.
مطالبه گری در کلام امیرالمؤمنین علیه السلام
حضرت علی علیهالسلام در خطبه ۲۱۶ نهجالبلاغه فرمایشی دارند که دقیقاْ میتوان از آن لزوم مطالبهگری به معنای طلب حق و تبعات غفلت از آن را برداشت کرد.
امیرمؤمنان میفرمایند:
«مردم از اینکه حقّ بزرگى فراموش مى شود، یا باطل خطرناکى در جامعه رواج مى یابد، احساس نگرانى نمى کنند، پس در آن زمان نیکان خوار، و بدان قدرتمند مىشوند و کیفر الهى بر بندگان بزرگ و دردناک خواهد بود.
همچنین از کلمات حضرت امیر علیه السلام در این خطبه میتوان برداشت کرد که مطالبهگری نه فقط حق مردم، بلکه تکلیفی بر گردن آنهاست؛ حضرت در همین که ذکر آن گذشت آنگاه که به حقوق والی بر مردم و حقوق مردم بر والی سخن میگوید بهصراحت از مردم میخواهد با او مانند حاکمان جور برخورد نکنند و همواره حق را بر زبان بیاورند.
شهید مطهری در شرح این خطبه میفرمایند: «لا تُکَلِّمُونی بِما تُکَلَّمُ بِهِ الْجَبابِرَه
مبادا آن اصطلاحاتی را که در مقابل جبّاران به کار میبرید که خودتان را کوچک و ذلیل و خاک پا میکنید و او را بالا میبرید و به عرش میرسانید، برای من به کار ببرید.
مبادا با من اینگونه حرف بزنید! با من همانطور که با دیگران حرف میزنید، صحبت کنید.
وَلا تَتَحَفَّظوا مِنّی بِما یُتَحَفَّظُ بِهِ عِنْدَ اَهْلِ الْبادِرَه
و اگر دیدید احیاناً من عصبانی و ناراحت شدم، حرف تندی زدم، خودتان را نبازید، مردانه انتقاد خودتان را به من بگویید، از من حریم نگیرید.
وَلا تُخالِطونی بِالْمُصانَعَهِ
با باری به هر جهت، هر چه شما بفرمایید صحیح است، هر کاری که شما میکنید درست است (این را میگویند مصانعه و سازش) با من رفتار نکنید. هرگز با من به شکل سازشکارها معاشرت نکنید.
وَلا تَظُنُّوا بِیَ اسْتِثْقالاً فی حَقٍّ قیلَ لی گمان نکنید که اگر حقّی را در مقابل من بگویید، یعنی اگر علیه من کلمهای بگویید که حق است، بر من سنگین خواهد آمد. بهحق از من انتقاد کنید، ابداً بر من سنگین و دشوار نخواهد بود، با کمال خوشرویی از شما میپذیرم.
وَلاَ الِتماسَ اِعْظامٍ لِنَفْسی
ای کسانی که من حاکم و خلیفهتان هستم و شما رعیّت من هستید، خیال نکنید که من از شما این خواهش را دارم که از من تمجید و تعظیم کنید، از من تملّق بگویید، مرا ستایش کنید، ابداً.
امام علی علیه السلام در مقام نظر از شیوههای مختلف و متعددی استفاده میکردند تا جایگاه حق و عدالت و جایگاه فساد و باطل را تبیین کنند و اینگونه است که آن حضرت فضای مطالبه گری را در جامعه ایجاد میکنند.
ما هم به اندازه خودمان می توانیم از مسئولینی که در جامعه قدرت و اختیاراتی دارند مطالبه گری کنیم. جالب است که میبینیم اطرافیان رئیس جمهور و حلقه اول اطرافیان، غالبشان پروندههای قطور قضایی دارند. حال مطالبه این است که چگونه این اتفاقات رخ داده است؟
✍️ خبر و تحلیل سیاسی:
@khabarvatahlilesiasi