#حمایت_پایان_نامه 📢 مؤسسه تخصصی فقه الطب (طبنا) از پایان نامه های حوزوی سطح سه و چهار حوزه علمیه (همچنین ارشد و دکتری دانشگاهی) حمایت پژوهشی و علمی می کند. 🌐 @tebona _____________________ ◀️ براساس این گزارش، پایان نامه های حوزوی سطح سه و چهار حوزه علمیه در زمینه روایات طبی و فقه پزشکی مورد حمایت قرار خواهند گرفت، این حمایت ها شامل: 🔹تعیین موضوع 🔸هدایت مستمر علمی و پژوهشی 🔹همراهی کامل استاد راهنما و مشاور 🔸ارتباط با اساتید مجرب حوزوی 🔹جلسات مستمر پژوهشی و آموزشی پایان نامه نویسی 🔸موضوعات کاربردی فقه پزشکی و روایات طبی 🌐 @tebona ✅ طلاب و دانشجویان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر به شماره 09107555328 پیامک ارسال نمایند و یا با آیدی @tebona_admin در پیام رسان ایتا در ارتباط باشند. —------------------------------------- ⏮ موسسه طِبُنا ☑️ ایتا: https://eitaa.com/tebona ☑️ سروش: https://sapp.ir/tebona .

#یادداشت_اختصاصی 📢«کرونایسم» در هندسه معرفتی عالمان مذهب! ✍️یادداشت تفصیلی حجت الاسلام علی امیری، مدیر موسسه فقه الطب، طبنا: 🌐 @tebona _____________________ ◀️ با موضوع واکاوی مبانی معرفتی عالمان امامیه در مواجهه با موضوعات نوپدید پزشکی و پاندمی ویروس «کرونا»، از منظر تاریخ پزشکی، فلسفه علم، مدرنیسم و طب قدیم 🔹 به زودی از سایت و کانال موسسه طبنا... —------------------------------------- ⏮ موسسه طِبُنا ☑️ ایتا: https://eitaa.com/tebona ☑️ سروش: https://sapp.ir/tebona .

. ✍️ یادداشت اختصاصی حجت الاسلام امیری، فردا در سایت و کانال موسسه طبنا منتشر می شود. 🌐 @tebona _________________ ◀️ این اثر علمی - تحلیلی در حدود 30 صفحه، به واکاوی تفصیلی هندسه معرفتی عالمان امامیه در بخوردهای معرفتی با پدیده‌ها و پاندمی‌های پزشکی پرداخته است. ◀️ این یادداشت در چارچوب بحث‌های جاری در حوزه مبانی معرفتی دین، از خلال این زاویه نگریسته شده است که بنیان‌های نانوشته معرفتی عالمان دین و نهاد‌های حوزوی به پزشکی و عرصه سلامت چیست، و تآثیر این مبانی در مواجهه با بحران‌های نوپدیدی چون امراض پاندمیک چگونه تحلیل می‌شود. ◀️ در نهایت این یادداشت کوشیده است تا با ارائه الگو درست و سرمشقی صحیح در بخوردهای معرفتی با پدیده‌ها و پاندمی‌های پزشکی راهکاری نو ارائه داده باشد. 🔹 همچنین برای اولین بار این یادداشت همراه با خوانش لحنی و روخوانی صوتی توسط گوینده محترم، جناب آقای علیجانی منتشر می شود. —------------------------------------- ⏮ موسسه طِبُنا ☑️ ایتا: https://eitaa.com/tebona ☑️ سروش: https://sapp.ir/tebona .

