صفحه ۱ از ۲ جلسه هم‌افزایی و هماهنگی مراسم سالروز شهادت حضرت احمد‌بن‌ موسی الکاظم علیهماالسلام، با حضور تولیت حرم مطهر و مسئولان استان فارس 💠 تأکید تولیت حرم مطهر بر برگزاری هرچه باشکوه تر ویژه برنامه های سالروز شهادت حضرت شاهچراغ علیه السلام بعدازظهر امروز، چهارشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۳، جلسه هم‌افزایی و هماهنگی پیرامون برگزاری هرچه بهتر و باشکوه‌تر ویژه برنامه های ۱۷ رجب، سالروز شهادت سیدالسادات الاعاظم حضرت احمدبن موسی الکاظم علیهماالسلام، با حضور حجت الاسلام و المسلمین دکتر کلانتری، تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، آیت الله دژکام نماینده ولی فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز، دکتر رئوف مدیرکل صدا و سیما و سردار رهام‌بخش حبیبی فرمانده انتظامی فارس، حجت الاسلام والمسلمین محمودی مدیر حوزه علمیه فارس و جمعی دیگر از مسئولان و نمایندگان سازمان‌ها و نهادهای مختلف، به میزبانی تولیت حرم مطهر، برگزار شد. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، دکتر کلانتری در ابتدای این جلسه، اظهار کرد: ویژه برنامه های مختلف و متنوعی به مناسبت سالروز بزرگداشت شهادت این امامزاده جلیل القدر در سومین حرم اهل‌بیت علیهم السلام برگزار خواهد شد و در این زمینه برنامه‎ریزی‌های لازم صورت پذیرفته است، اما لازم است نهادهای مختلف اجرایی و فرهنگی استان و کشور نیز در راستای برگزاری هرچه بهتر و باشکوه تر این برنامه ها، در شأن حضرت احمدبن موسی الکاظم علیهماالسلام، اهتمام ویژه داشته باشند. وی ادامه داد: بخشی از کار مراسم به لطف خداوند و به همت آیت الله دژکام نماینده محترم ولی فقیه و امام جمعه شیراز به یک سنت تبدیل شده است؛ هرساله همزمان با ۱۷ رجب سالروز شهادت که امسال ۲۹ دی‌ماه خواهد بود، دسته‌جات عزاداری و هیئات مذهبی، به صورت پیاده و خودرویی، همراه با مرثیه‌سرایی و حمل پرچم متبرک گنبد مطهر حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام، از مبدا مسجد امام حسن مجتبی علیه السلام در محله کشن شیراز به سمت این بارگاه منور حرکت می‌کنند و به خیل عظیم عزاداران در این بارگاه منور می‌پیوندند. در همین راستا جلسه هماهنگی در هفته گذشته با حضور اینجانب و امام جمعه محترم، در این مسجد برگزار گردید. همچنین در صبح روز شهادت نیز، مراسم تجدید میثاق اقشار مختلف مردم و مسئولان با سیدالسادات الاعاظم برگزار خواهد شد. تولیت حرم مطهر، ضمن تأکید بر فضاسازی شهری، متناسب با ایّام عزاداری گفت: باید فضای شهر در این ایام تغییر کند و به گونه‌ای باشد که انعکاس دهنده غم و ماتم و سوگواری شهادت باشد. فضای شهر باید به گونه‌ای باشد که زمانی که افراد مختلف از شهرها و کشورهای دیگر، در این روز به استان فارس و شیراز می‌آیند از سیمای شهر متوجه این روز بزرگ بشوند و این کار فقط از عهده شهرداری برمی‌آید و باید در سطح میادین و خیابان‌های اصلی شهر، پرچم و نمادهای عزا و ماتم برپا بشود. در همین راستا طرح های گرافیکی مرتبط با این ایّام، مناسب چاپ به صورت پوستر، بنر و بیلبورد، توسط حرم مطهر طراحی و در اختیار شهرداری قرار گرفته است.

