گوسالهای به نام مدرنیته ؛ بتپرستی در عصر دیجیتال (سامری های مدرن)
تحقیق و ترجمه : جنید
🔆مردم هنوز آنچه را میبینند میپرستند. این حقیقتی است که در تقابل «مرئی» با «نامرئی» ریشه دارد. انسان از دیرباز به آنچه چشمانش میبیند، دستانش لمس میکنند و عقلش کنترل میکند، اطمینان بیشتری داشته تا آنچه وعدهاش در غیاب داده میشود.
🔆گوساله سامری هرگز ناپدید نشده است. فقط شکل خود را تغییر داده است. بتپرستی پدیدهای صرفاً تاریخی نیست، بلکه وضعیتی پایدار در روان انسان است. ما با یک حادثه کهن سروکار نداریم، با یک الگوی تکرارشونده سروکار داریم.
🔆در کتاب تورات ، خروج باب ۳۲، بنیاسرائیل در انتظار حضرت موسی علیه السلام بیتاب شدند. حضرت موسی (ع) به کوه رفته بود تا فرمان دریافت کند و بازگشت او به درازا انجامید. توده مردم به هارون فشار آوردند و گفتند : «(ای هارون ) برخیز، خدایی برای ما بساز که پیشاپیش ما برود.» آنها چه نوع خدایی خواستند؟ چیزی مرئی. چیزی راحت. چیزی که میتوانستند کنترل کنند. یک گوساله سامری. سه ویژگی کلیدی بت در اینجا عبارتند از: مرئی بودن، راحتی دادن، و قابل کنترل بودن. این سه خواسته، موتور محرک بتپرستی در هر عصری است.
🔆قرآن کریم نیز همین ماجرا را با جزئیاتی متفاوت روایت میکند. در سوره طه، آیات ۸۵ تا ۹۸، شخصیتی به نام «سامری» ظاهر میشود که گوساله را ساخته است. آیه ۸۸ میگوید: «فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ»؛ «پس برای آنان مجسمه گوسالهای که صدای گاو داشت بیرون آورد». نکته مهم در این آیه، کلمه «خُوار» (صدای گاو) است. سامری با ترفندی فنی “ برداشتن خاک از ردّ پای فرشته جبرئیل و ریختن آن درون بت “ گوساله را صدادار کرده بود تا فریبندهتر باشد. این نشان میدهد که بتها همیشه «سازندهای» دارند؛ بتهای مدرن نیز توسط صنعت، رسانه و نظام سرمایهداری ساخته میشوند. «سامری» امروز، الگوریتمهای شبکههای اجتماعی و بازاریابان هوش مصنوعی هستند.
🔆و امروز؟ بشریت دارد همان کار را تکرار میکند. ساختار روانی انسان تغییری نکرده است؛ فقط صحنه عوض شده است. دیگر خبری از دشت سینا نیست، اما هزاران «سینای کوچک» در زندگی روزمره ما وجود دارد ، لحظاتی که در غیاب معنا، به دنبال خدای فوری و قابل لمس میگردیم.
🔆مردم امروز اینها را میپرستند: پول، سلبریتیها، فناوری، دنبالکنندگان در شبکههای اجتماعی، تصویر خود از خویشتن، مقام و موقعیت، لذت، هوش مصنوعی. بتهای مدرن دیگر الزاماً اشیاء مذهبی یا بتهای سنگی نیستند. آنها مفاهیم انتزاعی، فناوریهای نوظهور، و حتی خودِ بازتابشده در آینه اجتماع هستند. هوش مصنوعی به عنوان آخرین و تازهترین عضو این فهرست، شاید کاملترین مصداق «بت مرئی قابل کنترل» باشد: چیزی که به سؤال ما بیدرنگ پاسخ میدهد، خطا میکند اما قابل اصلاح است، و هرگز ما را با سکوت و غیاب رها نمیکند.
