🔻دکتر سارا شریعتی مزینانی جامعه‌شناس ایرانی و استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران 🔸«تغییر جایگاه دین در ایران، انتخابی میان پایداری و قدرت» به نظرم می‌رسد اولین اتفاقی که در این مدت افتاده است، تغییر جایگاه اجتماعی دین است. من اصلاً بحث اعتقادی نمی‌خواهم بکنم، بحث factuall است؛ یعنی از فکت صحبت می‌کنم؛ از داده‌ها، نه این‌که خوب است یا بد است. دین در ایران تغییر جایگاه داده است. دین در ایران به تعبیر «توکویل» که یک مقایسه‌ای بین دین در فرانسه و آمریکا دارد می‌گوید: «دین در فرانسه اقتدار سیاسی را انتخاب کرد»، رفت با قدرت سیاسی درآمیخت، قدرت پیدا کرد، اقتدار پیدا کرد؛ اما هیچ قدرتی ماندگاری ندارد. قدرت بنا به تعریف پایدار نیست، به همین دلیل امروز فرانسه‌ای که تا دیروز دختر بزرگ کلیسای کاتولیک بود، امروز یکی از لائیک‌ترین جوامع جهان است. حتی برخی می‌گویند استثنای فرانسوی، یعنی فرانسه جایی است که بیشترین گرایش‌های ضد دینی را دارد. لائیسیته‌اش ستیزه‌جو است و در آمریکا البته به قول «توکویل» ـ پیشگام دورکیم ـ دین پایداری را انتخاب کرد. رفت به سراغ خانواده و خانواده هیچ‌وقت اقتدار ندارد؛ اما پایدارترین نهاد اجتماعی است و درنتیجه یکی از پروژه‌های اجتماعی است که چرا آمریکایی‌ها مذهبی هستند؟ چرا این سکولاریزیسون که در همه جهان است در همه جهان ازش صحبت می‌شود در آمریکا به‌عنوان یک جامعه مذهبی می‌شناسند؟ چون در آمریکا به گفته «توکویل» آن زمان، دین هسته سخت فرهنگ و اخلاقیات شد و با خانواده پیوست و در فرانسه دین با اقتدار سیاسی پیوست و رفت در موقعیت سیاست‌گذاری. در ایران در این پنجاه سال این تغییر جایگاه اتفاق افتاده و از جامعه به سمت قدرت سیاسی رفته است. از نقش معترض سیاسی رفت به نقش سیاست‌گذار. به بیان «مارکس» از آه مردمان ستم دیده تبدیل شد به سیاست‌گذاری فرهنگی که دارد انجام می‌شود. خب این‌که جامعه ما دینی‌تر شده یا نشده بحث اعتقادی نیست، بحث پژوهشی است؛ یعنی باید به پژوهش‌هایی که در این پنجاه سال منتشرشده نگاه کنیم ببینیم که بعد از پنجاه سال سیاست‌گذاری جامعه آیا دین‌دارتر شده یا نشده است؟ اما به‌عنوان مشاهده می‌توان گفت دین تغییر جایگاه داده و به تعبیر «شریعتی» از نهضت تبدیل به نظام و به تعبیر «مانهایم» از موقعیت اتوپیایی که چشم‌اندازهای دور را برای ما باز کند، تبدیل شد به نظام که او اراده می‌کند؛ یعنی توجیه‌گر وضع موجود است. در این شرایط با این تغییر شرایط جایگاه دین طبیعی است که اخلاقیات ما هم سست شود و امروز نیازمند بازسازی اخلاقی جامعه هستیم و بازسازی اخلاقی جامعه از چه طریقی ممکنه؟ از طریق تجربه زیسته و زیست مشترک. دورکیم متفکر سوسالیته است، انسجام اجتماعی و همبستگی اجتماعی؛ یعنی با هم زیست و این تجربه با هم زیستن نیازمند جامعه است، زمانی که اخلاقیات اجتماعی بتوانند بازسازی شود و این اخلاقیات اجتماعی نمی‌تواند بازسازی شود مگر این‌که از دین به‌عنوان هسته سخت فرهنگی و هسته سخت اخلاقی بتواند تغذیه کند این اتفاقی است که در جامعه امروز ما نمی‌افتد. 