✳️ لزوم متناسب سازی کیفر جنایات جنگی در حقوق ایران
✍️ اسماعیل آقابابائی بنی
🔹 نسلکشی، جنایت علیه بشریت، جنایت جنگی و جرم تجاوز، با این عناوین در حقوق ایران شناسایی نشدهاند؛ با این حال، میتوان جرایم مذکور را از مصادیق جرایم علیه امنیت تلقی کرد. در این میان، در نگاه نخست، مرتکبان در غالب موارد بر اساس دو عنوان «محاربه» و «افساد فیالارض» قابل تعقیب، رسیدگی و مجازات هستند.
🔹 از مشکلات استرداد مجرمان و مصونیت سیاسی برخی مرتکبان جرایم یادشده که بگذریم، شایسته است حقوق ایران به گونهای تنظیم گردد که امکان برخورد قضایی با این دست مجرمان در حقوق داخلی فراهم باشد و در صورت فراهم شدن سایر شرایط، نوع جرمانگاری و کیفرگذاری در حقوق داخلی، مانعی برای تعقیب و محاکمه به شمار نیاید.
🔹 هماکنون بالاترین کیفر در نظر گرفته شده برای جرایمِ در صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی، طبق ماده ۷۷ اساسنامه دیوان، «حبس ابد» است؛ در حالی که در جرایم علیه امنیت در حقوق ایران، با مجازاتهایی به مراتب شدیدتر مواجهیم. در این میان، مجازات اعدام را بر اساس بند ۲ ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی میتوان در حقوق داخلی قابلقبول دانست؛ اما مشکل اینجاست که در حقوق ایران، حد محاربه در ماده ۲۸۲ قانون مجازات اسلامی، شامل یکی از چهار مجازاتِ «اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ، و نفی بلد» است و طبق ماده ۲۸۳، انتخاب هر یک از این مجازاتها به قاضی واگذار شده است.
🔹 از آنجا که دو کیفرِ «صلب» و «قطع دست راست و پای چپ»، به دلیل مسائل حقوق بشری عملاً غیرقابلاجراست، برای ممکن شدن محاکمه جنایتکاران جنگی در حقوق ایران، مناسب است این دو مجازات چنانکه اجرا نمیشوند در قانون نیز به صراحت نیایند. همچنین، بهجای واگذاریِ حق انتخاب کیفر به قاضی، شایسته است قانونگذار خود در مقام قانونگذاری، کیفر مناسب را تعیین کند تا در مقام اجرا و برخوردِ حقوق داخلی با جنایتکاران جنگی، عدم تناسب مجازات و تبعات بینالمللیِ حقوق بشری آن، مانع استرداد و محاکمه این دسته از جنایتکاران نشود.
🔹 با توجه به تخییری بودن مجازاتهای چهارگانه در آیه محاربه و فتاوای فقهای عظام، تصریح نکردن به دو کیفر غیرقابلاجرای یادشده در قانون، منع شرعی نیز نخواهد داشت؛ با این توضیح که هرچند قاعده فقهی «التعزیر بما یراه الحاکم» اقتضا دارد که تعیین کیفر به قاضی صادرکننده حکم سپرده شود، اما با توجه به آنچه در مقاله «سرگذشت تعزیرات (نگرشی بر سیر قانونگذاری تعزیرات در جمهوری اسلامی ایران)» نوشته دکتر حسین مهرپور آمده است، تعیین کیفر توسط قانونگذار در حقوق ایران امری پذیرفتهشده است. در نتیجه، قانونگذار میتواند با توجه به تعهدات و مصالح موجود، بهجای واگذاری این اختیار به قاضی، کیفری را برای این دست جرایم در نظر گیرد که مانعی در صدور و اجرای آن توسط قضات محاکم وجود نداشته باشد.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
🌷 برای فردا:
@draghababaei1
⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید
🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
هدایت شده از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
💠 کنگره بینالمللی تجلی ۱۵قرن نور نبوی در آیینه علم و پژوهش برگزار میکند؛
❇️ هماندیشی علمی حکمرانی در سیره نبوی
🎙 ارائهکنندگان:
👤 حجت الاسلام و المسلمین استاد نجف لکزایی
👤 جناب آقای دکتر مسعود معینیپور
👤 حجت الاسلام و المسلمین دکتر حمیدرضا مطهری
👤 حجت الاسلام و المسلمین استاد محمدصادق یوسفیمقدم
👤 حجت الاسلام و المسلمین دکتر محسن الویری
👤 حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدجواد یاوری
دبیر علمی جلسه: حجت الاسلام و المسلمین مرتضی غرسبان
🗓 زمان: سه شنبه ۳۰تیر ماه ۱۴۰۵، ساعت ۹ الی 12
🔼 مکان: قم، شهرک پردیسان، انتهای خیابان دانشگاه، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، طبقه سوم، تالار کوثر
🌐 لینک برخط: dte.bz/iscaconf
⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید
🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠اَلْسلامُ عَلیکَ یَا اَبا مُحمّد یا حَسنَ بنَ عَلی علیهما السلام💠
بخوان به نام پسر تا پدر دهد راهت
بیا که کنیه شیرخدا اباحسن است
ضمن تسلیت فرارسیدن شهادت امام حسن مجتبی(ع) مراسم قرائت زیارت عاشورا برگزار میگردد؛
👤سخنران: حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر سید علی اصغر علوی
👤با نوای: آقای محمودرضا کوچک یزدی
🗓چهارشنبه 31 تیرماه 1405
⏰ساعت 6:10 صبح
🏢نمازخانه
⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید
🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
هدایت شده از رادیو پژوهش پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
❇️ هماندیشی علمی حکمرانی در سیره نبوی-دکتر محمد جواد یاوری
🎙ارائهدهنده:
👤 حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جواد یاوری(عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم)
🗓 زمان: سهشنبه 30 تیر 1405
🎧 از رادیو پژوهش بشنوید
🌐 http://dte.bz/ArS4j
15.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
❇️ هماندیشی علمی حکمرانی در سیره نبوی
🎙ارائهدهنده:
👤 حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جواد یاوری(عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم)
🗓 زمان: سهشنبه 30 تیر 1405
🔻مشاهده کامل ویدیو در آپارات
🎧 از رادیو پژوهش بشنوید
🌐 http://dte.bz/ArS4j
⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید
🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠آیندهنگاری راهبردی جنگ سوم امریکا و ایران ؛ سناریوها و الزامات راهبردی(قسمت 1)
✍ دکتر رحیم کارگر (عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ؛ پژوهشکده آینده پژوهی و مهدویت)
🔻آیندهنگاری راهبردی، هنر پیشبینی آینده نیست؛ بلکه هنر آماده شدن برای آیندههای ممکن است.
🔻یکی از خطاهای رایج در تحلیلهای امنیتی آن است که آینده بهصورت یک مسیر قطعی و از پیش تعیینشده تصویر میشود؛ در حالی که واقعیت این است که آینده حاصل برهمکنش تصمیمها، خطاهای محاسباتی، ظرفیتهای بازدارندگی، تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و نیز رخدادهای پیشبینیناپذیر است.
🔻 از این منظر، آنچه درباره احتمال یک جنگ جدید میان ایران، آمریکا و متحدان منطقهای آنها مطرح میشود، مجموعهای از نشانهها و فرضیههایی است که میتوان بر اساس آنها چند سناریوی متفاوت را ترسیم کرد.
🔻اگر نشانههای موجود را در کنار یکدیگر قرار دهیم، به نظر میرسد که ماهیت جنگهای آینده در حال تغییر است.
🔻 جنگ دیگر صرفاً نبرد میان نیروهای نظامی نیست، بلکه به نبردی چندبعدی تبدیل شده که در آن زیرساختهای حیاتی، اقتصاد، انرژی، حملونقل، فضای سایبری، رسانه، افکار عمومی و سرمایه اجتماعی نیز به میدان رقابت تبدیل میشوند.
🔻 از این رو، حتی اگر درگیری نظامی محدود باقی بماند، آثار آن میتواند بسیار فراتر از میدان نبرد گسترش یابد.
🔻سناریوی1: جنگ بسیار پرشدت و کوتاهمدت (احتمال متوسط)
نخستین سناریوی قابل تصور، جنگ پرشدت اما محدود از نظر زمانی است.
🔻در این سناریو، هدف اصلی طرفها ایجاد فشار حداکثری بدون ورود به یک جنگ فرسایشی بلندمدت است.
🔻 حملات دقیق به اهداف نظامی و برخی زیرساختهای حیاتی، تشدید عملیات سایبری، جنگ اطلاعاتی و فشار اقتصادی، ویژگیهای اصلی چنین وضعیتی خواهد بود.
🔻در این حالت، هرچند دامنه زمانی جنگ محدود است، اما شدت خسارتها میتواند بسیار بالا باشد.
🔻راهبرد مناسب در چنین شرایطی، افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی، ایجاد سامانههای جایگزین برای تداوم خدمات عمومی، آمادگی سایبری، حفظ انسجام اجتماعی و مدیریت مؤثر اطلاعرسانی است تا از گسترش بیثباتی جلوگیری شود.
⬅️ پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید
🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir