«ترانه» بازیگر نقش اول روایت یک اغتشاش و نقش مکمل قبح زدایی
🔹در روزهای گذشته مستندی با عنوان «ترانه» به کارگردانی پگاه آهنگرانی از بیبیسی فارسی منتشر شد؛ کارگردانی که پیش از این نیز بیبیسی بستری برای پخش مستندهایش فراهم کرده بود.
🔹سوژۀ این مستند، ترانه علیدوستی، بازیگر سینماست، اما آنچه ارائه میشود «مستند ترانه» نیست؛ بلکه روایت یک اغتشاش است با بیانی بهظاهر هنری.
🔹از همان ابتدا مسیر مشخص است: انتخاب آرشیوهای جهتدار، حذف صداهای ناهمسو و تقلیل مفهوم «انقلاب» به یک مطالبۀ حداقلی یعنی آزادی بیقید و بند.
در ۵۰ دقیقه مستند، ۲ گزاره پررنگ است:
🔸آزادی، همان ولنگاری غربی معنا میشود.
🔸انقلاب، پدیدهای احساسی، بیریشه و فاقد عقلانیت معرفی میشود.
🔹این روایت شباهت زیادی به خط رسانههایی چون ایراناینترنشنال دارد.
🔹تدوین کاملاً جهتدار است؛ مکثهای اغراقشده روی نگاهها، برجستهسازی بازداشتها و قطع روایت در لحظات پرسشبرانگیز. در اینجا بازیگری جای مستندسازی را میگیرد و احساس، جای تحلیل را.
🔹بازداشت ترانه علیدوستی که پیشتر در فضای مجازی با اغتشاشگران همراهی کرده بود به نقطۀ اوج قهرمانسازی تبدیل میشود؛ حتی حذف سریع اپلیکیشنها هنگام بازداشت، بهعنوان کنشی قهرمانانه بازنمایی میشود!
🔹اعدام محسن شکاری نه بهعنوان موضوعی حقوقی-اجتماعی، بلکه صرفاً بهعنوان شوک احساسی استفاده میشود.
🔹همچنین به پروندۀ نیکا شاکرمی پرداخته میشود؛ روایتی احساسی که مخاطب را در دوگانهسازی هدایتشده گرفتار میکند و بیشترین بهره را از کمسوادی رسانهای میبرد.
🔹ممنوعالکاری بهعنوان...