🎞با کلیک روی عبارت زیر می‌توانید ویدئو سخنان ایشان را ببینید: ویدئو سخنان خانم سارا شریعتی ✍️نقد مرکز مطالعات فرهنگی تیام را نیز با کلیک روی لینک زیر مطالعه بفرمایید: eitaa.com/tiyaam_cs/128 @Tiyaam_cs

💠 نقد مرکز مطالعات فرهنگی تیام نسبت به گفتگوی خانم دکتر شریعتی درباره تغییر جایگاه دین در ایران 🔸وقتی «فکت» جای خود را به روایت می‌دهد؛ تأملی بر یک تفسیر جامعه‌شناختی از دین در ایران 🔻یکی از ویژگی‌های مثبت دیدگاه خانم دکتر شریعتی، تأکید بر ضرورت تفکیک میان داوری ارزشی و توصیف تجربی است. ایشان بارها تأکید می‌کند که «بحث اعتقادی نمی‌کنم، از فکت سخن می‌گویم»؛ اما درست از همین نقطه، مسئله آغاز می‌شود، زیرا بخش مهمی از گزاره‌های مطرح‌شده نه بر داده‌های مشخص، بلکه بر یک روایت نظری خاص از تحولات دین در ایران استوار است. 🔻ایشان مدعی است که دین در ایران طی پنج دهه گذشته از «جامعه» به «قدرت سیاسی» منتقل شده و نتیجه این جابه‌جایی، تضعیف دینداری و فرسایش اخلاق اجتماعی بوده است. این گزاره، اگرچه از نظر نظریه‌پردازی قابل بحث است؛ اما به‌عنوان یک ادعای تجربی، نیازمند شواهدی است که ارائه نمی‌شود. در مقابل، بخش قابل توجهی از پیمایش‌های معتبر داخلی و حتی برخی مطالعات بین‌المللی تصویر پیچیده‌تر و متفاوتی از وضعیت دینداری در ایران ارائه می‌کنند. 🔻در سال‌های اخیر، پژوهش‌های ملی درباره سرمایه اجتماعی، ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان، پیمایش‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ایسپا، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس و همچنین مطالعات دانشگاهی متعدد نشان داده‌اند که اگرچه الگوهای دینداری دچار تحول شده‌اند؛ اما نمی‌توان از افول دین‌داری سخن گفت. 🔻حضور گسترده در مناسک مذهبی مانند راهپیمایی اربعین، اعتکاف، مراسم ماه رمضان، هیئت‌های مذهبی، آیین‌های محرم و افزایش کمّی و کیفی فعالیت‌های مردمی و داوطلبانه مذهبی، مقاومت دینی مردم در جنگ دوازده روزه و رمضان با امریکا و اسرائیل با فرضیه کاهش مستمر دینداری سازگار نیست. 🔻حتی در سطح باورهای دینی نیز داده‌ها نشان می‌دهد که اعتقاد به خدا، معاد، اهل‌بیت(ع)، دعا، توسل و سایر مؤلفه‌های اصلی ایمان، همچنان در میان اکثریت جامعه ایرانی از جایگاه بالایی برخوردار است. ممکن است میان برخی اشکال دینداری نهادی و تجربه‌های فردی تفاوت‌هایی ایجاد شده باشد؛ اما این تحول را نمی‌توان به سادگی با مفهوم «تضعیف دین» یا «کاهش دینداری» یکی دانست. 