🔆بتهای امروزی در معابد نمی ایستند. در جیبها میدرخشند. بر دیوارها آویزانند. حسابهای بانکی را پر میکنند. بر صفحهها زندگی میکنند. «معبد جدید» همین جاست: جیب شلوار، دیوار خانه، اپلیکیشن بانک، صفحه گوشی و لپتاپ. تقدسزدایی از مکان عبادت و جایگزینی آن با زیست جهان روزمره، یکی از ظریفترین و در عین حال خطرناکترین ویژگیهای بتپرستی مدرن است. زمانی برای پرستش باید به معبد میرفتی. امروز معبد به سراغت میآید “ درون جیبت”.
🔆جهان در برابر هر چیزی که به آن آسایش، توجه، قدرت یا تأیید بدهد، تعظیم میکند. چهار انگیزه اصلی پرستش اینهاست. هر بت مدرنی حداقل یکی از این چهار وعده را میدهد: پول وعده آسایش و قدرت میدهد، سلبریتی وعده توجه و تأیید، فناوری وعده آسایش و قدرت، شبکههای اجتماعی وعده توجه و تأیید. گوساله سامری از جنس طلا بود چون طلا میدرخشید و ارزش داشت. گوشی هوشمند نیز میدرخشد و در اقتصاد امروز «ارزش» محسوب میشود.
🔆مردم میگویند خدای متعال را خدمت میکنند… اما هنگامی که نظام، پول یا اینترنت تهدید میشود، وحشت میکنند. این نوع واکنش ها ، حاکم واقعی را آشکار میکند. این یک آزمون عملی و شگفتآور است: چیزی که از دست دادنش شما را دچار وحشت وجودی میکند، همان خدای واقعی شماست ، نه آنچه بر زبان میآورید. وحشت در از دست دادن، صادقترین اعتراف دینی انسان است.
🔆قرآن در آیه ۸۹ سوره طه، دقیقاً همین نقد را به شکلی دیگر بیان میکند: «أَفَلَا يَرَوْنَ أَلَّا يَرْجِعُ إِلَيْهِمْ قَوْلًا وَلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا»؛ «آیا نمیبینند که نه پاسخی به آنان میدهد و نه هیچ زیان و سودی برایشان دارد؟».
ادامه …
@Truthsgram
ادامه …«این معیاری ساده و جهانی برای نفی بتبودن است: هر آنچه پاسخگو نباشد و ضرر و نفعی نداشته باشد، شایسته پرستش نیست. تو از پول پاسخ میگیری؟ از سلبریتی؟ از هوش مصنوعی؟ بله، پاسخ میدهند ، اما پاسخشان موقت، سطحی و اغلب فریبنده است.
🔆بخش ترسناک اینجاست: بنی اسرائیل گوساله را «پرستیدند». و امروز بسیاری هنوز حقیقت را با بتپرستی بدون آنکه بدانند، مخلوط میکنند. خطرناکترین بتها آنهایی نیستند که با صراحت میگویند «مرا بپرست». خطرناکترین بتها آنهایی هستند که با لباس دین، اخلاق، پیشرفت، علم یا حتی «خودمراقبتی» ظاهر میشوند. تو میتوانی در حال عبادتِ خدای خود باشی و در همان حال، در دل، گوسالهای را سجده کنی ، و حتی خودت هم نفهمی.
🔆گوساله سامری ساخته شد در حالی که موسی بر روی کوه برای دریافت فرمان از خدای متعال بود. و اکنون، در حالی که حقیقت همهجا در دسترس است… مردم هنوز بتهای دیدنی را بر خدای نادیدنی ترجیح میدهند. پارادوکس عصر اطلاعات در همین جاست: هیچ دورهای در تاریخ بشر به اندازه امروز به حقیقت دسترسی نداشته است. و هیچ دورهای به اندازه امروز حقیقت را به این راحتی رها نکرده است. درست در اوج دسترسی، انسانها به سادهترین، سریعترین و دیدنیترین بدیلها پناه میبرند. چون حقیقت اغلب مرئی نیست، پاسخ فوری نمیدهد و قابل کنترل نیست.
