مطالعات شیعه در غرب
❇️ هشام بن حکم و هلنیسم
✍اهاب بدیوی
🔸مدرس دانشگاه در رشته اندیشهٔ و تاریخ اسلامی. دانشگاه لایدن، هلند
۱۸ نوامبر ۲۰۲۵
@studiesofshia
«او [فرهنگ اسلامی] ادامه و نگهدارندهٔ هلنیسم مسیحی–باستانی است… زمانی خواهد آمد که از درون سنت اسلامی به عقب نگاه کنیم و هلنیسم متأخر را خواهیم فهمید.»
صد سال پیش، کارل بکر در کتاب «مطالعات اسلامی: از شدن و ماهیت جهان اسلامی» نوشت که [فرهنگ]اسلام بر پایهٔ هلنیسم مسیحی–باستانی بنا شده و آن را حفظ کرده است، و روزی خواهد رسید که هلنیسم متأخر را تنها با نگاه از درون سنت اسلامی بتوان فهمید.
بکر در بسیاری جهات درست میگفت. دو قرن نخست اسلام هنوز اقیانوسهای وسیع و ناشناختهای هستند که مملو از بینشهایی دربارهٔ هلنیسم متأخر است؛ بینشهایی که در هیچ جای دیگری جز همین دورهٔ اولیهٔ اسلامی حفظ نشدهاند.
چند وقت پیش در کلاس، سه ساعت تمام جهانبینی و اندیشهٔ هشام بن حکم (زندگی در دهههای میانی قرن هشتم میلادی) را کندوکاو کردیم.
هشام برای من فوقالعاده جذاب است؛ دانش او از سنتهای باستانی از بسیاری از همنسلانش فراتر بود. ابتدا پیرو جهم بن صفوان (متوفی ۱۲۸ ق / ۷۴۵ م) بود، سپس به تشیع امامیه روی آورد و وارد حلقهٔ امام جعفر صادق (ع) (متوفی ۱۴۸ ق / ۷۶۵ م) شد. آنچه هشام را اینقدر جالب میکند، آشنایی عمیقش با اندیشهٔ هلنیستی است. هنوز معلوم نیست که جوامع مسلمان اولیهٔ عراق پیش از ترجمهٔ رسمی متون یونانی با هلنیسم مواجهه داشتهاند یا نه.
بسیار محتمل است – حتی ممکن – که هشام زمانی را در محافل مسیحیان سریانی عراق گذرانده باشد. یک نام بهخصوص به ذهن میرسد: ابوشاکر الدیصانی، که نامش از بردیصان (سدهٔ سوم میلادی) گرفته شده. آیا هشام با اندیشههای دیصانی آشنا بود؟ منابع نشان میدهند که آری.
هر که منبع هشام بوده باشد، او احتمالاً قدیمیترین متکلمی است که ما میشناسیم و پیوندی ملموس و مستقیم میان هلنیسم متأخر و اسلام اولیه برقرار میکند.
یک نمونهٔ روشن ببینیم: ابن قتیبه در کتاب «عیون الأخبار» مناظرهای میان هشام و یک موبَد پارسی (روحانی زرتشتی) را نقل کرده است.
از هشام پرسیدند: آیا چیزی بیرون از عالم یا جهان وجود دارد؟ پاسخ داد: «پس از پایان[نهایت مکانی] جهان، هیچچیز نیست.» برای توضیح به موبَد گفت: اگر فرض کنی دستت را از لبهٔ عالم بیرون دراز میکنی، حتی تصورش هم ممکن نیست، چون آنجا «هیچچیز» وجود ندارد.
به نظر میرسد هشام وجود خلأ را نفی میکرد. اما این آزمایش فکری «دست در لبهٔ عالم» از خودش نبود؛ ریشهاش به متفکر و دانشمند یونان باستان، آرخیتاس تارنتومی (متوفی حدود ۳۴۷ ق.م) – دوست افلاطون – برمیگردد.
آرخیتاس همین ایده را مطرح کرده بود: «فرض کن عالم محدود است و من در یکی از مرزهایش ایستادهام. چه چیزی مانع میشود که دستم را از این حد بیرون ببرم؟ هیچچیز.»
