♨️ اقتصاد سیاسی منازعه ایران و آمریکا، تغییر معادله‌ی رویارویی 👤 نویسنده: وحید اخوت 🔸 در این روزها نشانه‌ها و اخباری در مورد احتمال حمله آمریکا به ایران شنیده می‌شود‌. اخباری که ناشی از حمل و نقل‌های هوایی نظامی و گفته‌ها و شنیده‌های غیر رسمی در رسانه‌ها است. چه اینکه در دو مقطع در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز این اخبار شدت پیدا کرد و در یک مقطع تمرینات نظامی گسترده‌ای در ایران اتفاق افتاد و حمله‌ی خارجی صورت نگرفت و در مقطع دیگر، حمله رژیم صهیونیستی به ایران به وقوع پیوست. 🔸 مورد عجیبی که این روزها در کنار اخبار جنگ به گوش می‌رسد، خبر از کشورهای منطقه و حتی رژیم صهیونیستی است که در تماس‌هایی با ایالات متحده با حمله قریب الوقوع مخالفت کرده و به آمریکا برای تعویق حمله با بهانه‌های مختلف فشار آورده‌اند. خبرها می‌گوید ایران با کشورهای منطقه اتمام حجت رسمی و جدی کرده و به این واسطه به آمریکا پیام فرستاده که جنگ محدودی در کار نخواهد بود و ایران دایره جنگ را گسترش خواهد داد. 🔸 این مورد از آن سو عجیب است که عادت کرده‌ایم، همواره از سوی رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی برای حمله و فشار به ایران اصرار باشد و از سوی آمریکا، انکار... 🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