#یادداشت_اختصاصی 📌 فایل PDF | نسخه مناسب چاپ در ابعاد A4 📢«کرونایسم» در هندسه معرفتی عالمان مذهب! ———————————— ✍️یادداشت تفصیلی حجت الاسلام علی امیری، مدیر موسسه فقه الطب، طبنا، با موضوع واکاوی مبانی معرفتی اندیشوران دینی در مواجهه با موضوعات نوپدید پزشکی و پاندمی ویروس «کرونا»، از منظر تاریخ پزشکی، فلسفه علم، مدرنیسم و طب قدیم 🌐 @tebona

#یادداشت_اختصاصی 📌 فایل PDF | نسخه مناسب مطالعه در تلفن همراه 📢«کرونایسم» در هندسه معرفتی عالمان مذهب! ———————————— ✍️یادداشت تفصیلی حجت الاسلام علی امیری، مدیر موسسه فقه الطب، طبنا، با موضوع واکاوی مبانی معرفتی اندیشوران دینی در مواجهه با موضوعات نوپدید پزشکی و پاندمی ویروس «کرونا»، از منظر تاریخ پزشکی، فلسفه علم، مدرنیسم و طب قدیم 🌐 @tebona

#یادداشت_اختصاصی 📢«کرونایسم» در هندسه معرفتی عالمان مذهب! ✍️ یادداشت اختصاصی حجت الاسلام علی امیری، مدیر موسسه فقه الطب 🔹از منظر تاریخ پزشکی، فلسفه علم، مدرنیسم و طب قدیم... ◀️ متن کامل یادداشت در سایت موسسه طبنا (جهت انتشار در سایت ها و خبرگزاری ها): 👇👇👇👇👇👇👇👇 http://tebona.ir/2020/04/%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%a7%d8%a6%db%8c%d8%b3%d9%85-%d8%af%d8%b1 .

. «کرونائیسم» در هندسه معرفتی عالمان مذهب! ✍️یادداشت تفصیلی حجت الاسلام علی امیری، مدیر موسسه فقه الطب، طبنا 🌐 @tebona —————————————— 🔹 بسم الله الرحمن الرحیم 🔔 1. مَدخل مَقال! 🔳 (1 – 1) فیل در تاریکی! 🔸حکایت تحلیل‌های کرونایی برخی دانشوران امامیه، حکایت همان مردمانی است که با لمس یک فيل در حجره‌ای تاريک به فراخور درک خويش، هرکدام تشریحی ارئه می‌کنند. آن که دستش به خرطوم فیل رسيده، آن را «ناودان» می‌نامد و آنکه گوش زبان بسته را مسح نموده، آن را «بادبزن» می‌خواند و دیگری که دست بر پايش سوده، آن را به «ستون» مانند می‌کند. اما جملگی غافل از آن که «در کف هر کس اگر شمعي بُدي / اختلاف از گفتشان بيرون شدي»! 🔹 معرفت آدمی به حقائق، بر مدار بینش و دانش او از واقعیات این عالم می‌چرخد و واقعیات نیز بسته به زاویه دید ناظر، صور مختلفی را نشان می‌دهد، همچنان که یک مجسمه «چند منظری» با تغییر زاویه دید، به شما شکل متفاوتی ارائه می‌کند. 🌐 @tebona 🔳 (1 – 2) از «شک مقدس» تا «جهاز هاضمه»! 🔹 آنکه از زاویه اخباریگری می‌نگرد، لاجرم با ساده انگاری از یک روایت معتبره «عدم سرایت» را نتیجه می‌گیرد! دیگری هم که شریفه «لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ...» را مشق کرده، «کوویید 19» را جنگ‌افزار بیولوژیک یهود تفسیر می‌کند و آن را در جهت تعدیل جمعیت و مطابق با نظریه «مالتوس» بیان می‌دارد! آن دیگری نیز که عِرق عُشّ آل‌محمد (ص) دارد، دفع دخل می‌کند از «قم هراسی»! 🌐 @tebona 🔸 اربابان بصیرت اما! خامه به دست می‌گیرند و آن را «توطئه شب انتخابات» می‌نویسند و در غایت تحلیل، آن را دعوای اقتصادی چین و ایالات متحده می‌نامند و مدیران مسئولیت‌گریزِ کاخ‌نشین را نشانه می‌روند! برخی هم از باب «ضمانات قهریه»، فقه بیماری «کرونا» را استخراج کرده و محتکران را در قوطی می‌کنند. 