آیا آرخیتاس منبع نهایی هشام بود؟ به احتمال بسیار زیاد؛ و احتمالاً از طریق زنجیرهای از واسطههای هلنیستی، سدههای پایانی باستان و سریانی قرون وسطای اولیه به او رسیده بود.
به هر حال، پژوهش دربارهٔ بقای اندیشهٔ هلنیستی در متون اولیهٔ اسلامی – بهویژه ادبیات شیعی – هنوز تقریباً کاملاً ناشناخته و دستنخورده باقی مانده است.
منبع
#حتما_ببینید #به_اشتراک_بگذارید
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
Rasad19.pdf
حجم:
16M
#معرفی_مقاله #شرق_شناسی
@studiesofshia
💠 مجله رصد شماره 19 (پاییز 1404) منتشر شد.
✅حضرت فاطمه (س) در نگاه غربیان: تقابل، توصیف و تأمل
✅ اوانجلیستها و صهیونیستها؛ همپیمانی سیاسی با تمایزات و تضادهای شدید الهیاتی
✅الهیات در خدمت سیاست: بازخوانی صهیونیستی کتاب مقدس در آثار جوئل ریچاردسون
✅ مستشرقی در خدمت صهیونیسم: تحلیل دیدگاههای آخرالزمانی ریچارد لندز
✅معرفی مراکز اسلامپژوهی و ایرانپژوهی در اسرائیل (2): دانشگاه عبری اورشلیم
✅ روایت هالیوود از نجات و نابودی: دگرگونی مفهوم منجیگرایی
#حتما_ببینید #به_اشتراک_بگذارید
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
❇️ بورسیه تحصیلی دانشگاه Radboud، هلند
🎓مقطع: ارشد
📚رشتههای تحصیلی در دانشکدههای:
حقوق
هنر
مدیریت
علوم اجتماعی
علوم پایه
⏱️ مهلت درخواست: ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶
🌐 اطلاعات بیشتر
#حتما_ببینید #به_اشتراک_بگذارید
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
6098948224719527681_469145225020078.pdf
حجم:
440.7K
مقالۀ جیوانی ماریا مارتینی راجع به نقش شمس مغربی در انتقال معارف ابن عربی و سلسلۀ اکبری (حاتمی) به ایران
Muḥammad Šīrīn Maġribī (d. 810/1408) as a Key Agent in the Transmission of Akbarī Silsilas Giovanni Maria Martini
#ابن_عربی
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
❇️ بورسیه تحصیلی دانشگاه مونترال، کانادا
🎓مقطع: دکتری، ارشد، کارشناسی
📚رشتههای تحصیلی: تمامی رشتهها
⏱️مهلت درخواست: ۱ فوریه ۲۰۲۶
🌐 اطلاعات بیشتر
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
هدایت شده از تبلیغ بین المللی اسلام
-5634492730352525565_469266834061206.pdf
حجم:
15.9M
#معرفی_کتاب #مسلمانان #آمریکا
@Allah4all
برای کسانی که به تاریخ اسلام در آمریکا علاقه دارند: دایرة المعارف تاریخ مسلمانان آمریکایی
#حتما_ببینید #به_اشتراک_بگذارید
مرجع تخصصی #تبلیغ_بین_المللی_اسلام
@Allah4all
مطالعات شیعه در غرب
#معرفی_کنفرانس #فلسفه_اسلامی @studiesofshia ❇️ هفتمین کنفرانس سالانه فلسفه اسلامی · زمان: ۵-۷ دسام
هفتمین کنفرانس سالانه فلسفه اسلامی بزودی در تاریخ 5-7 دسامبر در دانشگاه هاروارد برگزار خواهد شد.
https://eitaa.com/studiesofshia/1587
هدایت شده از مطالعات شیعه در غرب
#فراخوان #مطالعات_اسلامی #حوزه
@studiesofshia
❇️ فرصت های شغلی و تحصیلی ویژه حوزویان در خارج از کشور
1. بورسیه پژوهشی دانشگاه ییل
2. حمایت دلاری از مقاله، کتب و پایان نامه مرتبط
3. جذب دانشیار مطالعات اسلامی در دانشگاه هارتفورد
4. جذب هیأت علمی در حیطه روحانیت و مراقبت های معنوی اسلامی - دانشگاه هارتفورد
5. جذب استادیار مطالعات ادیان در دانشگاه دی پال، شیکاگو
6. هفتمین کنفرانس سالانه فلسفه اسلامی ،دانشگاه هاروارد
7. پژوهشگر مهمان در مطالعات ادیان، کالج دیفاینس، اوهایو
8. جذب استاد/دانشیار در مطالعات عربی اسلامی - دانشگاه میشیگان
9. درخواست استاد/دانشیار در مطالعات عربی - اسلامی در دانشگاه میشیگان
10. بورسیه های ارشد در دانشگاه آکسفورد برای علوم انسانی (حقوق، تاریخ اسلام، مدیریت، حکمرانی و...)
11. فهرست کنفرانس های مختلف با موضوع مطالعات اسلامی در سراسر جهان برای نوامبر 2025 (10 آبان - 9 آذر)
12. بورسیه مرکز مطالعات اسلامی آکسفورد در مقطع ارشد و دکتری
13. بورسیه تحصیلی دانشگاه Galway, ایرلند
14. بورسیه تحصیلی دانشگاه Kassel، آلمان
15. کنفرانس بینالمللی حسابداری و مالی اسلامی ۲۰۲۶ – برلین
16. کنفرانس بینالمللی مالی اسلامی ۲۰۲۶ - سنگاپور
17. بیستمین کنفرانس بینالمللی بانکداری، مالی و تجارت اسلامی – لندن ۲۰۲۶
18. بورسیه شایستگی دانشگاه آمستردام برای ارشد
19. فراخوان عضویت پژوهشی ۲۰۲۷-۲۰۲۶ مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون
20. فراخوان مقاله درباره "فلسفه آموزش دینی اسلامی" برلین
21. مطالعات اسلامی در میان شکافها در عصر بحران و بیعدالتی جهانی
22. بورسیه دانشگاه حمد بن خلیفه (HBKU) برای دانشجویان بینالمللی در مقاطع ارشد و دکترا
23. فرصت شغلی دانشگاه لودویگ-ماکسیمیلیانس مونیخ (LMU)
24. بورسهای تمیم و سِناد در مؤسسه دوحه
25. بورسیه دانشگاه محمد بن زاید برای علوم انسانی - امارات
26. دو موقعیت پژوهشی پُستدکتری — «مطالعات اسلامی پس از غزه» و «رویکردهای بینرشتهای و روشهای تجربی در مطالعات اسلامی» — دانشگاه تورنتو
و.... (در حال به روزرسانی)
🔹در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر و مشاوره در کانال @studiesofshia عضو شده و با ذکر دقیق سؤال به آیدی @ebnosiam پیام دهید
🔴 کپی مجاز نیست؛ ارسال فقط بصورت بازارسال (فوروارد) مجاز است
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
نقد و واکاوی حمله مسلمانان به کاروانهای تجاری قریش در ماههای آغازین هجرت برای کسب درآمد از دیدگاه مستشرقین.pdf
حجم:
437.6K
📚 نقد و واکاوی حمله مسلمانان به کاروانهای تجاری قریش در ماههای آغازین هجرت برای کسب درآمد از دیدگاه مستشرقین
✍️ مهدیه پاکروان
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
هدایت شده از مطالعات شیعه در غرب
23.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#نشست_تخصصی
@studiesofshia
✳️ قم و اورشلیم – تورهای فکری معاصر در ایران - بخش پنجم (5 - 7)
🔹קוֹם וירושלים — סיור אינטלקטואלי עכשווי באירן, חלק 5
🔸سخنران: رابرت گلیو؛ شیعه پژوه و رئیس بخش مطالعات عربی دانشگاه اکستر
🔺مکان: کتابخانه ملی اسرائیل / زبان انگلیسی - عبری
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
❇️ بورسیه تحصیلی دانشگاه ملی استرالیا
🎓مقطع: کارشناسی، ارشد
📚رشتههای تحصیلی: تمامی رشتهها بجز پزشکی
⏱️مهلت درخواست: ۳۱ می ۲۰۲۶
🌐 اطلاعات بیشتر
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia
#معرفی_همایش #قرآن_پژوهی
@studiesofshia
❇️ سمپوزیوم بینالمللی «قرآن: پیوند سنت و مدرنیته در جستجوی فهمی نو»
❇️ The Qurʾān – Bridging Tradition and Modernity in Search of Understanding
🔹 دانشگاه وین و سامانهی زوم | ۹ و ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ 🔹
«موسسه الهیات و معارف اسلامی» در دانشگاه تربیت مدرس کارلسروهه با همکاری دانشکده الهیات کاتولیک دانشگاه وین در روزهای ۹ و ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ یک سمپوزیوم بیناللملی با عنوان «قرآن: پیوند سنت و مدرنیته در جستجوی فهمی نو» برگزار خواهد کرد.
در توضیحات این برنامه آمده است:
این همایش بینالمللی، دانشگاهیان، پژوهشگران و دانشجویان را به یک هماندیشی علمی ژرف دربارهی عرصهی پویا و دگرگونشوندهی مطالعات قرآنی فرامیخواند. این رویداد که حاصل همکاری مشترک دانشگاه تربیت مدرس کارلسروهه و دانشگاه وین است، میدانی زنده برای بازاندیشی در رویکردهای کلاسیک به قرآن، در پرتو چالشهای فکری، اجتماعی و اخلاقی جهان معاصر، فراهم میآورد. این همایش با عبور از چارچوبهای تفسیری مرسوم، افقهای گوناگون فکری، روششناختی، و فرهنگی را در تلاشی همگانی برای دستیابی به فهمی بازیافته، به یکدیگر پیوند میزند.
این همایش، با در بر گرفتن گسترهای از نوآوریهای هرمنوتیکی (برخاسته از نظریه ادبی، زبانشناسی و نقد تاریخی) تا تأثیرات عقلگرایی مدرن، علم و واقعیتهای اجتماعی-سیاسی، زمینهای برای تأمل نقادانه فراهم میسازد تا بررسی شود که قرآن چگونه میتواند همچنان با ضرورتی انکارناپذیر و معنایی ژرف پیام خود را به گوش روزگار ما برساند.
چرایی و بایستگی
از قرن نوزدهم میلادی، تفسیر قرآن همواره عرصهی تنشی زایا میان پاسداشت سنت و ضرورت رویارویی با اندیشهی مدرن بوده است. متکلمان و اندیشمندان در سراسر جهان، همواره با این پرسش بنیادین دستوپنجه نرم کردهاند که چگونه میتوان هم به ریشههای استوار سنت تفسیری وفادار ماند و هم به واقعیتهای اجتماعی پرشتاب زمانه — از خیزش پارادایمهای علمی تا چالشهای عدالت، جنسیت، و کثرتگرایی — پاسخی درخور داد.
این همایش با عطف به همین ضرورت فکری برگزار میشود و میکوشد گفتمان آکادمیک در حوزهی هرمنوتیک قرآنی را گامی به پیش برد. این امر از طریق تمرکز بر روششناسیهای جدیدی محقق میشود که از دقت انتقادی و تعهد اجتماعی توأمان برخوردارند و هدف، علاوه بر ثبت این تلاشها، کمک به بالندگی آنهاست. این گردهمایی، با حضور مشارکتکنندگانی از سراسر جهان، بر افقهای تفسیری گوناگون قرآن در عصر حاضر و در پهنهی زبانها، فرهنگها و نظامهای معرفتی متنوع، پرتو میافکند.
این برنامه روزهای ۹ و ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۹ و ۲۰ آذر ۱۴۰۴) در تالار شورای ریاست، یونیورسیتتسرینگ ۱ (ورودی ۸، طبقه ۲)، ۱۰۱۰ وین از ساعت ۱۰ الی ۱۵ به وقت وین برگزار میشود.
🔗فهرست ارائه ها
🔗لینک زوم
🔗سایت سمپوزیوم
#حتما_ببینید #به_اشتراک_بگذارید
مرجع تخصصی #مطالعات_شیعه_در_غرب
@studiesofshia