📣 گزارش نشست «قیمت یا مالکیت: منشأ بحران اقتصاد سیاسی ایران کدام است؟» 👤 دبیر نشست: حمید عظیمی ارائه دهندگان: حجج اسلام قنبریان و اخوت گزارش خبری نشست سیاستی اندیشکده مرصاد 🔸 در پی ناآرامی های خونین پس از آزادسازی نرخ ارز توسط دولت مسعود پزشکیان، یکم بهمن اندیشکدۀ مرصاد میزبان نشستی جهت واکاوی یکی از مهمترین عناصر موثر در اقتصاد سیاسی بحرانی ایران بود. این نشست با حضور استاد محسن قنبریان و ارائۀ وحید اخوت و دبیری حمید عظیمی، در واقع نقدی بود بر تمرکز فضای تحلیلی کشور بر نامسئله قیمت و غفلت از عناصر زیرساختی تر اقتصاد سیاسی در ایران و منطقه. مشارکت کنندگان بر اساس این نقطۀ عزیمت مشترک، که مسئلۀ واقعی در نظام توزیع «مالکیت» است، به نقد و بررسی راهکارهای موجود جهت رفع این خلل پرداختند. 🔸 وحید اخوت که اخیرا مقالۀ مرتبطی با عنوان «پس از دولت رانتیر» را نگاشته است در این نشست به ارائۀ مباحث این مقاله در امکان‌های دو مفهوم مشارکت و وقف برای جراحی اقتصاد ایران پرداخت. بخش اول ارائۀ او که بر ایدۀ مشارکت متمرکز بود با تطبیقی میان اخرین گونۀ سرمایه‌داری مالی و فقه سنتی، چارچوبی از تسهیم ریسک را پیشنهاد می دهد که چالش های هر دو نظام یاد شده را برطرف می کند. 🔸 مشارکت استاد قنبریان در این بخش و ادامه‌ی نشست عمدتاً متمرکز بر نقد طرح‌های موجود بر اساس فقدان پیوست اجتماعی است. وی با ارجاع به تجربه‌های ناموفقی چون تعاونی‌ها و کارگاه‌های کوچک زودبازده یا سهام عدالت، استدلال کرد که شکست این طرح‌ها ناشی از ندیدن جامعه و شبکه‌های انسانی هنجارساز است. قنبریان تأکید داشت که بدون قدرتِ نهادینه‌ی مردم، هرگونه تغییر در فرم حقوقی مالکیت شکست خواهد خورد؛ چرا که «مردم» نه به معنای توده‌ای از افراد پراکنده، بلکه به مثابه موجودیتی دارای صدا و قدرت چانه‌زنی در برابر دولت و بازار تعریف می‌شوند و در غیاب این پیوست، حتی واگذاری مالکیت نیز در نهایت به ربایشِ دارایی توسط غول‌های بازار منجر می‌شود. 🔸 در ادامه‌ی نشست ایده‌ی رادیکال‌تر وقفی‌سازی محور بحث گردید. عظیمی با اشاره به اینکه در اقتصاد ایران، دولت خود به مانع اصلی تبدیل شده و حتی سرمایه‌داران بزرگ نیز به دلیل نبود نظم حقوقی پایدار، به جای تولید به سمت مصرفِ دارایی سوق یافته‌اند، پیشنهاد کرد که به جای «خصوصی‌سازی»، باید به دنبال گونه‌ای «وقفی‌سازی» و اقتصاد تولیتی حرکت کرد. در این مدل که وحید اخوت آن را به پدیدۀ بنیادهای صنعتی و نمونه‌های جهانی نظیر «بنیاد بوش» تطبیق داد، مالکیت بنگاه‌های بزرگ دولتی به بنیادهایی بدون مالک منتقل می‌شود که تحت تولیت هیئت‌امنایی اداره شده و دارایی را از چرخه‌ی خرید و فروش و طمعِ سیاسی خارج می‌کنند تا پایداری تولید تضمین شود. 🔸 استاد قنبریان در قبال طرح بحث دوم، علاوه بر همان ملاحظه‌ی پیوست اجتماعی، به چالش‌های عمیق‌تر آن با فقه سنتی پرداخت. وی با به چالش کشیدن امکان وقف انفال توسط دولت هشدار داد که استفاده از عنوان «وقف» برای اموال عمومی، ایده را به سنگ سخت مخالفت‌های فقهی خصوصا در دستگاه نجفی حاکم بر قم می‌زند. وی اشاره نمود مفهوم مالکیت شرعی با لحاظ مراتب خود استعداد آن را دارد تا هم‌زمان با موازین شرعی، جلوی احتکار و مصرف غیرمولد ثروت ملی را بگیرد. 🔸 عظیمی در پاسخ به چالش‌های مطرح شده، ضمن صحه گذاشتن بر مسائل طرح شده به ضرورت افراز عاملیت‌محور و نگاه سیاستی به موضوع تأکید نمود. وی خاطرنشان کرد که در جایگاه یک اندیشکده، طرفِ خطاب اصلی «حاکمیت» است و هدف، ارائه‌ی یک نقشه‌ی خروج حقوقی و تجربه‌شده برای دولتی است که فضاهای اقتصادی را اشغال کرده است. از نظر عظیمی، دولت برای عقب‌نشینی نیازمند ادبیاتی است توامان حقوق عرفی و مفاهیم شرعی را در نظر داشته باشد. به‌علاوه برای تدارک پیوست اجتماعی، دریافت کنندۀ دارایی‌ها را نمی‌توان مستقیما مخاطب تجویز قرار داد و باید مسیری غیر از سیاست‌سازی برای آن دنبال شود. لذا وقفی‌سازی نه به عنوان یک فرم فقهی صلب یا راهکار صرفا دولتی، بلکه به مثابه یک جراحی حقوقی در اقتصاد سیاسی پیشنهاد می‌شود تا فضای لازم برای شکل‌گیری همان نهادهای اجتماعی که مورد تأکید استاد قنبریان است، فراهم آید. بهمن ۱۴۰۴ 🔗 متن کامل نشست را می‌توانید در اینجا مشاهده کنید. همچنین فایل چاپی نشست نیز از طریق این صفحه در دسترس است. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

♨️ گزارش تصویری نشست: "قیمت یا مالکیت: ریشه بحران در اقتصاد سیاسی" با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین قنبریان و ارائه حجت الاسلام و المسلمین اخوت ۱ بهمن ۱۴۰۴ اندیشکده مرصاد @mersadcss

