🌀هشدار ارزی که جدی گرفته نشد! 🔻۲۰ بهمن ماه نوشتم که اگر مجلس و دولت اقدامی برای اصلاح سیاست‌های ارزی و از جمله تصحیح اشتباه ایجاد بازار ارز توافقی نکنند، آخر سال دلار ۱۰۰هزارتومانی را هم تجربه خواهیم کرد. متاسفانه این روزها شاهد پیشروی نرخ دلار بازار آزاد به سمت این نرخ هستیم. 🔹مطمئن باشید که تنها راه‌حل کنترل نرخ دلار و حفظ ارزش پول ملی، گذاشتن سقف برای نرخ ارز و مدیریت عرضه و تقاضای ارز بدون باج دادن به ذینفعان افزایش نرخ دلار است، وگرنه سیاست التماسی بانک مرکزی و درخواست از صادرکنندگان برای عرضه ارز راه به جایی نمی‌برد و گیوتین نرخ ارز توافقی و نرخ ارز آزاد گردن محرومین را می‌زند. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀حکایت دردناک عدم انتصاب مرحوم دکتر داودی به ریاست بانک مرکزی در دوره شهید رئیسی 🔻دوبار جلسه شهید رئیسی با تیم مهار ارز در سال ۱۳۷۴ شامل دکتر داودی و دکتر شرافت جهرمی برگزار شد، با این وجود شهید رئیسی دکتر فرزین را رئیس بانک مرکزی کرد و از او قول گرفت که سیاست تثبیت نرخ ارز را اجرا کند، ولی ایشان نتوانست مقابل فشارها مقاومت کند. #تاریخ_شفاهی_اقتصاد_ایران ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀گیوتین ارز توافقی 🔹بازار توافقی ارز در شرایط کنونی اقتصاد ایران حکم گیوتین دو لبه ای را دارد که یک لبه اش بازار توافقی رسمی و لبه دیگرش بازار توافقی غیررسمی است؛منتهی لبه ارز توافقی غیررسمی برنده تر است و ارزش پول ملی را به فنا می‌دهد. 🔹اگر سیاست‌های ارزی نادرست و از جمله سیاست ایجاد بازار ارز توافقی را اصلاح نکنیم, اوضاع همین است که می‌بینید. دلار توافقی رسمی که در بازار با عمق ۴۰ درصدی قاچاق و خروج سرمایه نرخ گذاری می‌شود، همواره نرخ دلار توافقی رسمی با عمق ۶۰ درصدی واردات رسمی را به دنبال خود می کشد 🔹نتتجه کارکرد گیوتین ارز توافقی افزایش مرتب نرخ ارز و قیچی شدن ارزش پول ملی است. حدو یک ماه پیش نوشتم که اگر مجلس و دولت اقدامی برای اصلاح سیاست‌های نادرست ارزی و از جمله تصحیح اشتباه ایجاد بازار ارز توافقی نکنند، آخر سال دلار ۱۰۰هزارتومانی را هم تجربه خواهیم کرد. متاسفانه این روزها شاهد پیشروی نرخ دلار بازار آزاد به سمت این نرخ هستیم. 🔹مطمئن باشید که تنها راه‌حل کنترل نرخ دلار و حفظ ارزش پول ملی، گذاشتن سقف برای نرخ ارز و مدیریت عرضه و تقاضای ارز بدون باج دادن به ذینفعان افزایش نرخ دلار است، وگرنه سیاست التماسی بانک مرکزی و درخواست از صادرکنندگان برای عرضه ارز در بازار رسمی راه به جایی نمی‌برد و گیوتین ارز توافقی مدام ارزش پول ملی را قیچی می‌کند و گردن محرومین را می‌زند. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀اقتصاد ایران در سالی که گذشت 🔹سال ۱۴۰۳ سال پرحادثه‌ای بود، ابتدای سال با شهادت شهید رئیسی آغاز شد، میانه اش با ریاست جمهوری دکتر پزشکیان و تشکیل دولت جدید همراه شد و انتهایش با ظهور مجدد ترامپ، شهادت سید حسن نصرالله و سقوط سوریه همراه شد. 🔻هرچند نرخ تورم ۱۴۰۳ از ۳۸.