صفحه ۲ از ۲ دکتر کلانتری، در بخش دیگری از سخنانش، ضمن تاکید بر تسهیل راه های دسترسی به حرم مطهر در این ایّام، خواستار اهتمام صدا و سیما و رسانه های مختلف، به پوشش این مراسم در سطح ملی و بین المللی شد و اظهار کرد: رهبر معظم انقلاب، ۱۸ اردیبهشت ۸۷ در دیدار مسوولین استان فارس فرمودند: «اینجا بعد از مشهد و قم، در واقع سومین حرم اهل بیت(علیهم السّلام) در سرتاسر ایران است. هم از لحاظ خدمت‌رسانی به زوار این حرم، هم از لحاظ معرفی کردن و نشان دادن و دل‌های مشتاقان را در سرتاسر کشور و بیرون از کشور متوجه این بارگاه عظمی کردن، کارهائی است که بایستی انجام بگیرد». لذا انتظار است همه رسانه ها، سازمان‌ها و نهادها، در راستای تحقق منویات معظم لَه، اقدام کنند. مدیر کل صدا و سیمای مرکز فارس که در این جلسه نیز حضور دارند، بحمدالله یک فرد مومن و انقلابی هستند و اِن‌شاءالله در پوشش حداکثری مراسم سالروز شهادت، آن‌طور که شایسته است، اقدام فرمایند. وی در ادامه به بیان اجمالی دیگر برنامه های حرم مطهر در این ایّام پرداخت و گفت: جمعه و شنبه، ۲۸ و ۲۹ دی‌ماه، مراسم سوگواری با حضور سخنرانان و مداحان مطرح کشوری، همزمان با اقامه نماز مغرب و عشاء، در شبستان امام خمینی(قدس سره) برگزار می‌گردد. همچنین پنج‌شنبه ۲۷ دی‌ماه، دعای کمیل و صبح جمعه ۲۸ دی‌ماه، دعای ندبه در حرم مطهر طنین‌انداز خواهد شد. تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، در ادامه به آیین لاله‌گردانی خدام حرم مطهر اشاره کرد و گفت: جمعه ۲۸‌دی‌ماه، همزمان با شب شهادت حضرت شاهچراغ علیه السلام، خدام این بارگاه منور در آیینی معنوی، با در دست داشتن لاله های روشن در رثای شهادت امین ولایت، به مرثیه‌سرایی و سوگواری می‌پردازند. همچنین پنجشنبه، جمعه و شنبه، موکب خدام امام رضا علیه السلام، در صحن حرم مطهر به زائران و مجاوران این بارگاه منور، خدمت‌رسانی خواهد کرد. وی به ویژه برنامه «گلریزان احمدی» اشاره کرد و گفت: در کتاب اعیان الشیعه نقل شده است که حضرت احمدبن موسی علیهماالسلام، هزار بنده در راه خدا خرید و آزاد کرد. در راستای بزرگداشت این امامزاده کریم و جلیل و پرهیزکار، یکشنبه ۳۰دی‌ماه، به همت مرکز خدمات اجتماعی و نیکوکاری حرم مطهر و ستاد دیه استان فارس، جمعی از زندانیان جرائم غیر عمد، آزاد و به کانون خانواده و اجتماع، بازخواهند گشت. دکتر کلانتری در پایان به برگزاری مسابقه بزرگ کتابخوانی «امین ولایت»، اشاره کرد وگفت: همزمان با ایّام سوگواری شهادت حضرت احمدبن موسی الکاظم علیهماالسلام، مسابقه اینترنتی از کتاب «امین ولایت» برگزار خواهد شد. این کتاب شامل مطالب تحقیقی از زندگی، شخصیت و بارگاه حضرت احمدبن موسی الکاظم علیهماالسلام و برادر بزرگوارشان حضرت سیدمیر محمد علیه السلام است که توسط حرم مطهر، گردآوری، تالیف و چاپ شده است. اِن‌شاءالله این مسابقه، با ده ها جایزه ارزنده، به صورت کشوری از ۲۳ تا ۳۰ دی‌ماه برگزار خواهد شد و علاقه‌مندان جهت دریافت نسخه PDF کتاب و شرکت در آزمون می‌توانند به پایگاه اطلاع رسانی حرم مطهر، به نشانی shahecheragh.ir مراجعه فرمایند. گزارش تصویری: shahecheragh.ir/galleryview.aspx?id=154257 خبر: shahecheragh.ir/info.aspx?type=n&id=232357 @SHAHECHERAGH

💠 مصاحبه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر کلانتری تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، در مورد تصویب طرح ساماندهی پیرامون حرم مطهر در شورای عالی معماری و شهرسازی ایران @SHAHECHERAGH

صفحه ۱ از ۱۰ در هشتاد و هفتمین جلسه از سلسله مباحث «ولایت فقیه»، عنوان شد؛ 💠 تولیت حرم مطهر: «عینیت سیاست و دیانت» در اسلام، به سبب به‌‌هم پیوستگی دنیا و آخرت در جهان‌‌بینی مبتنی بر قرآن است/ انسان معتقد به آخرت، مشروعیت حکومت، حاکمان و قوانین اجتماعی را در تشریع الهی جستجو می‌‌کند، نه از عرف آنگونه که در لیبرالیسم رواج یافته است 🔹 حجت الاسلام و المسلمین دکتر کلانتری با انتقاد از سکوت مجامع بین المللی در قبال جنایات رژیم صهیونیستی در غزه گفت: در دنیای امروز، مجامع جهانی مدعی حقوق بشر و انسان‌های مادی‌گرای لیبرال، به اینکه در غزه زنان و کودکان را از بین می‌برند و خانه‌های آن‌ها را ویران می‌کنند، کاملا بی‌تفاوت هستند و در این زمینه هیچ غمی ندارند؛ اما آن کسی که به معنای واقعی کلمه مسلمان است، طبق فرمایش پیامبر اکرم(صلوات الله علیه) از هر گوشه جهان که صدای یک انسان بلند می‌شود خود را مسئول و در غم آن‌ها شریک می‌داند، و اگر غیر از این باشد، آن فرد در عمل معتقد به مکتب اسلام نیست، ولو اینکه در ظاهر مسلمان باشد. «مَنْ سَمِعَ رَجُلاً ینادی یا لَلْمُسْلِمینْ فَلَمْ یجِبْهُ فَلَیسَ بِمُسْلِم»؛ «هر کس صدای مظلومی را بشنود که از مسلمانان کمک می طلبد، و به کمک او نشتابد مسلمان نیست»؛(پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم). امروز پنج‌شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۳، حجت الاسلام و المسلمین دکتر ابراهیم کلانتری، تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، در جلسه هشتاد و هفتم «جهاد تبیین» و شصت و دوم از سلسله مباحث «ولایت فقیه»، که در سالن شهید آیت الله دستغیب برگزار گردید، به بررسی و تبیین «اصل معاد» به عنوان دومین رکن اصلی جهان‌بینی اسلام و «نتایج فردی و اجتماعی اعتقاد به جهان آخرت»، پرداخت. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، استاد دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، در ابتدای این جلسه ضمن عرض تبریک ایّام ولادت با سعادت حضرت امیر المومنین امام علی علیه السلام گفت: در ادامه بررسی اصول اساسی جهان‌بینی اسلام که از پایه‌های نظریه «ولایت فقیه» شمرده می‌شوند، و پس از تبیین «اصل توحید» به عنوان محور و اساس این جهان‌‌بینی، دومین اصل یعنی «معاد» را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می‌دهیم. کسانی که به‌صورت مداوم قرآن را تلاوت می‌کنند به‌روشنی به این واقف هستند که دومین اصل جهان‌بینی مبتنی بر قرآن، اصل «معاد» می‌باشد؛ یعنی اگر بخواهیم به‌صورت انتزاعی اسمی بر قرآن بگذاریم باید بگوییم قرآن کتاب «مبدأ» و «معاد» است و این دو، شاه‌کلید قرآن می‌باشند. وی با بیان اینکه «معاد» یعنی این‌که بازگشت انسان و جهان به سوی خداوند است، ادامه داد: همه هستی از یک نقطه شروع می‌شود و با سیر یک مسیر مشخص که در جهان‌ هستی به ‌درستی تعریف شده ‌است، این حیات استمرار پیدا می‌کند و به نقطه شروع می‌رسد، مبدأ و معاد، یک چیز می‌باشد و آن «الله» است، مبدأ و شروع از خدا می‌باشد و بازگشت و انتهای کار موجودات نیز به خداوند ختم می‌گردد.

صفحه ۲ از ۱۰ استاد دانشگاه تهران، بیان کرد: از ۶۲۳۶ آیه قرآن کریم، بیش‌ از دوهزار آیه به صورت مستقیم به بیان اصل معاد پرداخته و به صورت غیرمستقیم نیز قریب چهار هزار آیه راجع‌به این اصل اساسی صحبت کرده‌اند. یک بخش اصلی آیات قرآن کریم، درمورد «الله» و معرفی خداوند می‌باشد و یک بخش دیگر به بیان «معاد» پرداخته است؛ یعنی از دو اصل «توحید» و «معاد»، به تفصیل در آیات قرآن سخن به میان آمده است، به این دلیل که تمام معماهای مهم و اساسی بشر در این دو اصل خلاصه می‌شود. وی با بیان اینکه بخش مهم فکر انسان، پاسخ به چرایی «از کجا آمده‌ام و به کجا می‌روم؟»، می‌باشد، گفت: تمام انسان‌ها، چه متدینین و چه حتی ملحدین که به ‌هیچ چیزی اعتقاد ندارند، قطعاً از نظر فکری درگیر این دو اصل و اینکه سرنوشتشان چه می‌شود، هستند. به‌همین دلیل زمانی‌که وحی نازل می‌شود این دو اصل را به خوبی مورد توجه قرار می‌دهد. بر اساس قرآن و سایر کتب آسمانی، دلیل اینکه وحی بر این دو تمرکز می‌کند این است که انسان هرچقدر فکر کند نمی‌تواند یک شناخت شفاف از این دو اصل به دست بیاورد؛ انتظار بشر این است که وحی بیاید و این دو اصل مهم را برای آن‌ها ‌روشن کند. این‌که از کجا آمده‌ایم و به کجا می‌رویم، یک بحث تجربی نیست، که علم و یا تجربه انسان قادر به پاسخگویی به آن باشد، لذا وحی می‌آید تا این خلأ معرفتی، شناختی و علمی را پر کند. دکتر کلانتری گفت: بنابراین با تکیه بر آیات وحی، تصویری که از جهان هستی در اختیار انسان قرار می‌‌گیرد، تصویری دقیق از مجموعه‌‌ای نظام‌‌مند، با هدف و با مقصدی معین است. با مطالعه و تدبّر در آیات قرآن این حقیقت به دست می‌‌آید که پس از «اصل توحید» به عنوان رکن اصلی جهان‌‌بینی، بیشترین آیات قرآن کریم به معرفی جهان آخرت و زندگی در آن جهان اختصاص یافته است. از این رو می‌‌توان گفت: در نگاه قرآن، «معاد و بازگشت به زندگی اخروی» دومین رکن اصلی جهان‌بینی قرآن بشمار می‌‌آید. به همین سبب «پیامبران الهی ـ بدون استثناء ـ پس از اصل توحید، مهمترین اصلی که مردم را به آن متذکر کرده‌‌اند و ایمان به آن را از مردم خواسته‌‌اند همین اصل است که در اصطلاح متکلمان اسلامی به نام «اصل معاد» معروف شده است».(شهید مطهری، مجموعه آثار، ج ۲، ص ۵۱۴). استاد دانشگاه تهران، تصریح کرد: قرآن کریم همانگونه که مبدأ و سرآغاز همه‌‌ هستی را خدا معرفی می‌‌کند، مقصد پایانی هستی را نیز خدا معرفی می‌‌کند. بنابراین در جهان‌‌بینی قرآن مجموعه‌‌ هستی از یک مبدأ نامتناهی که خداست آغاز و در یک سیر تکاملی و به سمت مقصد معینی که همان خداوند است، در حرکت است.