♨️ آمریکا از جان دنیا چه می‌خواهد؟ خسته از هژمونی، ناتوان از انزوا 👤 نویسنده: وحید اخوت 🔸 این یادداشت بخش دوم از یک سری یادداشت سه قسمتی است. در یادداشت قبلی با عنوان « اقتصاد سیاسی منازعه ایران و آمریکا، تغییر معادله‌ی رویارویی» اشاره کردیم که منازعه ایران و آمریکا دیگر ذیل یک پرونده منطقه‌ای معنی نمی‌شود و تبدیل به بخشی از منازعه میان آمریکا و چین شده است. در این یادداشت می‌خواهیم تصویر بزرگتر را مرور کنیم و به طور بنیادین از منازعه میان آمریکا و چین به عنوان دو قدرت جهانی سر دربیاوریم و بفهمیم که در جهان امروز چه تغییراتی در جریان است و چرا این تحول در مکان‌یابی پرونده منازعه میان ایران و آمریکا روی داده است. در یادداشت بعدی نیز که به زودی منتشر خواهد شد، پیشنهادات سیاستی خود را ارائه خواهیم داد. 🔸 آمریکا امروز در موقعیتی متناقض ایستاده است: نه می‌تواند مانند گذشته جهان را مدیریت کند و نه توان کناره‌گیری از آن را دارد. از یک‌سو خستگی هژمونیک، فشارهای داخلی و فرسایش اقتصادی، و از سوی دیگر ظهور رقیبی که دقیقاً در دل نظم آمریکایی رشد کرده است. پرسش اصلی این است: این بن‌بست چگونه شکل گرفت و پیامدهای آن برای نظم جهانی چیست؟ 🔸 این یادداشت با عبور از روایت‌های رسانه‌ای و جهت‌دار، ریشه‌های ساختاری این وضعیت را واکاوی می‌کند؛ از منطق واقع‌گرایی ساختاری و بحران ۲۰۰۸ گرفته تا چرخش آمریکا از لیبرالیسم اقتصادی به نومرکانتیلیسم، جنگ تعرفه‌ای، سیاست انرژی و بازتعریف امنیت. در این چارچوب، رقابت آمریکا و چین نه یک منازعه مقطعی، بلکه ستون فقرات تحولات امروز جهان معرفی می‌شود. 🔸در چنین تصویری، پرونده‌هایی مانند منازعه آمریکا با ایران دیگر مسئله‌ای مستقل یا صرفاً ایدئولوژیک نیستند، بلکه در دل منازعه بزرگ‌تر قدرت‌ها معنا پیدا می‌کنند. این یادداشت می‌کوشد نشان دهد آمریکا «از جان دنیا چه می‌خواهد»، و چرا نتیجه این وضعیت، سیاستی پرتناقض است: قدرتی خسته از هژمونی، اما ناتوان از انزوا. 🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

سلماً وحرباً بايعناك یا قائد الثورة الإسلامية #لبیک_یا_خامنه‌ای @mersadcss🔷🔷🔷

سلاح عمومی در کشاکش امت و ملت گفتگوی مهدی فاطمی صدر و حمید عظیمی در دومین پادکست مدائن در آستانۀ جمهوری سوم که به‌واسطۀ جنگ رمضان و اعلان رهبری خامنه‌ای جوان آغاز شده است، مسئلۀ رابطۀ سیاست و سلاح سوژه‌ای کاملا متناسب با ظرف زمانی است. سوای جریاناتی که تدابیر پیشین نظام را برای هدایت چنین جنگی مکفی می‌دانند، نگرش‌هایی وجود دارد که با وجود دفاع از ادامۀ جنگ، به تغییراتی بنیادین در الگوی دفاع دعوت می‌کنند. فاطمی صدر و عظیمی که جزء دسته اخیر هستند، تاکید بر گذار از احتکار دولتی سلاح و پذیرش گونه‌ای تسلیح عمومی دارند. کمترین سطح این دعوت آن است که نظام در سیاست‌های سختگیرانه حمل سلاح گشایشی ایجاد کرده و انحصار خود را در کاربست سلاح متمرکز نماید. البته دیدگاه دوسوی این گفتگو به چنین دعوتی متفاوت است و هریک به میزان متفاوتی به انگارۀ «ملت» وفادار می‌ماند. نتیجۀ این واگرایی از اهمیت اتفاق نظر بر اصل تسلیح عمومی نمی‌کاهد اما در تجویزها و نتایج عملی منشا چالش‌ها و اختلال‌های جدی است که گفتگوها و تلاش برای توافق بیشتر را لازم می‌آورد. 🔗 لینک آپارات @mersadcss🔷🔷🔷

