⭕️ افشای همکاری راهبردی پکن و تهران در جنگ الکترونیک
💬 الیستر کروک دیپلمات و افسر سابق MI6 انگلیس:
🔹 ایران پیش از جنگ ۱۲ روزه از سیستم ناوبری Google استفاده میکرد، اما پس از جنگ بهطور کامل به سیستم ناوبری Beidou چین روی آورده است. ردیابی یا اخلال در این سیستم، عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار است.
🔸 چین بزرگترین کشتی اطلاعاتی و جاسوسی خود را در دریای عمان مستقر کرده و این کشتی، اطلاعات دشمن را بهصورت لحظهای به ایران منتقل میکند. این موضوع به آن معناست که موشکهای ایران دیگر وابسته به GPS نیستند و با قطع GPS نمیتوان آنها را از کار انداخت.
🔹 چین همچنین رادارهایی در اختیار ایران قرار داده که قادرند هواپیماهای رادارگریز دشمن را از فاصله ۶۰۰ کیلومتری شناسایی کنند.
🔸 افزون بر این، چین همان سیستم ناوبری پیشرفتهای را که نقش مهمی در برتری پاکستان مقابل هند داشت، اینبار بهصورت گستردهتر و کاملتر در اختیار ایران قرار داده است.
⭕️اندیشکدۀ آمریکایی: ایران میتواند زیرساخت نفتی کل منطقه را بزند
🔹مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل آمریکا (CSIS) در گزارشی تحلیلی، هشدار داده که در صورت هرگونه حمله به ایران، تهران هیچ خط قرمزی نخواهد داشت و به احتمال زیاد، تمام زیرساختهای نفتی کشورهای حاشیۀ خلیجفارس را هدف قرار میدهد.
▫️۴ سناریوی اخلال در عرضۀ نفت خلیجفارس چه خواهد بود؟
🔸اختلال در صادرات نفت ایران: اگر آمریکا یا اسرائیل بخواهند صادرات ایران را از طریق محاصرۀ جزیره خارک یا توقیف نفتکشها مختل کنند، قیمت جهانی نفت دستکم ۱۰ تا ۱۲ دلار جهش میکند. اما واکنش ایران غیرقابلپیشبینی و برای متحدان آمریکا خطرناک خواهد بود.
🔹اخلال ایران در تنگۀ هرمز: ایران میتواند با پهپاد، موشک و مینهای دریایی، عبور ۱۸ میلیون بشکه نفت را متوقف کند. این اقدام باعث خروج اپراتورهای کشتیرانی و جهش شدید قیمت نفت میشود.
🔸حمله به تأسیسات نفتی ایران: این مسیر، قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار میرساند. تخریب زیرساختهای ایران، عرضه را برای طولانیمدت قطع کرده و واکنشی پشیمانکننده از سوی ایران بهدنبال خواهد داشت.
🔹حملۀ ایران به تأسیسات نفتی منطقه (محتملترین سناریو): در این وضعیت، ایران مستقیماً میادین و پایانههای صادراتی کشورهای حاشیۀ خلیجفارس را هدف قرار میدهد. قیمت نفت به بالای ۱۳۰ دلار جهش میکند و نهتنها نفت، بلکه صادرات گاز در منطقه نیز بهکلی متوقف میشود.
▫️چرا دور زدن تنگۀ هرمز غیرممکن است؟
💬طبق گزارش CSIS، مسیرهای جایگزین بسیار محدودند:
🔸عربستان: کمتر از نیمی از صادراتش قابلیت تغییر مسیر دارد.
🔹امارات: بخشی از صادراتش را از طریق بندر فجیره انجام میدهد اما بازهم یکسوم صادراتش در صورت بستهشدن هرمز، عملاً محصور میشود.
🔸عراق، کویت، بحرین و قطر: هیچ مسیر جایگزینی ندارند و صادراتشان بهصفر میرسد.