صفحه ۳ از ۱۰ وی در ادامه به تعدادی از آیات قرآن کریم که راجع به اصل معاد و بازگشت به سوی خدا می‌باشد، اشاره کرد و گفت: اولین آیه‌ای که در مورد این اصل اساسی به ذهن انسان می‌رسد، آیه ۱۵۶ سوره بقره است؛ «إِنَّا للّه وإِنّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ»، «حقیقت آن است که همه ما از خداییم و همه ما به سوی خدا باز می‌‌گردیم». مبدا و مقصد نهایی در همین چند کلمه آمده است. آیات ۲۳ سوره فصلت و ۱۱۵ سوره مومنون، آیه های دیگری بودند که تولیت حرم مطهر، راجع به اصل معاد به آن‌ها اشاره کرد؛ «... وَ هُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ»؛ «و اوست که شما را در ابتدا آفرید و به سوی او باز خواهید گشت». این آیه با همه ما صحبت می‌کند، «خَلَقَكُمْ»؛ در این آیه دقیقاً مبدا و مقصد هستی مشخص شده است و آن را برای ما به روشنی بیان می‌کند. «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ»؛ «آیا گمان کرده‌‌اید که ما شما را بیهوده آفریده‌‌ایم و شما به سوی ما باز گردانده نخواهید شد؟». استاد دانشگاه تهران، در ادامه بررسی آیات مربوط به اصل معاد، آیه ۸۸ سوره عنکبوت را ذکر کرد: «وَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ»؛ «و با الله خدای دیگری را مخوان، هیچ خدایی جز او نیست، هر چیزی جز ذات او نابود می‌‌شود؛ فرمان، فقط از آن اوست و شما به او باز می‌‌گردید». «لَهُ الْحُكْمُ» در این آیه حصر را می‌رساند یعنی فقط و فقط، فرمان مختص خدا است و همه فرمان‌ها به اصل توحید برمی‌گردد، علاوه بر اینکه همه دستورالعمل‌ها از سوی خداوند است، بازگشت همه هم به سوی او است و ما از تحت ولایت «الله» هیچگاه نمی‌توانیم خارج بشویم. همه از «الله» هستیم و پایان همه هم به سوی او می‌باشد. استاد دانشگاه تهران، اظهار کرد: سرآغاز هستیِ همه موجودات و از جمله انسان «جهان دنیا» است، اما بازگشت به خدا که در این آیات و آیات دیگری از آن سخن رفته است، به تصریح قرآن کریم در جهانی دیگر که از آن به «جهان آخرت» یاد شده است تحقق و عینیت می‌‌یابد، یک سری از آیات معاد به صورت دقیق بیان می‌کنند که شما در نقطه مشخصی آفریده شده‌اید و آن حیات دنیا است و برگشت شما به حیات آخرت است؛ دو حیات که در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ «الْحَيَاةُ الدُّنْيَا» و «الْحَيَاةُ الاخره». در این آیات از دو نشئه تعبیر شده است؛ که ما اکنون در نشئه دنیا هستیم آن هم با اراده «الله»؛ و برگشت همه در دار آخرت اتفاق می‌افتند که آنجا هم «الله» است.

