💬بلومبرگ:
🔹سرنوشت تنگه هرمز، پرسش میلیارد دلاری این روزهاست
🔸افزایش نرخ کرایه نفتکشها پس از بستن کوتاه مدت بخشی از تنگه هرمز توسط ایران
🔹معاملات به بالاترین سطح هفتماهه رسید
⭕️روز گذشته در دانشگاه صنعتی شریف چه گذشت؟
🔹 براساس گزارشهای دریافتی، در جریان تجمعات دیروز در محوطۀ این دانشگاه، شماری از دانشجویان معترض اقدام به شعارهایی با مضمون سلطنتطلبانه کردند. در مقابل، گروه دیگری از دانشجویان که حامل پرچم جمهوری اسلامی ایران بودند و شعارهای انقلابی سر میدادند، حضور داشتند.
🔸 دیگر دانشجویان دانشگاه که در مسجد دانشگاه برنامۀ از پیش اعلامشده داشتند، در واکنش به شعارهای سیاسی لیدرها، شعار «مرگ بر شاه» سر دادند.
🔹 این نخستینبار نیست که رفتار بخشی از دانشجویان این دانشگاه در کانون توجهات قرار میگیرد. در پاییز سال ۱۴۰۱ نیز انتشار اخباری دربارۀ فحاشیهای رکیک و تجمعاتی با محوریت «مختلطشدن سلفسرویسهای دانشگاه» جامعۀ دانشگاهی را شوکه کرده بود.
🔸 در آن زمان نیز سطح مطالبات مطرحشده از سوی معترضان، با توجه به جایگاه علمی والای دانشگاه شریف، با واکنشهای تند و تعجب کارشناسان همراه شد. بهنظر میرسد فاصله میان انتظارات عمومی از یک نهاد علمی نخبهپرور و برخی رفتارهای سیاسیـاجتماعی در این دانشگاه، به شکافی عمیق تبدیل شده است.
🔹 جامعهشناسان و کارشناسان مسائل فرهنگی، تکرار این دست وقایع را ساده و گذرا نمیبینند. بهباور آنها، ریشۀ این ناهنجاریها را باید در چند عامل مهم جستوجو کرد:
1⃣ رشد تکبعدی و بحران هویت: تمرکز بیش از حد بر آموزشهای فنی و تخصصی و غفلت از تربیت اخلاقی و اجتماعی، نسلی از دانشجویان را پرورش داده که ممکن است از نظر علمی در بالاترین سطوح باشند، اما از مهارتهای تعامل مدنی و تحملپذیری سیاسیـاجتماعی فاصله گرفتهاند.
2⃣فاصله از معنویت: بهگفتۀ تحلیلگران، ضعف بنیانهای معنوی و اخلاقی در سبک زندگی مدرن، قشر جوان را در مواجهه با تنشها بهسمت خشونت و پرخاشگری سوق میدهد.
3⃣تأثیرپذیری از سبک زندگی غربی: برخی جامعهشناسان تأکید میکنند که الگوبرداری ناقص از سبک زندگی غربی، بدون در نظر گرفتن بسترهای فرهنگی و بومی، به نوعی سرگشتگی هویتی دامن زده است که نتیجۀ آن، اولویتبندی عجیب مطالبات (مانند مصرف دخانیات و مختلطشدن سلف) و بروز خشونت فیزیکی در فضای دانشگاه است.
🔸 با وجود این حوادث تلخ، تأکید ناظران و فعالان دانشگاهی بر این نکته است که «قاطبه دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف» از این رفتارهای ناهنجار مبرا هستند.
🔹 اکثریت دانشجویان که بهدنبال علم و پیشرفت هستند، خواستار حفظ امنیت و آرامش در محیط دانشگاه میباشند. این رویدادها را زیبندۀ یکی از بهترین و اثرگذارترین دانشگاههای کشور نمیدانند و معتقدند که این تنشها به سرمایۀ اجتماعی این نهاد علمی لطمه میزند.
