✍️سرکوب شاهزداگان و اخراج وهابیون؛ خلأ مشروعیت بن سلمان 👤سید هاشم رضوی 🔹 در ۲۷ ژانویه شاهد صدور دستوری از ملک سلمان مبنی بر ایجاد روزی به نام «روز تاسیس» دولت سعودی در ۲۲ فوریه و تعطیلی رسمی آن به منظور برگزاری جشن‌های این روز بودیم. این بدان معناست که تشکیل امارات درعیه ۱۸ سال قبل از ورود بن عبدالوهاب به این روستا یعنی در سال ۱۷۲۷ صورت گرفته است. 🔹 بن سلمان همزمان با رسیدن به ولایتعهدی با سرکوب دیگر شاهزادگان، قدرت سیاسی را در خانواده سلمان و بخش کوچکی از دیگر شاهزادگان همسو از خاندان سعودی متمرکز کرد. بن سلمان همچنین با طرح چشم انداز ۲۰۳۰ تلاش کرد عدم موفقیت عربستان در بسیاری از زمینه ها را به ضعف مدیریت حاکمان قبلی مرتبط کند و چشم انداز ارائه شده را به عنوان منجی و معرفی کرد. 🔹بن سلمان با قرار دادن تاریخ میلادی در عوض تاریخ هجری مرسوم در عربستان سوالات متعددی را در اذهان بوجود آورده، به گونه‌ای که برخی منتقدان حکومت سعودی را به این نتیجه رسانده که هدف بن سلمان از طرح چشم انداز ۲۰۳۰ نه اصلاحات اقتصادی، بلکه اسلام زدایی از تاریخ و سیاست عربستان و تلاشی برای محدود کردن و کاهش نفوذ اسلام در جامعه است. #وهابیت #آل‌سعود #عربستان 🔗 متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

🔻 شماره اسفندماه ۱۴۰۰ ماهنامه رصدی «دین و بین‌الملل» منتشر شد

📣 شماره اسفندماه 1400 ماهنامه رصدی «دین و بین‌الملل» منتشر شد. 🔹 این ماهنامه که از سوی «مرکز ارتباطات و بین‌الملل حوزه‌های علمیه» و با تلاش «میز نهادهای اندیشکده #مرصاد» گرد آمده است، در پی آن است که شکاف عمیق میان فضای رسانه‌ای فارسی با حوزه مطالعات «#نهاد_دین» را اندکی پر کرده و با بازتاب اخبار و تحلیل‌های روزآمد از منابع دست اول عربی و انگلیسی، دغدغه‌مندان این عرصه را از پویایی‌های نهادهای گوناگون دینی، به ويژه در گستره جهان اسلام، آگاه سازد. #دین_و_بین‌الملل #ماهنامه ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️ شیعیان عربستان و اعدام دهها زندانی؛ از سکوت تا انفعال 👤 سید هاشم رضوی 🔹 محمد بن سلمان تنها یک هفته پس از آنکه در مصاحبه مفصل خود با مجله آمریکایی آتلانتیک از حذف حکم اعدام در عربستان جز در مورد قصاص نفس سخن گفت، بزرگترین اعدام جمعی تاریخ سعودی را در شنبه هفته گذشته به راه انداخت و ۸۱ زندانی سیاسی و امنیتی و جنایی را در یک روز گردن زد. 🔹 عمده فعالیت‌های صورت گرفته در واکنش به این رویداد آن هم از سوی بخشی از معارضان خارج، تلاش‌های فردی برای انعکاس اخبار و معرفی بخشی از این ۸۱ نفر به عنوان زندانی سیاسی و تمییز آنان از دیگر اعدام شدگان مرتبط با حوادث تروریستی و اعدامی‌های دارای پرونده جنایی بوده است. این درحالیست که بخش قابل توجهی از معارضان تریبون‌دار مانند حزب التجمع الوطنی یا اصلا به این رویداد نپرداختند یا اینکه به صورت بسیار گذار و صرفا برای رفع تکلیف به آن اشاره کرده و از کنار این واقعه هولناک عبور کردند. 🔹 جریان حجازی معارضه به طور مشخص مجددا بر موضوع تخریب محله‌های جده تمرکز کرده است. حجازی‌ها پس از آغاز تخریب برخی محله‌های جده که با هدف ساختن پروژه های مدنظر بن سلمان انجام می‌شود، با بسیج نیروهای در خارج و داخل و به راه انداختن کمپین‌ها، نشست‌ها و استفاده از قابلیت‌های توییتر و کلاب هاوس، توانستند تخریب محله‌های جده را به عنوان مقابله حکومت سعودی با خرده فرهنگ‌های و آثار تمدنی جامعه عربستان، به مسئله اول معارضه عربستان تبدیل کرده و حتی حکومت سعودی را مجبور به توقف موقت طرح کند. 