🛑 ثبت رکورد بهترین شاخص توسعه انسانی تاریخ ایران در دولت سیزدهم
💬 روزنامه چارسوق در تاریخ ۲۰ اردیبهشت نوشت: امتیاز ایران در شاخص توسعه انسانی برای سال ۱۴۰۲ به ۰.۷۹۹ واحد رسیده که بالاترین سطح ثبتشده برای ایران در این شاخص جهانی محسوب میشود.
🔎 ایران در تازهترین گزارش توسعه انسانی سازمان ملل متحد (۲۰۲۳)، با کسب امتیاز ۰.۷۹۹ در رتبه ۷۵ جهان قرار گرفته است. این عدد، بالاترین امتیاز ایران از زمان آغاز انتشار این گزارشها از سال ۱۹۹۰ به شمار میآید.
🔹 هرچند امتیاز ایران در گزارش ۲۰۲۳ توسعه انسانی بالاترین سطح از زمان آغاز این ارزیابیها در سال ۱۹۹۰ بوده، اما جایگاه کشور نسبت به بهترین رتبه خود در سال ۱۹۹۹ (رتبه ۶۲) همچنان فاصله ۱۳ پلهای دارد.
🔹 رشد شاخصهای امید به زندگی و میانگین سالهای تحصیل، نتیجه سرمایهگذاریهای بلندمدت در آموزش و بهداشت است که طی سه دهه گذشته، به جز دوران کرونا، روند صعودی داشتهاند. بهبود اخیر شاخص توسعه انسانی بیشتر به دلیل افزایش سرانه درآمد ملی بوده که از ۱۳.۶ هزار دلار در سال ۲۰۱۹ به بالای ۱۶ هزار دلار رسیده است، اما هنوز با سطح قبل از تحریمها در سال ۲۰۱۱ (۲۱ هزار و ۲۵۴ دلار) فاصله دارد.
📌 نتیجهگیری: بنابراین ادعای «ثبت رکورد بهترین شاخص توسعه انسانی تاریخ ایران»، نیمه درست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
https://www.instagram.com/p/DKEWDnWIGCQ/?igsh=bW1tbmpoZjZjZzB0
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_نیمهدرست
🛑 قیمت سیمان ۵ برابر شده است
💬 مهدی طغیانی، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، در همایشی که توسط خانه اقتصاد منتشر شد گفت: «قطعی برق قیمت سیمان را ۵ برابر کرده و همه پروژههای ساختمانی قفل شده است.»
🔎 اما بر اساس آمار رسمی خرداد ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۴، بیشترین رشد قیمت مربوط به سیمان پاکتی تهران بوده که حدود ۱۸۵ درصد افزایش داشته؛ یعنی کمتر از ۳ برابر. سایر انواع سیمان نیز بین ۵۹ تا ۱۱۶ درصد رشد داشتهاند.
📌 نتیجهگیری: بنابراین ادعای مطرحشده «نیمه درست» ارزیابی میشود.
🔍 ادامه استوری را در صفحه اینستاگرام ببینید.
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نیمه_درست
🛑 متوسط درآمد ۵ روز یه خانواده اماراتی برابر با درآمد یکسال یه خانواده ایرانی
💬 امارات به فارسی در اینستاگرام نوشت :«درآمد متوسط یک خانواده در امارات در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰۰ هزار دلار است. این عدد با نرخ دلار آزاد در ایران بیش از ۸ میلیارد تومان در سال میشود. میانگین درآمد ماهانه یک خانواده ایرانی حدود ۱۵ میلیون تومان؛ یعنی سالانه حدود ۲٬۱۷۰ دلار است. یک خانواده اماراتی در کمتر از پنجروز کاری بیشتر از کل درآمد سالانه یک خانواده ایرانی درآمد دارد»
🔎 بر اساس برآوردهای سایت استاتیستا سرانه درآمد خانوار (شامل شهروند و غیر شهروند) در امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۸,۷۹۰ دلار آمریکا رسیده است. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار دبی، بعد خانوار در امارات ۳.۹، اعلام شده، بنابراین میانگین درآمد سالانه یک خانوارها حدود ۱۱۲ هزار دلار میشود.
🔹 اگر میزان درآمد خانوارهای ایرانی برای سال ۱۴۰۳ را بر اساس افزایش نرخ تورم محاسبه کنیم، به عددی حدود ۳۴۴ میلیون تومان میرسیم. با توجه به میانگین نرخ دلار (۶۸ هزار تومان) در سال گذشته، درآمد یک خانوار ایرانی در سال ۱۴۰۳ برابر با ۵۰۵۸ دلار بوده است. این میزان با متوسط نرخ نیمایی (۵۴ هزار تومان)، حدود ۶۳۷۰ دلار برآورد میشود.
📌 نتیجهگیری: بنابراین ادعای «متوسط درآمد ۵ روز یه خانواده اماراتی برابر با درآمد یکسال یه خانواده ایرانی» نادرست ارزیابی میشود.
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_نادرست
🛑 روسیه ایران را به عنوان الگو در صنعت خودروسازی انتخاب کرده است
💬 پایگاه خبری ۹۰ اقتصادی اظهاراتی از امیرحسن کاکایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، منتشر کرد که مدعی بود روسیه ایران را به عنوان الگو در خودروسازی انتخاب کرده و تولید خودرو در روسیه در سال ۲۰۲۱ حدود ۱.۵ میلیون و در ۲۰۲۲ حدود ۸۰۰ هزار دستگاه بوده است.
🔎 دادههای سازمان بینالمللی تولیدکنندگان وسایل نقلیه موتوری (OICA) و گزارش منبع روسی TAdviser نشان میدهد که تولید خودرو در روسیه در سال ۲۰۲۱ به ۱.۵۷ میلیون دستگاه رسید، اما در سال ۲۰۲۲ تحت تأثیر تحریمها به ۶۰۸ هزار دستگاه کاهش یافت.
🔹 اکومتر با بررسی منابع مختلف، هیچ شواهد معتبری مبنی بر الگوبرداری یا تمایل روسیه به استفاده از مدل خودروسازی ایران نیافت. اگرچه دادههایی حاکی از همکاری میان خودروسازان ایرانی و روسی (مانند درخواست یک خودروساز روسی برای همکاری با قطعهسازان ایرانی) وجود دارد، اما این به معنای تأیید یا ستایش الگوی ایرانی نیست.
📌 نتیجهگیری: این ادعا به دلیل فقدان شواهد و نادرستی آماری، گمراهکننده ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و سایت اکومتر ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_گمراهکننده
🛑 قطریها ۲۰۰ برابر ایران از لایه نفتی پارسجنوبی، نفت تولید میکنند
💬 یکشنبه ۴ خرداد سال جاری، رسانه «خط انرژی» اظهاراتی از اصغر ابراهیمیاصل معاون اسبق وزیر نفت را منتشر کرد : «قطر از لایه نفتی پارسجنوبی روزانه ۴۰۰ هزار بشکه نفت تولید میکند ولی تولید ایران حدود ۲ هزار بشکه است.»
🔎 بر اساس اعلام شرکت ملی نفت و گاز قطر (QatarEnergy) در سال ۲۰۲۴: «تا سال ۲۰۰۷، تولید روزانه این میدان به حدود ۳۰۰ هزار بشکه رسید و همچنان در همین سطح باقی مانده است.»
🔹 بر اساس برآوردهای S&P Global Commodity Insights، قطر در سهماهه اول سال جاری به طور میانگین روزانه ۵۸۰ هزار بشکه نفت خام تولید خواهد کرد.
🔹 قطر انرژی در مورد میزان برداشت ایران از لایه نفتی پارس جنونی نیز اعلام کرده است: «توسعه در بخش ایرانی نیز آغاز شده و حداقل یک حلقه چاه در آن با نرخ تولید روزانه ۷۰۰۰ بشکه آزمایش شده است.»
📌 نتیجهگیری: بنابراین، بر اساس آنچه گفته شد، ادعای برداشت ۲۰۰ برابری قطر از لایه نفتی میدان پارس جنوبی نسبت به ایران، «نیمه درست» ارزیابی میشود.
🔍 ادامه استوری را در صفحه اینستاگرام ببینید.