صفحه ۴ از ۱۰ وی در ادامه به چهار آیه در مورد «جهان آخرت» اشاره کرد، که نخستین آنها آیه ۳۹ سوره غافر بود؛ «يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ»؛ «ای قوم من! جز این نیست که زندگی دنیا کالایی ناچیز است و جهان آخرت است که زندگی پایدار است». این آیه خیلی زیبا ما را هدایت می‌نماید و بیان می‌کند شما با تمام وجود درگیر همین دنیا شده‌اید در حالی که این فقط ذره‌ای از حیات می‌باشد؛ «مَتَاعٌ» در این آیه اشاره به یک کالای ناچیز دارد، در حالی که مقصد اصلی و نهایی آخرت می‌باشد، «وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ»؛ یعنی این بشری که راه را از یک جای مشخص شروع کرده و به اعتقاد خودش هم خیلی فراز و نشیب را پشت سر گذاشته است، قرآن در این آیه بیان می‌کند که این‌ها هیچ است و مکانی که قرار است در آنجا استقرار پیدا بکنید، جای دیگری است. در ضمیر انسان همیشه این علاقه است که جاودانه باشد و تمام نشود، قرآن در پاسخ به این نیاز انسان می‌گوید جایی را طراحی کرده‌ایم که یک ویژگی‌ آن جاویدان بودن می‌باشد و به تعبیر قرآن «دَارُ الْقَرَار»ِ؛ است و غم و غصه در آن راه ندارد؛ اما نه در این دنیا، مسیر تمام انسان‌ها به سوی همان مقصد نهایی است که آنجا هم متعلق به «الله»؛ است و تجلی خداوند در آنجا بیشتر است و استقرار در آنجا همیشگی می‌باشد و برعکس دنیا است که یک استقرار موقت دارد. این استاد حوزه و دانشگاه، در ادامه به آیات ۶۴ سوره عنکبوت و ۳۲ سوره انعام اشاره کرد؛ «وَمَا هَذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ»؛ «این زندگی دنیا جز سرگرمی و بازیچه‌‌ای نیست، و حق آن است که سرای آخرت، حیات حقیقی است، ای کاش می‌‌دانستید». در این آیه به قیاس بین حیات دنیا و آخرت اشاره شده است که حیات دنیا سرگرمی و بازیچه است ولی «الدَّارَ الْآخِرَةَ» حیات است؛ «الْحَيَوَانُ» یعنی حیات؛ و حیات اصلی در آنجا است و چیزی که در این دنیا مشاهده می‌کنید، به تعبیر افلاطون در نظریه‌ی مُثُل، فقط سایه‌ها هستند و حقیقت ندارند؛ حقیقت حیات در آخرت است. انسان فقط یک شمه‌ای از چیزی را متوجه می‌شود که زود گذر است و اصل جای دیگری است. این آیه چقدر زیبا به ما هشدار می‌دهد که این چیزی که در حال حاضر مشاهده می‌کنید نسبت به آن چیزی که قرار است دریافت بکنید خیلی فرق دارد. این زندگی دنیایی فقط یک تصویر است، واقعیت جایی دیگر است، سعی کنید به آن برسید. وی ادامه داد: در آیه ۳۲ سوره انعام، همین تعبیر به کار برده شده است و خداوند با همین ادبیات بیان می‌کند که زندگی دنیا بازیچه است و جز این چیزی نیست: «وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ»؛ «حیات دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست، و حقیقت آن است که زندگی آخرت برای آنان که تقوا می‌‌ورزند بهتر است پس چرا نمی‌‌اندیشید؟». طبق این آیه عقل سلیم حکم می‌کند که انسان درگیر این بازیچه و هیچ نشود و به دنبال اصل باشد. همه هدف آفرینش انسان این بود که به اصل برسد، ولی حال دلبسته تصویر و فرع شده است، کالای زندگی دنیا در مقابل آخرت هیچ ارزشی ندارد و اندکی بیش نیست. خیلی زیبا در آیه ۳۸ سوره توبه به این موضوع اشاره شده است: « ... أَرَضِيتُمْ بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا مِنَ الْآخِرَةِ فَمَا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ»؛ «آیا به زندگی دنیا به جای آخرت رضایت داده‌‌اید؟ کالای زندگی دنیا در برابر آخرت اندکی بیش نیست». از این نوع آیات در قرآن به فراوانی وجود دارد و در چند جلسه محدود، نمی‌توان در مورد آن‌ها به بحث نشست و این فقط تصویری از معاد بر اساس قرآن بود.

