🌀 دو جریان مخرب در اقتصاد ایران 🔻در اقتصاد ایران شاهد دو جریان مخرب #تعامل_گرایی و #گران_سازی هستیم. 🔹 جریان #تعامل_گرایی موفقیت اقتصاد ایران را وابسته به تعامل با غرب و بویژه آمریکا در نظم نوین جهانی می‌داند؛ این جریان حتی حل مشکل آب خوردن ما را هم وابسته به تعامل می‌داند. 🔹 جریان #گران_سازی هم موفقیت اقتصاد ایران را وابسته به گران سازی کالاها و خدمات و یا رهاسازی قیمت‌ها همراه با مسئولیت زدایی از دولت می‌داند. 🔻 ترکیب این دو جریان فکری، اقتصاد ایران را زمین‌گیر کرده است. جنگ رمضان با تقویت نقش‌آفرینی ایران در اقتصاد جهانی و فعالسازی فرصت استفاده از تنگه هرمز، زمینه عدول از رویکرد تعامل گرایی را فراهم کرد، ولی هنوز جریان های مدافع تعامل گرایی در مقابل این تحول مقاومت می‌کنند. 🔻 نفوذ جریان گران سازی در اقتصاد ایران بسیار مهلک‌تر از جریان تعامل گرایی است؛ سیاست گران سازی ارز نیمه دوم دی‌ماه ۱۴۰۴ نمونه بارز نفوذ این رویکرد است که پس‌لرزه‌های آن هنوز گریبان اقتصاد ایران را رها نکرده است.جلوه اخیر این رویکرد در مباحثاتی است که برای انتقال یارانه نان به انتهای زنجیره در جریان است که آثار رفاهی مخربی را بدنبال دارد. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

‌ 🌀بیش از ۹۴ میلیارد یورو ارز حاصل از صادرات به کشور بازنگشته است. 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀آیا تورم کنونی نتیجه جنگ است؟ 🔹هرچند جنگ بر تورم موثر است، ولی ریشه اصلی تورم کنونی را باید در سیاست‌های ارزی نیمه دوم دی 1404 دید؛ زمانی که سیاستگذار زمینه کاهش شدید ارزش پول ملی (بخوانید افزایش شدید نرخ ارز) را فراهم کرد؛ زمانی که ارز ترجیحی 28500 تومانی حذف شد و تامین مالی کالاهای اساسی به ارز بالای 130 هزار تومانی سپرده شد؛ زمانی که نرخ دلار عرضه نهاده‌های پالایشی، پتروشیمی و فولادی از دلار 80 هزار تومانی به دلار بالای 150 هزار تومانی منتقل شد و همزمان هزینه واردات بالای 50 میلیارد دلاری مواد اولیه تولید و کالاهای سرمایه‌ای به شدت افزایش یافت. 🔻شاید گزافه نباشد که بگوییم اعمال این سیاست‌ها دشمن را هم به طمع انداخت که فتنه اغتشاشات دی‌ماه را کلید بزند و هم به فکر حمله 9 اسفند 1404 بیفتد. یعنی جهت علیت را می‌توان از تورم به جنگ دید و نه برعکس! ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 مسأله یارانه نان چیست؟ 🔹 گاهی تعریف نادرست مسأله باعث ارائه پاسخ‌های نادرست می‌شود. برای نمونه مقوله یارانه نان که اکنون محل بحث در دولت است را در نظر بگیرید. 🔻در رویکرد قالب این روزها ادعا می‌شود که یارانه به هدف اصابت نمی‌کند؛ وقتی می‌پرسیم چرا می‌گویند بخشی از نان خوراک دام می‌شود، برخی نانواها آرد سهمیه‌ای را آزاد می‌فروشند، آرد یارانه ای قاچاق می‌شود، اتباع از یارانه بیش از دیگران بهره‌مند می‌شوند، مردم بیش از میزان مطلوب نان می‌خورند و ادعاهایی از این دست. 🔻 وقتی بیشتر کنکاش می‌کنیم متوجه می‌شویم که انگار مسأله اصلی آنچه در بالا گفته شد نیست؛ مسأله این است که دولت اکنون حدود ۳۰۰ همت یارانه آرد و نان می‌دهد و مدعی است که نمی‌تواند آن را تامین کند؛ در همین راستا می‌گویند می‌خواهیم یارانه را به انتهای زنجیره منتقل کنیم؛ و احیانا گفته می‌شود که با این کار فساد از بین می‌رود و عدالت در بهره‌مندی از یارانه برقرار می‌شود؛ اهدافی که اصلا محقق نمی‌شود. 🔻حذف یارانه از ابتدای زنجیره باعث گرانتر شدن نان می‌شود و حتی اگر کل ۳۰۰ همت را هم به مصرف کنندگان بدهیم، به هر نفر روزانه کمتر از یک چهارم نان سنگک می‌رسد. با کوچکتر شدن سفره نان مردم، دولت در مرحله بعد خودش متضرر می‌شود، چون باید برای درمان هزینه کند و از نهادهای خیریه حمایت بیشتری کند. بگذریم از اینکه اگر نان اتباع را گران کردید، قاعدتاً آنها هم دستمزدشان را گران می‌کنند و هزینه دیگری به دولت و جامعه تحمیل می‌شود. 🔹 پشت این استدلال‌ها بیشتر یک مقوله هنجاری و ایدئولوژیک نهفته است و آن رفع مسئولیت از دولت در مقوله مهم امنیت غذایی و تقدیس نقش بازار آزاد در تخصیص و توزیع منابع است. در واقع مسأله حتی کمبود بودجه دولت نیست؛ مسأله این قلمداد می شود که دولت در مقوله امنیت غذایی و تنظیم بازار مداخله می‌کند؛ متاسفانه نسخه تجویزی که همان گران سازی نان است، از تشخیص مسأله نادرست تر و مهلک‌تر است. 🔹 اگر بخواهیم واقع بینانه تر تحلیل کنیم، مسأله واقعی اجرای سیاست‌های منجر به کاهش ارزش پول ملی، کوچک‌سازی افراطی دولت، یارانه زدایی و رهاسازی خلق پول بانکی است که نظم اقتصادی را بر هم زده است، و ما می‌خواهیم مشکلات ناشی از آن را با سیاست‌های کور قیمتی برطرف کنیم، که صد البته امکانپذیر نیست. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 اسلام و چالش اقتصادی 🔹 کتاب اسلام و چالش اقتصادی نوشته چپرا را خیلی دوست دارم، چون از منظر اسلامی به نقد مکاتب اقتصادی رایج سرمایه داری و سوسیالیستی می‌پردازد و سعی می‌کند نقشه راه اسلام برای اداره جامعه اسلامی را تشریح کند. چپرا حتی به نقد دولت‌های رفاه کنونی می‌پردازد و شواهدی بر ناپایداری آنها ارائه می‌کند. 🔻 پرداختن به مسائل اقتصاد سیاسی جهان اسلام، تشریح مکانیسم ماشه ابن‌خلدون در بیان دلایل افول تمدن اسلامی با سقوط آندلس و طرح مکانیزم تسویه اخلاقی به عنوان مکمل نظام بازار از نکات برجسته کتاب است. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

