از پاکی امام تا پاکیزگیِ حرم
آیا پاکیزگی حرم امامان(ع) با پاکی اهل بیت(ع) منافات دارد؟
حجت الاسلام دکتر مهدی مردانی (گلستانی):
با توجه به فراگیری ویروس کرونا در کشور عزیزمان ایران و نیز با عنایت به تدابیر بهداشتی متولیان خدوم حرم مطهر رضوی در ایجاد محدودیت برای زوار علی بن موسی الرضا(ع)، سوالی در ذهن برخی پدید می آید که آیا پاکیزگی حرم امامان(ع) با پاکی اهل بیت(ع) منافات دارد؟ آیا نظافت و پاکسازی حرم اهل بیت(ع) از آلودگی ها و بیماری ها، با قداست و شرافت بارگاه ایشان ناسازگار است؟ در این یادداشت، به صورت کوتاه به این سوال پاسخ می دهیم.
بر پایه آموزه های قرآن، اهل بیت(ع) عصمت و طهارت از هرگونه ناپاکی و آلودگی به دورند و رجس و پلیدی به دامان ایشان راه ندارد. چنان که خداوند متعال در وصف طهارت ایشان فرموده است: «إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيرا».[1] این طهارت و پاکی، اقتضا دارد تا مدفن و مرقد اهل بیت(ع) نیز پاکیزه نگاه داشته شود و از هر آلودگی که حریم ایشان را مکّدر سازد، تطهیر گردد.
این پاکیزگی نیازمند مراقبت و نگاهداری است و می بایست هم در ساحت «باطنی» و هم ساحت در «ظاهری» پاسداری شود؛ منظور از «ساحت باطنی»، حفظ پاکیزگی حرم اهل بیت از آلودگی هایی چون: گناه و جنابت و غیره است و مقصود از «ساحت ظاهری»، حفظ پاکیزگی حرم اهل بیت از آلودگی هایی نظیر: نجاست و کثافت و غیره است. از این روست که در آموزه های دینی از ورود افراد جنب و حائض به حرم اهل بیت پرهیز داده شده است و به رعایت آدابی مانند: انجام غسل زیارت و استعمال بوی خوش و پوشیدن لباس تمیز سفارش شده است.
صیانت از پاکیزگی حرم اهل بیت وظیفه ای همگانی است و محدود به خادمان و متولیان اماکن مقدسه نمیشود. چرا که حرم اهل بیت، حریم امن و مقدسی است که بندگان خدا از هر صنف و دین و طبقه ای به آن پناه می آورند و روزها و شب های خود را در آن به عبادت و مناجات سپری می کنند. پس هم به جهت وسعت زمانی بهره برداری، و هم به جهت گسترۀ مخاطبان، از بیشترین سطحِ کاربری برخوردار است و شبانه روز میزبان خیل عظیم مشتاقان و علاقه مندان اهل بیت عصمت و طهارت است. این حقیقت، وظیفه زائران و مجاوران حرم اهل بیت را سنگین می کند و تکالیف ایشان را در هنگامه حضور در عتبات مقدسه دو چندان می گرداند.
یکی از وظایف مهم و اساسی زائران در هنگامۀ حضور در حرم اهل بیت، رعایت آداب بهداشت و سلامت است که به جهت نوع وظیفه ای که بر دوش ایشان قرار می گیرد به دو قسم «بایستهها» و «ناشایستهها» تقسیم میشود. منظور از بایستهها، حفظ بهداشت و پاکیزگی حرم اهل بیت است و منظور از ناشایستهها، پرهیز از اموری است که انجام آن با بهداشت و طهارت حرم اهل بیت منافات دارد. برخی از مهترین آنها عبارتند از:
انجام غسل زیارت
انجام وضو و طهارت
استعمال بوی خوش
پوشیدن لباس تمییز[2]
عدم ورود با حالت جنابت[5]
پرهیز از شوخی و مزاح[6]
پرهیز از بوهای نامطبوع (سیر و پیاز)
پرهیز از ایجاد مزاحمت برای زوار
اما یکی از آدابی که رعایت آن در حرم اهل بیت لازم و ضروری است، مراقبت از سلامت خود و دیگران است. بدین معنا که زائر حرم اهل بیت اولا از سلامت و تندستی خود مراقبت نماید و از گرفتار آمدن به بیماری ها و ناراحتی های جسمانی دوری کند و ثانیا نسبت به ایجاد ناراحتی و انتقال بیماری به زوار و حاضران در حرم مطهر پرهیز نماید؛ خصوصا اگر آن بیماری واگیر داشته باشد و حضور او در مشاهد مشرفه موجب انتقال آن به زایران و خادمان حرم مطهر گردد و اسباب اذیت و ناراحتی ایشان را فراهم آورد. بنابراین رعایت «ادبِ بهداشت» در اماکن مقدسه اقتضا میکند که اگر کسی از یک بیماری واگیر رنج می برد، از حضور فیزیکی در حرم اهل بیت خودداری کند و فیض زیارت ائمه معصومین را از راه دور تجربه نماید.