🔆کتاب مقدس هشدار داد که این نسل، لذت را بیشتر از حقیقت دوست خواهد داشت (دوم تیموتائوس ۳:۱-۵). امروز مردم از سلبریتیها نسبت به کتاب مقدس دفاعی سختتر میکنند. احساسات را بر حقیقت ترجیح میدهند. و به فناوری بیش از حکمت اعتماد میکنند. سه مصداق عینی از «لذت بر حقیقت» را به خاطر بسپار: نخست، دفاع تعصبی از چهرههای محبوب ، گویی سلبریتی خطا نمیکند یا اگر خطا کند، طرفداران با همان شدتی از او دفاع میکنند که روزگاری از یک قدیس دفاع میشد. دوم، اولویت احساسات: «حق با من است چون احساس میکنم حق با من است» ، منطقی که با هیچ معیار بیرونی قابل نقد نیست. سوم، ایمان کور به فناوری: «الگوریتم گفته، پس درست است.» در هر سه مورد، لذت فوری (لذت تعلق، لذت تأیید احساس، لذت پاسخ سریع) بر حقیقت پایدار ترجیح داده میشود.
🔅گوساله شکل عوض کرد… اما بشریت هرگز پرستش آن را متوقف نکرد. تغییر صورت به معنای تغییر ماهیت نیست. بتپرستی نمرده، فقط لباس مبدل پوشیده است. هر نسل گوساله خود را میسازد ، از طلا، از فولاد، از سیلیکون، از بیتهای دیجیتال.
🔅پرسش این نیست: «آیا مردم بت میپرستند؟» پرسش واقعی این است: «مردم به چه چیزی بیشتر از همه اعتماد، ترس، اطاعت و فکر میکنند؟» چون آن چیز ، معمولاً خدای واقعی آنهاست. این مدل تشخیصی چهار وجهی را به خاطر بسپار. خدای واقعی هر شخص، آن چیزی است که: (۱)، به آن اعتماد دارد (نه فقط در کلام، در عمل و سرمایهگذاری زندگی). (۲)، از آن میترسد (نه ترس وحشتزده، ترس احترامآمیز و ترس از دست دادن). (۳)، از آن اطاعت میکند (بیچونوچرا، بدون اینکه دائماً دلیل بخواهد). (۴)، بیشتر به آن فکر میکند (در ساعات بیکاری، در تنهایی، در مرز خواب). اگر پاسخ تو به این چهار پرسش «خدای ادیان ابراهیمی» نیست، بلکه «پول»، «نظر دیگران»، «موقعیت شغلی»، «ظاهر بدن» یا «ترندهای روز» است، آن چیز خدای عملی توست ، صرفنظر از ادعای زبانیات.
🔅«هیچ کس نمیتواند دو ارباب را خدمت کند.» ، متی ۶:۲۴. دو ارباب در یک زمان تضاد منافع ایجاد میکنند. تو نمیتوانی هم به خدا «بله» بگویی و هم به بت. دیر یا زود، باید انتخاب کنی. و انتخاب نه در لحظات اوج ایمان، که در لحظات عادی و پیشپاافتاده زندگی آشکار میشود: وقتی اینترنت قطع میشود، وقتی کسی به ظاهرت نقد میکند، وقتی حساب بانکی خالی میشود.
🔅قرآن نیز مفهوم «توبه حقیقی» را در چنین بستری معنا میکند. در آیه ۵۴ سوره بقره، پس از ماجرای گوساله، فرمانی شگفتآور آمده است: «فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ»؛ «پس به سوی آفریننده خود توبه کنید، پس خودتان را بکشید». مفسران گفتهاند منظور «قتل نفس» نفسانی و ریشهکن کردن بت در درون است. توبه واقعی، عذرخواهی زبانی نیست؛ کشتن وابستگی درونی به بت است. به آنچه بیشتر از همه فکر میکنی بنگر ، کشتن بت، یعنی کشتن همان فکر مکرر، همان ترس پنهان، همان اطاعت بیچونوچرا.
🔅گوساله سامری در کتابهای تاریخ نیست. در جامعه مدرن است. هر روز در دستان ماست. ببین در دستت چیست. بعد بپرس: آن را خدمت میکنی یا استفاده میکنی؟ مرز میان این دو، همان جایی است که گوساله ساخته میشود.