🔻نکته مهم‌تر آن است که ایشان میان «دین سیاسی» و «دین در خدمت قدرت» نوعی هم‌ارزی برقرار می‌کند؛ حال آنکه این دو الزاماً یک معنا ندارند. در سنت اندیشه سیاسی اسلام، از فارابی و خواجه نصیر تا امام خمینی و بسیاری از متفکران معاصر، حضور دین در عرصه عمومی به معنای استحاله دین در قدرت تلقی نشده است. همان‌گونه که حضور قانون، اخلاق یا ایدئولوژی در سیاست، لزوماً به معنای نابودی آنها نیست، حضور دین در ساختار سیاسی نیز ذاتاً مساوی با هضم شدن دین در قدرت نیست. این گزاره، خود نیازمند اثبات مستقل است، نه آنکه به‌عنوان یک پیش‌فرض پذیرفته شود. 🔻ارجاع خانم دکتر شریعتی به توکویل نیز تا حدی ساده‌سازی شده است. توکویل بیش از آنکه نظریه‌ای کلی درباره نسبت دین و قدرت ارائه دهد، در حال توصیف تجربه تاریخی خاص فرانسه و آمریکا در قرن نوزدهم بود. تعمیم مستقیم آن تجربه به ایران معاصر، بدون در نظر گرفتن تفاوت‌های تاریخی، فرهنگی، تمدنی و الهیاتی، از نظر روش‌شناختی محل اشکال است. حتی بسیاری از جامعه‌شناسان دین امروز معتقدند که نظریه کلاسیک سکولاریزاسیون در شکل اولیه خود دیگر توان توضیح همه جوامع را ندارد و تجربه‌هایی مانند آمریکا، لهستان، هند و حتی بخش‌هایی از جهان اسلام، نشان داده‌اند که مدرنیزاسیون الزاماً به حذف یا افول دین منجر نمی‌شود. 🔻از سوی دیگر، پیوندی که میان کاهش اخلاق اجتماعی و تغییر جایگاه دین برقرار می‌شود نیز بیش از آنکه یک یافته تجربی باشد، یک فرضیه نظری است. اخلاق اجتماعی پدیده‌ای چندعاملی است که متغیرهایی چون وضعیت اقتصادی، عدالت اجتماعی، اعتماد عمومی، کیفیت حکمرانی، رسانه‌ها، آموزش، خانواده و سرمایه اجتماعی در آن نقش دارند. نسبت دادن مستقیم فرسایش اخلاق به حضور سیاسی دین، بدون کنترل سایر عوامل، از منظر روش تحقیق اجتماعی قابل دفاع نیست. 🔻شاید مهم‌ترین ضعف بیان ایشان، استفاده گزینشی از داده‌ها باشد. گوینده از مخاطب می‌خواهد به پژوهش‌ها مراجعه کند، اما تنها آن دسته از تفسیرهایی را معتبر می‌داند که با روایت از پیش انتخاب‌شده او سازگار باشند. اگر معیار، «فکت» است، باید همه داده‌ها دیده شوند؛ هم تحول در برخی اشکال دینداری، هم تداوم و حتی رشد برخی دیگر. جامعه ایران امروز نه جامعه‌ای است که بتوان آن را به سادگی «دین‌گریز» نامید و نه جامعه‌ای که بتوان آن را بدون تغییرات فرهنگی توصیف کرد. واقعیت، بسیار پیچیده‌تر از دوگانه‌های ساده‌ای چون «دین در جامعه» یا «دین در قدرت» است. ادامه متن👇 @Tiyaam_cs

🔻در نهایت، مسئله اصلی این نیست که از نسبت دین و سیاست نتوان انتقاد کرد؛ این نسبت، همواره موضوعی مشروع برای بحث علمی بوده است. مسئله آن است که چنین نقدی زمانی اعتبار علمی پیدا می‌کند که بر داده‌های جامع، تحلیل روشمند و پرهیز از تعمیم‌های شتاب‌زده استوار باشد. هنگامی که یک روایت نظری، خود را «فکت» معرفی می‌کند، اما در برابر انبوهی از داده‌های ناسازگار سکوت می‌کند، دیگر با یک گزارش تجربی مواجه نیستیم، بلکه با تفسیری ایدئولوژیک از واقعیت روبه‌رو هستیم؛ تفسیری که بیش از آنکه واقعیت را توضیح دهد، می‌کوشد آن را در قالب یک چارچوب نظری از پیش تعیین‌شده بازخوانی کند. @Tiyaam_cs