🔸 حادثه دیروز در دانشگاه شریف، زنگ خطری جدی برای مدیران آموزشی و نهادهای فرهنگی است. عبور از تجمع و اعتراض بهسمت درگیری فیزیکی و استفاده از سلاح سرد، نشاندهندۀ اوج بحران در تعاملات سیاسیـاجتماعی دانشگاه است.
🔹 بهنظر میرسد برای التیام این زخمها و جلوگیری از تنشهای بعدی، نیازمند بازتعریف فضای گفتوگو، تقویت کرسیهای آزاداندیشی و بازگشت به اخلاقمداری در دانشگاه هستیم.
⭕️ استدلال نادرست
🔹تحلیل معمول مبنی بر اینکه ترامپ به دلیل نگرانی از انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ به ایران حمله نخواهد کرد، بر پایه یک مدل سادهانگارانه از رفتار سیاسی او قرار دارد. این دیدگاه با روانشناسی ترامپ، ساختار سیاست خارجی آمریکا و پویایی انتخابات سازگار نیست.
🔸ابتدا، ترامپ سیاست خارجی را صحنهای برای نمایش قدرت میبیند، نه محاسبه هزینه-فایده حزبی. او در گذشته با اقداماتی مانند ترور سردار سلیمانی علیرغم مخالفت ها در آمریکا یا خروج از برجام، نشان داد که به ایجاد لحظات نمادین علاقهمند است و عملیات محدود را ابزار تغییر روایت داخلی میداند.
🔹دوم، ساختار نهادی آمریکا به رئیسجمهور اختیارات گستردهای در اقدام نظامی میدهد. کنگره معمولاً پس از عمل وارد میشود و تاریخ نشان میدهد عملیات کوتاه مانند حمله ریگان به لیبی یا کلینتون به کوزوو، هزینه انتخاباتی جدی ایجاد نکردهاند. دستگاه امنیت ملی ایالات متحده اغلب چنین اقداماتی را تشویق میکند.
🔸سوم، در انتخابات میاندورهای، رأیدهندگان بر مسائل داخلی مانند اقتصاد و مهاجرت تمرکز دارند و سیاست خارجی اولویت پایینی دارد. پایگاه ترامپ نیز نمایش قدرت را نشانه رهبری قوی میشمارد، نه عامل بیثباتی.
🔹در نهایت، استدلال نزدیکی انتخابات ناقص است. عوامل بازدارنده واقعی شامل ارزیابی امنیتی از پیامدهای منطقهای، هزینههای عملیاتی و محاسبات نمادین ترامپ هستند؛ انتخابات تنها عامل حاشیهای است.
🖊حامد حق پناه
⭕️ عملیات تضعیف کننده دشمن
🔹مجموع اقدامات فعلی دشمن را میتوان در قالب یک عملیات تضعیفکننده دانست که هدف آن متزلزل کردن نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت با اجرای متعدد عملیاتهای رسانهای و شناختی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی است تا بر نظامات تصمیمسازی و تصمیمگیری کشور تاثیر گذاشته و آنها را از تعادل خارج کند.
🔸بنابراین تمام اقدامات دشمن از گسیل نیرو و محاصره، صحبتهای تبلیغاتی و متعدد ترامپ و رسانههای غربی تا اقدامات ایذایی امنیتی اخیر همگی در این چارچوب تحلیل میشود. این نیاز دشمن نیز هست زیرا هم فشار را در طول مذاکرات افزایش میدهد و هم زمینهساز و تسهیلگر سناریوهای جنگی آنها است.
🔹 این مدل پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز اجرا شده بود. دلیل اجرای آن نیز از حیث راهبردی، این است که ایران و محور مقاومت، بازیگرانی پیچیده و شبکه محور هستند، بنابراین اگر بتوانند تعادل روانی - رفتاری و انسجام شناختی خود را حفظ کنند، با اصل انعطافپذیری، با محیط پرآتش سازگار شده، سرعت و گستره نبرد را به مرور افزایش داده و باعث برهم زدن نظم محاسباتی دشمن میشوند.