است.
ادامه …
@Truthsgram
ادامه …«🔅نتیجهگیری: گوساله سامری در تاریخ نمانده است. هر روز در دستان بشر است ، در گوشی هوشمند، در نگرانی از حساب بانکی، در حرص برای دیده شدن، در وابستگی به تأیید دیگران. بازشناسی این بتها نخستین گام برای رهایی
همانگونه که حضرت موسی علیه السلام از کوه فرود آمد و بت را درهم شکست (خروج ۳۲:۲۰)، و همانگونه که قرآن فرمان «قتل نفس» (بقره ۲:۵۴) را برای ریشهکنی بت درون صادر میکند، تو نیز باید جرئت کنی صفحه را خاموش کنی، اعلانها را قطع کنی، ارزش خود را از تعداد لایک جدا سازی، و میان «استفاده از یک چیز» و «پرستش آن چیز» تمایز قائل شوی. پرستش یعنی آن چیز را مرکز جهان خود قرار دادن. استفاده یعنی آن چیز را ابزاری در دستان خود دانستن برای هدفی بزرگتر.
🔅پرسش نهایی این است: به چه چیزی بیش از همه اعتماد میکنی؟ از چه چیزی بیش از همه میترسی؟ از چه چیزی بیچونوچرا اطاعت میکنی؟ به چه چیزی بیش از همه فکر میکنی؟ پاسخ صادقانه به این چهار پرسش، گوساله پنهان زندگی تو را فاش خواهد کرد. و فاش شدن، آغاز شکستن است. همانگونه که حضرت موسی علیه السلام ، گوساله سامری را درهم شکست، تو نیز میتوانی. نه با یک حرکت نمایشی، بلکه با تصمیمهای کوچک و روزمره: امروز گوشی را زمین بگذار. امروز به جای دنبالکننده بودن، فکر کن. امروز به جای لذت فوری، حقیقت را انتخاب کن. گوساله هر روز در دستان ماست. اما شکستن آن نیز هر روز ممکن است.
منابع:
[۱] کتاب مقدس، خروج باب ۳۲ (به ویژه آیات ۱-۶ و ۱۹-۲۰)، دوم تیموتائوس ۳:۱-۵ ، متی ۶:۲۴
[۲] دو پریز، ف. (متن اصلی الهامبخش این مقاله)
[۳] الو، ژ. (۱۹۷۳). شیاطین جدید. نیویورک: انتشارات سیبری. ژاک الو (فیلسوف و جامعهشناس فرانسوی)
(این کتاب به تحلیل بتپرستی مدرن در قالب فناوری، رسانه و ایدئولوژی میپردازد)
[۴] لش، ک. (۱۹۷۹). فرهنگ خود شیفتگی. نیویورک: انتشارات دبلیو. دبلیو. نورتون. کریستوفر لش (تاریخنگار و منتقد اجتماعی آمریکایی) در این کتاب فرهنگ به بررسی تبدیل «خود» به مرکز ارزشگذاری در جامعه مدرن میپردازد.
[۵] قرآن کریم، سوره طه (۲۰)، آیات ۸۵-۹۸،سوره بقره (۲)، آیات ۵۱-۵۴، سوره اعراف (۷)، آیات ۱۴۸-۱۴۹
[۶] تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ذیل آیه ۸۸ سوره طه ، تفسیر نمونه، آیتالله مکارم شیرازی، ذیل آیه ۵۴ سوره بقره
[۷] پرگیل، م. ا. (۲۰۱۱). «به سوی آفریننده خود توبه کنید، سپس خودتان را بکشید»: انتخاب لاوی، کفاره و جدایی در تفسیر کهن و کلاسیک اسلامی. ژورنال مطالعات تطبیقی اسلام.
@Truthsgram
15M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔴 این چه وضعیه تو میدان طاهریها
(میدان انقلاب اسلامی سابق)‼️
❌❌ ابتدا تحریک مردم توسط مداحان و بعد توهین و تهمت و در آخر حمله دستهجمعی به انقلابیون باغیرت
🔸جوانک مداح به چه حقی، خونخواهان امام شهید را "منافق" خطاب میکند؟
خانمیکه خودش را پلیس معرفی کرده؛ به چه حقی ملت مبعوث و خونخواه امام شهید را از میدان بیرون میکند؟!