🔹 کم نیستند متخصصانی که عمری موش کتاب‌خانه‌های پزشکی بوده‌اند و کرونا را یک پاندمی طبیعی و حاصل یک جهش ژنی می‌دانند و بر خفاش‌های محترم، اُف و لعنت می‌فرستند. مومنین و مومنات اما! در راستای سلسله آزمایشات الهی آخرالزمانی، چله التجاء و تضرع به درگاه باری (عز شأنه) را تجویز عمومی می‌کنند. 🌐 @tebona 🔸 در این وانفسا عِدادی هم آب را گل‌آلود کرده و عقده گشایی مذهبی می‌کنند و طلاب چینی را مقصر ماجرا و شفاء را فقط در ید خداوند باری می‌دانند. مُفَکرانی هم با دغدغه خرافه‌ستیزی، شمشیر زیر گلوی طب قدیم می‌نهند و دواء و درمان‌های زبان بسته طب سنتی را روی چوبه‌دار «شبه علم» می‌برند و با لگد «توسعه علمی» آن را حلق آویز می‌کنند و بر لزوم وایتکس‌پاشی در حلق بیماران مفلوک، تاکید می‌ورزند. 🌐 @tebona 🔹 عده‌ای هم خود را آماج بدگمانی قرار داده و کرونا را پروژه از قبل تعریف شده در فیلم «شیوع Contagion» می‌دانند و مانند کاراکتر «آلن» در این فیلم، آن را یک کلاه گشاد از سوی کارتل‌های واکسن‌سازی تحلیل می‌کنند. هر کدام از این تحلیل‌ها در عین حالی که می‌تواند صواب باشد و برآمده از یک «شک مقدس»، همانگونه هم می‌تواند غلط بوده و برآمده از «جهاز هاضمه»! 🌐 @tebona 🔳 (1 – 3) غایت مقال! 🔸 راقم این سطور اما، دأبش این بوده و این خواهد بود، که از زاویه‌ای به پیرامون بنگرد که کمتر چشمی از آن سو نظاره می‌کند. به همین مقصود و فارغ از جنبه‌های طبی کرونا ویروس، و صد البته در چارچوب بحث‌های جاری در حوزه مبانی معرفتی دین، در سیاهه پیش‌رو صرفا از خلال این زاویه نگریسته شده است که بنیان‌های معرفتی نانوشته عالمان دین و نهاد‌های حوزوی به پزشکی و عرصه سلامت چیست، و تاثیر این مبانی در مواجهه با بحران‌های نوپدیدی چون امراض پاندمیک چگونه تحلیل می‌شود؟ 🌐 @tebona 🔹 در نهایت، غایت این مقال ارائه الگویی درست و سرمشقی صحیح در برخوردهای معرفتی با موضوعات پزشکی است، این قلم کوشیده تا از وادی تحلیل علمی و اِمعانِ فقاهی دور نشود، تا چه قبول افتد و چه در نظر آید. 👇👇👇ادامه یادداشت .

. 👆👆👆 ادامه یادداشت (قسمت دوم) 🔔 2. پیشینه‌ی قابل اعتماد! 🔳 (2 – 1) سرگشتگی اطبای قدیم! 🔹 بر اهل فن پوشیده نیست که جمهور اطبای متقدم در توصیف علل امراض و تبیین اسباب کِسالات با مشکلات و تردیدهای جدی روبرو بوده‌اند. این را می‌شود از تناقضات توصیفی و تعریفی در علل، اسباب و علائم این عارضه‌ها دریافت. 🌐 @tebona 🔸 فی المثل برخی از متقدمینِ اطباء، در الگوی توضیحی مرض وبا آن را ذیل عنوان «حُمّیات» ارائه کرده‌اند، شماری نیز همچون «میرزا احمد تنکابنی» وبا را گونه‌ای از «اسهال وبایی» و پاره‌ای از متطببین نیز آن را هم‌سِنخ «هیضه» می‌دانند. اندک اعجوبه‌هایی نیز بوده‌اند که علت‌ وبا را در «اجرام علوی» و «کواکب ثابته» می‌‌دانستند و از سر مقارنه شمس و مریخ، به دنبال اسباب ممرضه‌ی وبا می‌جستند! 