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نیمه_درست
🛑 حق بیمه رانندگان دو برابر شد
💬 درروزهای اخیر، در شبکه های اجتماعی شاهد انتشار مطالبی در خصوص نجومی و دو برابر شدن حق بیمه رانندگان هستم.
🔎 مطابق با قانون، ضریب دستمزد رانندگان برون شهری وانت بار، سواری، مینیبوس ۱.۳۵ برابر، برون شهری اتوبوس و کامیون ۱.۶۵ برابر و کلیه رانندگان درون شهری، ۱.۱ برابر حداقل دستمزد تعیین شده است.
🔹 دولت و مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفتند، در میزان مشارکت صندوقها در پرداخت حق بیمه گروههای خاص از جمله (سربازان، کارگاههای زیر ۵ نفر و رانندگان) عدالت ایجاد شود، برای این منظور، از آنجا که رانندگان هم در گروه خاص هستند و دولت، پنجاه درصد از ۲۷ درصد حق بیمه رانندگان را پرداخت میکند.
🔹 مقایسه حق بیمه رانندگان با کمک دولت در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، حکایت از افزایش حدود ۴۵ درصدی این میزان دارد. این میزان بدون کمک دولت نیز حدود ۶۰ درصد ازفایش داشته است.
📌 نتیجهگیری: بنابراین افزایش حق بیمه ۲ برابری در هر دو فرض ناردست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_نادرست
🛑 کشلس ابزاری برای فرار مالیاتی است
💬 روزنامه هفتصبح در گزارش ۵ خرداد ماه با عنوان «لکه قرمز بر چهره بانکداری» نوشت: «دستگاههای کشلس در بسیاری از مراکز درمانی بهوفور دیده میشوند و بهصورت غیررسمی مسیر فرار مالیاتی را هموار میکنند.»
🔎 کشلس در واقع یک نوع دستگاه بانکی، ترکیبی از کامپیوتر، ATM و وبکیوسک است. این دستگاهها مستقیماً به درگاه بانکی متصل میشوند و با هدف کاهش تردد فیزیکی، تسریع خدمات بانکی و حذف اسکناس در تراکنشها طراحی شدهاند. مهدی موحدیبک نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی، در گفتوگو با «اکومتر»:
🔹 «در نظام پرداخت بدون پول نقد، کشلس ابزار رایجی است؛ اما در بسیاری از مجتمعهای تجاری، از این دستگاهها برای اهدافی فراتر از انتقال وجه استفاده میشود. وقتی وجه به حساب شخصی پزشک یا فروشنده واریز شود، ممکن است درآمد از دید سازمان مالیاتی پنهان بماند.»
🔹 «برخی از این دستگاههای کارتخوان بهصورت غیرقانونی یا خارج از چارچوبهای تعیینشده در اختیار افراد قرار گرفتهاند. در حال حاضر، اطلاعات کامل این موارد در دست سازمان امور مالیاتی نیست، اما با همکاری بانک مرکزی و نهادهای مسئول، امکان شناسایی و رصد آنها وجود دارد.»
📌 نتیجهگیری: بنابراین، ادعای استفاده از کشلس برای فرار مالیاتی در برخی موارد قابل تأیید و درست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام و ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_درست
🛑 در ۲ سال اول رئیسی ضریب جینی افزایشی بوده است
💬 صادق الحسینی ۳۱ اردیبهشت با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت «علیرغم شعارهایی که دادند، عملکرد آقای رئیسی در حوزه نابرابری که با ضریب جینی اندازهگیری میشه ناموفق و شبیه دو سال اول آقای هاشمی و روحانی بود. این درحالیست که در دو سال اول موسوی، خاتمی و احمدینژاد، ضریب جینی کاهشی بوده است.»
🔎 یکی از شاخصهای رایج برای سنجش نابرابری درآمدی و اختلاف طبقاتی، ضریب جینی است. این شاخص بین صفر و یک تعریف میشود و هر چه به یک نزدیکتر باشد نشاندهنده نابرابری بیشتر است.