🔹 تجربه اعتراضات معارضان حجازی و نجدی در رسانه‌های اجتماعی نشان داده بن سلمان در برابر بوجود آمدن فضای رسانه‌ای به خصوص در رسانه‌های غربی علیه خود بیمناک است و آن را به مصلحت خود، حداقل تا پیش از رسیدن با تخت پادشاهی و تثبیت قدرت نمی‌داند و طی این سالها بارها به صورت مسقیم یا غیر مستقیم تن به خواسته معترضان داده است. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #عربستان #شیعیان #اعتراض ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

🎙 اهداف و دستاوردهای حمله اخیر انصارالله به آرامکو 🔸 مصاحبه پایگاه اطلاع رسانی شورای راهبردی روابط خارجی با احمد حاجی صادقیان مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد ✂️ برش هایی از متن 🔹 سومین حمله انصارالله به عربستان در 15 روز گذشته که با تمرکز بر تاسیسات آرامکو و با عنوان «شکستن محاصره 3» انجام شد، این سه دور حمله اخیر که در روزهای گذشته انجام شد، نسبت به حملات موشکی که پیش از این انجام می‌شد، به لحاظ ماهیتی تفاوت‌هایی دارد، از جمله اینکه در آن تاسیسات شهری، آب‌شیرین‌کن‌ها و تاسیسات برقی هدف قرار گرفتند. 🔹 بسته شدن این بندر، به معنای تکمیل زنجیره محاصره انصارالله و تشدید فشار انسانی بر مردم یمن است که می‌تواند شرایط نبرد در جنگ را نیز تغییر دهد. انصارالله مذاکراتی را آغاز کرد، اما سعودی‌ها زیر بار نرفتند و عملیات‌ «شکستن محاصره» بعد از این مسائل آغاز شد. 🔹 به نظر می‌رسد عربستان به طور جدی حاضر نیست انصارالله را به عنوان نماینده بخش بزرگی از مردم یمن بپذیرد و با واقعیت‌های این کشور کنار بیاید. از سوی دیگر هم انصارالله قصد ندارد از حق مردم یمن کوتاه بیاید. در این شرایط با اینکه متغیرهای جنگ یمن بسیار زیاد و سریع است، همچنان چشم‌اندازی برای پایان جنگ دیده نمی‌شود. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #یمن #عربستان #انصارالله ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

📣 نشست «تحولات منطقه ای و آیندۀ مسئلۀ فلسطین» 🔹 نشست مجازی تحولات منطقه ای و آیندۀ مسئلۀ فلسطین روز شنبه 21 اسفند به میزبانی مرکز «رؤیة للتنمية السیاسیة» و با مشارکت عضو اندیشکده مرصاد برگزار گردید. مرکز رؤیة یک اندیشکده فلسطینی واقع در استانبول است که تمایل به طیف اسلامی جریانات فلسطینی دارد. این نشست که با اوج گرفتن جنگ اوکراین و همچنین سفر اسحاق هرتزوگ به آنکار همراه شده بود، با دعوت از کارشناسان و اساتیدی از ترکیه، ایران، قطر و کویت به بررسی آخرین وضعیت نسبتگیری دولت های منطقه با مسئلۀ فلسطین پرداخت. در چارچوب این نشست، حمید عظیمی، مدیر اندیشکده مرصاد از زاویه ای جدید به موضع ایران نسبت به مسئلۀ فلسطین و ابعاد مذهبی و اجتماعی دخیل در این مواضع پرداخت. 🔗 متن کامل گزارش این نشست را در اینجا مطالعه کنید. ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️ خروج ادهم سنجاق از حزب عدالت و توسعه؛ خشم اردوغان یا تلاش برای پیاده شدن از قطار عدالت و توسعه؟ 