🌷 نکته تفسیری صفحه ۴۱۲🌷
لقمان حکیم و پندهای حکمت آموز:
این آیات، پندهای لقمان حکیم به فرزندش را بازگفته، در اینجا به چهار پند او اشاره می شود:
1ـ در آیه ی 16 می¬خوانیم که لقمان به فرزندش فرمود: «پسر جان، اگر عمل تو به سنگینی دانه ی خردلی باشد و در صخره ای قرار داشته باشد یا در آسمان ها یا در زمین پنهان باشد، خدا آن را در قیامت برای محاسبه خواهد آورد؛ زیرا خدا باریک بین و آگاه است.» «خردل»، گیاهی با دانه های بسیار کوچک است. توجّه به این حقیقت که کوچک ترین اعمال انسان از خدا مخفی نیست و در قیامت، تمام کارهای ریز و درشت انسان آورده می شود و او در باره ی آنها بازخواست خواهد شد، یکی از مهم ترین عوامل بازدارنده ی انسان از کارهای بد و نیز مهم ترین عامل برای مراقبت و اصلاح خویشتن است. در حدیثی از امام باقر(ع)می خوانیم: «از گناهان کوچک بپرهیزید؛ چراکه سرانجام کسی از آن بازخواست می کند. ممکن است یکی از شما بگوید: گناه می کنم و بعداً استغفار می نمایم؛ ولی خدا [در آیهی 12 سوره ی یس] می فرماید: ما تمام آنچه را که از پیش فرستاده اند و همچنین آثارشان را [که پس از مرگ به جا می گذارند] می نویسیم و همه چیز را در نوشته ای روشن ثبت کرده ایم...»
2ـ آیه ی 18 می فرماید: «از روی تکبّر از مردم رو برمگردان.» یکی از صفات زشت و ناپسند، تکبّر است. قرآن کریم و پیشوایان معصوم ما بارها از این صفت نهی کرده و مردم را به تواضع و فروتنی و گشاده رویی فرا می خوانده اند.
در حدیثی می خوانیم که شخصی از پیامبر درخواست پند و نصیحت کرد. پیامبر صلوات الله علیه به او فرمود: «با برادر مسلمانت با روی گشاده برخورد کن.» در حدیث دیگری از امیر مؤمنان علی علیه السلام می خوانیم: «زینت انسانِ باشرافت، تواضع است.»
3ـ «با سرمستی و غرور در زمین راه مرو.»: درست است که راه رفتن، موضوعی ساده است؛ ولی همین عمل می تواند بیانگر حالات روحی انسان و شخصیّت او باشد. پیامبر(ص) از راه رفتن مغرورانه و متکبرانه نهی کرد و فرمود: کسی که لباسی بپوشد و با آن کبر بورزد، خداوند او را در کنار دوزخ به قعر زمین می فرستد و هم نشین قارون خواهد بود؛ چرا که او نخستین کسی بود که غرور و کبر را بنیاد نهاد.
4ـ در آیه ی 19 می خوانیم: «هنگام صحبت کردن، صدایت را پایین بیاور؛ زیرا زشت ترین صداها، صدای خران است.» هرچند این پند نیز در ظاهر ساده است، به نکته ی مهمّی در باره ی آداب معاشرت اشاره می کند. برخلافِ برخی از جاهلان که می پندارند داد و فریاد کردن و نعره کشیدن، نشانه ی قدرت و بزرگی است، لقمان حکیم آن را نشانه ی بی شخصیتی و بی عقلی می داند و یادآور می شود که نعره و فریاد یک نفر، هر قدر هم بلند باشد، به نعره و فریاد خران نمی رسد! بر اساس فرمایش پیشوایان معصوم ما، نه تنها بلند صحبت کردن بی مورد، زشت است، عطسه ی بلند نیز ناپسند است و انسانِ باایمان در هر حالتی باید آداب حضور در جمع را رعایت کند.
💥رسانه خبری کرامت مسجد استان ایلام
💫
@keramatmasjed1401