🌐 @tebona 🔹 قلیل کسانی نیز چون «کریمخان کرمانی» بساط صوفیانه پهن می‌کردند و سرنوشت خود را به تقدیر می‌سپردند، و به حکمِ شریفه‌ی «أَيْنَمَا تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَة» قرار در «هوای وبایی» را، بر فرار ترجیح می‌دادند. با اندک تتبعی سرگشتگی اطبای قدیم در سبب‌شناسی (اتیولوژی) و همه‌گیرشناسی (اِپیدمیولوژی) و آسیب‌شناسی (پاتولوژی) برخی امراض مسری روشن می‌شود. 🌐 @tebona 🔸 از بای بسم الله تا تای تمت امور طبیعیه طب قدیم، مالامال است از اباطیل شاخداری چون بساطت اُسطُقُساط اربعه – بخوانید موهومات اربعه! – و یا تُرهات بی‌حاصلی چون اَبحاث ارواح، قوا و افعال! و البته خَروار خَروار فرضیه‌سازی‌های بی‌برکتِ بلغمی و سوداوی که حقیقتاً «لا یشبع بطناً و لا یرضی...»! تبیین خبط‌های فاحش تشریحی و مغلوطات آناتومیک آن نیز، بماند در وقت دِگر! (بخوانند طالبان علم، بخش تشریح آناتومی قلب و توصیف سیستم چرخه گردش خون طب قدیم را!) 🌐 @tebona 🔳 (2 – 2) عیب می جمله چو گفتی، هنرش نیز بگو! 🔹 همانگونه که این سرگشتگی را نقص می‌دانم، توانایی طب قدیم را در درمان و پیشگیری، نقطه قوت آن می‌دانم لذا تمام نکته در این نهفته و تمام راز این سخن، در این خوابیده است که اساساً باید بین الگوهای توضیحی – توصیفی طب قدیم با پروتکل‌های بهداشتی – درمانی آن تفاوت قائل شد. 🔸 به باور نگارنده، شالوده درمانی طب قدیم و پایه‌های بهداشتی آن، ریشه در ریل‌گذاری‌ها و پی‌ریزی‌های انبیاء الهی علیهم السلام دارد. برای تبیین مقصود، این مثال روشنگر مطلب است، هنگامی که طبیب نسخه‌ و دارویی تجویز می‌کند، بیمار فقط تاثیر و نتیجه درمانی را می‌بیند و از مکانیسم دواء و چگونگیِ کارگراُفتادن دارو بی‌اطلاع است. حال اگر این بیمار برای تبیین سازوکار اثر گذاری دارو، به فرضیه‌سازی اشتباه و حدس و گمان‌های غلط روی آورد، هیچ خللی به صحت دارو و تجویز درست طبیب وارد نمی‌کند. 🌐 @tebona 🔹 به همین دلیل هم، حتی اگر عمده توضیحات و توصیفات طب قدیم در پاتولوژی و اتیولوژی بیماری اشتباه باشد، هیچ خللی به غالب دستورات پیشگیرانه و درمانی آن وارد نمی‌شود. چرا که بنابر مَطمَح نگارنده، علم طب در افق وحی طلوع کرده و در همان سده‌های نخستین خلقت، تمامی علوم معاش از جمله دانش طب به سِدرة المُنتَهیٰ رسیده است و برای تمدنی که غایت آن «عبودیت» طراحی شده، تابش این خورشید وحیانی، کافی و وافی خواهد بود. 🌐 @tebona 🔸 درازنای تاریخ علم بشر بر این گواه است که دخل و تصرفات بعضاً مشرکانه یونان باستان در امور طبیعیه و همچنین ذهن فرضیه‌ساز آنان در ضرب کردن سکه حدس و گُمان و غالب کردن آن به نام سبب‌شناسی و علت‌شناسی امراض، چنان گَرد شبه‌علم را بر این دانش وحیانی پاشید، که آن را زیر خرواری از خرافات مدفون کرد و فی‌الحال چاره‌ای جز این نیست که برای استخراج الماس‌های وحیانی علم طب، صیادانی به قلب این معدن زده و با اَلک‌های پژوهشی، خروار خروار شبه‌علم یونان باستان را به نیت یافتن الماس‌های طبی بیخته کنند. 🌐 @tebona 👇👇👇ادامه یادداشت .

