خاقانی شروانی شاعر فارسی‌زبانِ قرن ششم هجری، سفرنامه خود را به صورت نظم درآورده و آن را "ختم الغرایب" یا " تحفة العراقين " نامیده است. کهن‌ترین نسخه‌‌ای که از این اثر تاکنون شناخته شده به کتابخانه ملی اتریش متعلق است¹ که در سال ۵۹۳ هـ و در زمان حیات مؤلف نگاشته شده است.² این نسخه ارزشمند به همّت مرحوم استاد ایرج افشار به سال ۱۳۸۵ توسط مرکز پژوهشی میراث مکتوب به چاپ رسیده است. گفتنی است این منظومه از مصادر مرحوم صاحب عبقات بوده و ایشان در مجلد حدیث مدینه از کتاب عبقات، در میان اسامی شعرای عرب و فارس که "باب مدينة العلم" بودن امیرمؤمنان را در اشعار خود ذکر کرده‌اند، نام خاقانی را نیز برده³ و گفته است: وجه شصت و دوم آنکه افضل الدین ابراهیم بن علي المعروف بالخاقاني حدیث مدينة العلم را حتماً وجزماً اثبات نموده، چنانچه در تحفة العِراقَین ......در مدح محمد بن مطهّر علوی گفته:................. بوده درِ شهرِ علم، حیدر واین سیِّد دین کلیدِ آن در⁴ این نمونه در کنار دلایل و قرائن متعدد دیگر از جمله یادداشت‌های به جامانده از مرحوم میرحامد حسین در ابتدای نُسخ، نشان از این دارد که ایشان، کتاب‌ها را از ابتدا تا انتها مطالعه می‌کرده است. اهل فنّ می‌دانند که مطالعه‌ی کاملِ کتاب، فوائدی به همراه دارد که معمولا این فوائد و اطلاعات در اکتفا کردن به رجوع به فهرست یا حتّی فهارس فنّی کتاب به دست نخواهد آمد. در همین کتابِ خاقانی، شاعر فصلی را به ستایش روضه مطهّر علوی و مضجع مبارک مرتضوی _رزقنا‌ الله زيارته_ اختصاص داده و اگر امروزه محقّق به دنبال مطلبی مرتبط با مولا در این کتاب باشد، قاعدتا به رجوع به همین بخش اکتفا می‌کند، ولی از آن‌جایی که مرحوم صاحب عبقات کتاب را از باء بسمله تا تاء تمّت خوانده، در بخش مدح یکی از سادات به بیتی برمی‌خورد که شاعر در آن، امیر المؤمنين؛ جدّ این شخص را به "باب مدينة العلم" موصوف می‌سازد. رضوان خدا بر علمای مدافعِ حقّ و حقیقت... ------------------------------- ۱. فهرست دست‌نویس‌های فارسی در کتابخانه‌ی ملّی اتریش و آرشیو دولتی اتریش در وین، ایرج افشار، ص ۸۶_۸۷ ۲. رک: پیش‌گفتار مرحوم ایرج افشار بر نسخه برگردان کتاب ختم الغرایب، ص نُه و دَه ۳.عبقات _حدیث مدینه _ بخش سند، ص ۱۴ ۴.عبقات _حدیث مدینه _ بخش سند، ص ۱۶۲ _ ۱۶۳ @rasullib

بحمد الله در هفته گذشته خبر چاپ تصحیح جدید از حدیث مدینه منتشر شد که عرض خدا قوّت و تشکر خدمت عزیزان فعّال در زمینه احیای آثار شبه قارّه داریم. مطلب اخیر در مورد شعر خاقانی، در چاپ جدید، ج ۱، ص ۴۵۵ قابل مشاهده است. @rasullib

مروری انتقادی بر کتابِ «نص و تفسیر: مکتب فقهی امام صادق علیه‌السلام» در شماره هشتم مجله مطالعات شیعی بریل https://eitaa.com/rasullib https://t.me/rasullib

این پادکست مروری است بر یادداشت احمد الشمسی در نقد و بررسی کتاب «نص و تفسیر» نوشته حسین مدرسی طباطبایی که سال ۲۰۲۴ در مجله مطالعات شیعی بریل منتشر شده است. احمد الشمسی، نویسنده یادداشت توضیح می‌دهد که مدرسی طباطبایی در کتاب خود تلاش کرده است تا با غربال‌گری انبوهی از روایات، تصویری واقع‌گرایانه، میانه‌رو و غیرفرقه‌ای از شخصیت این امام به عنوان یک فقیه برجسته ارائه دهد. با این حال، وی بر روش‌شناسی کتاب خرده می‌گیرد و معتقد است مدرسی بخش‌های بزرگی از روایات موجود در منابع شیعی، به‌ویژه مسائل مرتبط با باطن‌گرایی و تقیه را نادیده گرفته یا حذف کرده است و فقط مطالبی که با تصویر خود مطابقت دارد را برگزیده است. به باور احمد الشمسی، این اثر بیش از آنکه یک پژوهش آکادمیک بی‌طرفانه باشد، نوعی متن کلامی است که قصد دارد تشیع را صرفاً به عنوان یک مکتب حقوقی در کنار مذاهب اهل‌سنت معرفی کند. در نهایت، تأکید می‌شود که کتاب با وجود ارزشمندی، به دلیل برخورد گزینشی با شواهد تاریخی، یک پژوهش تاریخی قطعی نیست و نمی‌تواند کلام آخر درباره اندیشه امام ششم تلقی شود. انتشار این مطالب به‌معنای تأیید محتوای آن نیست. در گذشته این مرور انتقادی به صورت خلاصه در اینجا معرفی شده بود. https://eitaa.com/rasullib https://t.me/rasullib

به لطف یکی از شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام از لندن رسید. https://t.me/rasullib https://eitaa.com/rasullib

بحمد الله در آستانه ایام مبعث حضرت ختمی‌مرتبت صلّی‌الله‌علیه‌وآله پس از مدت‌ها چشمانمان به ایوان طلای حرم مولا صلوات‌الله‌علیه منوّر شد. @kashani1395