👤 میز ترکیه و قفقاز 🔹 در حالی که با نزدیک شدن به انتخابات تاریخی 2023 و تشدید فعالیت های سیاسی جناح حاکمیت و مخالف در ترکیه توجه ها به تحرکات سیاسی میان دو طرف جلب شده است اما در تحرکات سیاسی درون هر دو جناح نیز حوادث بسیار قابل توجهی که می‌تواند در فرآیند سیاسی پیش روی ترکیه تاثیرگذار باشد رخ می‌دهد. 🔹 ادهم سنجاق که پیشتر با این سخن خود که «عشق من به اردوغان همچون عشق مولانا به شمس» است توجه ها را جلب کرده بود از جمله سرمایه دارانی است که در دو دهه اخیر با رشد قابل توجه سرمایه خود و نیز فعالیت های سیاسی و فرهنگی اش همواره توجه ها را به خود جلب کرده است. خصوصا در سالهای اخیر با نقش آفرینی او در خصوصی سازی برخی کارخانجات سودده دولتی و نقش آفرینی ای که او در حوزه سیاست خارجی از خود نشان داد از او به عنوان یکی از چهره های لابی گری غیررسمی دولت ترکیه یاد میشد. 🔹آغاز جنگ اوکراین او تبدیل به یکی از موضوعات سیاست روز ترکیه شد. چرا که در روزهای آغازین جنگ او با سفر به مسکو مشغول دیدارهای غیررسمی با مقامات روس شده و در مصاحبه با یک رسانه روس مدعی شد که ترکیه اطلاعی از استفاده تصمیم اوکراین برای استفاده از پهپادهای بیراقدار علیه نیروهای روس نداشته است. او همچنین در این مصاحبه گفته بود که زمان خروج ترکیه از ناتو فرارسیده است و این اقدام از ابتدا اقدامی به جا نبود. 🔗 متن کامل این یادداشت را در اینجا مطالعه کنید. #ترکیه #اردوغان #ادهم_سنجاق ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️ طوفان منصور یاواش در آنکارا 👤 میز ترکیه و قفقاز 🔹 رهبران احزاب شش گانه مخالف اعلام کرده اند که کاندیدای اعلامی آنها کاندیدایی اجماعی خواهد بود و فرد مشخص شده نماینده همه آنها به شمار خواهد رفت. به عبارت دیگر فردی که این 6 حزب به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری مدنظر خود اعلام کنند تبدیل به نفر اصلی مقابل اردوغان خواهد شد. 🔹 در حالی که در ابتدا همه توجه ها به سمت اکرم امام اوغلو به عنوان شهردار استانبول بود اما عملکرد یک ساله اخیر او نشان داد که او گزینه چندان مناسبی برای این کار نیست... از این رو چند روز پیش در برنامه ای تلویزیونی قلیچیداراوغلو را به عنوان کاندیدای مورد نظر خود معرفی کرد. 🔹 در حالی که نام منصور یاواش صرفا از سوی برخی روزنامه نگاران و تحلیلگران فضای سیاسی ترکیه مطرح میشد، دور روز پیش امید اوزداغ، رهبر حزب ظفر در برنامه ای زنده از یاواش خواست تا متوجه مرحله تاریخی موجود شده و وارد میدان شود. 🔹 در این میان اردوغان و باهچلی نیز بیشترین ترس را از یاواش خواهند داشت. چرا که امکان دوقطبی سازی علوی – سنی؛ محافظه کار – لائیک، اسلامی – کمالیست را از دست خواهند داد روشی که در انتخابات های گذشته بیشترین دستاورد را برای آنها داشته است. به رغم تمام این پیش بینی ها حملات محتمل از سوی جناح حاکم همچنان امکان تغییر معادلات میدانی را محتمل کرده است. 🔗 متن کامل این یادداشت را در اینجا مطالعه کنید. #ترکیه #انتخابات #منصور_یاواش ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