صفحه ۵ از ۱۰ تولیت حرم مطهر، با بیان اینکه جهان آخرت، با ظهور قیامت آغاز می‌‌گردد، گفت: قرآن در آیات متعددی از قیامت به «یَوم» [= روز] تعبیر کرده و آن را با وصف‌‌های مختلفی توصیف نموده که هر کدام بیانگر جلوه‌‌ خاصی از آن روز است: «یَومُ القیامه»(سوره قیامت، آیه ۶)، «یَومُ البعث»(سوره رم، آیه۵۶)، «یَومُ الجَمع»(سوره تغابن، آیه ۹)، «یَومُ التَغابُن»(سوره تغابن، آیه ۹)، «یَومُ الحِساب»(سوره غافر،آیه ۲۷)، «یَومُ التَّلاق»(سوره غافر، آیه ۱۵)، «یَومُ التَّناد»(سوره غافر، آیه ۳۲)، «یَومُ الفَصل»(سوره مرسلات، آیه ۳۸)، «یَوم الدِّین»( سوره فاتحه، آیه ۴)، «یَومُ الحَسره»(سوره مریم، آیه ۳۹)، «یومٌ عظیمٌ»( سوره اعراف، آیه۱۵۹و سوره مریم، آیه ۳۷)، «یومٌ کبیرٌ»(سوره هود، آیه ۳)، «یومُ الخُلود»( سوره ق، آیه۲۴)، «یومٌ عسیرٌ»( سوره مدثر، آیه۹) و ... . وی تصریح کرد: هر کدام از این نام‌‌ها بیانگر بُعد خاصی از ابعاد گوناگون قیامت است که با تدبر در آنها می‌‌توان سیمای دقیق‌‌تری از آن روز ترسیم کرد. «قيامت در قرآن كريم با نام‌‌ها و عنوان‌‌هاى مختلف خوانده شده است كه هركدام نشان‏دهنده وضع مخصوص و نظام مخصوص حاكم بر آن است. مثلًا از آن جهت كه همه‌‌ اولين و آخرين در يك سطح قرار مى‏گيرند و ترتيب زمانى آنها از بين مى‏رود «روز حشر» يا «روز جمع» يا «روز تلاقى» خوانده شده است و از آن جهت كه باطن‌‌ها آشكار و حقايقِ بسته و پيچيده باز مى‏شوند «يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ»، يا «روز نشور» ناميده شده است و از آن جهت كه فناناپذير و جاويد است «يوم الخلود» و از آن جهت كه انسان‌‌هايى سخت در حسرت و ندامت فرو مى‏روند و احساس غبن مى‏كنند كه چرا خود را براى چنين مرحله‏اى آماده نكرده‏اند «يوم الحسرة» يا «يوم التغابن» و از آن جهت كه بزرگترين خبرها و عظيم‏ترين حادثه‏هاست «نبأ عظيم» خوانده شده است»؛ (شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۲، ص۵۲۶) ، و از آن جهت که در آن روز همه‌‌ مردگان زنده و بر انگیخته می‌‌شوند «یوم القیامه» و «یوم البعث» خوانده شده، و از آن جهت که اهل دوزخ با فریاد، بهشتیان را ندا داده و از آنان استمداد می‌‌طلبند «یوم التِّناد» خوانده شده، و از آن جهت که در آن روز جزا و پاداش اعمال هر یک از آدمیان معلوم و داده می‌‌شود «یوم الحساب» و «یوم الدّین» خوانده شده، و از آن جهت که آن روز در سیر و حرکتِ هستی و در تعیین سرنوشت نهایی انسان بزرگترین روز به شمار می‌‌آید «یومٌ عظیمٌ» و «یومٌ کبیر» خوانده شده و به دلیل سختی‌‌های سهمناک آن روز «یومٌ عسیر» خوانده شده است.(ابراهیم کلانتری، راز هستی، صص۱۸۴ و ۱۸۵). استاد دانشگاه تهران، با بیان اینکه برزخ هم بخشی از دنیا می‌باشد، گفت: ممکن است به ذهن بعضی از افراد خطور کند که فاصله بین دنیا و آخرت، یوم القیامه است پس برزخ چیست؟ برزخ جزئی از خود دنیا است و در حال حاضر هم وجود دارد و همه ما انسان‌ها هم به عالَم برزخ خواهیم رفت. زمانی که در صور دمیده می‌شود این عالَم دنیا تمام می‌شود و برزخ هم پایان می‌پذیرد. دلیل آن هم این است که خیلی از کارهایی که ما در دنیا انجام می‌دهیم با مرگ تمام نمی‌شود و اثرات نیک و سوء آن رفتار برای انسان اِعمال می‌شود و تا آخر دنیا این ادامه دارد و با مرگ، پرونده انسان بسته نخواهد شد؛ زیرا هنوز آثار اعمال انسان ادامه دارد و در زندگی دیگران و نامه اعمال فرد، تاثیرگذار است. ممکن است فردی در این دنیا کسی را به ناحق مواخذه کرده و آن فرد را رنجیده خاطر کرده باشد، این که تمام نمی‌شود، همین فرد دل شکسته ممکن است باعث گرفتاری یا حتی از بین رفتن فرد دیگری بشود و یا ممکن است زندگی خود را نابود کند و این موج منفی ادامه پیدا کند، آثار این اعمال نیز در دفتر فردی که باعث این اعمال شده است ثبت می‌شود. یا اینکه برعکس، فردی عمل خیری را انجام داده است و باعث شادی دیگران شده است و این موج مثبت ادامه دارد، با اینکه فرد از دنیا رفته است اما حسنات این اعمال در دفتر او نیز ثبت می‌شود. این مطلب به خوبی در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله وسلم) بیان شده است: «مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ وَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ»؛ «كسى كه احداث كند طريقۀ خوبى را، براى اوست اجر و ثواب آن و ثواب هر كس كه عمل كند به آن تا روز قيامت، و كسى كه اختراع كند طريقۀ بدى را، بر اوست گناه و گناه هر كس كه عمل كند به آن تا روز قيامت»؛ (الفصول المختارة من العیون و المحاسن، جلد۱، صفحه۱۳۶).