🎞 #تیزر | نقد یک گزارش 🔸گفتگویی پیرامون گزارش تهیه شده توسط آقای علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور 🎙حبیب اسداللهی | دکتری فرهنگ و ارتباطات 🎙علیرضا مومن | دکتری جامعه‌شناسی 📽فیلم کامل این گفتگو به زودی در سایت تیام منتشر خواهد شد ... #شناخت_جامعه #نقد ایتا | بله| سایت

🎞 علم، قربانی سیاست 🎙علیرضا مومن (دکتری جامعه‌شناسی): عموم کسانی که کارشناس علمی هستند، بعد از دیدن این گزارش‌ها، خیلی راحت می‌گویند که مسیر این گزارش‌ها برای جمع‌آوری داده و تحلیل داده، مبتنی بر روش‌های مرسوم در علوم اجتماعی طی نشده است. 🔸گفتگویی پیرامون گزارش تهیه شده توسط آقای علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور 📽شما می‌توانید فیلم کامل این گفتگو را در سایت تیام مشاهده بفرمایید ... #شناخت_جامعه #پژوهش_علمی #نقد_علمی ایتا | بله | سایت

💠 چالش‌های ارتباطی روحانیت ✍ حبیب‌الله اسداللهی 🔸پانزده تا بیست سال پیش وقتی برای دوره‌‌های «آموزشی و تربیتی» به مدارس استان‌ها می‌رفتم، در بسیاری از شهرها تربیت دینی مردم به‌ویژه جوانان از عالمان دینی آن شهرها تأثیر می‌گرفت. تصویر عمومی از حوزویان، برگرفته از زهد، پارسایی و منش اخلاقی عالمان دینی بود که با آن‌ها سالیان طولانی و پیاپی تجربه زندگی داشتند. مردم برای شفای بیماران چشم امیدی هم به دعای آقای شهر داشتند. گرفتن عیدی کم و ناچیز روز غدیر از دست ایشان را با برکت می‌دانستد و خرج نمی‌کردند. خطبه عقد را باید آقا می‌خواند و با دعای ایشان زندگی‌ها دوام و قوام بیشتری داشت. دسته‌های عزاداری محرم و صفر برای عرض تسلیت به منزل عالم دیار می‌رفتند. هنگام نزاع و درگیری، طرفین دعوا امر ایشان را می‌پذیرفتند و اختلاف‌ها را کنار می‌گذاشتند. مردم احساس می‌کردند دژ و پناهگاه محکمی دارند. با همه وجود و با افتخار و بدون چشم‌داشت به او خدمت می‌کردند. در همیشه‌باز خانه و روی گشاده ایشان محل رفت‌و‌آمد و تسلی و طراوت خاطر مردم بود. مسجدش شلوغ‌ترین و سرزنده‌ترین مسجدها بود. بسیاری از سال‌خوردگان و میان‌سالان چنین تجربه‌های شیرینی را به یاد دارند. سید عبدالعلی آیت‌اللهی در لارستان، شیخ محمدعلی ناصری در اصفهان، میرزا احمد دشتی در بوشهر، سید کرامت‌الله ملک‌حسینی در یاسوج، سید حسین خراسانی در کاشان، شیخ جواد بنابی در تبریز، سید جواد حیدری در یزد و افرادی دیگر در گوشه و کنار این مرز پر گهر، نام و یادی خوش و آشنا در هر شهر و دیاری دارند. 