. 👆👆👆 ادامه یادداشت (قسمت سوم) 🔳 (2 – 3) افتراق بین الگوها! 🔹 نکته سزاوارِ ذکر اینجاست، که علی‌رغم سرگشتگی‌ طب قدیم در تبیینِ توصیفی برخی امراض، همواره رویه اغلب حکما و اسلوب طب قدیم بر التزام عملی به مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها پیشگیرانه و احترازات درمانی در رویارویی با امراض مسری هولناک بوده است. پاره‌ای از آن‌ها که متفقٌ‌علیه عموم حکمای طب قدیم در مواجهه با این دست امراض است، به صورت فهرست‌وار بدین شرح می‌باشد: 🌐 @tebona 🔸 الف) راهکارهای پیشگیرانه: 1. قرنطینه بحری و بری در هوای وبایی 2. تنظیف مساکن و معابر 3. ایزولاسیون بیمار جهت کاهش سرایت 4. ممانعت از ورود بهایم و سِباع و حشرات به مساکن و معابر 6. جداسازی قرابت چاه‌ مَبال با چاه آب خوراکی 7. جابجایی از منزل طاعونی 8. پاکسازی نهرها و آب انبار دیارات، حتی برخی از این احترازات، مانند «ترک سرزمین طاعونی» جواز روایی نیز دارد. (بخوانند مشتاقان تفقه، روایات ذیل «بَابُ جَوَازِ الْفِرَارِ مِنْ مَکَانِ الْوَبَاءِ وَ الطَّاعُونِ» در باب بیستم «أَبْوَابُ الِاحْتِضَارِ وَ مَا يُنَاسِبُه‏» در مجموعه گرانسنگ «وسائل الشیعه» را!) 🌐 @tebona 🔹 ب) راهکارهای درمانی: 1. تقلیل دم 2. استعمال منضجات و مسهلات 3. تنقیه خلط فاسد 4. استعمال بخورات 5. مداخلات اسعافی در حُمیات و دوران بحران 6. مدیریتِ تغذیه، نور، تهویه، رایحه و ملبس بیماران 7. پایش نبض و تنفس 8. اعمال یداوی چون حجامت تر و خشک. رویارویی پیشگیرانه و درمانی با امراض مسریِ هولناک در گفتمان طبابت طب قدیم، مبتنی بر علائم بروز این امراض و نشانه‌‌های بالینی بیماری بوده است. از همین رو عموم پروتکل‌های آن نیز از یک وحدت رویه و انسجام درونی برخوردار بوده است، که این شکل‌گیری و مواجهه نظام‌مند، ریشه در تعالیم انبیاء پیشین و میراث وحیانی این علم دارد. 🌐 @tebona 🔳 (2 – 4) اِدبار از طب قدیم! 🔸 یکی از مُرتکزات اندیشمندان دینی در عصر ما این است که تمدن‌های بشری ماقبل از دوران مدرنیسم، پُر بوده از بلیه‌های پاندمیک طبیعی و امراض لاعلاجی که همواره خرمن‌سوز حیات اُناث و ذُکور و شیخ و شاب بوده است. قاطبه دانشوران ما اینگونه در ذهن می‌پرورانند که هر ماه و هر سال اهالی بلوکات و دیاراتِ تمدن قدیم، در اثر طاعون و سیاه‌سرفه و وبا و حصبه و آبله، سفر آخرت پیش می‌گرفتند. چُنان نکبتی را از گذشته در ذهن تصویر کرده‌ایم که ناخواسته قلب‌ما از طب قدیم اِدبار کرده است و به دانش پزشکی امروز اِقبال! 🔹 برخی اندیشوران و عالمان ما اینگونه می‌اَنگارند که این تکنولوژی و پیشرفت بشری بوده است که از قرن دوازهم به این سو، آرام آرام ناجی خلق الله شد و توانست آن‌ها را از نگونبختی دوران قدیم نجات دهد. 🌐 @tebona 🔳 (2 – 5) میزان انعکاس وبا، جذام و طاعون! 🔸 اگر این تلقی از گذشته صحیح و منطبق بر واقعیات تاریخ پزشکی باشد لاجرم باید صاحب مکتبان طب‌سنتی‌ایران در منابع مکتوب خود به تفصیل به آن پرداخته باشند و انتظار این است که دست‌کم سه مرض مهلکِ مُسری و البته معروف وبا، جذام و طاعون، در چهار حوزه اسباب، علل، علامات و علاج، بازتاب گسترده‌ای در ابواب و فصول کتب معتبر طبی داشته باشد. 🌐 @tebona 🔹 به همین مقصود و برای به چالش کشاندن این انگاره سنت‌ستیز، این سه عارضه را در فهارس، سرفصل‌ها، ابواب و صفحات ده منبع مکتوب پزشکی، که از قرون سوم تا یازدهم هجری نگاشته شده است، تتبع نمودیم، که نتیجه آن به شرح ذیل می‌باشد: 👇👇👇ادامه یادداشت .

