🔆اعمال شب و روز اول 🔹به هنگام رؤیت هلال ماه ، مستحب است تکبیر بگویى و اگر مى توانى دعاى مشروحى را که سیّد در «اقبال الاعمال» آورده است، بخوانى. 🔹در شب اوّل محرّم صد رکعت نماز بخوان، و در هر رکعت سوره «حمد» و «قل هو الله»را مى خوانى و هر دو رکعت را به یک سلام پایان مى دهى; در روایتى از رسول الله صلى الله علیه وآله آمده است: هر کس این نمازها را بخواند و روز اوّل ماه محرّم را روزه بگیرد، مانند کسى است که در طول سال بر انجام خیر مداومت داشته باشد و تا سال آینده از فتنه ها محفوظ خواهد بود. و اگر بمیرد وارد بهشت خواهد شد. 🔹مطابق روایت دیگرى از رسول خدا صلى الله علیه وآله در شب اوّل محرم دو رکعت نماز مى خوانى به این نحو: در رکعت اوّل سوره «حمد» و سوره «انعام» و در رکعت دوم سوره «حمد» و سوره «یس». 🔹علاوه بر این نمازها، مستحب است نماز اوّل هر ماه نیز خوانده شود که کیفیّت آن در قسمت اعمال مشترک مفاتیح نوین آمده 🔹 در روز اوّل محرّم، روزه گرفتن مستحب است، که در روایتى امام رضا علیه السلام فرمود: «هر کس این روز را روزه بگیرد، و حاجت خویش را از خداوند بخواهد، خداوند دعایش را به اجابت خواهد رساند، این روز همان روزى بود که حضرت زکریّا در این روز، از خداوند فرزندى را طلب کرد و خداوند دعایش را به اجابت رساند و یحیى را به وى عنایت فرمود». 🔹 از امام على بن موسى الرضا علیهما السلام نقل شده است که رسول گرامى اسلام صلى الله علیه وآله روز اوّل محرّم، دو رکعت نماز مى خواند و پس از نماز دست ها را بلند مى کرد و این دعا را سه مرتبه قرائت مى فرمود: اَللّـٰهُمَّ اَنْتَ الْإِلـٰهُ الْقَدیمُ، وَهٰذِهِ سَنَةٌ جَدیدَةٌ، فَاَسْئَلُکَ فیهَا الْعِصْمَةَ مِنَ الشَّیْطـٰانِ، وَالْقُوَّةَ عَلىٰ هٰذِهِ النَّفْسِ الْأَمّٰارَةِ بِالسُّوءِ، وَالْإِشْتِغٰالَ بِمٰا یُقَرِّبُنى اِلَیْکَ، یٰا کَریمُ یٰا ذَا الْجَلاٰلِ وَالْإِکْرٰامِ، یٰا عِمٰادَ مَنْ لاٰ عِمٰادَ لَهُ، یٰا ذَخیرَةَ مَنْ لاٰ ذَخیرَةَ لَهُ، یٰا حِرْزَ مَنْ لاٰ حِرْزَ لَهُ، یٰا غِیٰاثَ مَنْ لاٰ غِیٰاثَ لَهُ، یٰا سَنَدَ مَنْ لاٰ سَنَدَ لَهُ، یٰا کَنْزَ مَنْ لاٰ کَنْزَ لَهُ، یٰا حَسَنَ الْبَلاٰءِ، یٰا عَظیمَ الرَّجٰآءِ، یٰا عِزَّ الضُّعَفٰآءِ، یٰا مُنْقِذَ الْغَرْقىٰ، یٰا مُنْجِىَ الْهَلْکىٰ، یٰا مُنْعِمُ یٰا مُجْمِلُ، یٰا مُفْضِلُ یٰا مُحْسِنُ، اَنْتَ الَّذى سَجَدَ لَکَ سَوٰادُ اللَّیْلِ وَنُورُ النَّهٰارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ وَشُعٰاعُ الشَّمْسِ، وَدَوِىُّ الْمٰآءِ وَحَفیفُ الشَّجَرِ، یٰا اَللهُ لاٰ شَریکَ لَکَ، اَللّـٰهُمَّ اجْعَلْنٰا خَیْراً مِمّٰا یَظُنُّونَ، وَاغْفِرْلَنٰا مٰا لاٰ یَعْلَمُونَ، وَلاٰ تُؤاخِذْنٰا بِمٰا یَقُولُونَ، حَسْبِىَ اللهُ لاٰ اِلـٰهَ اِلّٰا هُوَ، عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ، اٰمَنّا بِهِ، کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنٰا، وَمٰا یَذَّکَّرُ اِلّٰا اُولُوا الْأَلْبٰابِ، رَبَّنٰا لاٰ تُزِغْ قُلُوبَنٰا بَعْدَ اِذْ هَدَیْتَنٰا، وَهَبْ لَنٰا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً، اِنَّکَ اَنْتَ الْوَهّٰابُ 🔹 مرحوم «شیخ طوسى» فرموده است که مستحب است دهه اوّل محرّم را روزه بگیرد; ولى در روز عاشورا از غذا و آب امساک نماید، امّا روزه نگیرد، و چون وقتِ عصر فرا رسید، به مقدار کمى، تربت تناول نماید (زیرا روزه گرفتن در این روز شیوه بنى امیّه بود که به شکرانه جریان کربلا، روزه مى گرفتند!). 📚مفاتیح نوین آیت الله مکارم