🔹مردم برکات روحانی وارسته و آثار عینی و عملی او را با همه وجود در زندگی خود می‌دیدند؛ اما این روزها که بحث از اعتماد مردم به روحانیت پیش می‌آید باید سری به شهرهایمان بزنیم و ببینیم اوضاع چگونه است. نوجوانان گذشته در خانه عالمان دین بزرگ می‌شدند یا دست‌کم تجربه رفت‌وآمد به خانه ایشان را داشته‌اند؛ اما به‌نظر می‌رسد در این دوران، تجربه زندگی با روحانیت به کم‌رنگی یا بی‌رنگی پیش می‌رود. روحانیت در اذهان نوجوانان و جوانان این زمانه، همان تصویر رسانه‌ای از آنان در مناصب حکومتی و کرسی‌های وعظ و خطابه و اعلام بیانیه است. محله‌های اختصاصی زندگی عالمان دینی مانند مجتمع استادان حوزه، مجتمع طلاب، به‌ویژه در شهر قم قدم‌به‌قدم زندگی آنان را از مردم سوا و جدا می‌کند. نوع اشتغالات اداری طلاب و تمرکز نداشتن بر مسجدداری و کمی ارتباط مستقیم با مردم نیز بر این فاصله می‌افزاید. شاید بخشی از این تغییرات به علت تحول در سبک زندگی جامعه باشد؛ اما گویا روحانیت نیز به این سرمایه بزرگ اجتماعی کم‌ رغبت و توجه شده است. درحالی‌که همواره عزت و اقتدار عالمان در پیوند مستقیم با مردم بوده است. 🔸یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های روحانیت امروزی، تقابل سنت و مدرنیته است. لباس روحانیت و آداب و تعلیمات زندگی آنان با فرهنگ دینی و سنت، پیوند عمیقی دارد؛ اما زندگی مدرن این نوع پایبندی‌ها را برنمی‌تابد. نمونه اینکه مرشد دینی برای حضور در بین مردم نمی‌داند با لباس اختصاصی وارد مراکز تفریحی (پارک‌ها، کنار دریا، شهربازی و ...)، فست‌فودی‌ها، فروشگاه‌های بزرگ و زنجیره‌ای، ورزشگاه‌ها و مانند آن‌ها شود یا نه؟ گاهی برخی روحانیون برای نشان‌دادن مردمی‌بودن خود در همه‌جا با لباس حوزوی حضور دارند. تا جایی که رفتارهای همراهانه‌ای مانند نشستن کنار تماشاچیان فوتبال، موتورسواری در شهرهایی غیر از قم، روپایی زدن با توپ، حضور در پیتزافروشی‌ها و کلوپ‌ها را انجام می‌دهند. شاید این سنخ کارها در برخی موارد برای مردم جالب یا غافلگیرکننده باشد؛ ولی این‌ها به معنای ارتباط عمیق با مردم نیست. جامعه احساس می‌کند نوعی از تصنع برای جلب‌توجه است. مردم هنوز از روحانیت، معنویت، زهد، دلسوزی و خدمت را می‌خواهند. 🔹ارتباط نسل جدید با روحانیون با توجه به‌شدت تغییرات زندگی امری پیچیده‌ است. نسل امروزی حال و حوصله شنیدن و اطاعت را ندارد. مردم و جوانان در دورانی، مقلد بودند و روحانیون مرجع؛ اما امروزه در کنار فتواها به اقناع نیاز دارند. کاری که از عهده ادبیات سنتی برنمی‌آید. حرف از زهد و دوری از ظواهر دنیا را نمی‌پذیرند. به آنچه برخی می‌گویند اعتماد ندارند؛ زیرا هر روز در رسانه‌های مختلف روحانیونی را در جایگاه‌های حکومتی می‌بینند که سوار بهترین ماشین‌ها می‌شوند و خانه‌های خاص دارند. روحانی مردمی در دسترس هم کم به چشم می‌بینند. ادامه متن 👇 🔗@tiyaam_cs