. 👆👆👆 ادامه یادداشت (قسمت چهارم) 1️⃣1. «فردوس الحکمة فی الطب» اثر «علی بن سهل طبری» (قرن 2 و 3) در خصوص «جذام» دو صفحه (الباب الثالث في الجذام و علاجه و...)، در «طاعون» یک صفحه (الباب التاسع في ...الطواعين و...) و در خصوص «وباء» هیچ مطلب تفصیلی ذکر نکرده است. 🌐 @tebona 2️⃣2. «المنصوری فی الطب» اثر «ابوبکر محمد بن زکریای رازی» (قرن 3 و 4) در خصوص «وباء» سه صفحه (في الحمّى الوبائية و...)، در «جذام» یک صفحه (في الجذام و...) و در خصوص «طاعون» هیچ مطلب تفصیلی ذکر نکرده است. 3️⃣3. «هدایه المتعلمین فی الطب» اثر «ابوبکر اخوینی بخارائی» (قرن 4) در خصوص «وباء» ده صفحه (فى الحميّات الوباييه و...)، در «جذام» چهار صفحه (فى الجذام‏ و...) و در خصوص «طاعون» یک صفحه (فى الطّاعون و...) ذکر کرده است. 🌐 @tebona 4️⃣4. «کامل الصناعه الطبیه» اثر «علی بن عباس مجوسی اهوازی» (قرن 4) در خصوص «وباء» هفت صفحه (الباب الحادي عشر في صفة الهواء الوبائي و...)، در «جذام» هفت صفحه (الباب الثالث في علاج الجذام و...) و در خصوص «طاعون» هیچ مطلب تفصیلی دکر نکرده است. 5️⃣5. «القانون فی الطب» اثر «ابن سینا» (قرن 4 و 5) در خصوص «وباء» سه صفحه (فصل في حميات الوباء و...)، در «طاعون» دو صفحه (فصل في الطواعين و...) و در خصوص «جذام» ده صفحه (المقالة الثالثة فى الجذام و...) ذکر کرده است. 🌐 @tebona 6️⃣6. «ذخیره خوارزمشاهی» اثر «سید اسماعیل جرجانی» (قرن 5 و 6) در خصوص «وباء» چهار صفحه (باب چهارم ... در شناختن تب‏هاى وبايى و...)، در «طاعون» دو صفحه (باب پنجم ... اندر طاعون و...) و در خصوص «جذام» شانزده صفحه (باب دوم اندر ... علّت جذام و...) ذکر کرده است. 7️⃣7. «الاغراض الطبّيه و المباحث العلائيه» اثر «سيد ‌‎اسماعيل جرجانى» (قرن 5 و 6) در خصوص «جذام» پنج صفحه (باب دوازدهم ... اندر علة جذام و...)، در «وباء» دو صفحه (باب سيزدهم ... اندر وبا و تب وبايى و...) و در خصوص «طاعون» یک صفحه (باب دوم ... اندر آماس طاعون و...) ذکر کرده است. 🌐 @tebona 8️⃣8. «شرح الاسباب و العلامات» اثر «مولف نفیس بن عوض کرمانی» (قرن 9) در خصوص «جذام» ده صفحه (الفصل الرابع و العشرون: في الجذام و...)، در «طاعون» سه صفحه (الفصل العاشر: في الطاعون و...) و در خصوص «وباء» هیچ مطلب تفصیلی ذکر نکرده است. 9️⃣9. «خلاصه التجارب» اثر «بهاء الدوله رازي» (قرن 10) در خصوص «وباء» پنج صفحه (حمى عفونى وبايى و...)، در «طاعون» یک صفحه (در طاعون و...) و در خصوص «جذام» دو صفحه (در جذام و...) ذکر کرده است. 🔟10. «خلاصة الحکمة» اثر «محمد حسین عقیلی خراسانی» (قرن 12)، در خصوص «وباء» ده صفحه (علامت حمّى وَبايى و...)، در «جذام» دو صفحه (داء جذام و...) و در خصوص «طاعون» هیچ مطلب تفصیلی ذکر نکرده است. 