🔹 میرحسین موسوی: ضریب جینی از ۰٫۳۹۸ در سال ۱۳۵۹ به ۰٫۴۴۱ و ۰٫۴۴۵ در سالهای ۱۳۶۱ و ۱۳۶۲ رسید. (افزایشی)
🔹 اکبر هاشمی هاشمی: از ۰٫۴۰۴ در سال ۱۳۶۷ به ۰٫۴۰۹ و ۰٫۳۹۶ در سالهای ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ تغییر کرد. (افزایشی)
🔹 محمد خاتمی: از ۰٫۳۹۱ در سال ۱۳۷۵ به ۰٫۴۰۲ و ۰٫۳۹۶ در سالهای ۱۳۷۶ و ۱۳۷۷ رسید. (افزایشی)
🔹 محمود احمدینژاد: از ۰٫۳۹۹ در سال ۱۳۸۳ به ۰٫۴۰۲ و ۰٫۴۰۰ در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ رسید. (افزایشی)
🔹 حسن روحانی: از ۰٫۳۸۳ در سال ۱۳۹۱ به ۰٫۳۹۵ و ۰٫۳۹۹ در سالهای ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ رسید. (افزایشی)
🔹 ابراهیم رئیسی: از ۰٫۴۰۰ در سال ۱۳۹۹ به ۰٫۳۹۳ و ۰٫۳۸۷ در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ کاهش یافت. (کاهشی)
📌 نتیجهگیری: بر اساس آنچه گفته شد، ادعای صادق الحسینی مبنی بر «در ۲ سال اول رئیسی ضریب جینی افزایشی بوده است»، نادرست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نادرست
🛑 هدیه ۷۰ میلیونی برای نوزادان
💬 خبرگزاری فارس در گزارشی در تاریخ ۸ خرداد ۱۴۰۴ نوشت: «در صورت تأمین اعتبار، بناست از آغاز سال ۱۴۰۴، هدیهای نقدی به مادران دارای پوشش بیمهای که صاحب فرزند میشوند پرداخت شود. مادرانی که دستکم ۶۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه در ۱۲ ماه منتهی به تولد نوزاد داشته باشند، مشمول دریافت هدیهای حداقل ۷۰ میلیون تومانی خواهند شد.»
🔎 در قوانین موجود، اشارهای به پرداخت مبلغ ثابت ۷۰ میلیون تومان نشده است. مطابق ماده ۶۷ قانون تأمین اجتماعی، تنها زنانی که در یک سال منتهی به زایمان، حداقل ۶۰ روز سابقه بیمه داشته باشند، مشمول دریافت کمکهزینه بارداری میشوند. همچنین، بند الف ماده ۱۷ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، صرفاً به افزایش مرخصی زایمان به ۹ ماه با حقوق کامل اشاره دارد.
🔹 سازمان تأمین اجتماعی نیز در واکنش به این خبر اعلام کرده است: «مرخصی زایمان و کمکهزینه بارداری از خدمات جاری سازمان است و بسته به حقوق هر فرد، متغیر است. تعریف عدد ثابت ۷۰ میلیون تومان برای همه بیمهشدگان صحت ندارد و چنین طرحی در دستور کار سازمان نیست.»
📌 نتیجهگیری: بنابراین، ادعای پرداخت هدیه ۷۰ میلیون تومانی به نوزادان متولد سال ۱۴۰۴، با توجه به قوانین موجود و اظهارنظر رسمی سازمان تأمین اجتماعی، نادرست ارزیابی میشود.
📌 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅@ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_نادرست
🛑 سکه ۵۰۰ تومانی، ۱۸ هزار تومان ارزش دارد
💬 ویدئویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میکند:
«در سال ۱۴۰۴، ارزش فلز یک سکه ۵۰۰ تومانی که در سال ۱۳۸۹ عرضه شده بود، حدود ۱۸,۱۴۷ تومان برآورد میشود. این یعنی قدرت خرید پول ملی طی این مدت تقریباً ۳۶ برابر کاهشیافته است.»
🔎 سکه ۵۰۰ تومانی در سال ۱۳۸۹ بهعنوان ابزار پرداخت رسمی ضرب شده است و تعیین ارزش آن، مبنای قانونی و اقتصادی داشته و بر اساس ارزش فلزات آن قیمتگذاری نشده است.