صفحه ۶ از ۱۰ دکتر کلانتری، ادامه داد: به عنوان مثال آن جنایتی که یزد در ۱۴ قرن پیش انجام داد آیا تمام شده است؟ خیر. همچنان ادامه دارد و آثار کار او همچنان به نامه اعمالش اضافه می‌شود؛ «إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ»؛ پس تا پایان دنیا که این موج‌های اَعمال مثبت و منفی ادامه دارد، حساب و کتاب اعمال باز است. زمانی که به تعبیر قرآن در صور دمیده می‌شود و دنیا پایان می‌یابد، طبق آیات قرآن این حیات مادی به هم می‌خورد و تمام می‌شود؛ اینکه بین تمام شدن این دنیا و آغاز قیامت چقدر فاصله است، در قرآن آیه‌ای وجود ندارد که این فاصله را بیان کرده باشد، ولی برخی از اهل‌بیت علیهم السلام به آن اشاره فرموده‌اند. «وَيَبقَى وَجهُ رَبِّكَ ذُو ٱلجَلَلِ وَٱلإِكرَامِ»؛ «و تنها ذات پروردگارت كه صاحب شكوه و بزرگوارى است، باقى مى‌ماند». (آیه ۲۷ سوره الرحمن) وی خاطرنشان کرد: به اراده خداوند، آخرت آغاز می‌شود و این درس‌هایی است که خود قرآن بیان می‌کند و این درس و دقت‌ها را علم، فلسفه و کلام نمی‌توانند ارائه کنند و به بشر بدهند و این امر فقط توسط وحی برای بشر محقق می‌شود. آیا فقط انسان‌ها محشور می‌شوند؟ خیر، همه موجودات محشور می‌شوند حتی درختان، حیوانات و ... ؛ یعنی همه هستی مجدد حیات پیدا می‌کنند اما حیاتی از نوع حیات اخروی نه حیات دنیوی؛ هر موجودی در همان حدی که خداوند به او ظرفیت داده است محشور می‌شود و همه موجودات برای دنیای اخروی و جاویدان احیاء می‌گردند. تولیت آستان مقدس، در ادامه به بررسی «نتایج فردی و اجتماعی اعتقاد به جهان آخرت» پرداخت و گفت: اعتقاد انسان به جهان آخرت دارای نتایج فردی و اجتماعی متعددی می‌باشد که با ولایت فقیه هم در ارتباط است. نخستین نتیجه این است که در نگاه انسان معتقد به معاد، جهان آخرت استمرار جهان دنیاست و در حقیقت مرگ، پل، گذرگاه و نقطه اتصالی است بین دو جهان، با این تفاوت که جهان دنیا «دار عمل» و جهان آخرت «دار حساب» و نتیجه است. در جهان‌‌بینی مادی، مرگ پایان‌‌بخش حیات است و پس از آن چیزی جز نیستی مطلق وجود نخواهد داشت. هیچ تعبیری در قرآن وجود ندارد که مرگ یعنی فنا و نابودی؛ با این فرق که حیات دنیا، دار عمل و حیات آخرت، دار حساب و جزاء و پاداش است. حال این اعتقاد را با آن چیزی که در لیبرالیسم و مکتب‌های مادی وجود دارد مقایسه کنید؛ در نگاه مادی مرگ یعنی پایان و تمام شدن زندگی و حیات انسان و این را بیان می‌کنند که انسان هرچه می‌تواند از این دنیای مادی باید بهره ببرد! و حلال و حرام برای آن‌ها مطرح نیست. این دو اعتقاد زمین تا آسمان با یکدیگر فرق دارند. دکتر کلانتری، در توضیح دومین نتیجه اعتقاد به جهان آخرت گفت: «جهان آخرت»، آنگاه که به یک باور و اعتقاد راسخ در وجود انسان تبدیل می‌‌شود، بی‌‌گمان در سبک زندگی فردی و اجتماعی این جهانیِ او آثار فراوانی بر جای می‌‌گذارد. همه اعمال خُرد و کلان چنین انسانی به همین دلیل که به جهان آخرت و حسابرسی دقیق آن ایمان دارد و آن را پایان‌‌بخش و محصول نهایی همه افعال و تلاش‌‌های خود در دنیا می‌‌داند، جهت الهی و اًخروی می‌‌یابد. از انسان معتقد به آخرت نه فقط هیچ حرکت، که هیچ سخن و حتی فکر و خیالی سر نمی‌‌زند مگر اینکه در همه آنها آثار وضعی و حسابرسی دقیق اُخروی مورد توجه قرار می‌‌گیرد.