💬بلومبرگ:
🔹سرنوشت تنگه هرمز، پرسش میلیارد دلاری این روزهاست
🔸افزایش نرخ کرایه نفتکشها پس از بستن کوتاه مدت بخشی از تنگه هرمز توسط ایران
🔹معاملات به بالاترین سطح هفتماهه رسید
⭕️روز گذشته در دانشگاه صنعتی شریف چه گذشت؟
🔹 براساس گزارشهای دریافتی، در جریان تجمعات دیروز در محوطۀ این دانشگاه، شماری از دانشجویان معترض اقدام به شعارهایی با مضمون سلطنتطلبانه کردند. در مقابل، گروه دیگری از دانشجویان که حامل پرچم جمهوری اسلامی ایران بودند و شعارهای انقلابی سر میدادند، حضور داشتند.
🔸 دیگر دانشجویان دانشگاه که در مسجد دانشگاه برنامۀ از پیش اعلامشده داشتند، در واکنش به شعارهای سیاسی لیدرها، شعار «مرگ بر شاه» سر دادند.
🔹 این نخستینبار نیست که رفتار بخشی از دانشجویان این دانشگاه در کانون توجهات قرار میگیرد. در پاییز سال ۱۴۰۱ نیز انتشار اخباری دربارۀ فحاشیهای رکیک و تجمعاتی با محوریت «مختلطشدن سلفسرویسهای دانشگاه» جامعۀ دانشگاهی را شوکه کرده بود.
🔸 در آن زمان نیز سطح مطالبات مطرحشده از سوی معترضان، با توجه به جایگاه علمی والای دانشگاه شریف، با واکنشهای تند و تعجب کارشناسان همراه شد. بهنظر میرسد فاصله میان انتظارات عمومی از یک نهاد علمی نخبهپرور و برخی رفتارهای سیاسیـاجتماعی در این دانشگاه، به شکافی عمیق تبدیل شده است.
🔹 جامعهشناسان و کارشناسان مسائل فرهنگی، تکرار این دست وقایع را ساده و گذرا نمیبینند. بهباور آنها، ریشۀ این ناهنجاریها را باید در چند عامل مهم جستوجو کرد:
1⃣ رشد تکبعدی و بحران هویت: تمرکز بیش از حد بر آموزشهای فنی و تخصصی و غفلت از تربیت اخلاقی و اجتماعی، نسلی از دانشجویان را پرورش داده که ممکن است از نظر علمی در بالاترین سطوح باشند، اما از مهارتهای تعامل مدنی و تحملپذیری سیاسیـاجتماعی فاصله گرفتهاند.
2⃣فاصله از معنویت: بهگفتۀ تحلیلگران، ضعف بنیانهای معنوی و اخلاقی در سبک زندگی مدرن، قشر جوان را در مواجهه با تنشها بهسمت خشونت و پرخاشگری سوق میدهد.
3⃣تأثیرپذیری از سبک زندگی غربی: برخی جامعهشناسان تأکید میکنند که الگوبرداری ناقص از سبک زندگی غربی، بدون در نظر گرفتن بسترهای فرهنگی و بومی، به نوعی سرگشتگی هویتی دامن زده است که نتیجۀ آن، اولویتبندی عجیب مطالبات (مانند مصرف دخانیات و مختلطشدن سلف) و بروز خشونت فیزیکی در فضای دانشگاه است.
🔸 با وجود این حوادث تلخ، تأکید ناظران و فعالان دانشگاهی بر این نکته است که «قاطبه دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف» از این رفتارهای ناهنجار مبرا هستند.
🔹 اکثریت دانشجویان که بهدنبال علم و پیشرفت هستند، خواستار حفظ امنیت و آرامش در محیط دانشگاه میباشند. این رویدادها را زیبندۀ یکی از بهترین و اثرگذارترین دانشگاههای کشور نمیدانند و معتقدند که این تنشها به سرمایۀ اجتماعی این نهاد علمی لطمه میزند.