حال اگر وضعیت سلامت زائر به گونه ای باشد که بیمار محسوب نشود اما احتمال ابتلای به بیماری در او زیاد باشد، باز باید از رعایت آداب بهداشتی غفلت نورزد و حتی المقدور از اقامت زیاد در مشاهد مشرفه خودداری کند تا سلامت زائران حرم اهل بیت مصون ماند و احتمال ابتلای ایشان به حداقل ممکن برسد. این الزام بهداشتی، مسئولیت متولیان و خادمان حرم اهل بیت را سنگینتر کرده و ایشان را مکلّف می گرداند تا با توجه به اصل پیشگیری، از سلامت جسم و جان زائران حراست کنند و از شیوع بیماری در حرم اهل بیت جلوگیری نمایند.
پاکی و طهارت اهل بیت با رعایت آداب بهداشت و سلامت در حرم ایشان منافاتی ندارد و این، دو حوزه کاملا متفاوت است. زیرا «پاکی» اهل بیت مربوط به ساحت معنوی و قدسی است که از وجود ملکوتی اهل بیت نشأت می گیرد؛ اما «پاکیزگی» حرم اهل بیت، مربوط به ساحت مادی و ظاهری می گردد که اقتضائات بشری زائران را پوشش میدهد. چطور که تعبیه سرویس های بهداشتی در حرم اهل بیت و نیز نظافت و غبارروبی آستان
مقدس ایشان، جزو ضرورت های عقلی و عرفی است که مورد قبول همگان قرار دارد. بنابراین اعمال محدودیتهای بهداشتی که به اقتضای شرایط زمان در حرم اهل بیت صورت میگیرد به منزله نادیده گرفتن طهارت معنوی امامان نیست و نظافت ظاهری اماکن مقدسه چیزی از طهارت قدسی اهل بیت نمیکاهد.
[1] . احزاب/ 33.
[2] . «فاغتسِل و تَنَظَّفْ و البسْ ثوبَیک الطاهِرَینِ» محجّة البیضاء، ج4، ص91.
[3] . «فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ إِنَّکَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوى» (سوره طه، آیه 12)
[4] . «فی بُیُوت أَذِنَ اللهُ اَنْ تُرْفَعَ وَ یُذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ یُسَبِّحُ لَهُ فیها بِالْغُدُوِّ وَالآصالِ» (سوره نور، آیه 36)
[5] . چنان که امام صادق(علیه السلام) به ابوبصیر که در حال جنابت بر حضرتش وارد شد فرمود: «أَما تَعْلَمُ أَنَّهُ لا یَنْبَغی لِلْجُنُبِ أَنْ یَدْخُلَ بُیُوتَ الاْنْبِیاءِ؛ آیا نمىدانى که بر شخص جنب شایسته نیست که در خانه هاى انبیا (و اولیا) داخل شود» . (قرب الاسناد، صفحه 21)
[6] . «وَاقِلّ مِنَ الکَلامِ وَالمِزاح». https://eitaa.com/coronaai
استفتائاتی در باره کرونا:استفتاء از آیتالله مکارم شیرازی:
حضور افراد مبتلا به بیماری واگیردار در مکانهای عمومی
سؤال: در خصوص افراد مبتلا به علائم بیماریهای حاد ویروسی و واگیردار، نسبت به حضورشان در مجامع و مکانهای عمومی حکم چیست؟
جواب: چنین افرادی از حضور در مجامع و مکانهای عمومی باید خودداری کنند و در صورتی که این کار سبب ابتلای دیگران به بیماری خطرناک منتهی به مرگ شود دیه تعلق میگیرد و آن کس که باعث شده، باید دیه را بپردازد و اگر فقط هزینه درمانی سنگینی دارد آن را باید بپردازد.