🔸بنابراین از نظر اتاق فکر حریف اگر آن حلقه اول یعنی تعادل روانی - رفتاری و انسجام شناختی فرماندهی ایران بهم بخورد، زمان و فضا به سود آنها به جریان میافتد. در ماجرای حزبالله به وضوح دیدیم که دشمن با اجرای عملیات پیجری، بیش از هر چیز این تعادل روانی حزبالله را برهم زد و فرماندهی حزب نیز با تلاش بسیار موفق شد به مرور تعادل خود را بازیابد. اگر به موقعیت فعلی برگردیم، احیای مجدد ناآرامیها در ایران که دشمن روی آن حساب ویژه باز کرده(نمونه: وقایع اخیر دانشگاهها) میتواند بخشی از همین طراحی برهم زدن تعادل درونی کشور باشد تا شاخص ضربهپذیری از خارج افزایش یابد. راهکار چیست؟
محلل
▫️حضرت آیتالله خامنهای در دیدار ۱۲ اسفند ۱۳۸۹ با گروهی از کارکنان وزارت اطلاعات فرمودند:
🔹" یکی از ضررها در جنگ این است که دشمن روحیه پیدا کند. اگر روحیه پیدا کرد، حملاتش را تشدید میکند ............ باید به دشمن ضربه بزنید. ما دو نوع ضربه زدن داریم؛ یکی جلوگیری از ضربه مورد امید دشمن است، این مهم است که او بخواهد کاری کند؛ ولی ما مانعش بشویم. یکی هم این است که به خودش ضربه بزنیم و دست و پایش را قطع کنیم. دستگاه ما باید بسیار هوشیار باشد."
🔸این دیدگاه در واقع می تواند به نوعی عملیات پیشدستانه بومی ایران باشد که در آن ما با شناسایی و پیشبینی طرحهای حریف، از پیاده شدن آنها پیشگیری میکنیم. سپس با قطع بازوان اجرایی و تهاجم به ساختارها و اهداف دشمن در قالب ضربات مرحلهبندی شده و هماهنگ در زمان مناسب، روحیه حریف را تضعیف و نبض توان عملیاتی آن را میگیریم. بدین ترتیب با طراحی و اجرای اقدامات متعدد تهاجمی روحیه و انسجام فکری طرف مقابل بهم خورده و می توانیم حریف را مدیریت کنیم.
محلل
🔹مفهوم محوری در این طراحی، حفظ و تداوم ضربآهنگ عملیات است. مشکل اصلی نظریات عملیات پیشدستانه کلاسیک صرفاً مشکلات ما در حوزه سیاست داخلی و خارجی، اطلاعات، ضداطلاعات، و عملیات نیست که باعث می شود پیادهسازی آن غیرممکن یا بسیار سخت شود بلکه مشکل اصلی این است که یک ضربه دفعتی احتمالا نه تنها منجر به آرام گرفتن دشمن نشده بلکه آن را جریتر می سازد(مطالعه موردی: عملیات طوفان الاقصی). در جمعبندی این بحث باز هم از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در همان دیدار استفاده می کنیم؛ ایشان فرمودند:
🔸"نگاه تهاجمی باید داشت؛ یعنی حتماً بهترین دفاع همچنان که معروف است، هجوم است در قالب دفاعی. اگر کسی در لاک دفاعی رفت، شکست خورده، باید تهاجم کرد. تهاجم کردن معنایش این نیست که دفاع نکنیم، معنایش این است که ماوراءِ دفاع، یک حرکت تهاجمی باید انجام بگیرد به دشمن. آن وقت، دشمن آرام میگیرد. در همه این اقدامات باید این را در نظر داشت."