♨️ جنگ رمضان و فرصتی که برای یمن در حال از دست رفتن است 👤 نویسنده: ایمان محمدی 🔸 جنگ تحمیلی اخیر بر جمهوری اسلامی ایران که به سرعت به جنگی منطقه‌ای با ابعاد مختلف تبدیل شده است، چالش‌ها و ظرفیت‌های متعددی را پیش روی بازیگران در طرف‌های مختلف قرار داده است. یمن نیز از جمله بازیگرانی است که همگان از روزهای اول منتظر ورود آن به این تنش به‌ویژه در مسئله دریای سرخ و تنگه باب المندب بوده‌اند، اما به نظر می‌رسد که هماهنگی‌ رهبران جبهه مقاومت با در نظر گرفتن هزینه-فایده تصعید تنش از جبهه یمن تا کنون به نتیجه صبر برای مراحل بعدی رسیده و سید عبدالملک الحوثی، رهبر جنبش انصارالله نیز در همین راستا بر دست به ماشه بودن مقاومت یمن تاکید کردند. 🔸 تصمیم انتظار چه با تصمیم مقامات یمن و چه با همفکری رهبران مقاومت اتخاذ شده باشد، دلیل آن نمی‌شود که انصارالله از شرایط به وجود آمده برای پیشبرد منافع خویش بهره نبرد. تثبیت قدرت در برخی جبهه‌ها، حل برخی از پرونده‌های باقی مانده و حرکت به سمت مناطقی که باعث به دست گرفتن کارت‌های قدرت در آینده یمن می‌شود، باید به سمت عملیاتی شدن حرکت کنند. 🔸 در شرایط کنونی منطقه و با توجه به تحولات جاری، به نظر نمی‌رسد که اقدامات گام به گام انصارالله منجر به از بین رفتن توافق جاری بین صنعا و ریاض شود، زیرا مقامات سعودی در حالی که از شمال مورد حملات حساب شده ایران هستند، تمایلی به زیر آتش رفتن از جنوب را ندارند و همچنین، مسئله ورود شدید و خارج از کنترل ایران را نیز در تصمیماتشان مد نظر می‌گیرند. این فرصتی است که انصارالله نباید آن را از دست دهد. 🔸 مقامات صنعا و رهبران جنبش انصارالله باید این مسئله را بدانند که جنگ کنونی اگر به شکست ایران و جبهه مقاومت منجر شود، قطعا پرونده یمن در مرحله بعدی قرار دارد و ورود یا عدم ورود آن‌ها به نبرد نمی‌تواند آن‌ها را از این جنگ خارج کند. اما در سوی مقابل، اگر نبرد کنونی به پیروزی ایران و جبهه مقاومت منجر شود که نشانه‌های آن در حال هویدا شدن است، صنعا باید منافع خود را از این نبرد بردارد. 🔸 در حالی که جمهوری ایران به سمت حل پرونده تحریم‌های 40 ساله بر تهران از مسیر اعمال قدرت بر تنگه هرمز حرکت کرده، مقاومت عراق در راستای پیشبرد اخراج نیروهای آمریکا و ناتو از این کشور اقدام می‌کند و حزب الله در حال بازتعریف بازدارندگی در جبهه شمالی رژیم است، فرصت خروج پرونده یمن از شرایط نه صلح و نه جنگ مورد نظر عربستان به نفع انصارالله مهیا شده است. اگر از فرصت پیش آمده استفاده نشود، مقامات صنعا و رهبران جنبش انصارالله در آینده باید در شرایط پیچیده‌تری آن را دنبال کنند. تثبیت قدرت در دریای سرخ دریای سرخ، پرونده‌ای است که انصارالله در طول نبرد طوفان الاقصی توانسته است قدرت خویش را به اثبات برساند. اقدامات عملیاتی همانند یک دولت رسمی که وظیفه تامین امنیت آبراهه را بر عهده دارد، باید در شرایط کنونی عملیاتی شود تا قدرت به اثبات رسیده در مرحله قبل، تثبیت شود. اقدامات باید به.... 🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

