انس با صحیفه سجادیه
طرح #برداشت_من هفته 120 از عبارات نورانی #صحیفه_سجادیه 👌صفحه ی ویژه اعضا در روزهای #جمعه ✳️ قسمت
با تشکر از همه دوستان مشارکت کننده در بحث امروز (برداشت من)( نویسنده - خواننده و نشر دهنده این کلام نورانی ) اجرتان با صاحب این کتاب با عظمت امام سجاد علیه السلام
امام سجاد (ع) عرض مىكند:
و لا تجعل عيشى كدا كدا.
بار الها! زندگى مرا در رنج و تعب پى در پى قرار مده.
شاید این دعای امام علیه السلام به این جهت باشد که زندگی دنیا محفوف به سختی است،انسان هم ضعیف است از پای در می آید،طاقت سختی ندارد،می برد،درنتیجه از عبادت باز می ماند،
لذا در دعاهای متعدد صحیفه سجادیه به این نکته اشاره فرموده است :
از جمله دعای ۲۲ : اللَّهُمَّ لا طَاقَةَ لِى بِالْجَهْدِ، وَ لا صَبْرَ لِى عَلَى الْبَلاءِ، وَ لا قُوَّةَ لِى عَلَى الْفَقْرِ، فَلا تَحْظُرْ عَلَيَّ رِزْقِى، وَ لا تَكِلْنِى إِلَى خَلْقِكَ، بَلْ تَفَرَّدْ بِحَاجَتِى، وَ تَوَلَّ كِفَايَتِى #دعا_هفتم_9
خدایا صبر بر بلا ندارم طاقت سختی هم ندارم....
و در دعای ۷ : و قَدْ نَزَلَ بِي يَا رَبّ مَا قَدْ تَكَأّدَنِي ثِقْلُهُ #دعا_هفتم_5
و لا تَشْغَلْنِى بِالاهْتِمَامِ عَنْ تَعَاهُدِ فُرُوضِكَ، وَ اسْتِعْمَالِ سُنَّتِكَ #دعا_هفتم_9
با توجه به اينكه جمله ى اول (و لا تفتنى بالسعه )
و جمله ى دوم : ( و امنحنى حسن الدعه )
ناظر به امر مالى بوده،
علىالقاعده مىتوان گفت كه در جمله ى سوم (و لا تجعل عيشى كدا كدا ) نيز امام (ع) به تنگدستى و سختى معاش از جهت مالى نظر دارد.
محتواى جمله ى اول دعاى امام (ع) (و لا تفتنى بالسعه ) ، طرد سرمايهدارى است، يعنى #افراط در گردآورى مال.
محتواى جملهى سوم امام (ع) (و لا تجعل عيشى كدا كدا ) ، طرد فقر و تهيدستى متوالى است، يعنى #تفريط در امر مال.
امام (ع) هر دو را به صورت منفى در پيشگاه الهى عرض كرده است.
محتواى جمله ى دوم ( و امنحنى حسن الدعه ) حد وسط بين افراط و تفريط است و امام (ع) آن را به صورت مثبت ذكر كرده و از پيشگاه خداوند درخواست نموده، ميانه روى و اعتدال در امر مال است،
يعنى درآمدى به قدر كفاف كه شخص عزيزالنفس بتواند زندگى خود و عائله ى خويش را به طور متوسط با شرافت و سربلندى اداره نمايد.
#فقر و تهيدستى به معناى فاقد بودن حداقل زندگى از مسائل بسيار سنگين است :
**على (ع) فرمود: الفقر الموت الاكبر
فقر و بى چيزى مرگ بزرگ است.
مرگ كوچك اين است كه آدمى در بستر بميرد و حيات ماديش پايان پذيرد،
اما فقر مرگى است بزرگ، زيرا حيات انسانى و ارزش اجتماعى فقير را در جامعه مىميراند و شخصيت او را نابود مىكند با آنكه حيات ماديش باقى است و به ظاهر زنده است.
