶۰۰ هزار دستگاه فعال نیاز دارد. این عدد با برآوردهای مبتنی بر هش ریت کل ایران همراستا است.
🔹 بر اساس آمار رسمی، نیروگاه اتمی بوشهر ظرفیتی معادل ۱۰۰۰ مگاوات (۱ گیگاوات) دارد و در وضعیت پایدار معمولاً ۷۰۰ تا ۹۰۰ مگاوات برق به شبکه تزریق میکند
🔹 میزان مصرف برق ماینرها در حدود ۲.۵ درصد تقاضای برق در زمان اوج مصرف است. اگر ۲۰۰۰ مگاوات به طور مستمر در سال فعال باشد، معادل حدود ۱۷.۵ تراوات ساعت خواهد بود. این عدد برابر با حدود ۵٪ کل مصرف برق سالانه ایران است.
📌 نتیجهگیری: بر اساس اعداد و ارقام ارائه و گزارشهای رسمی، سهم ایران از کل بیتکوینهای جهان حدود ۳ درصد و میزان برق مصرفی توسط ماینر تقریبا ۲ هزار مگاوات است. همچنین این میزان به اندازه توان اسمی ۲ نیروگاه اتمی بوشهر برآورد میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_درست
🛑 سرمایه ایرانیان مقیم آمریکا بیش از ۲ تریلیون دلار است
💬 یکشنبه مورخ ۲۹ تیرماه، علیرضا سلیمی، نماینده مجلس در اظهاراتی مدعی شد: ایرانیان مقیم آمریکا بیش از دو هزار میلیارد دلار سرمایه دارند.
🔎 طبق برآوردهای شرکت معتبر (ebsco) که خدمات و منابع اطلاعاتی و پژوهشی ارائه میدهد، جمعیت ایرانیان ساکن آمریکا به صورت میانگین
۱.۲ تا ۲ میلیون نفر است؛
🔹 میانگین ثروت خانوارهای ایرانی-آمریکایی بر اساس مطالعاتی از دانشگاههای پرینستون و کالیفرنیا، آمارهای فدرال رزرو آمریکا و گزارش مؤسسه Pew Research چیزی در حدود ۷۰۰ هزار دلار است.
🔹 با توجه به بعد خانوار ۲.۵ تا ۳ نفری برای ایرانیان ساکن آمریکا ارزش داراییهای این افراد بین ۳۵۰ تا ۴۲۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
🔹 علاوه بر این، تولید ناخالص داخلی ایران براساس آمار بانک جهانی، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است؛ رقمی که بارها از آنچه این ادعا مطرح کرده کوچکتر است.
🔹 باید گفت که این ادعا بیشتر شبیه به بزرگنمایی و بیان اغراقآمیز است تا یک واقعیت آماری دقیق و مستند.
📌 نتیجهگیری: بر اساس بررسی «اکومتر» ادعای مطرح شده درباره حجم سرمایه ایرانیان مقیم آمریکا نادرست است.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نادرست
ecometr
🛑 در حصار واقعیتهای انتخابشده/ چگونه حبابهای اطلاعاتی فهم ما را محدود میکنند؟
💬 امروزه الگوریتمها و رفتار کاربران در شبکههای اجتماعی، سبب شکلگیری حبابهای اطلاعاتی میشوند. در این فضا، مخاطب تنها با اطلاعات همسو با باورهای قبلیاش مواجه میشود. این پدیده نهتنها درک ما از واقعیت را محدود میکند، بلکه میتواند پیامدهای عمیقی برای جامعه داشته باشد.
🔎 حباب اطلاعاتی چیست؟
حباب اطلاعاتی به وضعیتی گفته میشود که افراد تنها محتوای مورد علاقه و همجهت با دیدگاههای خود را مشاهده میکنند. الگوریتمهای پلتفرمها با تحلیل رفتار کاربران، محتوای مخالف را حذف یا کمرنگ میکنند.
🔹 در پلتفرمهایی چون ایتا که عمدتاً کاربران با گرایشهای خاص فرهنگی و سیاسی را جذب میکنند، بهعنوان نمونه، در جریان «جنگ ۱۲ روزه»، برخی کانالهای این شبکه از اسارت و تلفات گسترده نیروهای اسرائیلی خبر دادند؛ ادعاهایی که با بررسی منابع مستقل قابلتأیید نبود، اما در همان فضا پیروزی ایران بدیهی جلوه میکرد.
🔹 در ایکس، کاربران با دنبالکردن حسابهای همسو، در معرض روایتهای گزینشی و گاه متضاد قرار میگیرند. برای مثال، در همان جنگ، ادعای «فرار مقامات ایرانی» بدون مدرک منتشر و بازنشر شد. فضای غالب در این پلتفرم ایران را در موضع شکست ترسیم میکرد.
🔹 ماهیّت تصویری اینستاگرام، زمینهساز گسترش محتواهای احساسی و روایتهای تحریفشده است. یک ویدئوی جعلی از «هکشدن عابربانکهای تلآویو» بدون منبع معتبر، میلیونها بار بازدید گرفت، درحالیکه تحلیلهای دقیق امنیتی تقریباً نادیده گرفته شدند.
📌 نتیجهگیری: حباب اطلاعاتی در بزنگاههایی چون جنگ، انتخابات و بحرانها میتواند واقعیت را به نفع یک روایت تحریف کند. تنها راه مقابله، دیدن چندسویه جهان است. با تفکر انتقادی، تنوع در منابع و سواد رسانهای، میتوان حصار این حبابها را شکست و به حقیقت نزدیکتر شد.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#سواد_رسانهای