صفحه ۷ از ۱۰ وی اضافه کرد: سبک زندگی و فرهنگ جامعه‌ای که معتقد به آخرت است، متفاوت با فرهنگ جامعه‌ای می‌باشد که معتقد به آخرت نیست. سبک زندگی، اثر عینی فرهنگ و تمدن انسان‌ها است و بر این اساس، تمام وجوه زندگی افرادی که بر اساس این دو مکتب الهی یا مادی زندگی می‌کنند با یکدیگر فرق دارند. استاد دانشگاه تهران، در توضیح سومین نتیجه اعتقاد به جهان آخرت گفت: در نگاه و باور چنین انسانی، حکومت و حاکمان، ساختارها، جهت‌‌گیری‌‌ها و دستورالعمل‌‌های گوناگون اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی که حکومت‌‌ها ابلاغ و به اجرا می‌‌گذارند، از آن جهت که بخش بزرگی از حیات دنیایی و عمل، اخلاق و سبک زندگی انسان‌‌ها را نیز متأثر می‌‌سازند، نمی‌‌توانند جدا از حیات به‌‌هم پیوسته دنیا و آخرت آدمیان قلمداد شوند و در مقوله‌‌ای منهای آخرت قرار گیرند. بدون شک تسلیم حکومت شدن و اطاعت از حاکمان غیر از رضایت قلبی، یک سلسله بایدها و نبایدها و مجموعه‌‌ای از اعمال و اقدامات را متوجه انسان می‌‌کند که در نگاه و باور انسان معتقد به آخرت، همه آنها مو‌‌به‌‌مو در قیامت مورد حسابرسی دقیق قرار خواهند گرفت. وی، در همین راستا، به روایت صفوان جمال اشاره کرد؛ صفوان بن مَهران شتران زیادی داشت که از کرایه دادن آنها، معیشت و زندگی خود را می‌گذراند و از همین جهت به او جمّال می گفتند. نقل می کند که روزی خدمت حضرت امام موسی کاظم(ع) رسیدم. آن حضرت(ع) به من فرمود: «صَفْوَانُ کُلُّ شَیْ ءٍ مِنْکَ حَسَنٌ جَمِیلٌ مَا خَلَا شَیْئاً وَاحِداً» ای صفوان همه چیزِ تو خوب و نیکو است جز یک چیز. سؤال کردم: فدایت شوم آن چیست؟ امام(ع) فرمود: «إِکْرَاؤُکَ جِمَالَکَ مِنْ هَذَا الرَّجُلِ یَعْنِی هَارُونَ » اینکه شتران خود را به این مرد (یعنی هارون خلیفه وقت) کرایه می دهی. عرض کردم «وَ اللَّهِ مَا أَکْرَیْتُهُ أَشَراً وَ لَا بَطَراً وَ لَا لِلصَّیْدِ وَ لَا لِلَّهْوِ وَ لَکِنِّی أَکْرَیْتُهُ لِهَذَا الطریق(یَعْنِی طَرِیقَ مَکَّةَ) وَ لَا أَتَوَلَّاهُ بِنَفْسِی وَ لَکِنِّی أَبْعَثُ مَعَهُ غِلْمَانِی» به خدا سوگند من از روی حرص و سیری و لهو چنین کاری نمی کنم. چون او به راه حج می رود، شتران خود را به او کرایه می دهم. خودم هم خدمت او را نمی کنم و همراهش نمی روم، بلکه غلام خود را همراه او می فرستم. امام(ع) فرمود: «یَا صَفْوَانُ أَ یَقَعُ کِرَاؤُکَ عَلَیْهِمْ؟» آیا از او کرایه طلب داری؟ گفتم: فدایت شوم. آری. امام(ع) فرمود: «أَ تُحِبُّ بَقَاءَهُمْ حَتَّی یَخْرُجَ کِرَاؤُکَ؟» آیا دوست داری او باقی باشد تا باقی کرایه ات را به تو برسد؟ گفتم: آری. امام(ع) فرمود: مَنْ أَحَبَّ بَقَاءَهُمْ فَهُوَ مِنْهُمْ وَ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ کَانَ وَرَدَ النَّارَ، کسی که دوست داشته باشد بقای آنها را، از آنان خواهد بود و هر کس از آنان (دشمنان خدا) باشد، جایگاهش جهنم خواهد بود. صفوان می گوید: فَذَهَبْتُ فَبِعْتُ جِمَالِی عَنْ آخِرِهَا، بعد از این گفتگو با امام کاظم (ع)، تمامی شتران خود را فروختم. وقتی این خبر به هارون رسید، او مرا خواست و به من گفت به من گزارش داده اند که تو شترهای خود را فروخته ای، چرا این کار را کرده ای؟ گفتم: آری فروختم. چون پیر و ناتوان شده ام و غلامانم از عهده این کار برنمی آیند. هارون عصبانی شد و گفت: هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ إِنِّی لَأَعْلَمُ مَنْ أَشَارَ عَلَیْکَ بِهَذَا أَشَارَ عَلَیْکَ بِهَذَا مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ، هرگز هرگز می دانم که تو به اشاره موسی بن جعفر(ع) شتران خود را فروخته ای. به او گفتم: مَا لِی وَ لِمُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ؟ من را با موسی بن جعفر چکار؟ هارون گفت: دَعْ هَذَا عَنْکَ فَوَ اللَّهِ لَوْ لَا حُسْنُ صُحْبَتِکَ لَقَتَلْتُکَ، بس است دیگر. به خدا قسم اگر حق مصاحبت تو با من نبود، تو را می‌کشتم (رجال الکشّی، ج۲، ص۷۴۰، ح۸۲۸).