🎙 اهداف عربستان از تشکیل شورای ریاست جمهوری یمن 🔸 مصاحبه پایگاه اطلاع رسانی شورای راهبردی روابط خارجی با احمد حاجی صادقیان مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد ✂️ برش هایی از متن 🔹 کنار رفتن منصورهادی و ورود نیرویی جدید حرکت بنیادی عربستان برای بازآرایی نیروهای داخلی یمن علیه انصارالله است. ترکیب هشت نفره شورای ریاست جمهوری جدید نشان می‌دهد آن‌هایی انتخاب شده‌اند که ضمن داشتن توان بالفعل میدانی، ظرفیت بالقوه‌ای هم دارند که امکان به میدان آوردن آن وجود دارد. 🔹 عربستان همچنان نفتکش‌های سوخت ارسالی برای انصارالله را توقیف می‌کند و بازگشایی فرودگاه نیز هنوز عملیاتی نشده است، نمی‌توان چندان به برخی مطالب و مواضع رسانه‌ای که در رابطه با تلاش عربستان برای مذاکره با انصارالله و یا پایان جنگ منتشر می‌شود، خوش بین بود. 🔹 در ترکیب هشت نفره شورای ریاست جمهوری، چهار نفر به امارات وابسته هستند و چهار نفر دیگر از نیروهای وابسته به سعودی انتخاب شده‌اند. در این میان مسئله جنوب یمن باقی مانده است. باوجود حضور الزبیدی به عنوان رئیس شورای انتقالی جنوب در این شورا، اساس کار بر وحدت بنا شده است و مسئله تجزیه جنوب در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #یمن #عربستان #انصارالله ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️دادگاه کیفری ویژه سعودی و قضات سرکوبگری که بازداشت شدند! 👤 سید هاشم رضوی ✂️برش هایی از متن 🔹 موج گسترده بازداشت‌ها در عربستان، پس از خاندان سعودی، وزارت کشور و نهادهای امنتیی و سازمان‌های اجرایی، اکنون به سیستم قضایی سعودی رسیده است. در این میان دستگیری برخی از بدنام‌ترین قضات دادگاه کیفری ویژه سعودی که مهره‌های اصلی بن سلمان در سرکوب مخالفان و زندانیان سیاسی به شمار می‌آمدند نگاه‌ها را متوجه سیستم قضایی سعودی کرده است. 🔹 از میان صدها قاضی ۱۵ الی ۱۷ نفر جهت حضور در این دادگاه ویژه انتخاب شدند. ریاست این دادگاه به عهده صالح بن محمد العجیری که در سوابق خود صدور احکام سنگین علیه زندانیان سیاسی متعدد از جمله صدور حکم ۳۰ سال زندان برای معارض برجسته عربستانی، سعود مختار الهاشمی به چشم می خورد، قرار گرفت. العجیری در جریان محاکمه خالد الراشد از اسلامگرایان سلفی، ابتدا وی را به ۵ سال زندان محکوم می کند. الراشد در اعتراض به این حکم خطاب به قاضی میگوید از خدا بترس. قاضی در پاسخ به این جمله الراشد حکم وی را به ۱۰ سال افزایش می‌دهد! الراشد با شنیدن حکم جدید جمله خود را تکرار می‌کند که الجعیری حکم وی را به ۱۵ سال افزایش می‌دهد و اینگونه الراشد بدون آنکه حق اعتراض داشته باشد ۱۵ سال زندان را تحمل می‌کند! 🔹 بن سلمان به خوبی نسبت به نقش مهم سیستم قضایی در تقویت پایه‌های خود آگاه است. از این رو همانگونه که در سال ۲۰۱۸ با افرادی چون آل جابر، عبدالعزیز الحارثی و نبیل جبرین به دنبال تصفیه جریان های غیر همسو با خود و تبدیل سیستم قضایی به ابزاری در دست ولیعهد بود اینک نیز دست به تصفیه مجدد سیستم زده و این قضات را به اتهام خیانت به میهن دستگیر کرده است. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #عربستان ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️ تهدیدات و فرصت‌های جنگ روسیه و اوکراین برای ترکیه 👤 میز ترکیه و قفقاز ✂️برش هایی از متن 🔹 جنگ روسیه و اوکراین در حالی در آستانه ورود به ماه سوم خود است که ترکیه در این دو ماه کنشگری قابل توجهی از خود بروز داد و این کنشگری‌ها چه در حوزه سیاست خارجی و چه در حوزه سیاست داخلی ترکیه تاثیرات قابل توجهی داشت. 