لزوم عمل کردن به توصیههای بهداشتی
سؤال: عمل نکردن به توصیههای بهداشتی در زمان گسترش بیماریهای واگیردار و ویروسی که از طرف دولت و دستگاههای مربوطه، دستورالعملهای بهداشتی صادر میگردد، چه حکمی دارد؟
https://eitaa.com/coronaai
جواب: باید تا آنجا که میتوانند مسائل بهداشتی را رعایت کنند؛ و در صورتى که از حدّ معمول و متعارف پزشکى کمتر رعایت کنند و بیم انتقال بیمارى برود، موجب ضمان است.
لزوم رعایت بهداشت توسط پرستاران و پزشکان
سؤال: عدم رعایت بهداشت توسّط پزشک یا پرستار در هر بخش، ممکن است موجب ضرر و زیان به بیمار شود. آیا چنین کارى ضمان آور است؟
جواب: در صورتى که از حدّ معمول و متعارف پزشکى کمتر رعایت کنند و بیم انتقال بیمارى برود، موجب ضمان است.
ضمان بیمار در صورت سرایت بیماری واگیردار
سؤال: چنانچه بر اثر سهلانگاری افراد مبتلا به بیماریهای واگیردار و عدم توجه به رعایت بهداشت، این بیماری به دیگران سرایت کند و موجب بروز خسارت گردد، آیا ضامن هستند؟
جواب: در صورتی که این کار سبب ابتلای به بیماری خطرناک منتهی به مرگ میشود دیه تعلق میگیرد و آن کس که باعث شده باید دیه را بپردازد و اگر فقط هزینه درمانی سنگینی دارد آن را باید بپردازد.
احتکار اقلام دارویی و پزشکی
سؤال: در زمان شیوع و فراگیر شدن برخی بیماریها و یا در زمان تحریم برخی اقلام دارویی و حتی کمبود آن در کشور، انبار کردن و احتکار کردن آنها چه حکمی دارد؟
جواب: احتکار حرام است و معنای آن انبار کردن کالاهای ضروری و مورد نیاز مردم است به قصد آنکه بتواند با قیمت بالاتر به فروش برساند مشروط بر اینکه بهاندازه کافی آن کالا در بازار وجود نداشته باشد.
خودداری افراد مبتلا به ویروس از مراجعه به مرکز درمانی
سؤال: در برخی موارد مانند ابتلای افراد به بیماری حاد یا واگیر که نیاز به قرنطینه و معالجات خاص دارد، این افراد از مراجعه به مراکز درمانی خودداری میکنند، حکم چیست؟
جواب: در صورتی که ضرر مهمّى به او میرسد یا خطر مرگ برای او و سرایت به دیگران وجود دارد، بیمار نباید از درمان خودداری و یا آن را قطع کند. http://ijtihadnet.ir/
پاسخ به یک شبهه/ چرا قم بر خلاف روایات درگیر کرونا شد؟ برفرض که این روایت از امام صادق(ع) نقل شده باشد و نیز روایات دیگر به این مضمون هرگز بدین معنا نیست که مردم قم مصون از هر بلا و گرفتاری و رنج و بیماریاند، بلکه بر پایه حدیثی از امام کاظم(ع): مومن هر اندازه که ایمانش بیشتر باشد. گرفتاری و ابتلایش بیشتر میشود. آنچه از احادیث که در مدح و عظمت قم بیان شده است بر فرض صحت سند که در جای خود باید بحث شود، ناظر به بُعد معنوی این شهر است نه جنبه مادی آن. لذا قم نیز مانند سایر بلاد در معرض بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله و طوفان است و از این رو سفارش معصومین(ع) به توجه و یا سکونت در شهر قم و اطراف آن برای محفوظ ماندن از فتنههایی است که به ایمان انسان آسیب میزند.
قابل توجه اینکه حتی مسجدالحرام که به عنوان خانه امن الهی در قرآن معرفی شده است، بارها دچار ابتلائات شدید مثل سیل و ویرانی و آتش سوزی و ... گردیده است.