🌐 @tebona 🔸 تذکر این نکته ضروری می‌نماید که علائم، اسباب و علل «وبا» و «طاعون»‌ در انگاره‌های طب‌سنتی‌ایران، لزوماً تطابق کامل با شناخت امروزی ما از «وبا» و «طاعون» ندارد. 🔹 فی‌المثل بخش قابل توجهی از منابع طب‌قدیم، به مجموع اورامِ سوزناکی که در مفرغه‌های بدن سبب فساد و تغییر حالت شود «طاعون» می‌گویند. بدیهی است که این نوع شناخت از «طاعون» امکان خطا را در تشخیص قطعی این عارضه بالا خواهد برد. 🌐 @tebona 🔸 موید دیگر، ادیبانی چون ابن منظور (قرن 8)، صاحب بن عباد (قرن 4) و زبیدی (قرن 13) هستند که وبا را به مفهوم «هر بیماری مهلک فراگیر» معنا کرده‌اند. این نوع مواجهه نیز می‌تواند منجر به خطای تشخیصی بین وبای معهود امروزی، با گزارشات منابع طب‌سنتی‌ایران شود. 🔹 لذا شناخت امروزی ما از این سه عارضه، با آنچه که منابع کهن بازتاب کرده‌اند، لزوماً تطبیق کامل ندارد و بدیهی است در این حالت دایره انعکاس واقعی این عارضه، محدودتر از آنچه که گفته شد خواهد بود. 🌐 @tebona 🔸 بر ضمیر اربابان تدقیق و تتبع پوشیده نیست که این حجم از ایجاز و اختصار و اجمال در رسائل اطبای متقدم، در بازتاب سه مرضِ وخیمِ مُعدی، گواه بر یک واقعیت در حوزه تاریخ پزشکی است که به آن بیشتر خواهیم پرداخت. 👇👇👇ادامه یادداشت .

. 🔹 خلاصه قسمت چهارم از یادداشت 🌐 @tebona

. 👆👆👆 ادامه یادداشت (قسمت پنجم) 🔳 (2 – 6) حکمت این اختصار! 🔸 به زعم راقم این سطور، این حجم از اختصار و اجمال، بی‌دلیل و بی‌حکمت نیست! دلیل آن هر چه باشد، عجز و استیصال، و یا جهل و بی‌اطلاعی اطبای کهن در مواجهه با این بیماری‌ها نخواهد بود! چرا که طب قدیم نیک نشان داده است که در فرضیه‌سازی‌های بلغمی و سوداوی و گمان‌های مزاجی و خِلطی - به قرینه علاجات مندرج در ذخائر التراكيب‌ و ﻗﺮاﺑﺎدﻳﻦ‌ها - ید طولا و لسان مَنیعی دارد. 🌐 @tebona 🔹 اگر گستره بروز این امراض از نوع «اپیدمیک» یا «پاندمیک» و البته «همیشگی» می‌بود، دست‌کم اطبای پیشین می‌توانستند ده‌ها پاپیروس را حرام کرده و الگوهای عِلّی – سببی این امراض مسری را – ولو با حدس و ظن - سیاهه کنند. چنان که این خبط را در کثیری از امراض جزئیه، همچون در باب «حُمیات» مرتکب شده‌اند. 🌐 @tebona 🔸 فی المثل جناب «پورسینا» چنان در موضوع «حُمی» بحثیده ‌است که گویی خلق‌الله صَباحاً و مَساءً در تب می‌سوخته‌اند و مرضی جز «تب» دامن‌گیر بشر نبوده است! (بخوانند طالبانِ ظن و مشتاقان گمان، جلد چهارم از «القانون فی الطب» بخش «كلام فى الحُميات‏» را!) 🔹 قبل از آنکه حکمت این اختصار بیان شود، به جهت دفع دخل، تذکر این مهم ضروری می‌نماید که امراض مسری همیشه بوده، هست و خواهد بود. اینان برای مومنین به‌مثابه ضُیوفی هستند که بی‌آنکه دعوتشان کرده باشیم به خانه دل و جانِ ما آمده و این خانه را می‌روبند و می‌آرایند. اشارات قرآنی، روایات انوار مقدسه و همچنین گزاراشات تاریخی گواه بر وجود امراض مسری بوده و خواهند بود. (بخوانند طالبان علم حقیقی، شأن نزول شریفه «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ...» را!) 