صداقت و راستگویی
ابن کهمس میگوید: به حضرت صادق(ع) عرض کردم: عبدالله بن ابییعفور بر شما درود فرستاد. حضرت فرمود: بر تو و بر او درود باد، وقتی پیش او رفتی سلام مرا به او برسان و بگو: جعفر بن محمد میگفت: نیک بنگر هر آن ویژگی که باعث شد تا علی(ع) به آن مقام بلند نزد پیامبر خدا(صلیالله علیه وآله) برسد، خود را ملازم آن خصلت نما و یقین بدان هر مقامی که علی(ع) نزد پیامبر(ص) یافت تنها و تنها بهخاطر راستگویی و امانتداری بود.(الکافی، ج 2، ص 104،ح 5)
عمق سخن امام صادق(ع) زمانی معلوم میشود که موقعیت ممتاز و جایگاه رفیع و منزلت بینظیر حضرت علی(ع) نزد پیامبر اکرم(ص) مورد توجّه قرار گیرد؛ رتبهای که هیچ یک از صحابه و مسلمانان از آن برخوردار نبودهاند
همانگونه که در روایت ملاحظه شد امام صادق(ع) در میان انبوه فضایل وکمالات والای امام علی به دو شاخصه بسیار مهم و کلیدی: راستگویی و امانتداری، که در ساخت شخصیت والای انسانی نقش بسزایی دارد اشاره میکند.
پیشوای راستگویان از صداقت و راستگویی بهعنوان پایه دین و ستون ایمان یاد کرده و میفرماید: اَلصِّدْقُ عِمادُ الاِسْلامِ وَ دَعامَهًُْ الایمانِ؛ راستی ستون مسلمانی و پایه ایمان است.(غررالحکم،ج2، ص40)
چنانکه خیمه بدون عمود و سقف بیستون فروریخته و ویران میشود، انسانِ بیبهره از صداقت در خانه اهل ایمان و در پناهگاه اسلام جایی ندارد و از سرای سلامت اسلام و امن ایمان بیرون واز صراط مستقیم الهی که همان راه علی(ع) است خارج خواهد بود.
انسان اهل دروغ و ناراستی از نظر زندگی دینی و روح ایمانی، مردهای بیش نیست؛ زیرا که ایمان خالی از صداقت و اسلام بدون راستی در کلام امام علی(ع) بسان پیکر بیسراست.(غررالحکم، ج1، ص129)
به سبب صداقت و راستی، انسان بقدری اوج میگیرد که به مقام صدّیقین (همانا که از جهت فضیلت و ارجمندی در مرتبه پس از پیامبران الهی قرار دارند) نائل میشود و نزد پروردگار عالم بهعنوان پرافتخار «صدّیق» ملقب میگردد. در روایتی از امام باقر(ع) چنین آمده است: اِنَّ الرَجُلَ لَیُصَدِّقَ حَتّی یَکْتُبُهُ اللهُ صِدِّیقا؛ آدمی بر اثر صدق و راستی، به مرتبهای میرسد که خداوند او را صدّیق مینامد.(کافی، ج2، ص86.)
بر طبق فرموده امام باقر(ع) دستیابی و ارتقا به مقام صدّیقان که مَثَل اعلا و نمونه کامل آن، وجود بیبدیل صدّیق اکبر امیر مؤمنان(ع) است، به سبب راستگویی امکانپذیر است و نیز این ویژگی مطابق فرموده امام صادق(ع) یکی از دو عامل برخورداری امام علی از جایگاه عظیم و موقعیت بینظیر نزد پیامبر اسلام است.