♨️ سناریوهای نبرد زمینی و ارزیابی ظرفیت‌های عراق 👤 نویسنده: شهاب نورانی‌فر 🔸 در چارچوب تحولات اخیر و تشدید تنش میان ایران و ایالات متحده، یکی از سناریوهای قابل تصور، گسترش درگیری به سطح عملیات زمینی است. در چنین وضعیتی، فرضیه تلاش برای تسلط بر نقاط راهبردی و ساحلی در جنوب ایران، از جمله جزایر سه‌گانه خلیج فارس و نیز سناریوی تسلط بر جزیره خارگ، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های صادرات انرژی، مطرح می‌شود. حتی در شرایطی که نشانه‌هایی از تلاش ترامپ برای مدیریت بحران از طریق ادعای مرتبط با مذاکره مشاهده می‌شود، این سناریو به‌طور کامل قابل کنار گذاشتن نیست. 🔸 در این چارچوب، اتکای صرف به ظرفیت‌های رسمی نظامی، به‌ویژه توان دریایی نیروهای مسلح، ممکن است برای مواجهه با سناریوهای پیچیده و چندلایه کافی نباشد و یا اینکه شایسته است از دیگر ظرفیت‌های مرتبط با توان ایران و محور مقاومت در نبرد زمینی استفاده نمود. از همین‌رو، توجه به ظرفیت‌های نامتقارن و غیرکلاسیک، به‌ویژه در قالب نبردهای نهضتی و اجتماعی در منطقه، اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. یکی از مهم‌ترین این ظرفیت‌ها، توان اجتماعی-امنیتی موجود در عراق، به‌ویژه در میان عشایر جنوب این کشور است. 🔸 عراق در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین کانون‌های شکل‌گیری الگوهای «نبرد نهضتی» در منطقه تبدیل شده است؛ الگویی که بر کنش‌های غیرمتمرکز، انعطاف‌پذیر و خارج از چارچوب ارتش‌های کلاسیک استوار است. تجربه شکل‌گیری گروه‌های غیررسمی مقاومت در راستای تلاش برای حفظ موجودیت ساختارهای رسمی مانند حشدالشعبی به عنوان مهم‌ترین نهاد رسمی حامی مقاومت در عراق و تلاش برای عدم آسیب به آن تا جای ممکن، نشان‌دهنده کوششی برای ایجاد نوعی توازن میان «موجودیت نهاد رسمی» و «انجام کنش غیررسمی» است. 🔸 یکی از محتمل‌ترین گزینه‌ها در این چارچوب، بهره‌گیری از ظرفیت عشایر جنوب عراق برای اعمال فشار بر منافع آمریکا در کویت است و برای نمونه یکی از این اعمال فشارها برگزاری تجمعات مسلحانه در مرز عراق با کویت است. مرز زمینی حدود ۱۹۰ کیلومتری میان عراق و کویت، انجام اقداماتی علیه آمریکا در این کشور را به یک هدف در دسترس تبدیل می‌کند. در کویت، چندین پایگاه مهم نظامی آمریکا وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به پایگاه هوایی علی السالم، پایگاه عریجفان، پادگان الدوحه و پادگان عدیری اشاره کرد. 🔸 یکی از ویژگی‌های مهم جنوب عراق، وجود پیوندهای گسترده عشیره‌ای با مناطق همجوار، به‌ویژه در عشایر عرب در خوزستان ایران است. این پیوندها می‌تواند بستر مناسبی برای هماهنگی‌های غیررسمی و ایجاد شبکه‌های پشتیبانی متقابل فراهم آورد. همچنین، ظرفیت عشایری عراق محدود به استان بصره که هم‌مرز با کویت است، نمی‌باشد و استان‌هایی مانند ذی‌قار (ناصریه) و میسان (العماره) نیز با توجه به سلحشوری عشایر آنها دارای پتانسیل قابل توجهی در این زمینه هستند. 🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

