🌹درس هایی از گنجینه رضوی🌹 ✍دکتر علی غلامی دهقی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ درس نخست: درجه بندی مفاهیم دینی (اسلام، ایمان، تقوی و یقین) امام رضا (ع) فرمود: إِنَّ الْإِيمَانَ أَفْضَلُ مِنَ الْإِسْلَامِ بِدَرَجَةٍ وَ التَّقْوَى أَفْضَلُ مِنَ الْإِيمَانِ بِدَرَجَةٍ وَ لَمْ يُعْطَ بَنُو آدَمَ أَفْضَلَ مِنَ الْيَقِينِ. (تحف العقول ص 445) رسیدن به یقین آرزوی هر انسان مؤمنی است. هرچند دانسته‌های یقینی انسان بسیار نادر و اندک است. بر اساس روایت فوق، ایمان، نتیجه اسلام است و تقوا، نتیجه ایمان. هرچه ایمان انسان، ژرف‌تر باشد، میوه تقوا در آن پربارتر است. هدف غایی اسلام، ایمان و تقوا، رسیدن به یقین است. به همین دلیل، عمل اندک بر اساس یقین و بصیرت را برتر از عمل زیاد بر اساس غیر یقین دانسته‌اند. درس دوّم: عمل صالح و دوستی آل محمد (ص) امام رضا (ع) فرمود: لَا تَدَعُوا الْعَمَلَ الصَّالِحَ وَ الِاجْتِهَادَ فِي الْعِبَادَةِ اتِّكَالًا عَلَى حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ ع‏ لَا تَدَعُوا حُبَّ آلِ مُحَمَّدٍ ع وَ التَّسْلِيمَ لِأَمْرِهِمْ اتِّكَالًا عَلَى الْعِبَادَةِ فَإِنَّهُ لَا يُقْبَلُ أَحَدُهُمَا دُونَ الْآخَر.(بحار الانوار، ج75، ص 347) در این روایت امام رضا (ع) می فرماید: مبادا عمل صالح و نیک را به اتّکای دوستی آل پیامبر (ص) رها کنید؛ همچنان که نباید به اتّکای عمل صالح، دوستی خاندان پیامبر را رها کرد؛ چون هیچ یک از این دو بدون دیگری پذیرفتنی نیست. از این روایت فهمیده می‌شود که در عصر امامان نیز این تصور نادرست وجود داشته است که صرف حب آل پیامبر برای خوشبختی کافی است و نیازی به عمل نیست. یا برخی برعکس این گونه می‌اندیشیدند که اعمال نیک انسان را از حبّ آل پیامبر بی نیاز می سازد.در این روایت امام فرموده است: مؤمنین نباید یکی را با اتّکا به دیگری رها کنند. خود حب ّآل محمد(ص)، عمل صالحی است که تکمیل کننده دیگر اعمال صالح انسان است. درس سوّم: خودفریبی نکنید . قَالَ الرِّضَا (ع )سَبْعَةُ أَشْيَاءَ بِغَيْرِ سَبْعَةِ أَشْيَاءَ مِنَ الِاسْتِهْزَاءِ. هفت چیز، بدون هفت چیز دیگر، مسخره است: ۱. مَنِ اسْتَغْفَرَ بِلِسَانِهِ وَ لَمْ يَنْدَمْ بِقَلْبِهِ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ هرکس به زبان استغفار کند ولی در دل پشیمان نباشد، خود را مسخره کرده است. ۲. وَ مَنْ سَأَلَ اللَّهَ التَّوْفِيقَ وَ لَمْ يَجْتَهِدْ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ هرکس از خدا توفیق بطلبد ولی برای آن تلاش نکند، خود را به استهزاء گرفته است. ۳. وَ مَنِ اسْتَحْزَمَ وَ لَمْ يَحْذَرْ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ هرکس خواهان استحکام امور زندگی خود هست ولی احتیاط عقلی نمی‌کند، خود را به استهزا گرفته است. ۴. وَ مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الشَّدَائِدِ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ هر کس خواهان بهشت است ولی در گرفتاری‌ها صبر پیشه نکند، خود را مسخره کرده است. ۵. وَ مَنْ تَعَوَّذَ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ وَ لَمْ يَتْرُكْ شَهَوَاتِ الدُّنْيَا فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ هر کس از آتش جهنم به خدا پناه ببرد ولی شهوت های دنیوی را رها نسازد، خود را به تمسخر گرفته است. ۶. وَ مَنْ ذَكَرَ اللَّهَ وَ لَمْ يَسْتَبِقْ إِلَى لِقَائِهِ فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ. کسی که خدا را یاد کند ولی برای دیدار او نشتابد خود را مسخره کرده است. (بحار الانوار ج75، ص 356) از این سخنان حکیمانه امام هشتم فهمیده می‌شود که نباید گرفتار خودفریبی شد. استغفارِ بدون پشیمانی قلبی، دعای بدون تلاش، درخواست استواری امور، بدون احتیاط، خواستن بهشت، بدون پیشه کردن صبر، پناه بردن به خدا از آتش جهنم، بدون ترک گناهان و یاد خدا، بدون شتافتن به سوی او، نوعی خودفریبی است. ۲۵ شهریور ۱۴۰۲ ۳۰ صفر ۱۴۴۵ http://eitaa.Com/Rahevasat