۸% در فروردین به ۳۲% در بهمن سال جاری کاهش یافت ولی نرخ دلار به عنوان نماگر ارزش پول ملی افزایش بیش از ۶۰ درصدی داشت. نرخ دلار رسمی از ۴۲هزار تومان به حدود ۷۰هزار تومان (افزایش ۶۸%) رسید، نرخ دلار غیررسمی نیز از حدود ۶۰ هزار تومان در فروردین ماه به حدود ۹۸ هزار تومان در اسفندماه ( افزایش ۶۳%) رسید. 🔻افزایش نرخ دلار به تدریج اثرش را روی نرخ تورم می‌گذارد، همانگونه که نرخ تورم ماهانه بهمن ۴.۱% شده است در حالی که نرخ تورم ماهانه دی‌ماه ۲.۹% بود که حاکی از تحمیل تدریجی اثر کاهش ارزش پول ملی بر نرخ تورم مصرف کننده است. 🔻 تدوین کنندگان لایحه بودجه ۱۴۰۴ هم همان بنای کج بازار ارز توافقی بانک مرکزی را در بودجه گذاشتند که آثار تورمی اش به تدریج ظاهر می‌شود 🔻اواخر پائیز بانک مرکزی سامانه نیما را حذف کرد و به جایش بازار توافقی ارز را گذاشت به این امید که نرخ ارز رسمی را به غیررسمی نزدیک کند، رویایی که محقق نشد و نه تنها نرخ دلار رسمی را به حدود ۷۰ هزارتومان افزایش داد، نرخ دلار آزاد را هم به مرز ۱۰۰ هزار تومان کشاند. 🔻نرخ رشد اقتصادی به قیمت پایه در نه ماه اول سال ۳.۱% اعلام شد، ولی بخش تولید و حتی خانوارها به شکل بی‌سابقه‌ای با مشکل قطعی برق روبرو بودند، و اینک با افزایش نرخ ارز دست و پنجه نرم می‌کنند. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀لطفاً مشاوران اقتصادی تان را عوض کنید! 🖌 دکتر حسین صمصامی 🔹جناب دکتر قالیباف، 🔻بیشتر مطالبی که در زمینۀ اقتصاد و ارز فرمودید بر اساس استدلال‌های زیر، از اساس اشتباه است. پیشنهاد می‌کنم هم مشاوران اقتصادی خود را عوض کنید و هم بخش اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس را با افراد توانمند و عالم، جایگزین بفرمائید: 1⃣در علم اقتصاد «بازار» تعریف مشخصی دارد و آن بلوشویی که ما در حوزۀ ارز شاهدیم، به هیچ عنوان مشخصۀ یک «بازار کارآ» برای تعیین «نرخ مناسب ارز» برای اقتصاد ایران را ندارد 2⃣عمدۀ عرضه کنندگان ارز در بازار مختل شده، کسانی هستند که به قول شما نمی‌خواهند ارز خود را به قیمت رسمی عرضه کنند (پتروشیمی‌‎ها، فولادی‌ها و .)... 3⃣مدل‌ ارز بر اساس ppp به شرطی است که «بازار کارآ» داشته باشیم.. که نداریم.. 4⃣علت استیضاح همتی این استدلال غلط بود که چون نرخ ارز بازار آزاد قاچاق بالاتر از نرخ ارز رسمی است، باید نرخ ارز رسمی را بالا ببریم 5⃣جنابعالی فرمودید"وقتی دلار در بازار ۹۰ هزار تومان است، فرد ارز خود را با ۶۰ هزار تومان نمی‌فروشد." آیا شما الان موافقید ارز رسمی که بیش از ۶۰ درصد واردات کشور و قیمتگذاری تمام منابع ملی با این نرخ انجام می‌شود، به ۹۰ هزار تومان افزایش یابد؟! فکر می‌کنید نرخ بازار آزاد روی همان ۹۰ هزار تومان باقی می‌ماند ماند و به ۱۵۰ هزار تومان نخواهد رسید؟ آیا مدتی بعد مجدد نخواهید گفت طبیعی است که صادرکننده ارز را ۱۵۰ هزار تومان بفروشد و 90 هزار تومان ارزان است ؟ بفرمائید این روند باید تا کجا ادامه داشته باشد؟! مطالعه بقیه یادداشت 👇 https://vrgl.ir/kl1eG 🔹توکلی eitaa.com/eqmoq2

شب قدر دوساله

