📖 چرا تاریخ اقتصاد در دانشگاه‌های ما کمرنگ است؟ 🟦 بسیاری از کسانی که به راحتی در ماجرای ترکیدن حباب بورس تهران سرمایه‌های خود را دو دستی به گرگ‌های بورس تقدیم کردند، اگر تاریخ اقتصاد و روش‌هایی که مبتنی بر آن سیستم‌های اقتصادی غربی شکل گرفته است را مطالعه می‌کردند خود و دیگران را از این معرکه‌ای که مهلکه‌ شد، عقب می‌کشاندند. 🟦 اگر مطالعات تاریخی اقتصادی را در پیش می‌گرفتند، متوجه می‌شدند که اصلا تاریخ بازار شرکت‌های سهامی به دلیل انتظارات و شایعات به صورت مستمر با مفهومی به نام «حباب» گره خورده است و هنر بورس‌بازها، بازی با حباب‌ها در قبل و بعد از ترکیدن آن‌هاست و مردم عادی به تعبیر آلن‌گریسپن رئیس اسبق فدرال رزرو به مانند گله‌ای از گاوها از این سو بدان سو با تحریک گرگ‌ها حرکت می‌کنند. 🟦 چنین موارد تاریخی در هر رشته‌ای ماهیت استراتژیک دارد و در خودِ غرب هم به سادگی در اختیار دانشجویان قرار داده نمی‌شود. آنچه که در کلاس‌های بورس از فورمول‌های تحلیل تکنیکال و مدیریت ریسک و ... آموزش داده می‌شود روبنایی است که در اختیار همه قرار می‌گیرد و بر اساس یک محاسبات مشترک همگی یکسان عمل می‌کنند؛ به همین دلیل هم گرینسپن حرکت عوام در بورس را به حرکت «گله‌ی گاو» تعبیر می‌کند. اما آنچه که ماهیت استراتژیک دارد و باعث می‌شود که نسبت به بقیه یک گام جلوتر باشیم و رفتار گله‌وار انجام ندهیم مطالعه روندها و فرآیندهای تاریخی است. 🟦 مثلا در باب همین بورس، یهودی‌ها متدولوژی شکل دادن حباب و دامپ کردن آن را از زمان شکل‌گیری حباب پیاز گل لاله هلندی که بین سال‌های ۱۶۳۴ تا ۱۶۳۷ قیمت پیاز گل لاله هلندی رشد عجیبی کرد و سپس ناگهان سقوط کرد و اولین حباب تاریخ اقتصاد شکل گرفت، ترسیم کردند. از آن پس فقط با شاخص‌سنجی آن را مدیریت می‌کنند. 🟦 باید گفت، همانطور که اگر تاریخ تولد بورس و طرز کار این نهاد را می‌دانستیم، شکار گرگ‌ها نمی‌شدیم، اگر تاریخ بیمه، تاریخ بانک، تاریخ پول، تاریخ اوراق قرضه، تاریخ بازار آزاد، تاریخ مافیا و... را نیز بخوانیم، می‌توانیم در مواقع حساس با کارکردی(Function) که هر کدام از ترفندها می‌تواند برای پیشنهاد دهندگان ایفا کند و تناقضاتی که موجب کلاهبرداری می‌شود، به خوبی آشنا شویم. این آشنایی به ما فرصت واکنش مناسب، خنثی کردن توطئه‌ی خناسان و جایگزینی سیستم‌های متمایز از غرب را می‌دهد. 🔸 مطالعه تاریخ در هر حوزه‌ای من‌جمله اقتصاد، استراتژیست پرورش می‌دهد. تاریخ اقتصاد نیز استراتژیست اقتصای تربیت می‌کند و نهادسازی بومی را سرعت می‌بخشد. به تعبیر علی‌-علیه‌السلام-: «از گذشته‌های دنیا برای باقیمانده‌ آن عبرت آموز، زیرا پاره‌های دنیا شبیه یکدیگرند.» (بخشی از نامه ۶۹ نهج البلاغه) و در جایی دیگر نیز فرمود: «چه بسیار است عبارت‌ها و چه اندک است عبرت‌ گرفتن‌ها!» (حکمت ۲۹۷ نهج‌البلاغه) 📌 اگر کرسی مطالعه تاریخ طرح‌ریزی اقتصادی در دانشکده‌های اقتصاد راه بیفتد و به جای آموزش تکنیک‌های دلالی که فقط تضعیف کننده اقتصاد ملی است به مطالعات تاریخی، با گرایش‌های مختلف از جمله متودولوژیک، اپیدیمیولوژیک، ترمونولوژیک و اتیمولوژیک بپردازد، تحولات چشم‌گیری در سال‌های آینده در حوزه اقتصاد رخ خواهد داد. عضـویت در کــانال ایتا و سروش👇 @bidari_dar_sabkezendegi