السلام علیک یا اباعبدالله

🌀ثبت رکورد نرخ تورم ۵۷.۷ درصدی در ۱۲ ماه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ بر اساس گزارش بانک مرکزی 🔻 تورم نقطه به نقطه خرداد ۱۴۰۵ هم رکورد ۸۳.۱ درصد را ثبت کرده است. 🔹 بالاترین نرخ تورم ماهانه مربوط به پوشاک اثاث خانه با ۱۰ درصد، پوشاک و کفش با ۹.۵ درصد، تفریح و امور فرهنگی با ۸.۹ درصد و خوراکی ها و آشامیدنی ها با ۸.۷ درصد است. 🔹 خاطرنشان می‌سازد که مرکز آمار تورم سالانه خرداد را ۶۲ درصد و تورم نقطه به نقطه را ۸۸.۶ درصد اعلام کرده است. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀تحلیلی از وضعیت کنونی دانش اقتصاد اسلامی و امتداد آن در آینده 🔻چکیده 🔹هرچند نظریه‌پردازی در دانش اقتصاد اسلامی سابقۀ طولانی ندارد، اما این دانش مسیر روبه رشدی را طی کرده است. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی ضمن ارزیابی سابقۀ دانش اقتصاد اسلامی، نگاهی آینده‌پژوهانه به وضعیت آتی آن داریم. بر اساس یافته‌های پژوهش، نظریه‌پردازان اقتصاد اسلامی در حوزه‌های مختلف نظری و کاربردی اقدام به نظریه‌پردازی کردند. آنها پس از بسط مبانی نظری اقتصاد اسلامی، به‌تدریج وارد حوزۀ نظام‌سازی و سیاست‌گذاری اقتصادی از منظر اقتصاد اسلامی در محورهایی همچون نظام مالی، نظام ارزی، نظام تأمین اجتماعی و نظام بودجه‌ریزی شده‌اند. البته در این مسیر مشکلاتی همچون عدم بسط برخی حوزه‌های مطالعاتی، کمبود مطالعات درجۀ دوم فلسفه و روش‌شناسی اقتصاد و ورود ناکافی در حوزۀ مدل‌ها و الگوهای عملیاتی اقتصاد اسلامی به چشم می‌خورد که می‌تواند روند توسعۀ دانش اقتصاد اسلامی را کند کند. اقتصاد اسلامی برای حرکت سریع‌تر در مسیر تولید اندیشه‌های نظری و کاربردی باید جهت‌گیری‌هایی همچون گسترش مطالعات فلسفه و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی، مدل‌سازی و الگوسازی عملیاتی اندیشه‌های اقتصاد اسلامی، ورود جدی به حوزۀ برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی پیشرفت، بازطراحی زیرنظام‌های اقتصادی مانند نظام مالی، نظام تأمین اجتماعی، نظام بودجه‌ریزی، و بسط و گسترش تولید شاخص‌های اقتصاد اسلامی مشتمل بر شاخص‌های ورودی، فرآیندی و نتیجه را دنبال کند. https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5002917-1782793132.pdf

🌀 کاهش قیمت نفت خام برنت به زیر قیمت قبل از جنگ رمضان 🔻 قیمت هر بشکه نفت خام برنت به حدود ۷۰ دلار سقوط کرد، قیمت قبل از جنگ تحمیلی سوم (۲۷ فوریه) حدود ۷۲ دلار بود. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2