🔸حضور دانش‌آموختگان حوزوی در مدارس یا دیگر مراکز آموزشی نیز نتوانسته این مشکل را حل کند؛ زیرا این کار، موقتی و غیررسمی است و در قالب برنامه‌های فوق‌العاده شکل می‌گیرد و نمی‌‌تواند تجربه زیستی کاملی از زندگی یک نوجوان با روحانیت باشد. روحانیون مدارس در برنامه‌‌های مناسبتی سال می‌کوشند از لحاظ اقناعی به شبهات و سؤالات پاسخ دهند. آنان در برخی موارد موفق و در برخی هم ناموفق‌اند؛ اما چیزی که ارتباط وثیق نسل جدید را با روحانیت رقم می‌زند تجربه زندگی با آنان است که در محیط‌های زندگی مانند محله، مجتمع و ارتباط مستقیم با خانواده‌ها شکل می‌گیرد. این‌که امروزه روحانیت چگونه می‌تواند این نوع از پیچیدگی‌های ارتباطی را حل کند، به گفتگو و هم‌اندیشی بسیار نیاز دارد. ایتا | بله | سایت

🎞 اخلاق حرفه‌ای در ارائه گزارش‌های علمی 🎙علیرضا مومن (دکتری جامعه‌شناسی): قاعدتاً کسی که کارشناس است، اولاً که باید به این بُعدش توجه کند. وقتی من دارم گزارش می‌دهم، زاویهٔ کارشناسی خود را دقیق مشخص کنم. ثانیاً امین باشه یعنی آن چیزی که خودم می‌خواهم، گروهم می‌خواهد، حزبم می‌خواهد را قرار نیست به رئیس‌جمهور انتقال بدم؛ قرار است آن چیزی که واقعیت است را انتقال بدهم. 🔸گفتگویی پیرامون گزارش تهیه شده توسط آقای علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور 📽شما می‌توانید فیلم کامل این گفتگو را در سایت تیام مشاهده بفرمایید ... #شناخت_جامعه #پژوهش_علمی #نقد_علمی ایتا | بله | سایت

▫️ ضعف‌ها و محدودیت‌های پیمایش‌های تلفنی و آنلاین در مطالعه مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران 📝مرکز مطالعات فرهنگی تیام 🔹پیمایش یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناخت افکار عمومی است؛ اما نتایج آن فقط زمانی می‌تواند تصویری معتبر از جامعه ارائه کند که میان «افراد پاسخ‌گو» و «جامعه‌ای که قرار است درباره آن داوری شود» فاصله‌ای کنترل‌شده وجود داشته باشد. در ایران، گسترش تلفن همراه، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، اجرای پیمایش‌های تلفنی و آنلاین را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر کرده است؛ بااین‌حال، سهولت جمع‌آوری داده را نباید با اعتبار علمی آن یکسان دانست. یک پرسشنامه ممکن است در مدتی کوتاه هزاران پاسخ دریافت کند؛ اما تعداد زیاد پاسخ‌ها لزوماً به معنای معرف بودن نمونه، صحت پاسخ‌ها یا امکان تعمیم نتایج به کل جامعه نیست. مسئله اصلی در پیمایش نه‌فقط شمار پاسخ‌گویان، بلکه نحوه انتخاب آنان، میزان پوشش گروه‌های مختلف، احتمال عدم پاسخ و کیفیت سنجش نگرش‌های حساس است. 🔸برای ارزیابی پیمایش‌های تلفنی و آنلاین می‌توان از چارچوب «خطای کل پیمایش» استفاده کرد. در این چارچوب، اعتبار یک پیمایش حاصل کنترل مجموعه‌ای از خطاهاست: خطای پوشش، خطای نمونه‌گیری، خطای عدم پاسخ، خطای اندازه‌گیری، خطای پردازش و خطای ناشی از شیوه اجرای پیمایش. بر این اساس، حتی اگر حجم نمونه ازنظر آماری بزرگ باشد، وجود سوگیری در هر یک از این مراحل می‌تواند نتیجه نهایی را منحرف کند. به‌ویژه در مطالعه مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، خطاها معمولاً فقط تصادفی نیستند، بلکه ممکن است جهت‌دار باشند؛ یعنی برخی گروه‌ها با احتمال بیشتری وارد نمونه شوند، برخی گروه‌ها بیشتر از پاسخ‌گویی خودداری کنند و بعضی پاسخ‌گویان نیز نظر واقعی خود را به‌طور کامل بیان نکنند. 