محلل
⭕️کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و استقرار دیکتاتوری بنام رضا قلدر
🔹️سوم اسفند ۱۲۹۹، یکی از نقاط عطف و سرنوشتساز در تاریخ معاصر ایران است،روزی که با ورود نیروهای قزاق به فرماندهی رضاخان میرپنج به تهران، فصل تازهای در کشور گشوده شد. برای درک چرایی وقوع این کودتا، باید به اوضاع آشفته ایران در سالهای پس از جنگ جهانی اول نگاه کرد. کشور از هر سو دچار هرجومرج بود، از شمال تا جنوب، ناامنی بیداد میکرد، راهها ناامن شده بودند، قحطی بزرگ بخش عظیمی از جمعیت را از بین برده بود و دولت مرکزی در تهران عملاً حاکمیتی بر اغلب نقاط کشور نداشت. از سوی دیگر، جنبشهای اعتراضی و استقلالطلبانه مانند نهضت جنگل به رهبری شهید میرزا کوچکخان در گیلان و قیام شیخ محمد خیابانی در آذربایجان، هراس عمیقی را در دل قدرتهای خارجی و نیز خوانین و زمینداران داخلی ایجاد کرده بود.
🔸در چنین فضایی، انگلیس که پس از خروج رقیب دیرینهاش، روسیه تزاری، خود را بی رقیب میدید، به دنبال تثبیت نفوذ همهجانبه خود در ایران بود. لندن ابتدا تلاش کرد با قرارداد ۱۹۱۹، ایران را به نوعی تحتالحمایه خود درآورد، اما مخالفت گسترده مردمی و ملیّون و همچنین عدم تصویب این قرارداد در مجلس، نقشه آنان را نقش بر آب کرد. با اینحال، پیروزی بلشویکها در روسیه و نگرانی از نفوذ اندیشههای انقلابی به هندوستان، انگلیسیها را بر آن داشت تا راه دیگری برای تأمین منافع خود بیابند. آنان به این نتیجه رسیدند که ایجاد یک دولت مرکزی مقتدر و دست نشانده، که بتواند امنیت را برقرار کرده و مانع نفوذ کمونیسم شود، بهترین گزینه است. این شد که طرح کودتا به جای قرارداد، در دستور کار قرار گرفت.
🔹️نقش انگلیس در طراحی و اجرای این کودتا، چنان آشکار است که حتی مهرههای اصلی آن نیز بعدها به آن اذعان کردند. ژنرال آیرونساید، فرمانده نیروهای انگلیسی در شمال ایران، مأموریت یافت تا زمینههای کودتا را فراهم کند. اولین گام، برکناری افسران روسی قشون قزاق و جایگزینی آنان با ایرانیان بود. آیرونساید پس از بررسیهای خود، رضاخان را که از میان افسران قزاق برخاسته بود، بعنوان برجستهترین فرد ایرانی برگزید و راه را برای فرماندهی او هموار کرد. اسناد وزارت خارجه آمریکا نیز گواهی میدهند که کودتاچیان حتی پیش از ورود به تهران، از سفارت انگلیس پول دریافت کرده بودند و افسران رابطی مانند کلنل اسمایس، هماهنگیهای لازم را انجام داده بودند.
💬سرانجام در شامگاه سوم اسفند، حدود دو هزار قزاق به فرماندهی رضاخان بدون مقاومت جدی وارد تهران شدند و ادارات دولتی را تصرف کردند. احمدشاه قاجار که توان مقابله نداشت، ناچار به پذیرش واقعیت شد و فرمان نخست وزیری سیدضیاءالدین طباطبایی و وزارت جنگ رضاخان را صادر کرد. با این کودتا، دوره جدیدی از تاریخ ایران آغاز شد که اگرچه هرجومرج را پایان داد و امنیت نسبی را برقرار کرد، اما به قیمت استقرار دیکتاتوری و وابستگی به بیگانه تمام شد. دیکتاتوری که ۵۷ سال به طول انجامید و با سرنگونی آن در بهمن ۱۳۵۷، پرونده پهلوی برای همیشه بسته شد.