**على (ع) فرمود: ان الفقر مذله للنفس، مدهشه للعقل، جالب للهموم.
فقر و تهيدستى، نفس آدمى را خوار و زبون مىنمايد، عقل را حيرت زده و مبهوت مىسازد و غمها و تاثرات را جلب مىكند.
در تعاليم اخلاقى و اجتماعى اسلام، فقرا و مستمندان از جهت اقتصادى و مالى مورد حمايت هستند:
#زكات از جملهى درآمدهاى مهم بيتالمال مسلمين است و اولين مورد مصرف آن، به صريح قرآن شريف، فقرا هستند.
انما الصدقات للفقراء.
زكات فطر از جمله ى فرايض دينى است و در سراسر جهان تمام مسلمانان واجد شرايط موظف اند به عدد همه ى اعضاى خانوادهى خويش، از صغير و كبير، به فقرايى كه استحقاق دارند بپردازند.
** كفارات و جرايم كه يكى از اقلام مهم پرداختهاى اسلامى است و در تمام دوره ى سال جريان دارد، از جمله ى مصارف قابل ملاحظه ى آنها پرداختن به فقيران و سير كردن گرسنگان است. كمكهاى مردمى به عنوان صله ى رحم، #همسايه ى فقير، عمل معروف، صدقات مستحب، و ديگر خدماتى از اين قبيل بسيار است
رسول اكرم (ص) فرمود: ليس بمومن من بات شبعان ريان و جاره جائع ظمان.
مومن نيست كسى كه شب كند در حالى كه از غذا و آب سير و سيراب است و #همسايه اش گرسنه و تشنه.
رعايت احترام فقرا :
حضرت رضا (ع) فرمود: من لقى فقيرا مسلما فسلم عليه خلاف سلامه على الاغنياء لقى الله عز و جل يوم القيامه و هو عليه غضبان.
كسى كه فقير مسلمانى را ملاقات نمايد، بر او سلام كند غير از سلامى كه به اغنيا مىنمايد، در قيامت خداوند را ملاقات مىكند در حالى كه به وى خشمگين است.
از جمله ى توصيه هاى اسلام به مسلمانان اين است كه در مقابل چشم فقرا و كودكانشان به داشتن نعمت تظاهر ننماييد و بر رنج و ناراحتى آنان نيفزاييد.
رسول اكرم صلى الله عليه و آله ضمن حديثى وظايف اخلاقى #همسايه اى را كه در گشايش است نسبت به همسايهى بى بضاعت بيان نموده، از آن جمله فرموده است:
اذا اشتهى فاكهه فليهد له فان لم يهد له فليدخلها سرا و لا يعطى صبيانه منها شيئا يغايظون صبيانه.
اگر به ميوه تمايل يافت، موقع خريدن براى خود قدرى هم براى همسايه ى فقير بخرد و به او اهدا نمايد،
و اگر براى همسايه نخريد، ميوهاى را كه براى خود و خانواده ى خويش خريدارى نموده، به طور پنهان داخل منزل ببرد و از آن ميوه چيزى به طور آشكار به دست بچه هاى خود ندهد تا بچه هاى همسايه از ديدن ميوه در دست آنان به ناراحت نشوند.
اسلام به افراد عادى كه در گشايش اند توصيه نموده تا در مقابل فقرا و تهيدستان، تظاهر به داشتن نعمت ننمايند و از اين شديدتر تكليفى است كه به رعايت فقرا به عهده ى پيشوايان عادل و درستكار قرار داده و على (ع) در اين باره چنين فرموده است:
ان الله تعالى فرض على ائمه العدل ان يقدروا انفسهم بضعفه الناس كيلا يتبيغ بالفقيره فقره.
خداوند به عهده ى ائمه ى عدل و پيشوايان حق مقرر داشته كه زندگى خود را با تنگى بگذرانند و خويشتن را با ضعفاى جامعه تطبيق دهند تا فقرا دچار هيجان نشوند و فقرشان مايه ى هلاكشان نگردد.