🔸 حادثه دیروز در دانشگاه شریف، زنگ خطری جدی برای مدیران آموزشی و نهادهای فرهنگی است. عبور از تجمع و اعتراض بهسمت درگیری فیزیکی و استفاده از سلاح سرد، نشاندهندۀ اوج بحران در تعاملات سیاسیـاجتماعی دانشگاه است.
🔹 بهنظر میرسد برای التیام این زخمها و جلوگیری از تنشهای بعدی، نیازمند بازتعریف فضای گفتوگو، تقویت کرسیهای آزاداندیشی و بازگشت به اخلاقمداری در دانشگاه هستیم.
⭕️ استدلال نادرست
🔹تحلیل معمول مبنی بر اینکه ترامپ به دلیل نگرانی از انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ به ایران حمله نخواهد کرد، بر پایه یک مدل سادهانگارانه از رفتار سیاسی او قرار دارد. این دیدگاه با روانشناسی ترامپ، ساختار سیاست خارجی آمریکا و پویایی انتخابات سازگار نیست.
🔸ابتدا، ترامپ سیاست خارجی را صحنهای برای نمایش قدرت میبیند، نه محاسبه هزینه-فایده حزبی. او در گذشته با اقداماتی مانند ترور سردار سلیمانی علیرغم مخالفت ها در آمریکا یا خروج از برجام، نشان داد که به ایجاد لحظات نمادین علاقهمند است و عملیات محدود را ابزار تغییر روایت داخلی میداند.
🔹دوم، ساختار نهادی آمریکا به رئیسجمهور اختیارات گستردهای در اقدام نظامی میدهد. کنگره معمولاً پس از عمل وارد میشود و تاریخ نشان میدهد عملیات کوتاه مانند حمله ریگان به لیبی یا کلینتون به کوزوو، هزینه انتخاباتی جدی ایجاد نکردهاند. دستگاه امنیت ملی ایالات متحده اغلب چنین اقداماتی را تشویق میکند.
🔸سوم، در انتخابات میاندورهای، رأیدهندگان بر مسائل داخلی مانند اقتصاد و مهاجرت تمرکز دارند و سیاست خارجی اولویت پایینی دارد. پایگاه ترامپ نیز نمایش قدرت را نشانه رهبری قوی میشمارد، نه عامل بیثباتی.
🔹در نهایت، استدلال نزدیکی انتخابات ناقص است. عوامل بازدارنده واقعی شامل ارزیابی امنیتی از پیامدهای منطقهای، هزینههای عملیاتی و محاسبات نمادین ترامپ هستند؛ انتخابات تنها عامل حاشیهای است.
🖊حامد حق پناه
⭕️ عملیات تضعیف کننده دشمن
🔹مجموع اقدامات فعلی دشمن را میتوان در قالب یک عملیات تضعیفکننده دانست که هدف آن متزلزل کردن نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت با اجرای متعدد عملیاتهای رسانهای و شناختی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی است تا بر نظامات تصمیمسازی و تصمیمگیری کشور تاثیر گذاشته و آنها را از تعادل خارج کند.
🔸بنابراین تمام اقدامات دشمن از گسیل نیرو و محاصره، صحبتهای تبلیغاتی و متعدد ترامپ و رسانههای غربی تا اقدامات ایذایی امنیتی اخیر همگی در این چارچوب تحلیل میشود. این نیاز دشمن نیز هست زیرا هم فشار را در طول مذاکرات افزایش میدهد و هم زمینهساز و تسهیلگر سناریوهای جنگی آنها است.
🔹 این مدل پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز اجرا شده بود. دلیل اجرای آن نیز از حیث راهبردی، این است که ایران و محور مقاومت، بازیگرانی پیچیده و شبکه محور هستند، بنابراین اگر بتوانند تعادل روانی - رفتاری و انسجام شناختی خود را حفظ کنند، با اصل انعطافپذیری، با محیط پرآتش سازگار شده، سرعت و گستره نبرد را به مرور افزایش داده و باعث برهم زدن نظم محاسباتی دشمن میشوند.
🔸بنابراین از نظر اتاق فکر حریف اگر آن حلقه اول یعنی تعادل روانی - رفتاری و انسجام شناختی فرماندهی ایران بهم بخورد، زمان و فضا به سود آنها به جریان میافتد. در ماجرای حزبالله به وضوح دیدیم که دشمن با اجرای عملیات پیجری، بیش از هر چیز این تعادل روانی حزبالله را برهم زد و فرماندهی حزب نیز با تلاش بسیار موفق شد به مرور تعادل خود را بازیابد. اگر به موقعیت فعلی برگردیم، احیای مجدد ناآرامیها در ایران که دشمن روی آن حساب ویژه باز کرده(نمونه: وقایع اخیر دانشگاهها) میتواند بخشی از همین طراحی برهم زدن تعادل درونی کشور باشد تا شاخص ضربهپذیری از خارج افزایش یابد. راهکار چیست؟
محلل
▫️حضرت آیتالله خامنهای در دیدار ۱۲ اسفند ۱۳۸۹ با گروهی از کارکنان وزارت اطلاعات فرمودند:
🔹" یکی از ضررها در جنگ این است که دشمن روحیه پیدا کند. اگر روحیه پیدا کرد، حملاتش را تشدید میکند ............ باید به دشمن ضربه بزنید. ما دو نوع ضربه زدن داریم؛ یکی جلوگیری از ضربه مورد امید دشمن است، این مهم است که او بخواهد کاری کند؛ ولی ما مانعش بشویم. یکی هم این است که به خودش ضربه بزنیم و دست و پایش را قطع کنیم. دستگاه ما باید بسیار هوشیار باشد."
🔸این دیدگاه در واقع می تواند به نوعی عملیات پیشدستانه بومی ایران باشد که در آن ما با شناسایی و پیشبینی طرحهای حریف، از پیاده شدن آنها پیشگیری میکنیم. سپس با قطع بازوان اجرایی و تهاجم به ساختارها و اهداف دشمن در قالب ضربات مرحلهبندی شده و هماهنگ در زمان مناسب، روحیه حریف را تضعیف و نبض توان عملیاتی آن را میگیریم. بدین ترتیب با طراحی و اجرای اقدامات متعدد تهاجمی روحیه و انسجام فکری طرف مقابل بهم خورده و می توانیم حریف را مدیریت کنیم.
محلل
🔹مفهوم محوری در این طراحی، حفظ و تداوم ضربآهنگ عملیات است. مشکل اصلی نظریات عملیات پیشدستانه کلاسیک صرفاً مشکلات ما در حوزه سیاست داخلی و خارجی، اطلاعات، ضداطلاعات، و عملیات نیست که باعث می شود پیادهسازی آن غیرممکن یا بسیار سخت شود بلکه مشکل اصلی این است که یک ضربه دفعتی احتمالا نه تنها منجر به آرام گرفتن دشمن نشده بلکه آن را جریتر می سازد(مطالعه موردی: عملیات طوفان الاقصی). در جمعبندی این بحث باز هم از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در همان دیدار استفاده می کنیم؛ ایشان فرمودند:
🔸"نگاه تهاجمی باید داشت؛ یعنی حتماً بهترین دفاع همچنان که معروف است، هجوم است در قالب دفاعی. اگر کسی در لاک دفاعی رفت، شکست خورده، باید تهاجم کرد. تهاجم کردن معنایش این نیست که دفاع نکنیم، معنایش این است که ماوراءِ دفاع، یک حرکت تهاجمی باید انجام بگیرد به دشمن. آن وقت، دشمن آرام میگیرد. در همه این اقدامات باید این را در نظر داشت."