🌀اقتصاددانانی که در سال 1403 از دست دادیم 🔻درگذشت ناگهانی دکتر پرویز داودی در 30 فروردین 1403 نه تنها ضربه‌ای به جامعه اقتصادانان ایرانی بود؛ بلکه پژوهشگران اقتصاد اسلامی را نیز در سوگ یکی از موثرترین شخصیت‌های خود قرار داد؛ شخصیتی که هم در فضای آکادمیک و هم در فضای کاربردی اقتصاد ایران اثرگذار بود؛ درس‌های اقتصاد خرد و اقتصاد پولی ایشان زبانزد خاص و عام بود؛ اندیشه الگوی تفکیک ایشان در بانکداری اسلامی نیز بسیار بدیع بود. 🔻6 فروردین 1403 در یکی از روزهای ماه رمضان سال قبل نیز دکتر جواد عرب یارمحمدی معاون پژوهشی پژوهشکده امور اقتصادی را به ناگاه از دست دادیم؛ او که از شاگردان دکتر داودی در دانشگاه شهید بهشتی بود، ورودی جدی به حوزه اقتصاد رفتاری داشت. 🔻 ۱۹ تیرماه دکتر محمد علی کفایی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی که افتخار شاگردی شان را داشتم، درگذشت. 🔹نمی‌دانم که آیا کسی را قلم انداختم یا خیر، ولی رحمت و غفران الهی را برای این سه عزیز و سایر درگذشتگان سال ۱۴۰۳ خواستاریم. فاتحه مع الصلوات. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀ارزیابی میزان موفقیت در جهش تولید با مشارکت مردم 🔹 هرچند قضاوت در مورد میزان تحقق شعار سال ۱۴۰۳ ، یعنی جهش تولید با مشارکت مردم، دشوار است، ولی آمارهای نرخ رشد اقتصادی امسال حاکی از این بود که نرخ رشد اقتصادی به قیمت ثابت ۳.۱ درصد بود که با هدف‌گذاری نرخ رشد ۸ درصدی فاصله زیادی داشت. 🔹اینکه چه تغییری در میزان مشارکت مردم در تولید در سال ۱۴۰۳ اتفاق افتاد، به واسطه عدم ارائه شاخصی دقیق از آن، قابل قضاوت دقیق نیست. ولی به نظر می‌رسد که مردم علیرغم مشکلات موجود بسیار پرتلاش بودند، هرچند که جهش نرخ ارز و کندی در تامین مالی تولید مردمی توسط بانکها از توان مردم کاسته بود. 🔹 کندی رشد تولید در سال ۱۴۰۳ ریشه در عواملی مختلفی همچون شوک ارزی (افزایش بیش از ۶۰ درصدی دلار و به تبع افزایش شدید هزینه تولید)، عدم مشارکت جدی نظام بانکی در تامین مالی تولید، قطعی برق صنایع ، تشدید فضای تحریم پساترامپی و عدم سرمایه گذاری انبوه در عرصه تولید دارد. 🔹 جهش تولید بیش از هرچیز نیازمند #سرمایه_گذاری_برای_تولید است، پدیده ای که تحقق آن در سال ۱۴۰۴ نیازمند ایجاد ثبات اقتصادی است. بدون شک، وارد کردن شوک ارزی به بدن نحیف تولید ملی اندک رمق آن را می‌گیرد. کاش دولت با اصلاح سیاست‌های ارزی کشور زمینه سرمایه گذاری مستمر در تولید ملی را فراهم می‌کرد. پس از آن نوبت به افزایش مشارکت جدی نظام بانکی در تامین مالی تولید است، هدفی که جز با اصلاح ساختار نظام بانکی محقق نمی‌شود. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀الزامات تحقق سرمایه گذاری برای تولید 🔻سال ۱۴۰۴ مزین به نام سال سرمایه گذاری برای تولید شد. دستیابی به این هدف نیازمند تحقق امور زیر است: 1⃣مهمترین پیش نیاز سرمایه گذاری برای تولید، ایجاد ثبات اقتصادی است. ثبات اقتصادی زمانی محقق می‌شود که وضعیت اقتصادی آرام و پیش‌بینی پذیر باشد 2⃣ حفظ ارزش پول ملی و پرهیز از وارد کردن شوک ارزی به بدن نحیف تولید نیز شرط دیگری برای تحقق سرمایه گذاری است. 3⃣ مشارکت جدی نظام بانکی در تامین سرمایه و حتی سرمایه گذاری مستقیم در تولید و نه در فعالیت های نامولد نیز بسیار ضروری است ، چرا که بودجه عمرانی دولت محدود است و نظام بانکی با خلق پول گسترده نقدینگی هنگفتی در اختیار دارد که اگر وارد تولید شود، رشد سریع تولید را بدنبال دارد. 4⃣ سرمایه گذاری متمرکز دولت در بخشهای پیش ران از جمله حمل و نقل ریلی و مسکن زمینه سرمایه گذاری مردم را هم فراهم می‌کند. 5⃣ برای شکل‌گیری سرمایه گذاری مولد، باید هزینه فعالیت های غیر مولد را با استفاده از ابزارهای مالیاتی همچون مالیات بر عابدی سرمایه بالا برد. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀دو کلان راهبرد سرمایه‌گذاری برای تولید 🔹 برای تحقق سرمایه گذاری در تولید دو کلان راهبرد بیشتر وجود ندارد: 1⃣ سودآور کردن تولید به معنای فعالیتی که ارزش افزوده مثبت برای جامعه دارد؛ 2⃣ پرهزینه کردن فعالیت غیرتولیدی به معنای هر فعالیتی که ارزش افزوده مثبت برای جامعه ندارد. ♦️ هم‌اکنون تولید هزینه زیادی دارد و فعالیت غیرمولد بسیار سودآور است. این روند باید معکوس شود. 🔹برای #سودآورسازی_تولید می‌توان اقداماتی همچون ایجاد زیرساخت های تولید، افزایش معافیت مالیاتی تولید، تثبیت ارزش پول ملی، ممانعت از شوک ارزی، کاهش مقررات دست و پاگیر، تسهیل صادرات محصول تولیدی، اعطای تسهیلات مشارکتی، اعطای یارانه تولید، تخصیص مشوق صادراتی، و حذف وابستگی یارانه به قیمت انرژی انجام داد. 🔻برای #پرهزینه_کردن_فعالیت_غیرمولد می‌توان اقداماتی همچون دریافت مالیات بر عایدی سرمایه، اخذ مالیات بر خانه‌های خالی، از بین بردن خلق پول از هیچ، حذف فروش دلاری نهاده تولید، مقابله جدی با قاچاق و پول‌شویی، ایجاد سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی برای جلوگیری از فرار مالیاتی، کاهش تعدد کارت‌های بانکی، انحلال بانک‌های غیرمولد و صفرکردن نرخ بهره بانکی را انجام داد. ♦️ البته فهرست راهکارها به موارد بالا محدود نمی‌شود. گذشته از آنکه باید برای هر راهکار یک بسته اجرایی داشت که در آن هم هدف گذاری کمی مشخصی صورت گیرد و هم وظایف دستگاه های حاکمیتی به دقت مشخص شود و برای اقدام پاداش تعیین شود و ترک فعل جرم انگاری شود. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀رهبر انقلاب: نقدینگی مردم به‌جای رفتن به سمت سکه، زمین و ارز اگر صرف تولید شود کشور پیشرفت خواهد کرد. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2

🌀 امروز در دفتر ثبت فعالیت های پژوهشی نوشتم ۱-۱-۴۰۴، یعنی اولین روز از اولین ماه سال ۱۴۰۴؛ امسال باید کارهای بزرگی انجام بدهم انشالله. 🔻 پارسال #اندیشکده_قدر را راه‌اندازی کردیم تا به شکل تخصصی در زمینه برنامه و بودجه گزارش سیاستی بنویسیم که خوشبختانه عدد گزارش‌های سال قبل به ۱۷ گزارش پایان‌یافته رسید. 🔻سال پیش بیشتر مجموعه کتب #فلسفه_اقتصاد را سامان رساندم و فقط مانده کتاب روش شناسی اقتصاد اسلامی و کتاب جامع فلسفه اقتصاد اسلامی؛ سال پیش کتاب ارزش شناسی اقتصاد اسلامی منتشر شد، کتاب هستی‌شناسی اقتصاد اسلامی و کتاب روش‌شناسی اقتصاد نیز زیر چاپ است. سال ۴۰۲ فلسفه اقتصاد تطبیقی۱ و ۲ و درآمدی بر فلسفه اقتصاد اسلامی منتشر شده بود، بعد از آنکه کتاب مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد در سال ۹۸ منتشر شده بود. 🔻در نیمه دوم سال قبل کتاب اقتصاد جمعیت با رویکرد اسلامی هم منتشر شد که حاصل کارهایی بود که چند سال اخیر در زمینه اقتصاد جمعیت انجام داده بودم. ✍️توکلی eitaa.com/eqmoq2