️بنابراین؛ مقصود از امن بودن مسجد الحرام و حرم اهلبیت عبارت از امنیت معنوی است نه امنیت مادی و جسمی. https://eitaa.com/coronaai
هدایت شده از محمد علی سجادی #حلقه معرفت
🎙📢 اطلاعات و شبهات دینی و سیاسی پیرامون کرونا را در این کانال پیگیری نمایید 🌹👈 coronaai@
هدایت شده از معاونت علمی حوزه علمیه خراسان
8.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#خبر
💠 تأکید مفسّر بزرگ قرآن کریم، استاد عالی حوزه علمیه خراسان و امام جمعه محبوب مشهد مقدس، حضرت آیتالله علم الهدی دامظله به رعایت دستورات بهداشتی
🔹 وقتی که بلایی ناگهانی عارض میشود، باید همه امکانات برای مقابله با این بلا بسیج شوند.
🔹 خود ائمه علیهمالسلام هم زندگیشان اینطوری بوده و سیره ایشان این بوده که دستورات بهداشتی را رعایت میکردهاند.
🔹 در عین حال که ائمه علیهمالسلام شفا میدهند، خودشان هم در سیره زندگیشان تابع عوامل طبیعی و ظاهری بودهاند.
🔹 شفای ایشان هم با اسباب و ابزار است.
🔹 خود امام رضا علیه السلام شفا میدهد، طلا و نقره کسی را شفا نمیدهد، درِ طلای حرم کسی را شفا نمیدهد.
🔹 در ماه رجب و شعبان هم انشاءالله با تجویز مراکز پزشکی و با رعایت پروتکلهای لازم، برنامههای عبادی و دینی در سایه اصول بهداشتی اجرا میشود.
📚 معاونت آموزش حوزه علمیه خراسان
🌐 @HowzehAmozesh
هدایت شده از کاوش مدیا
8.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅دکتر هاملمن نماینده سازمان بهداشت جهانی در مصاحبه با CBC کانادا :
📍ایران دارای قوی ترین نظام سلامت منطقه است/از امکانات PHC ایران شگفت زده شدیم!
🆔 @Kavoshmedia
هدایت شده از خبرگزاری فارس
مدیر منطقهای سازمان جهانی بهداشت:
🔹تحت تاثیر دانش و تعهد کادر درمانی ایران در مقابله با کرونا قرار گرفتم.
🔹سفرای خارجی به دولتهایشان توصیه کنند محدودیتهای بی مورد علیه ایران را متوقف کنند.
🔹اطمینان دارم که جهان در مبارزه خود با کرونا از تجارب ایران خواهد آموخت.
fna.ir/dfj7lg
@Farsna
هدایت شده از خبرگزاری فارس
عتبه حسینی نماز جمعه کربلا را به دلیل شیوع کرونا لغو کرد
🔹عتبه حسینی در کربلای معلی اعلام کرد که به دلیل رعایت جوانب احتیاط و نکات بهداشتی برای مقابله با ویروس کرونا، نماز جمعه این هفته (فردا) لغو شده است.
fna.ir/dfj77k
@Farsna
شهرها انگشترند و قم نگین
قم هماره حجت روى زمین
تربت قم قبله عشق و وفاست
شهر علم و شهر ایمان و صفاست
مرقد معصومه علیهاالسلام چشم شهرها
مهر او جانهاى ما را كهربا
در حریمش مرغ دل پر مى زند
هر گرفتار آمده در مى زند
این حرم باشد ملائك را مطاف
زائران را ارمغان عشق و عفاف
حوزه قم هاله اى برگرد آن
فقه و احكام خدا را مرزبان
قم همیشه رفته راه مستقیم
بوده در مهر هدایتها مقیم
شهر خون شهر شرف شهر جهاد
شهر فقه و حوزه ، علم و اجتهاد
هر كجا را هرچه سیرت داده اند
اهل قم را هم بصیرت داده اند
نقطه قاف قیامند اهل قم
برق تیغ بى نیامند اهل قم
اهل قم از یاوران قائم اند
در قیام و پیشتازى دائمند
@coronaai
هدایت شده از کانال حامیان (استاد رائفی پور)
2.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔅 قرائت دعای عظم البلاء توسط پرستاران کشور
🍃🍂🍃🍂🌹🍂🍃🍂🍃
@OstadRaefipoor1
هدایت شده از کانال روشنگری🇵🇸
🔴 بدبختِ حریص! تو اگر میفهمیدی این #ماسک رو مفت میدادی به مردم
#ابن_بطوطه را به عنوان یکی از بزرگترین #جهانگردانِ تاریخ میشناسند. حدودِ هفتصد سال پیش، از مراکش راه افتاد و کشورهایی که الآن به نام مصر، سوریه، عربستان، ایران، هند، چین، مالدیو، فیلیپین، روسیه، اسپانیا یا سومالی میشناسیم را دید و حتی در دربار بعضی پادشاهان هم منصب گرفت. #مارکوپولو، که گویا بعضی از خاطراتش دروغ بوده، نصفِ این مقدار هم سفر نکرد.