🔻مهم‌ترین مسئله در پیمایش تلفنی، تعریف و کیفیت چارچوب نمونه‌گیری است. اگر نمونه صرفاً از شماره‌های تلفن ثابت انتخاب شود، افرادی که تلفن ثابت در دسترس ندارند، کمتر از آن استفاده می‌کنند یا بیشتر ساعات روز در منزل حضور ندارند، شانس کمتری برای ورود به نمونه خواهند داشت. چنین الگویی می‌تواند سهم گروه‌هایی مانند جوانان، افراد شاغل، خانوارهای دارای تحرک مکانی بالا و بخشی از جمعیت کم برخوردار را کاهش دهد. استفاده از تلفن همراه دامنه پوشش را افزایش می‌دهد، اما مسئله را به‌طور کامل حل نمی‌کند. مالکیت چند سیم‌کارت، سیم‌کارت‌های غیرفعال، واگذاری شماره به افراد دیگر، استفاده مشترک از تلفن و نبود ارتباط پایدار میان پیش‌شماره و محل سکونت فعلی، محاسبه احتمال انتخاب هر فرد را دشوار می‌کند؛ بنابراین، «فراگیری تلفن همراه» به‌خودی‌خود به معنای وجود یک چارچوب نمونه‌گیری کامل و برابر نیست. مشکل مهم دیگر در پیمایش تلفنی، عدم پاسخ است. تماس‌های تبلیغاتی، مزاحمت‌های تلفنی، تماس‌های مشکوک و بی‌اعتمادی به شماره‌های ناشناس سبب می‌شود بسیاری از افراد تماس را پاسخ ندهند یا پس از آگاهی از موضوع پژوهش، از ادامه مصاحبه خودداری کنند. اگر عدم پاسخ کاملاً تصادفی بود، می‌شد آن را عمدتاً با افزایش حجم نمونه جبران کرد؛ اما در عمل، احتمال پاسخ‌گویی با ویژگی‌هایی مانند سن، تحصیلات، شغل، میزان اعتماد اجتماعی، علاقه به موضوع، وقت آزاد و احساس امنیت در بیان نظر ارتباط دارد. درنتیجه، کسانی که حاضر به انجام مصاحبه تلفنی می‌شوند ممکن است از نظر نگرش‌ها و رفتارهای موردمطالعه با کسانی که پاسخ نمی‌دهند تفاوت داشته باشند. افزایش شمار تماس‌ها در چنین شرایطی الزاماً سوگیری را برطرف نمی‌کند و ممکن است فقط تعداد بیشتری از همان گروه‌های پاسخ‌گو را وارد نمونه کند. 🔗برای مطالعه ادامه این یادداشت کلیک کنید ... #پیمایش_تلفنی #پیمایش_آنلاین #سنجش_افکار_عمومی #جامعه_شناسی ایتا | بله | سایت

🎞 تله‌ی روش‌شناختی در تفسیر وضعیت ایران علیرضا مومن (دکتری جامعه‌شناسی): مفهوم مفاهیمی مثل اعتماد وابسته به جغرافیا، قومیت و بسترهای اجتماعی است. با دو یا سه سوال و بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی، نمی‌شود داده‌های به دست آمده را با آمارهای بین‌المللی مقایسه کرد. نتیجه چنین پیمایش‌های غیرعلمی چیزی جز سرخورده کردن و خسته کردن جامعه نیست. 🔸گفتگویی پیرامون گزارش تهیه شده توسط آقای علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس جمهور 📽شما می‌توانید فیلم کامل این گفتگو را در سایت تیام مشاهده بفرمایید ... #شناخت_جامعه #پژوهش_علمی #نقد_علمی ایتا | بله | سایت