🚨🚨 پیام امام خامنهای مبنی بر عدم تنازع (بر سر اختلافات موجه و غیر موجه) دقیقا یعنی همین که با کسیکه شعاری که شما دوست ندارید(واقعا چرا شعار خونخواهی را دوست ندارید!!) را سر میدهد، دعوا نکنید؛ چه برسد به اینکه پلاکاردش را بگیرید و پاره کنید‼️
@ALIDORRIZ2 | کانال بله
15.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⚫️
انتقادات صریح و بی پرده حجتالاسلام سعید صلح میرزایی، عضو خبرگان رهبری از نوع ادبیات رئیس جمهور و رئیس مجلس و مسئولین رده بالا در مقابل دشمن و عدم قاطعیت در مقابل قاتل مرجع شیعیان عالم:
«اگر از خون رهبر شهید و خشم انقلابی عبور کردیم حتما سراغ معامله خواهیم رفت»
@shonud313
⚫️
در ساعات گذشته صحبت های زیادی درباره توافق آتش بس ایران و آمریکا بیان میشود اما کسی درباره خطر بسیار مهمی که ایران را تهدید میکند، چیزی نمیگوید.
آمریکا میخواهد برای همیشه نه تنها تنگه هرمز را باز نگه دارد بلکه ابزار قدرت ایران را در این بخش خنثی کند.
تحلیل در کانال آپارات بارگذاری شده است و دوستان گرامی میتوانند از طریق لینک زیر به این ویدئو دسترسی داشته باشند و حتی براحتی دانلود کنند.
https://aparat.com/v/aoi8jkm
صوت سخنرانی شیخ ناصر یوسفی- میدان فاطمی.mp3
زمان:
حجم:
13.3M
⚫️
🚨عالی|مهم
🎙شیخ ناصر یوسفی
تقیه،انفعال نیست. تاکتیک است👇
بیشترین دستآورد با کمترین هزینه
تقیه که فقط برای حفظ جان نیست.
تقیه حاکمانالهی در موضع قدرت👌
بعدها معلوم شد مالک، تندرو نبود.
🔸️وقتی جُریربنعبدالله وسط مسجد گفت ۲ماه فرصت بده با مذاکره از معاویه بیعت بگیرم، افکار عمومی علیه مولا شد و مولا رفت در تقیه.
جُریر زمان خرید برای معاویه تا تجهیز بشه و از محاصره قیس خلاص بشه!
۴ماه بعد معلوم شد دلواپسی مالک درست بود و جُریر خیانت کرده بود.
🔸️مالکها و بنیامینهایی باید باشند که برچسب خوردن را به جان بخرند؛ تا مولا ناچار به تقیّه نشود.
شهید آبرو بشیم تا مردم پخته بشن
تحمیل با شمشیر نیست. طوری شرایط را میچینند که ولیّخدا از مطلوباتش ناچار به عدول و تنزّل شود.
♻️ منتشر بفرمایید♻️
@shonud313
⚫️
1.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
7.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺چرا دشمن هر چه حذف میکند از نیروهای حزباللهی و انقلابی است؟ چرا یک نفر از دیپلماتها را حتی تهدید هم نمیکنند؟
🎙حجت الاسلام میرزا محمدی
پ.ن: حتی رسما اعلام میکنند که به دنبال ترور مخالفان مذاکره هستند.
🆔 @nazdikesobh1
8.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺استاد شجاعی:
مذاکره، نه شرافتمندانه است و نه عاقلانه
💬 نظرات
🆔 @nazdikesobh1
5.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
جاسوس اسرائیلی جاناتان پلارد:
وقتی کارمون با ایران و لبنان تمام شد، باید خودمون رو برای جنگ بعدی آماده کنیم که با ترکیه و مصر خواهد بود.😏
🆔 @nazdikesobh1