🔹 توجه به نوع سیاست رسانه‌ای ترک در روزهای آغازین جنگ نیز باز نشانه‌ای از تحلیل حاکم بر آنکارا مبنی بر کوتاه مدت بودن این جنگ بود. چرا که حزب حاکم از این جنگ بیش از آنکه یک تهدید راهبردی برای خود یاد کند به مثابه یک فرصت سیاسی فهم کرده و در این راستا حرکت کرد که البته با طولانی شدن جنگ شرایط وضعیت متفاوتی به خود گرفته است. 🔹 به هنگام مقایسه فرصت‌ها و تهدیدهای جنگ اوکراین برای ترکیه میتوان متوجه این نکته شد که در حالی که مزایای احتمالی در کوتاه مدت متوجه ترکیه شده و یا خواهد شد اما تهدیدهای ناشی از جنگ بیشتر از نوع بلند مدت است. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #ترکیه # روسیه #اروپا ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷

✍️ «الثقافة الاسلامیة»؛ شش دهه زیست اسلام‌گرایی در بستر نهاد آموزش 👤حامد دهقانی ✂️ برش هایی از متن 🔹 درس «ثقافت اسلامی» با روی کار آمدن امارت اسلامی افغانستان در ۱۳۷۱ش، به منظور اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها، در کلیه موسسات تحصیلات عالی در نظر گرفته شد و از آن‌زمان تا امروز این مضمون در افغانستان تدریس می‌گردد. اما این طالبان نبود که ماده درسی «ثقافت اسلامی» را سامان داده بود، بلکه اسلام‌گراهای اخوانی بودند که بسیار پیشتر این مسیر را پرداخته و پیموده بودند. حتی هنوز هم برخی دروسی که در زیرمجموعه «ثقافت اسلامی» در افغانستان تدریس می‌گردد، همان نگاشته‌های چند دهه پیش علمای اخوانی است، همچون درس «خصایص کلی اسلام» که به قلم شیخ یوسف قرضاوی است، گرچه این اثرِ فشرده‌شده بدون آن‌که نامی از قرضاوی برده شود، تدریس می‌گردد. 🔹 اخوان المسلمین، اعم از مصری و غیرمصری، نقش بسیار مهمی در توسعه بوروکراتیک پادشاهی سعودی، به ویژه در زمینه آموزش داشتند. از روزگار ملک فیصل، اخوانی‌ها در تأسیس نهادهای علمی و دانشکده‌ها در عربستان، تنظیم برنامه‌های درسی، تألیف و تدریس کتاب‌های درسی نقش عمده‌ای داشته‌اند، آن هم در زمانه‌ای که سعودی‌ها خود هیچ کس را نداشتند که بتواند این خدمات بزرگ را انجام دهد. 🔹 از همین رو بود که تا همین چند سال پیش حضور نیرو و اندیشه اخوانی در دانشگاه‌های عربستان، به ویژه دانشگاه‌های اسلامی، احساس می‌شد و همین واقعیت بود که بن سلمان را واداشت پس از به قدرت رسیدن، به شدت کمپین اخوان‌زدایی از آموزش عالی را دنبال کند. گرچه پیش از این نیز سیاست سعودی‌گزینی تکمیل شده بود و به ندرت می‌توانستیم استادی غیر سعودی در دانشگاه‌های اسلامی بیابیم، اما ماده درسی «الثقافة الاسلامیة» بی‌آنکه بدیلی داشته باشد، هنوز پابرجا بود و بستر زیست اخوانی‌ها دانسته می‌شد؛ در همین راستا، در فوریه ۲۰۱۸ دکتر احمد العیسی، وزیر آموزش عربستان نامه‌ای فوری برای همه مدیران دانشگاه‌ها ارسال کرده و به ضرورت رسیدگی سریع به بازنگری در محتوای دروس «الثقافة الاسلامیة» به منظور ارتقای فرهنگ اعتدال و هویت اصیل ملی تأکید کرد. 🔗متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید. #طالبان #عربستان #اخوان_المسلمین ©️ @mersadcss 🔷🔷🔷