♨️ با تنگه هرمز چه خواهیم کرد؟ 👤 نویسنده مهمان: جواد میرگلوی بیات 🔸 امروز ما توانستیم یک تسلط تاریخی روی تنگه هرمز پیدا کنیم. به هر حال تسلط تاریخی ما بر تنگه هرمز برگ برنده ما در این جنگ و در ادامه تاریخ پر افتخار ایران عزیزمان خواهد بود که باید از طریق این دستاورد تاریخی منافع زیادی برای ایران فراهم آورد.پیشنهادات نویسنده در مورد تنگه هرمز در این متن در چهار بخش دسته بندی شده است: ۱. اخذ عوارض از تنگه هرمز ۲. گشایش تدریجی تنگه هرمز در مقابل رفع دفعتی تحریم‌ها ۳. تنگه هرمز به مثابه ابزاری برای کنترل رفتار معاندانه غرب ۴. تنگه هرمز برای تسریع توسعه ایران 🔸 در این متن با یک نگاه تاریخی به قوانین بین الملل در مورد آب‌راه‌هایی مانند تنگه هرمز نشان دادیم که چگونه این قوانین در خدمت قدرت‌های بزرگ قرار گرفتند و کاملا بسترمند هستند که با تغییر شرایط از جمله موازنه قدرت این قوانین قابل تغییر هستند. تسلط ما بر روی تنگه هرمز امروز همان لحظه‌ای است که حتی می‌تواند قوانین بین الملل را تحت تاثیر قرار دهد تا منافع ما بیشتر تامین شود. در این متن به فرصت‌های سیاسی، اقتصادی و توسعه‌ای و حتی امنیتی که تسلط بر روی تنگه هرمز برای ایران فراهم می‌آورد اشارتی شده است. ✍ اندیشکده مرصاد پس از بحث تسلط ج.ا.ایران بر تنگه هرمز و کسب درآمد از این مسیر، سعی کرد با ایده‌هایی همانند #سوآپ_ارضی با عمان، تملک تهران بر تنگه را مطابق قوانین بین الملل مشروعیت بخشد. در همین راستا و در این یادداشت، دکتر جواد میرگلوی بیات متخصص حوزه عمان و امارات به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته‌اند که از یادداشت ایشان در اندیشکده به عنوان نویسنده مهمان استفاده می‌کنیم. 🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

همکار و برادر عزیز جناب آقای سید معین کامروا شهادت جانسوز مجاهد بأموال و أنفس، آقا محمد مهدی یگانه را به شما و خانوادۀ گرامی تسلیت و تبریک عرض می کنیم. امیدواریم این سعادت برای شما و لیاقت برای ما باشد که مسیر آن شهید سعید را مجدانه‌تر از گذشته ادامه و امتداد دهیم. بار سنگینی که فقدان این عزیز بر دوش ما گذاشته است روی زمین نخواهد ماند و تا مقصدی که مورد رضای خداوند متعال و صاحب عصر عج است خواهد رسید؛ ان شاالله. @mersadcss

♨️ خلاصه سیاستی «اتحاد غذایی علیه محاصره» بحران اوره و امكان پیمان دوجانبه برای گشایش ترانزیتی 👤 نویسنده: سیدمجتبی بقایی اردکانی 🔗 متن خلاصه سیاستی را از اینجا مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷

♨️ خلاصه سیاستی «احیای فوری منابع ارزی از مسیر دیپلماسی گردشگری پساجنگ» 👤 نویسنده: سیدمجتبی بقایی اردکانی 🔗 متن خلاصه سیاستی را اینجا از مطالعه کنید. ©️@mersadcss🔷🔷🔷