🌐 @tebona 🔸 نگارنده اما! هم از «طاعون عمواس» که جان شمار زیادی از صحابه را سِتاند، مطلع است و هم فی المثل از وبای تبریز در زمان «سلطان اویس آل جلایر» (قرن هفتم) که موجب مرگ 300 هزار نفر شد، شنیده است. اپیدمی طاعون در سال (18 ق) شام و هم در سال (53 ق) در کوفه و هم در سال (70 ق) در بصره و هم در سال (107 ق) در یمن را نیز، نیک می‌داند. اما تمام ابهام و اشکال نگارنده، بر سر کیفیت، کمیت و اسباب پزشکی این دست امراض است که محل بحث جدی این وجیزه می‌باشد. متذکر می‌شود که کمترین ثمره التزام به نتیجه این مقال، تغییر بنیان‌های فکری در مقولات پزشکی خواهد بود. 🌐 @tebona 🔹 باید این آویزه‌ی سوال‌واره را همیشه به گوش باشیم، که به چه دلیل بازتاب این دست امراض مهلک و انعکاس جنبه‌های پزشکی آن، در قیاس با امراض غیر مهلک و جزئی دیگر، انقدر ناچیز بوده است که می‌توان اوراق آن را با انگشت شماره کرد و مجموع صفحات آن را با یک عدد دو رقمی به خاطر سپرد؟ دلیل این حجم از اختصار و اجمال چیست؟ 🔸 در مقام اجابت، به یکی از حکمت‌های این امر از حنجره قلم «ملک الاطبای شیرازی» (قرن 13) اشاره می‌کنم، او در کتاب «رساله طاعونیه» به صراحت اینگونه نگاشته ‌است: «احتمالاً این مرض [طاعون] در زمانی که اطبای پیشین زیسته‌اند، رخ نداده تا به تفحص و تدبر در اقسام و اجزاء آن در بیایند» 🌐 @tebona 🔹 در خانه اگر کس است، همین اشارت «ملک الاطباء» کافی است و البته بدیهی است که مراد ایشان نفی کلی وقوع این امراض نیست، چرا که کثیری از مصنفان کهن، به الگوهای درمانی این امراض – ولو در حد اندک – اشاره نموده‌اند. آنچه ایشان در این فراز کوتاه بدان تاکید کرده، همان تحلیلی است که نگارنده نیز در پی اثبات آن است. 🌐 @tebona 🔳 (2 – 7) قداستِ حاصل از سیلاب «تحریف»! 🔸 برای تمدنی که پایبندی حداقلی به اولیات پیشگیریِ طب قدیم دارد (و نه تمدن قرون وسطایی) و از گلستان وحی، حلال و حرام‌های فردی و اجتماعی را خوشه‌چین کرده است (و نه تمدن مشرکانه جاهلی) و صد البته برای تمدنی که از چنگال مظاهر مدرنیسم، استعمار و آورده‌های منحوس آن در اَمان است (و نه تمدن رنسانس‌زده)، اساساً این امراض یا رخ نمی‌دهد، یا در این وسعت و گستره‌ای که برای ما تصویر کرده‌اند به وقوع نمی‌پیوندد. شاهد آن نیز بخشی از گزارشات مطروحِ بالا و پایین می‌باشد. 🌐 @tebona 🔹 مدید ایامی است که ذهن اندیشمندان و مفکران ما، در محاصره تعاریف جهت‌دار تاریخی و شرح مغرضانه از ملل ماقبل مدرنیسم درآمده است. اغراق نکرده‌ام اگر اینگونه بنویسم که پزشکی رایج بخشی از قداستش را از میان سیلاب شروح جهت‌دار تاریخ مکیده است. 👇👇👇ادامه یادداشت .