🖊 #حسین_نجفی
⭕️ ۱۰ نکته درباره شکاف میان تهدیدات نظامی آمریکا و واقعیت میدانی جنگ با ایران
⓵ استقرار نیروهای آمریکا پیش از این هفته، همانگونه که در همان زمان اشاره کردم، با یک نمایش قدرت (Show of Force) برای تقویت موضع مذاکره سازگار بود، نه یک عملیات جدی نظامی. هرچند این وضعیت تا حدی در حال تغییر است، اما نیروهای هوایی آمریکا در خاورمیانه همچنان از نظر توان رزمی در سطحی پایینتر از نیروی هوایی اسرائیل قرار دارند؛ نیرویی که سال گذشته در جریان نبرد بهسرعت دچار فرسایش عملیاتی شد. هرگونه کارزار هوایی آمریکا نیز جهشی کیفی نسبت به آنچه در «جنگ دوازدهروزه» رخ داد نخواهد بود.
⓶ اعزام شمار زیادی هواپیمای سوخترسان (Tanker) به خاورمیانه، بدون استقرار گسترده همزمان جنگندهها، نشان میدهد که نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) قصد دارد هواپیماهای تهاجمی خود را خارج از برد آسان موشکهای کوتاهبرد ایران مستقر کند؛ یعنی در آنسوی خاورمیانه یا حتی دورتر، مانند قبرس یا دیهگو گارسیا. این امر بهطور چشمگیری نرخ تولید سورتی پروازی (Sortie Generation) را در مقایسه با پرواز از پایگاه العدید در قطر و دیگر پایگاههای حاشیه خلیج فارس کاهش خواهد داد. پایگاههایی که دقیقاً برای چنین رویاروییای ایجاد شدهاند اما اکنون با توجه به حجم موشکهای کوتاهبردی که ایران به سمت آنها نشانه رفته، عملاً بلااستفادهاند.
⓷ نیروهای دریایی ایالات متحده (USN) در منطقه در مجموع به توان پرتابی (Throw-weight) واقعبینانهای معادل ۳۰۰ تا ۴۰۰ فروند موشک تاماهاوک قدیمی در اختیار دارند که برای یک کارزار ضربتی پایدار علیه ایران بهشدت ناکافی است. یادآوری میشود که نیروی دریایی آمریکا حدود یک دهه پیش در یک حمله واحد به اهداف مرتبط با تسلیحات کشتارجمعی در سوریه نزدیک به ۸۰ موشک شلیک کرد که بخش عمدهای از آنها سرنگون شدند. در شرایط فعلی، ناوگروه آمریکا واقعبینانه تنها دو یا سه آتشبار موشکی (Missile Salvo) علیه اهداف نقطهایِ دفاعشده در اختیار دارد، پیش از آنکه مهماتش به پایان برسد.
⓸ قابلیتهای تهاجمی و تدافعی ایران قابل توجه است و در هفتههای اخیر بهطور آشکار از سوی چین تقویت شده است. هرگونه حمله به خاک ایران—همانند جنگ دوازدهروزه—ناگزیر باید با اتکا به مجموعه محدودی از مهمات دورایستا (Standoff Munitions) انجام شود. اسرائیل، که انتظار میرود در هرگونه حمله مشارکت کند، بهطور قطع ذخایر مهماتی خود را کامل تجدید نکرده است. این مسئله بهشدت تابآوری رزمی (Combat Endurance) نیروهای ائتلاف آمریکا و اسرائیل را محدود میکند.
⓹ چین و روسیه در حال ارائه اطلاعات (Intelligence Feed) به ایران هستند. میتوان انتظار داشت ایران در سطح تاکتیکی تصویر بسیار دقیقی از تحرکات آمریکا و اسرائیل داشته باشد.
⓺ در پی جنگ دوازدهروزه و اعتراضات ماه گذشته در ایران، شبکه عملیاتی موساد بهاحتمال زیاد مستهلک شده و نمیتوان انتظار داشت سهم معناداری در تلاش جنگی ایفا کند.
⓻ ایران همچنان از قابلیت قابلتوجهی در بهکارگیری نیروهای نیابتی (Proxy Capability) در سراسر منطقه برخوردار است. نیروهای نیابتی ایران در عراق و یمن عملاً دستنخورده باقی ماندهاند. حزبالله در لبنان در جنگ دوازدهروزه وارد عمل نشد، اما میتوان انتظار داشت در صورت وقوع یک جنگ منطقهای (نبرد آخرالزمانی فراگیر) مشارکت کند.