🔹وقتی وزن و قیمت فلزات سکه را جمع میزنیم، داریم به «ارزش ضایعات» میپردازیم، نه «قدرت خرید» یا همان «ارزش واقعی پول».
🔹 این که بگوییم سکه ۵۰۰ تومانی ۱۳۱۴۷ تومان ارزش ضایعاتی دارد، نشانهای از تورم رسمی نیست، بلکه نشان میدهد قیمت فلزات نسبت به سال ۱۳۸۹ چقدر بالا رفته است.
🔹 برای سنجش کاهش ارزش پول در اقتصاد، معمولاً از شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) یا نرخ تورم سالانه استفاده میشود.
🔹 سکه ۵۰۰ تومانی چند سالی است که از چرخه رسمی پرداخت خارج شده و تبدیل به کالایی کمیاب و کلکسیونی شده است. ارزش فعلی آن در بازار عموماً بر اساس عرضه و تقاضای کلکسیونی تعیین میشود.
📌 نتیجهگیری: بنابراین ادعای «سکه ۵۰۰ تومانی، ۱۸ هزار تومان ارزش دارد»، نادرست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#بررسی_خبر
#بررسی_خبر_نادرست
🛑 سوختن بیش از ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز توسط فلرها در ایران
💬 جلال رشیدی کوچی نماینده سابق مجلس روز دوشنبه مورخ ۱۲ خرداد سال جاری مدعی شد: «سوختن بیش از ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز توسط فلرها در ایران! این حجم از گاز سه برابر بیشتر از کل گاز مصرفی اتریش، پنج برابر بیشتر از پرتغال، هشت و نیم برابر بیشتر از سوئیس، دوبرابر بیشتر از بلژیک و نصف گاز مصرفی ترکیه است!.»
🔎 مطابق با آخرین دادههای بانک جهانی، ایران یکی از بزرگترین کشورهای فلر سوز در جهان است. ایران در سال ۲۰۲۳ با حدود ۲۰ میلیارد متر مکعب گاز مشعل، رتبه سوم جهان پس از روسیه و عراق را دارا بوده است.
🔹 مطابق آخرین گزارش مؤسسه انرژی انگلیس, نسبت فلر سوزی در ایران به مصرف کل گاز کشورهای مورد مقایسه به شرح ذیل است
🔹 ایران ۳ برابر اتریش، ۴.۵ برابر پرتقال، ۷.۵ برابر سوییس، ۱.۵ برابر بلژیک و نصف ترکیه فلر سوزی دارد.
🔹 بر اساس برآوردهای اکومتر، ارزش سالانه تقریبی گاز سوزانده شده در هر مشعل معادل ۵.۷ میلیون دلار است.
📌 نتیجهگیری: بنابراین، «سوختن بیش از ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز توسط فلرها در ایران» و مقایسههای انجام شده با کشورهای موردبررسی، نیمه درست ارزیابی میشود.
📖 برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#گفته
#گفته_نیمه_درست
📌 مهارتهایی برای مصرف آگاهانه اخبار
🔹 دانش ما محدود است و برای درک بهتر اخبار، باید بپذیریم که دیدگاههای دیگری هم ممکن است وجود داشته باشد.
🔹 نباید هر خبری را فوراً باور کنیم؛ بهتر است آن را به حالت تعلیق درآورده و بپرسیم: «آیا ممکن است درست نباشد؟»
🔹 رویدادها قابل تفسیر از زوایای مختلفاند. شنیدن دیدگاههای متنوع، حتی مخالف، به درک دقیقتری کمک میکند.
🔹 برای فهم دقیقتر یک گزارش خبری، باید زاویه دید آن، مخاطب هدف، دیدگاههای نادیدهگرفتهشده، و مرز بین واقعیت و تفسیر را بشناسیم.
🔹 این مهارتها ما را به مخاطبانی هشیار و مقاوم در برابر سوگیری رسانهای تبدیل میکند.
📖برای مطالعه بیشتر، تحلیل کامل رو در اینستاگرام ببین!
✅ @ecometr
#آموزش
#سواد_رسانهای