سفرنامۀ ابن بطوطه سرشار از نکته و نمک است. بخشي که این روزها مدام در ذهنِ من تکرار میشود مربوط است به عبور او از یک #بیابانِ بسیار گرم و بیآب و آبادانی، جایی در #عربستانِ کنونی. صحرایي که باید با سرعت از آن عبور کرد تا گرفتارِ گرمای جهنمیِ آن نشوند. او داستاني راجع به این صحرا شنیده و بازگو میکند:
«... نَعوذُ بالله تو گویی #جهنم است! در یکی از سالها باد سَمومي (باد بسیار گرم و زهرآگین) که اینجا میوزَد مشقّات و مصائبِ بزرگي برای حجاج به بار آورد: ذخیرۀ #آب به پایان رسید ...»*.
با تمام شدنِ ذخیرۀ آب، آنها که پولدارتر بودند شروع کردند به خریدنِ آب از دیگران. با وجود تقاضایِ بالا و عرضۀ بسیار کم و بسیارمحدود، کار به حراج میکشد و آنان که آب داشتند، آنرا به بالاترین پیشنهاد میفروختند. عدهای هم که #پول نداشتند، نظارهگر این #حراجی بر سر #جان بودند. آنقدر تقاضا زیاد بود که ابنبطوطه میگوید «یک خوراک آب به هزار دینار خرید و فروش شد». در آن روزگار با چهل دینار میشد اسب خرید. تصور کنید که شخصی بیست و پنج اسب داده است تا ظرف آبي بخرد. آبفروشانِ گرانفروش خوشحال از #معاملۀ پر ارزش خود بودند و گمان میبردند که با آبی که برایشان باقی مانده میتوانند به شهر بعدی برسند. آبخَرانِ گرانخَر نیز خوشحال بودند که زنده خواهند ماند و دینار دادند تا جان به در بَرَند. آنان که نه آب داشتند و نه دینار هم در بیم و امید که گشایشی از راه برسد.
پردۀ آخر داستان اینست که « وَ مَاتَ مُشتَرِيها وَ بائِعُها: و سرانجام، فروشنده و خریدارِ آن هر دو تلف شدند». آنها که پول داشتند و خریدند و آنها که آب داشتند و فروختند و آنها که پول نداشتند و آب نداشتند، همگی مُردند. همه در آن معامله متضرر شدند چون مورد معامله اصلاً آب و پول نبود؛ که #جان بود.
✅چرا این را گفتم؟ چند روز پیش، کسي تعریف کرده بود که در #داروخانه خانمي آمده تا ماسک بخرد و فروشنده گفته: «نداریم». آن زن با استیصال از داروخانه خارج میشده که متصدی به او گفته: «البته دههزار تومانیش موجوده!» و زن پاسخ داده: «بدبختِ حریص! تو اگر میفهمیدی این ماسک رو مفت میدادی به مردم تا کسي خودت و زن و بچهت رو مریض نکنه». عجب حرفِ عمیقي!
این بلای دور از انتظار که این روزها در #ایران و بقیه کشورها افتاده اگر مهار نشود همان معاملهاي را با مردم میکند که عطش۟ با آن کاروان کرد. ماسکفروشان و داروفروشان وارد معامله بر سرِ جانِ خود خواهند شد اگر در این بیابانِ #طمع قدم بگذارند و آن روز، دور از جانِ همه، «فروشنده و خریدارِ آن [ماسک] هر دو تلف» میشوند.
👉 @roshangarii 🚩