🌷🍃🌷به یاد سردار دل‌ها «اعتقاد به حيات برتر و كاميابي شهيد، از عوامل مهم پايداري و پيروزي است. در صدر اسلام بر اثر بديهي‏ نبودن اصل حيات برزخي يا ثمربخش بودن آن نزد همه، گروهي از معاد باوران شهادت را نوعي ناكامي و محروميت مي‌پنداشتند، چنان‌كه منافقان و كافران بر اساس باور نادرستي كه از مرگ داشتند شهادت را زوال و به هلاكت افكندن خويش مي‌دانستند، از اين‏رو با پديده جنگ، منافقانه برخورد مي‌كردند و اهل تبطئه (به تأخيرانداختن و به كُندي حركت كردن) بودند. مرگ انتقال از نشئه‌اي به نشئه ديگر و وفات است؛ نه زوال و نابودي و فوت، و راز اينكه خداي سبحان در برخي موارد از كافران و منافقان به «اموات» تعبير كرده اين است كه گاهي «موت» به معناي زوال اثر انساني است؛ نه زوال هستي، و اطلاق آن بر كافران نيز به لحاظ بي‌اثر بودن آنان است، بر اين اساس، نهي اين آيه شريفه از كاربرد تعبير «اموات» درباره شهيدان، هم توهم نابودي و هم توهم بي‌اثر بودن آنان را دفع مي‌كند. شهيد، زنده و منشأ اثر است؛ هم اهل دنيا و بازماندگان خود را بيدار و نوراني مي‌كند و هم به برزخيان روح و ريحان مي‌رساند. همه انسان‌ها پس از مرگ زنده‌اند و هيچ‌كس مرگِ به معناي فنا و نابودي ندارد؛ ليكن راز نهي از توهم مرگ درباره شهيدان، آن‌گونه‌كه درباره ديگران پنداشته مي‌شود، تذكر اين نكته است كه آنان حياتي برتر دارند. در آيات ديگر نيز با بيان بهره‌مندي شهيد از رزق حسن و روزي خاص نزد خداوند، توهم اينكه شهادت سبب محروميت و ناكامي شهيد شود ردّ شده است. بيشتر مردم، حيات شهيدان را ادراك نمي‌كنند و متوجه آن نمي‌شوند؛ اما اين به معناي محال بودن فهم حيات شهيدان يا قابل توجه نبودن آن نيست.» 📘تفسیر تسنيم، ج 7 ،ص 602 eitaa.com//toubaefaf Igap.net/tuoba