🛑🔖
نسخه مخصوص والدین دانش آموزان دوره متوسطه
📗راهنمای کاربردی حمایت از دانشآموزان متوسطه بیانگیزه در ایام امتحان
این راهنما برای والدینی تهیه شده است که فرزندشان در مقطع متوسطه دچار بیانگیزگی تحصیلی، افت تمرکز یا اجتناب از درس در ایام امتحان شده است. هدف، کمک عملی و واقعبینانه به والدین است؛ بدون فشار، تهدید یا مقایسه.
۱. بیانگیزگی را «لجبازی» یا «تنبلی» تلقی نکنید
بیانگیزگی اغلب نتیجهی یکی از عوامل زیر است:
اضطراب امتحان
ترس از شکست
تجربهی نمرات ضعیف قبلی
فشار بیش از حد
خستگی ذهنی یا هیجانی
📌 واکنش درست والدین:
«میفهمم شرایط برات سخته، بیا با هم یه راه ساده پیدا کنیم.»
واکنش نادرست:
سرزنش
تهدید
مقایسه با دیگران
۲. رابطه را مقدم بر نمره قرار دهید
در ایام امتحان، دانشآموز بیش از هر چیز به احساس امنیت روانی نیاز دارد.
والدین حمایتگر:
شنونده هستند، نه بازجو
سؤال میپرسند، نه بازخواست
همراهی میکنند، نه تحقیر
🔹 اگر رابطه آسیب ببیند، انگیزه از بین میرود.
۳. توقعات را واقعبینانه تنظیم کنید
اگر فرزند شما مدتها افت تحصیلی داشته:
انتظار جهش ناگهانی نمره نداشته باشید
هدف را «پیشرفت نسبی» بگذارید، نه ایدهآل
📌 مثال هدف سالم:
«فقط قبولی»
«کمی بهتر از ترم قبل»
۴. از فشار مستقیم برای درس خواندن پرهیز کنید
جملاتی مانند:
«برو درست رو بخون»
«اگه نخونی گوشی رو میگیرم»
👉 معمولاً مقاومت و لجبازی ایجاد میکند.
جایگزین مؤثر:
«میخوای ۲۰ دقیقه با هم برنامه بچینیم؟»
«دوست داری من کنارت باشم؟»
۵. به فرزندتان کمک کنید «کوچک شروع کند»
دانشآموز بیانگیزه با کار بزرگ فلج میشود.
نقش والدین:
پیشنهاد اهداف بسیار کوچک
۱۰ دقیقه مطالعه
۵ تست
مرور تیترها
📌 شروع مهمتر از ادامه است.
۶. محیط مطالعه را آرام و امن کنید
والدین نقش مهمی در کاهش تنش محیطی دارند:
دعوا و بحث را به حداقل برسانید
سر و صدای اضافی را کم کنید
نظم نسبی فضا را حفظ کنید
🔹 خانهی پرتنش = ذهن ناتوان از تمرکز
۷. مقایسه ممنوع (حتی غیرمستقیم)
حتی جملات به ظاهر ساده مثل:
«ببین پسرخالهات چی شد»
👉 عزتنفس را تخریب میکند.
جایگزین سالم:
مقایسه با گذشتهی خود دانشآموز
تشویق پیشرفتهای کوچک
۸. تشویق رفتاری، نه فقط نمرهای
تشویق را به تلاش گره بزنید، نه نتیجه.
📌 مثال:
«دیدم امروز نشستی درس خوندی، کارت عالی بود»
«به تلاشت افتخار میکنم»
این نوع تشویق، انگیزهی درونی میسازد.
۹. به خواب، تغذیه و تحرک توجه ویژه داشته باشید
کمخوابی و تغذیه نامناسب:
تمرکز را کم میکند
انگیزه را میکشد
حداقلهای ضروری:
خواب منظم
وعدهی غذایی سبک
۱۰–۱۵ دقیقه تحرک روزانه
۱۰. اضطراب امتحان را جدی بگیرید
نشانهها:
فرار از درس
عصبانیت
بیتفاوتی ظاهری
📌 پیام والدین:
«حتی اگر نتیجه عالی نشد، من کنارت هستم.»
احساس حمایت، اضطراب را کاهش میدهد.
۱۱. از کمالگرایی جلوگیری کنید
بعضی دانشآموزان میگویند
:
«یا کامل میخونم یا نمیخونم»
نقش والدین:
تأکید بر «حداقلِ مفید»
جلوگیری از فشار بیش از حد
۱۲. الگوی آرامش باشید
اضطراب والدین بهطور ناخودآگاه به فرزند منتقل میشود.
🔹 اگر والد آرام باشد، ذهن دانشآموز امنتر میشود.
۱۳. در صورت تداوم مشکل، کمک تخصصی بگیرید
اگر بیانگیزگی:
شدید است
چند ماه طول کشیده
با افت شدید نمره یا گوشهگیری همراه است
📌 مشاور مدرسه یا روانشناس کودک و نوجوان میتواند بسیار کمککننده باشد.
جمعبندی نهایی برای والدین
فشار کمتر → نتیجه بهتر
رابطه امن → انگیزه بیشتر
پیشرفت کوچک → موفقیت بزرگ
💫شما لازم نیست معلم باشید؛ کافی است پشتیبان باشید.
✍ ابوالفضل رحمانی/ مدرس آموزش خانواده شهر تهران/
#انجمن_اولیا_و_مربیان
#آموزش_خانواده
# متوسطه
# امتحانات
🆔
@oliamorabian