⓼ هیچ نیروی زمینی قابلتوجهی از سوی آمریکا مستقر نشده و ایران نیز دو هفته پیش تمامی همکاران بومیِ وابسته (Compradors) آنها را بازداشت کرده است. بنابراین، هیچ مسیر عملی برای تغییر رژیم واقعی در ایران وجود ندارد. در ایران شخصیتی مانند دلسی رودریگز وجود ندارد که به یک کودتای نیابتی علاقهمند بوده و بتواند شرایط آن را بهطور پیچیده مهیا کند.
⓽ تأسیسات آمریکا در خلیج فارس و سفارت آسیبپذیر ایالات متحده در عراق (و سفارت نسبتاً کمآسیبپذیرتر در بیروت) تاکنون تخلیه نشدهاند. تخلیه این تأسیسات معمولاً نشانهای کوتاهمدت و هشداردهنده از جنگ قریبالوقوع است.
⓾ در مجموع، تحرکات نظامی فعلی آمریکا در خاورمیانه با هدف فراهم کردن یک گزینه نظامی برای ترامپ در صورت تصمیم به استفاده از زور علیه ایران انجام شده است. زیرا استقرارهای قبلی اعتبار بازدارنده نداشتند.
اما ادعای اینکه جنگ لزوماً قریبالوقوع است یا اینکه این نیروی فعلی برای مأموریت عظیم پیش رو (ایران کشوری با ۹۰ میلیون جمعیت و دژی جغرافیایی) کفایت میکنند، غیرمسئولانه است. نتانیاهو بهشدت خواهان جنگ است (جنگی که آمریکا به نیابت از او بجنگد)، اما ترامپ احتمالاً به دنبال یک توافق است. و قابل توجه است که گزارشات از ایران حاکی از آن است که شاید چنین توافقی در حال شکلگیری باشد.
▫️آمریکانا به نقل از اکانت نظامینویس Armchair Warlord
⭕️ سلاح سری ابرقدرتکُش ایران؟!
🔹ایستادگی و مقاومت در برابر قدرتهای بزرگ، حاصل احساسات نیست. جمهوری اسلامی به خوبی میداند چه چیزی در چنته دارد که طرف مقابل را برای حمله به ایران مردد کرده است...
🔸#رهبر_معظم_انقلاب در سخنان اخیر خود فرمودند: خطرناکتر از ناوهای آمریکا، سلاحی است که این ناوها را به قعر دریا میفرستد.
🔹خیلیها تصور میکنند وقتی جمهوری اسلامی در برابر ابرقدرتهایی مثل ناتو و ایالات متحده میایستد و قد علم میکند، این صرفاً شعار است!!
🔸اما در سیاست بینالملل و شرایط کنونی جهان، هیچ کشوری بدون داشتن پشتوانه واقعی، ریسک درگیری با ابرقدرتها بویژه ابرقدرتی که فرمانش در دست آدم دیوانهای مثل ترامپ است را نمیپذیرد...
🔹جمهوری اسلامی ایران در طول ۴۷ سال تحریم و تهدید و فشار، سبکی جدید از معماری بازدارندگی با ترکیبی از فناوریهای رزمی بومی، شبکههای مقاومت منطقهای، جنگ نامتقارن و مهمتر از همه اراده تصمیمگیری مستقل، ساخته تا در شرایطی مانند امروز بتواند معادله میدان را عوض کند.
🔸تجربه نشان دادهاست که رهبری معظم انقلاب نه اهل محاسبات اشتباه است و نه اسیر هیجانِ کلام میشوند.
🔹و هر واژهای که بر زبان میآورند، برآمده از شناخت دقیق و واقعبینانهای از توان ملی و ظرفیتی بازدارنده است که پشتوانهاش ایمان، فناوری و قدرت راهبردی کشور است.
🖊 #حسن_باویر