گرمای هوا چه تاثیری بر مغز و عملکرد آن می‌گذارد؟ حافظ باجغلی، روانپزشک این یادداشت در هفته نامه سلامت، تاریخ ۱۳ مرداد ۱۴۰۳ منتشر شده‌است. گرما و غذای سنگین هر دو روی مغز تاثیر می‌گذارند. هر دو با یک ساز و کار. در هر دو مورد خون کافی به مغز نمی‌رسد. در مورد کسی که غذای سنگین می‌خورد خون بیشتری وارد دستگاه گوارش می‌شود، و در مورد کسی که در معرض گرما است برای خنک‌شدن بدن خون بیشتری به سط پوست می‌رسد. در هر دو صورت خونی که قرار است به مغز برسد کم می‌شود. آدمیزاد در شرایطی که خون کافی به مغزش برسد هم معلوم نیست چه رفتارهایی نشان می‌دهد، حالا تصور کنید که این خون‌رسانی از حالت عادی کمتر شود! آن هم نه در یکی دو نفر، حتی نه در یکی دو شهر، بلکه در سطح کشور! وقتی موج گرما فرا‌می‌رسد، خون‌رسانی به مغز افراد یک ملت کم می‌شود. مطالعات زیادی به صورت گذشته‌نگر ارتباط موج‌های گرما و بیشتر شدن آمار جنایت را در طول چند دهه نشان داده‌اند. گرما با کاهش خون‌رسانی به مغز باعث تحریک‌پذیری و رفتارهای تکانشی می‌شود. اثر گرما روی روان انسان محدود به کاهش خون‌رسانی به مغز نیست. عوامل دیگری هم نقش دارند. یکی از آن‌ها خستگی یا fatigue است. در هوای گرم مقدار کار یا انرژی مصرفی بدن بیشتر می‌شود. فعال شدن سیستم خنک‌کننده‌ی بدن نیاز به انرژی دارد. طبیعی است که صرف این انرژی منجر به خستگی می‌شود. اگر بگوییم آدمی که در هوای گرم خوابیده به اندازه‌ی کسی که در هوای خنک ۵ کیلومتر پیاده‌روی کرده به یک اندازه خسته هستند، حرف اشتباهی نزده‌ایم. مساله دیگر اختلال خواب در هوای گرم است. در هوای گرم تا صبح کش و قوس می‌رویم به این امید که شاید نقطه خنکی در رخت‌خواب‌مان پیدا کنیم! این تلاش مذبوحانه باعث خواب منقطع می‌شود. کاهش کمیت و کیفیت خواب شب  باعث اضطراب و افسردگی و تحریک‌پذیری در روز بعد می‌شود. هورمون‌های استرس مانند کورتیزول در هوای گرم بیشتر ترشح می‌شوند که به صورت مستقیم با اضطراب و افسردگی رابطه دارند. مساله بسیار مهم دیگر کم آبی یا dehydration است. در هوای گرم بی‌آن‌که متوجه شویم آب زیادی به صورت تعریق از بدن‌مان خارج می‌شود. حتی مختصری کاهش آب بدن از طریق برهم زدن غلظت الکترولیت‌ها مانند سدیم و همچنین انتقال‌دهنده‌های عصبی شیمیایی مانند سروتونین و دوپامین و نوراپی‌نفرین روی فعالیت‌های مغز اثر می‌گذارد. خلاصه گرما آدمیزاد را دیوانه می‌کند. لطفا خطر گرما را جدی بگیرید و تا می‌توانید خودتان را از گرما دور نگه دارید، مایعات خنک- البته کم کالری و ترجیحا آب- بنوشید و خودتان را خنک نگه دارید. https://eitaa.com/raeisjmhor