محلل
⭕️کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و استقرار دیکتاتوری بنام رضا قلدر
🔹️سوم اسفند ۱۲۹۹، یکی از نقاط عطف و سرنوشتساز در تاریخ معاصر ایران است،روزی که با ورود نیروهای قزاق به فرماندهی رضاخان میرپنج به تهران، فصل تازهای در کشور گشوده شد. برای درک چرایی وقوع این کودتا، باید به اوضاع آشفته ایران در سالهای پس از جنگ جهانی اول نگاه کرد. کشور از هر سو دچار هرجومرج بود، از شمال تا جنوب، ناامنی بیداد میکرد، راهها ناامن شده بودند، قحطی بزرگ بخش عظیمی از جمعیت را از بین برده بود و دولت مرکزی در تهران عملاً حاکمیتی بر اغلب نقاط کشور نداشت. از سوی دیگر، جنبشهای اعتراضی و استقلالطلبانه مانند نهضت جنگل به رهبری شهید میرزا کوچکخان در گیلان و قیام شیخ محمد خیابانی در آذربایجان، هراس عمیقی را در دل قدرتهای خارجی و نیز خوانین و زمینداران داخلی ایجاد کرده بود.
🔸در چنین فضایی، انگلیس که پس از خروج رقیب دیرینهاش، روسیه تزاری، خود را بی رقیب میدید، به دنبال تثبیت نفوذ همهجانبه خود در ایران بود. لندن ابتدا تلاش کرد با قرارداد ۱۹۱۹، ایران را به نوعی تحتالحمایه خود درآورد، اما مخالفت گسترده مردمی و ملیّون و همچنین عدم تصویب این قرارداد در مجلس، نقشه آنان را نقش بر آب کرد. با اینحال، پیروزی بلشویکها در روسیه و نگرانی از نفوذ اندیشههای انقلابی به هندوستان، انگلیسیها را بر آن داشت تا راه دیگری برای تأمین منافع خود بیابند. آنان به این نتیجه رسیدند که ایجاد یک دولت مرکزی مقتدر و دست نشانده، که بتواند امنیت را برقرار کرده و مانع نفوذ کمونیسم شود، بهترین گزینه است. این شد که طرح کودتا به جای قرارداد، در دستور کار قرار گرفت.
🔹️نقش انگلیس در طراحی و اجرای این کودتا، چنان آشکار است که حتی مهرههای اصلی آن نیز بعدها به آن اذعان کردند. ژنرال آیرونساید، فرمانده نیروهای انگلیسی در شمال ایران، مأموریت یافت تا زمینههای کودتا را فراهم کند. اولین گام، برکناری افسران روسی قشون قزاق و جایگزینی آنان با ایرانیان بود. آیرونساید پس از بررسیهای خود، رضاخان را که از میان افسران قزاق برخاسته بود، بعنوان برجستهترین فرد ایرانی برگزید و راه را برای فرماندهی او هموار کرد. اسناد وزارت خارجه آمریکا نیز گواهی میدهند که کودتاچیان حتی پیش از ورود به تهران، از سفارت انگلیس پول دریافت کرده بودند و افسران رابطی مانند کلنل اسمایس، هماهنگیهای لازم را انجام داده بودند.
💬سرانجام در شامگاه سوم اسفند، حدود دو هزار قزاق به فرماندهی رضاخان بدون مقاومت جدی وارد تهران شدند و ادارات دولتی را تصرف کردند. احمدشاه قاجار که توان مقابله نداشت، ناچار به پذیرش واقعیت شد و فرمان نخست وزیری سیدضیاءالدین طباطبایی و وزارت جنگ رضاخان را صادر کرد. با این کودتا، دوره جدیدی از تاریخ ایران آغاز شد که اگرچه هرجومرج را پایان داد و امنیت نسبی را برقرار کرد، اما به قیمت استقرار دیکتاتوری و وابستگی به بیگانه تمام شد. دیکتاتوری که ۵۷ سال به طول انجامید و با سرنگونی آن در بهمن ۱۳۵۷، پرونده پهلوی برای همیشه بسته شد.
🖊 #حسین_نجفی